informeert TAD: Technologische AdviesDienst Verdeelborden In een elektrische installatie mag er slechts veilig elektrisch materieel gebruikt worden. Volgens deze algemene regel betekent dit dus ook dat er slechts veilige verdeelborden mogen gebruikt worden. Wat betekent dit nu in de praktijk? Verdeelborden op zich moeten voldoen aan enkele algemene eisen. Bron: Hager Bron: Schneider? Klasse I (geaard metalen omhulsel) of klasse II (dubbele isolatie).? Conformiteit met de normenreeks NBN EN 60-439, waarbij de NBN EN 60439-3 van toepassing is voor borden voor huishoudelijk en aanverwant gebruik en de NBN EN 60439-4 voor werfborden.? Indien de verdeelborden niet voldoen aan de normen, moeten ze een veiligheidsniveau garanderen dat equivalent is aan de geboden normen. Dit betekent onder meer dat: - de bescherming tegen rechtstreekse aanraking gewaarborgd moet zijn (minimum IP2X, d.w.z. dat het niet mogelijk mag zijn om onder spanning staande delen aan te raken). - de bescherming tegen onrechtstreekse aanraking gewaarborgd is. - ze gemaakt zijn uit onbrandbaar, niet-hygroscopisch materiaal. - ze een voldoende mechanische weerstand hebben. - voor huishoudelijke en aanverwante installaties de achterwand niet mag kunnen worden weggenomen tijdens de levensduur van het bord.
- verdeelborden, die aan de rugzijde niet afgesloten zijn, niet rechtstreeks op hygroscopisch of licht brandbaar materiaal bevestigd mogen worden. Praktisch: De oude marmeren montageplaten zijn niet meer toegelaten en dienen vervangen te worden door verdeelborden die aan bovenstaande eisen voldoen. Er moet echter ook rekening gehouden worden met enkele installatievoorschriften. 1. Inplanting De verdeelborden bevinden zich binnen handbereik, ongeveer 1,50 m boven de grond, en zodanig opgesteld dat het materieel gemakkelijk bereikbaar is. Praktisch: De toegang tot de borden moet steeds vrij zijn. Het is dus verboden allerhande voorwerpen en goederen op te stapelen die de toegang zouden kunnen belemmeren. Daartoe wordt soms een zone aangeduid op de vloer waarin niet mag gestapeld wo rden. Een borstwering wordt ook soms geplaatst op een zekere afstand van het bord, die tegelijkertijd een mechanische bescherming inhoudt. De beschermings- en bedieningstoestellen betreffende stroombanen, waarvan de energie tegen verschillende tarieven geleverd wordt, moeten op afzonderlijke panelen gegroepeerd worden, die minimum 10 cm van elkaar verwijderd zijn of in aparte kastjes. En dit behoudens toelating van de stroomleverancier of inachtneming van de bijzondere voorschriften van de stroomleverancier. 2. Aanduidingen en markeringen De stroombanen moeten gemerkt worden. De schakelaars en beschermingsinrichtingen van de voornaamste stroombanen moeten op een duidelijke en zichtbare wijze gemerkt worden door middel van individuele aanduidingen, waardoor de identificatie van de stroombanen mogelijk wordt, tenzij iedere mogelijkheid tot vergissen uitgesloten is. Praktisch: Voor huishoudelijke installaties dient elke stroombaan door een hoofdletter aangeduid te worden. 3. Onderbreking Het hoofdverdeelbord moet voorzien zijn van een algemene scheidingsschakelaar die de gelijktijdige onderbreking van alle fasen en van de nulgeleider mogelijk maakt. Zijn nominale stroomsterkte is aan de installatie aangepast. De functie van de scheidingsschakelaar mag ook worden verzekerd door de algemene differentieelschakelaar indien deze ontworpen is om de scheiding te verzekeren.
