Angiografie, Dotter/Stent behandeling Röntgenonderzoek van de bloedvaten U heeft een afspraak op de afdeling Radiologie van het Spaarne Gasthuis Hoofddorp. U krijgt een onderzoek van uw bloedvaten met eventueel een behandeling van een vernauwing van een bloedvat. In deze folder leest u waar, waarom en hoe het onderzoek en de behandeling gaan en welke voorbereiding nodig is. Afspraak/plaats U komt naar het Spaarne Gasthuis Hoofddorp afdeling: Chirurgie (D2) Interne (E3) Dagverpleging (volg route 72) Dag: Datum: Tijd: Het onderzoek/behandeling op de afdeling Radiologie is om: uur. Neem bij het bezoek uw zorgverzekeringspas en uw geldig legitimatiebewijs mee. Heeft u vóór de behandeling nog vragen of kunt u niet naar de afspraak komen? Belt u dan de receptie van de afdeling Radiologie (023) 890 78 60 Waarom dit onderzoek en de behandeling Bij een angiografie worden röntgenbeelden gemaakt van uw bloedvaten. Zo kunnen afwijkingen gezien worden. Bij een dotterbehandeling en/of het plaatsen van een stent, wordt geprobeerd om de vernauwing van uw bloedvat op te heffen. Door het opheffen van de vernauwing verbetert de bloeddoorstroming. Zwangerschap Het is niet gewenst dat dit onderzoek wordt gedaan tijdens de zwangerschap. De straling kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Bent u zwanger, of bestaat de kans dat u zwanger bent, overleg dan met uw arts. S P E C I A L IS T E N IN M E N S E N W E R K
Ook bij anderen moet de hoeveelheid straling beperkt blijven. De medewerkers van de afdeling Radiologie zorgen ervoor dat de hoeveelheid straling bij elk onderzoek zo weinig mogelijk is. Contrastmiddel Om de bloedvaten zichtbaar te maken wordt een jodium houdend contrastmiddel gebruikt. Kort na het krijgen van het contrastmiddel, kunt u een warm gevoel krijgen door het hele lichaam. Dit gevoel verdwijnt weer snel en geeft geen schade. Jodiumhoudend contrastmiddel Bij dit onderzoek wordt een jodiumhoudend contrastmiddel gebruikt. Hierbij is het belangrijk om te weten of uw nieren goed werken (nierfunctie). De nierfunctie wordt in uw bloed gemeten. Is het lang geleden dat uw nierfunctie in uw bloed is gemeten, dan wordt uw bloed opnieuw geprikt. De uitslag hiervan bepaalt of verder onderzoek nodig is. Is verder onderzoek nodig, dan krijgt u een afspraak op de polikliniek Interne Geneeskunde. Ook ontvangt u de folder Contrastpoli. Heeft u eerder een jodiumhoudend contrastmiddel gehad? En heeft u hier een allergische reactie op gehad, dan moet u dit bespreken met de arts die het onderzoek aanvraagt. Zo nodig wordt u dan 1 dag opgenomen in het ziekenhuis. U krijgt dan medicijnen die een allergische reactie tegen gaan. Diabetes Heeft u diabetes? Vertel dit dan aan de arts die het onderzoek aanvraagt. Angiografie Welke voorbereiding is nodig Krijgt u in de ochtend de behandeling? Dan mag u als ontbijt een kop thee en een beschuit met zoet beleg gebruiken. Daarna mag u niets meer eten en drinken. Krijgt u in de middag de behandeling? Dan mag u gewoon ontbijten. Als lunch mag u een kop thee en een beschuit met zoet beleg. Daarna mag u niets meer eten en drinken. Hoe gaat het onderzoek De radioloog, een gespecialiseerd arts, doet het onderzoek samen met twee radiologisch laboranten. U neemt plaats op de onderzoektafel. Uw lichaam, met uitzondering van uw hoofd, wordt afgedekt met een steriel laken. Daarna verdooft de radioloog uw linker- of rechterlies. De radioloog maakt een klein sneetje in de lies, waarna de slagader wordt aangeprikt. Er wordt een katheter (dun slangetje) in het bloedvat geschoven. De radioloog schuift de katheter naar de te onderzoeken bloedvaten. Daarna wordt via de katheter een contrastmiddel in het bloedvat gespoten. Hierdoor worden de bloedvaten zichtbaar op de röntgenbeelden. Het contrastmiddel geeft u even een warm gevoel. Naar wat de radioloog op de beelden ziet wordt het onderzoek gestopt of wordt er een dotter of stent behandeling gedaan. Aan het einde van het onderzoek wordt de katheter uit de slagader