Bijlage 6 Cursusplan
Cursusplan Inleiding Het cursusplan heeft als doel de (potentiële) gebruikers ervan te stimuleren tot deelname aan het landschapsbeheer door het overzichtelijk presenteren van het bestaande (praktijkgerichte) cursusaanbod. Het cursusplan functioneert daarmee als een soort cursuswijzer. In het cursusplan worden per pakket aangegeven welke relevante bestaande cursussen er zijn. Daarnaast wordt steeds aandacht besteed aan het Handboek Agrarisch Natuurbeheer (Landschapsbeheer Nederland, 1998), waarin relevante informatie over de verschillende natuur- en landschapselementen te vinden is. Als over een bepaald pakket aanvullende zinvolle literatuur bestaat, wordt die ook beschreven. Behalve de beschreven bestaande cursussen bieden vrijwel alle genoemde onderwijsinstellingen, maar ook het Coördinatiepunt landschapsbeheer van het Brabants Landschap maatwerk-cursussen aan, die worden afgestemd op de exacte behoeften van de doelgroep. Contactgegevens van alle genoemde organisaties en onderwijsinstellingen zijn in de laatste paragraaf opgenomen. (NB. Het onderstaande cursusplan is grotendeels overgenomen uit het cursusplan dat is opgesteld voor het Agrarisch Landschapsbeheer Brabantse Delta e.o. De prijzen van de cursussen zijn hier weggelaten omdat zij waarschijnlijk niet meer actueel zijn) & literatuur Algemeen Voor alle deelnemers, die het agrarisch natuur- en landschapsbeheer op een professionele wijze in hun bedrijfsvoering willen integreren is de Cursus Erkend natuurbeheerder een aanrader. Erkend natuurbeheerder PTC+, AOC Oost De cursus behandelt o.a. de ecologische beginselen, bodemgesteldheid en biotoopverbeterende maatregelen en bestaat uit de modules landschapselementen, recreatiebeheer, waterbeheer, begrazing, graslandbeheer, Arbowetgeving, financiële aspecten en juridische zaken. Integraal onderdeel is het uitwerken van een bedrijfsontwikkelingsplan volgens de systemariek: - Eindbeeld kennen - Beheersmaatregelen - Planning en acties - Financien - Verslaglegging - Bronnen 10 avonden Daarnaast is het voor alle deelnemers zinvol het Handboek Agrarisch Natuurbeheer eens door te nemen (Uitgave Landschapsbeheer Nederland, 1998). Hierin staan niet alleen allerlei praktische gegevens over het beheer van de verschillende pakketten, maar worden in Hoofdstuk 2 Agrarisch natuurbeheer ook een aantal algemene begrippen uitgelegd. DLV Groen & Ruimte, 10-07-07
Houtige landschapspakketten Gebruik en onderhoud motorkettingzagen Prinsentuin College, Breda 4 dagen Aanleg en beheer landschappelijk groen Theorie over de beheerprincipes van houtige begroeiingen;excursie waarin de natuurlijke processen worden behandeld; praktische opdrachten en uitgaande van eigen probleemsituaties wordt er met handgereedschap gewerkt in beplantingen Natuurlijk beheer houtige begroeiingen en zomen Successie; eigenschappen van de soorten; streefbeelden en beheer en publiek. Onderhoud houtwallen en erfbeplanting AOC Oost - Gereedschapkennis - Plantenkennis - Snoeien van hagen - Snoeien erfbeplanting - Snoeien bomen - Afvalverwerking - Knotten (wilg, linde) 2 avonden theorie en praktijk Aanleg en onderhoud van landschappelijke beplantingen De cursist krijgt inzicht in de betekenis van landschappelijke beplantingen in het landschap, welke ecologische processen een rol spelen en wat de richtlijnen zijn voor aanleg en beheer. Ook komen het uitvoeren van specifieke onderhoudsmaatregelen, in te zetten gereedschap en machines, het gebruik van inheemse soorten en het begrip "potentieel natuurlijke vegetatie" aan de orde. 3 dagen Bosrandbeheer Het verkrijgen van kennis over het aanleggen, vormen, en beheren van bosranden. Het verkrijgen van kennis over het aanleggen, vormen, en beheren van bosranden.