Praktisch: De oude schakelaars die men nog vindt in oude elektrische installaties zijn niet meer toegelaten en dienen vervangen te worden door moderne schakelaars. Een oude installatie is een installatie van vóór het AREI (oktober 1981). 4. Verlichting Ten minste twee afzonderlijke stroombanen zorgen voor de voeding van de verlichtingstoestellen. Praktisch: Op deze kringen mogen ook contactdozen geplaatst worden. Let wel dat de doorsnede van de gebruikte geleiders wordt afgestemd op deze van de contactdozen. 5. Andere schakel- en beschermingstoestellen 5.1 Automatische differentieelschakelaar In het begin van de elektrische installatie moet ten minste een automatische differentieelschakelaar met een aanspreekstroom van ten hoogste 300mA en een I n (nominale stroom) van ten minste 40A worden aangebracht. In het geval van oude installaties kunnen de oude differentieelschakelaars van het type AC of met een nominale stroomsterkte kleiner dan 40A in dienst blijven. De algemene differentieelschakelaar zal een nominale stroomsterkte moeten hebben die ten minste gelijk is aan de stroomsterkte van de schakelaar die wordt aangeleverd door de verdeler. 5.2 Afzonderlijke automatische differentieelschakelaar(s) met een aanspreekstroom van ten hoogste 30 ma Vast opgestelde gebruikstoestellen, stuur- en regeltoestellen en contactdozen, toegelaten in stortbadzalen en badkamers, de inrichtingen voor het aansluiten van wasmachines, droogkasten en afwasmachines, moeten door een automatische differentieelstroominrichting met een grote of zeer grote gevoeligheid worden beschermd. Deze inrichting is ondergeschikt aan deze geplaatst aan het begin van de installatie. Praktisch: Bij de keuze van de nominale stroomsterkte van de bijkomende differentieelschakelaars dient er rekening te worden gehouden met de I n van de beschermde kringen. 5.3 Smeltzekeringen en automatische schakelaars De nominale stroomsterkte van de smeltzekeringen of automatische schakelaars is een functie van de doorsnede van de geleiders. Deze nominale stroomsterkten zijn in de volgende tabel weergegeven. Doorsnede van de geleider Nominale stroom van de Nominale stroom van de automatische
(mm 2 ) smeltveiligheid schakelaar 0,5 2 A 4 A 0,75 4 A 6 A 1 6 A 10 A 1,5 10 A 16 A 2,5 16 A 20 A 4 20 A 25 A 6 32 A 40 A 10 50 A 63 A 16 63 A 80 A 25 80 A 100 A 35 100 A 125 A De smeltzekeringen en automatische schakelaars moeten voldoen aan de desbetreffende Belgische en Europese normen. Deze overeenkomstigheid wordt meestal aangeduid door een keurmerk, zoals het CEBEC-keurmerk. De smeltzekeringen en/of automatische schakelaars met pennen van het kleine model (hartafstand 20 mm), moeten van het niet-verwisselbare type zijn (AREI art.251.01). De niet-verwisselbaarheid wordt gegarandeerd door kalibreerelementen die gekleurd zijn zoals in de tabellen weergegeven wordt. Deze bepaling wordt niet altijd opgelegd voor de oude smeltzekeringen en de automatische schakelaars in goede staat, die niet moeten worden vervangen. De oude smeltzekeringen van 20A met een ruimte tussen de twee assen van 20 mm, zijn verboden. In heel oude installaties kunnen nog stugge elektrische leidingen met een doorsnede van 1mm 2 voorkomen. Wanneer deze leidingen de bestaande stroombanen met zwakke stroomsterkte voeden (bv. verlichting) is het toegelaten deze leidingen in dienst te laten. Dit enkel op voorwaarde dat deze leidingen worden beschermd door smeltzekeringen met een nominale stroomsterkte van ten hoogste 6A of door automatische schakelaars met een nominale stroom van ten hoogste 10A. De aanwezigheid van een stroombaan met een doorsnede kleiner dan 1,5mm 2 wordt aangegeven door middel van een rechthoekig etiket van ten minste 8cm lang en 5cm hoog waarop rode letters op een witte achtergrond worden aangebracht en met rood het volgende pictogram wordt omcirkeld. Dit etiket wordt bevestigd op de deur van de verdeelborden die met dergelijke stroombanen zijn uitgerust. Het etiket mag niet gemakkelijk te verwijderen zijn. Wanneer er gebruik wordt gemaakt van nieuwe smeltzekeringen of automatische schakelaars met pennen, met een ruimte tussen de twee assen van 20 mm, moeten deze conform zijn aan de NBN C61-144-1. Bovendien moet de onderlinge nietverwisselbaarheid gegarandeerd zijn door middel van kalibreerelementen die beantwoorden aan het hieronder genoemde kleurenkader.
Smeltveiligheden I n (A) Te beveiligen sectie Genormaliseerde kleur 2 tot 6 1 mm 2 rood 10 1,5 mm 2 oranje 16 2,5 mm 2 grijs 20 4,0 mm 2 blauw 25 tot 32 6,0 mm 2 bruin 40 tot 50 10,0 mm 2 groen Automaten I n (A) Te beveiligen sectie Genormaliseerde kleur 4 tot 10 1 mm 2 rood 16 1,5 mm 2 oranje 20 2,5 mm 2 grijs 25 4,0 mm 2 blauw 32 6,0 mm 2 bruin 40 6,0 mm 2 bruin Hebt u nog vragen of opmerkingen? Aarzel niet om ons te contacteren! Neem contact op met: Technologische AdviesDienst VEI Anneke Gorris - Adviseur Tel: 014/57.96.09 E-mail: tad@vei.be