verwijderd. De prikopening kan hierna op twee manieren dichtgemaakt worden: Of er wordt 10 minuten stevig gedrukt op de prikopening. Daarna krijgt u een stevig drukverband. De laborant helpt u om weer naar uw bed te komen. Na het onderzoek moet u 6 uur plat blijven liggen op bed. Of er wordt een angio-seal geplaatst tegen de wand van het bloedvat. Dit is een systeem om het bloedvat na het prikken af te sluiten met een plugje. Daarna wordt de prikopening met een pleister verbonden. Ook nu helpt de laborant u om weer naar uw bed te komen. U heeft met een angio-seal 2 uur bedrust. Het onderzoek duurt ongeveer één uur. Angiografie, Dotter/Stent b ehandeling p agina 2
Na de behandeling Na de behandeling wordt u naar uw afdeling teruggebracht. U moet een aantal uren plat in bed liggen. Het aantal uren is afhankelijk van het onderzoek. Na uw bedrust verwijdert de verpleegkundige het drukverband. Het is belangrijk dat u in de uren na het onderzoek veel drinkt. Zo plast u het contrastmiddel snel uit. Heeft u alleen een angiografie gehad, dan kunt u meestal dezelfde dag weer naar huis. Het is niet verstandig om zelf naar huis te rijden. Zorg daarom voor vervoer naar huis. U mag de eerste dagen geen zware activiteiten doen zoals fietsen, hardlopen, zwaar tillen. Dotterbehandeling / Stent plaatsing Welke voorbereiding is nodig Krijgt u in de ochtend de behandeling? Dan mag u als ontbijt een kop thee en een beschuit met zoet beleg gebruiken. Daarna mag u niets meer eten en drinken. Krijgt u in de middag de behandeling? Dan mag u gewoon ontbijten. Als lunch mag u een kop thee en een beschuit met zoet beleg. Daarna mag u niets meer eten en drinken. Op de dag van de behandeling start u met het bloedverdunnend medicijn acetosal / ascal. De arts heeft u verteld wat u moet innemen. Hoe gaat het onderzoek De radioloog, een gespecialiseerd arts, doet het onderzoek samen met twee radiologisch laboranten. U neemt plaats op de onderzoektafel. Uw lichaam, met uitzondering van uw hoofd, wordt afgedekt met een steriel laken. Daarna verdooft de radioloog uw linker- of rechterlies. De radioloog maakt een klein sneetje in de lies, waarna de slagader wordt aangeprikt. Er wordt een katheter (dun slangetje) in het bloedvat geschoven. De radioloog schuift de katheter naar de te onderzoeken bloedvaten. Daarna wordt via de katheter een contrastmiddel in het bloedvat gespoten. Hierdoor worden de bloedvaten zichtbaar op de röntgenbeelden. Het contrastmiddel geeft u even een warm gevoel. Naar wat de radioloog op de beelden ziet wordt er een dotterbehandeling gedaan en/of stent geplaatst. Voor een dotterbehandeling maakt de radioloog gebruik van een katheter met een ballon. De radioloog schuift de ballonkatheter (met een lege ballon) naar de plaats van de vernauwing. Daar wordt de ballon een aantal malen opgeblazen. Zo wordt geprobeerd om de vernauwing op te heffen. Het opblazen van de ballon kan even pijnlijk zijn. Hierna worden controlebeelden gemaakt om te zien of de vernauwing is opgeheven. Afhankelijk van de beelden wordt het onderzoek gestopt of wordt er een stent geplaatst. Als de behandeling klaar is wordt de katheter verwijderd en krijgt u een drukverband op de prikplaats. Voor het plaatsen van een stent maakt de radioloog gebruik van een speciale katheter waar een stent (kokertje van gaas) in zit. De radioloog schuift deze katheter naar de plaats van de vernauwing. Daar wordt de stent ontplooid. Daarna wordt mees tal nog gebruik gemaakt van een ballonkatheter om de stent tegen de binnenwand van de slagader vast te drukken. Hierna worden controlebeelden gemaakt om te zien of de vernauwing is opgeheven. Aan het einde van het onderzoek wordt de katheter uit de slagade r verwijderd. De prikopening kan hierna op twee manieren dichtgemaakt worden: Of er wordt 10 minuten stevig gedrukt op de prikopening. Daarna krijgt u een stevig drukverband. De laborant helpt u om weer naar uw bed te komen. Na het onderzoek moet u 6 uur plat blijven liggen op bed. Of er wordt een angio-seal geplaatst tegen de wand van het bloedvat. Dit is een systeem om het bloedvat na het prikken af te sluiten met een plugje. Daarna wordt de prikopening met een pleister verbonden. Ook nu helpt de laborant u om weer naar uw bed te komen. U heeft met een angio-seal 2 uur bedrust. Angiografie, Dotter/Stent b ehandeling p agina 3