Hoogstamboomgaard Cursus Cursus Hoogstamfruit Stichting Landschapsbeheer Zeeland de geschiedenis van de hoogstamfruitboom - de waarden van hoogstamfruitboomgaarden - de aanplant van hoogstamfruitbomen - de snoei van hoogstamfruitbomen twee informatieavonden van elk drie uur en één praktijkdag van zes uur Poelen Handboek agrarisch natuurbeheer landschapsbeheer Nederland Boek: Poelen Landschapsbeheer Nederland Poelen besteedt aandacht aan de geschiedenis van de in Nederland voorkomende kleine stilstaande wateren: hoe zijn ze ontstaan en waar komen ze nog (of weer) voor. Daarnaast leest u over de waarde die poelen hebben voor allerlei planten- en diersoorten, met name amfibieën. In Poelen krijgt u antwoord op vragen als: Op welke wijze kan je een nieuwe poel graven of een oude in ere herstellen? Welk onderhoud vraagt een poel en hoe kan die het beste worden uitgevoerd? Het tachtig pagina's tellende boek is voorzien van 120 foto's en tekeningen. Poelen besluit met een zeer complete lijst van organisaties die je nodig kan hebben wanneer je met een poel aan de slag gaat. Titel: Poelen Auteur: G. Hanekamp Uitgave: Landschapsbeheer Nederland, 2004 Pagina's: 80 Natuurlijk beheer graslanden en bermen Waarom beheer en waarom natuurlijk beheer; wat wil ik bereiken; wat zijn de kosten; voedselrijkdom; maaibeheer en indicatiesoorten Biotoopverbetering t.b.v. fauna De cursist krijgt inzicht in het ontwerp, aanleg en beheer van allerlei natuurtechnische constructies, als amfibieënpoelen, natuurvriendelijke oevers en faunapassages. Ook wordt aandacht geschonken aan de ecologische achtergronden van deze constructies. Bovendien leert de cursist hoe door middel van een aangepast beheer biotopen beter geschikt gemaakt kunnen worden voor allerlei diersoorten Oriëntatie ecologisch oeverbeheer De cursist verwerft theoretische en vooral praktische informatie over methoden en ecologische principes, aangaande het ecologisch beheer van waterlopen en schouwpaden. Ook functies van oevers, machinekeuze en -afstelling en maaifrequenties en -tijdstippen worden behandeld. Deze cursus wordt grotendeels buiten in het veld verzorgd.
Natuuroevers Natuurlijk beheer oevers en natte begroeiingen Voedselrijkdom; maaibeheer; indicatiesoorten; aanleg en biotoopverbetering amfibieën Biotoopverbetering t.b.v. fauna De cursist krijgt inzicht in het ontwerp, aanleg en beheer van allerlei natuurtechnische constructies, als amfibieënpoelen, natuurvriendelijke oevers en faunapassages. Ook wordt aandacht geschonken aan de ecologische achtergronden van deze constructies. Bovendien leert de cursist hoe door middel van een aangepast beheer biotopen beter geschikt gemaakt kunnen worden voor allerlei diersoorten Oriëntatie ecologisch oeverbeheer De cursist verwerft theoretische en vooral praktische informatie over methoden en ecologische principes, aangaande het ecologisch beheer van waterlopen en schouwpaden. Ook functies van oevers, machinekeuze en -afstelling en maaifrequenties en -tijdstippen worden behandeld. Deze cursus wordt grotendeels buiten in het veld verzorgd. Randenpakketten Natuurlijk beheer graslanden en bermen Waarom beheer en waarom natuurlijk beheer; wat wil ik bereiken; wat zijn de kosten; voedselrijkdom; maaibeheer en indicatiesoorten Akkerandenbeheer Akkerranden zo beheren, dat het gewenste beeld en de gewenste biodiversiteit ontstaat, terwijl de negatieve effecten op de agrarische productie beheersbaar blijven. Voedselrijkdom; maaibeheer; indicatiesoorten en subsidiemogelijkheden Natuurlijk beheer houtige begroeiingen en zomen Successie; eigenschappen van de soorten; streefbeelden en beheer en publiek.
Cursusaanbieders & informatiebronnen Coördinatiepunt Landschapsbeheer van het Brabants Landschap Postbus 80 5076 ZH Haaren Tel.: 0411-622775 Fax: 0411-623691 e-mail: info@brabantslandschap.nl website: www.brabantslandschap.nl Landschapsbeheer Nederland Postbus 9756 3506 GT Utrecht Tel.: 030-2345010 Fax: 030-2310315 e-mail: post@landschapsbeheer.nl website: www.landschapsbeheer.nl PTC+ Vestiging Horst Postbus 6048, 5960 AA Horst Tel.: 077-3998888 Fax: 077-3983733 E: horst@ptcplus.com website: www.ptcplus.nl IPC Groene Ruimte Hoofdvestiging Schaarsbergen Postbus 393 6800 AJ Arnhem Tel.: 026 35 50 100 Fax: 026 44 55 629 E-mail: post@ipcgroen.nl website: www.ipcgroen.nl Stichting Landschapsbeheer Zeeland (SLZ) Postbus 286 4460 AR GOES Tel.: 0113-230936 Fax: 0113-250955 e-mail: info@slz.landschapsbeheer.nl Website: www.landschapsbeheer.com/zeeland Prinsentuin College, Breda Postbus 6855 4802 HW Breda Tel.: 076 572 39 40 Fax: 076 572 39 41 E-mail: prinsentuincontract@rocwb.nl website:www.prinsentuin.nl AOC Oost Training & Projecten regio Achterhoek Tel.: 0314 37 59 88 Fax: 0314 37 59 89 e-mail: t&p@doe.aoc-oost.nl website: www.aoc-oost.nl MBCS VELP Postbus 109 6880 AC Tel.: 026-3840310 Fax: 026-3840315 info.mv@hlcn.nl website: www.helicon.nl