Hoe lang de behandeling duurt hangt af van de plaats van de vernauwing. Meestal duurt de behandeling twee uur. Na de behandeling Na de behandeling wordt u naar uw afdeling teruggebracht. U moet een aantal uren plat in bed liggen. Het aantal uren is afhankelijk van het onderzoek. Na uw bedrust verwijdert de verpleegkundige het drukverband. Het is belangrijk dat u in de uren na het onderzoek veel drinkt. Zo plast u het contrastmiddel snel uit. Heeft u een dotterbehandeling/ stent plaatsing gehad, dan mag u de dag na de behandeling naar huis. Het is niet verstandig om zelf naar huis te rijden. Zorg daarom voor vervoer naar huis. Bloeddruk meten van uw been en arm Voor u naar huis gaat wordt er nog bloeddruk gemeten van uw been en arm. Dit heet een enkel-arm index. Dit onderzoek gebeurt aan uw bed. Heel soms wordt het onderzoek gedaan op de dag van de angiografie. Afspraken bij het naar huis gaan Medicijnen bij het naar huis gaan Om het bloed dun te houden, neemt u elke dag de voorgeschreven hoeveelheid acetosal / ascal in. Heeft u pijn? Gebruik dan paracetamol tabletten van 500mg. U mag viermaal daags twee tabletten innemen. Wanneer de pijn minder wordt, kunt u dit (langzaam) afbouwen. Hoe verzorgt u de prikopening De eerste 48 uur na de behandeling mag u niet douchen. U controleert elke dag de prikopening. Als er nog vocht uit de prikopening komt, verschoont u dagelijks de pleister. Het beste kunt u de prikopening deppend drogen. Wanneer neemt u contact op met het ziekenhuis als de prikopening rood of gezwollen wordt, als u koorts krijgt (temperatuur boven de 38,5 C), als u hevige pijn krijgt of een koud been, als de klachten van voor de behandeling weer terug komen. Wat mag u doen na het onderzoek of de behandeling Het is belangrijk dat u luistert naar uw eigen lichaam. Vaak geeft het lichaam zelf aan of een bepaalde beweging gemaakt kan worden. U mag de eerste dagen geen zware activiteiten doen zoals fietsen, hardlopen, zwaar tillen. Gezond leven is heel belangrijk, dus: niet roken, veel lichaamsbeweging, geen overgewicht en een goed geregelde bloeddruk, bloedsuiker- en cholesterolgehalte. Overleg met uw arts wanneer u weer aan het werk kunt. De uitslag De radioloog beoordeelt de beelden en geeft de uitslag van het onderzoek en de behandeling door aan uw arts. Uw arts bespreekt met u de uitslag van het onderzoek en de behandeling. Angiografie, Dotter/Stent b ehandeling p agina 4
Vragen Het is belangrijk dat u juiste en duidelijke informatie krijgt. Met deze informatie beslist u met uw arts of u het onderzoek laat doen. Heeft u na het gesprek met uw arts en na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel deze dan gerust. Schrijf uw vragen van tevoren op, zodat u niets vergeet. Heeft u vóór de behandeling nog vragen of kunt u niet naar de afspraak komen? Belt u dan de receptie van de afdeling Radiologie (023) 890 78 60 Heeft u na de behandeling nog vragen? Neem dan contact op met de polikliniek Chirurgie. Tijdens kantooruren: poli chirurgie (023) 890 74 50 Tijdens weekend/avonduren: spoedeisende hulp (SEH) (023) 890 75 20 Ook kunt u vragen stellen tijdens uw controle op de polikliniek of de belafspraak. Algemene adresgegevens Spaarne Gasthuis Hoofddorp: Algemeen nummer: (023) 890 89 00 Postadres: Postbus 770, 2130 AT Hoofddorp Internet: www.spaarneziekenhuis.nl E-mail: info@spaarneziekenhuis.nl Hoofddorp Spaarnepoort 1, 2134 TM Hoofddorp Alle voorzieningen Heemstede Händellaan 2A, 2102 CW Heemstede Dagbehandeling en poliklinieken Spaarne Gas thuis Hoofddorp eindredactie: Patiëntenvoorlichting Foldernummer DSZ.041 s eptember 2015 Angiografie, Dotter/Stent b ehandeling p agina 5