Pakketten Waterbeheer 2016-2021 Duurzaam slootbeheer, iets voor u? Als agrariër heeft u belang bij een goed onderhouden sloot. Nu is de waterkwaliteit de afgelopen jaren al flink verbeterd, maar het kan nog beter. Hoe? Met relatief eenvoudige maatregelen waar een vergoeding tegenover staat, wordt het vanaf 2016 mogelijk pakketten waterbeheer af te sluiten in het stelsel van agrarisch natuurbeheer. Hieronder leest u daarover meer. Pakket 1 Ecologisch slootschonen (De Levendige Boerensloot) Natuurlijke, mooie en levende sloten dragen bij aan de kwaliteit van onze leefomgeving. Activiteiten die daaraan bijdragen versterken de kwaliteit van het bedrijf. Toelichting Met ecologisch slootschonen worden de planten zo veel mogelijk afgemaaid en minimaal 1 á 2 meter uit de slootkant op het land gezet. Hierdoor verschralen de oeverzones en stromen de voedingstoffen niet terug in het water. Dit spaart de slootkanten en de wortels van oeverplanten, die het jaar na de schoning weer kunnen uitgroeien. Hierdoor worden de kanten steviger en kalven minder af. Het tijdstip van baggeren en schonen wordt afgestemd op de minst kwetsbare periode voor bijvoorbeeld vissen en amfibieën. Voorwaarden Ecologisch slootschonen 40-60% van de beheereenheid (talud, slootkant) wordt tussen 1 september en 1 oktober geschoond; Jaarlijks om en om schonen mag ook. De planten worden zoveel mogelijk afgemaaid, plantenwortels worden zo weinig mogelijk beschadigd en er komt geen bagger uit de sloot mee op de kant; Maaisel en slootvuil worden verwijderd, niet in de slootkant deponeren maar op het perceel of op het naastgelegen perceel verwerken bijvoorbeeld door verspreiden of versnipperen; Vertrapping van slootkanten door vee wordt zoveel mogelijk voorkomen; Alleen de slootkant die geschoond wordt komt voor een beheerbijdrage in aanmerking. ecologisch slootschonen 100 per strekkende kilometer. Ecologisch slootschonen kan eventueel aangevuld worden met het baggeren van de sloot met de baggerspuit maar koppeling met ecologisch schonen is geen verplichting. Het tijdstip van baggeren en schonen is in de voorwaarden afgestemd op de minst kwetsbare periode voor bijvoorbeeld vissen en amfibieën. Voorwaarden Baggerspuiten De sloot moet op diepte zijn (volgens Keur). Er wordt gebaggerd min. 60 cm beneden de waterlijn. Er wordt gebaggerd in mozaïekvorm, dus niet alles tegelijk, doch minimaal 50% per jaar. 1
De bagger wordt gespoten op het aangrenzende perceel. Het baggerspuiten vindt plaats tussen 1 juli en 1 oktober. In polders met minder dan 6% open water, mag per dag niet meer dan 50% van de sloten worden gebaggerd, i.v.m. drooglopen van sloten. vindt plaats op basis van max. één werkgang per sloot per jaar. Brede sloten (breder dan 10 m) mogen in twee werkgangen worden gebaggerd. Melding achteraf binnen twee weken. baggerspuiten: 70 per strekkende kilometer. Pakket 2 Krabbenscheer Krabbenscheer gedijt goed in schone, niet te voedselrijke wateren. Larven van de zeldzame libelsoort Groene Glazenmaker begeven zich bij voorkeur tussen de krabbenscheerrozetten. Om de krabbenscheer te handhaven is er een speciaal pakket Slootschonen voor krabbenscheervegetaties.. Voorwaarden Krabbescheer Schonen van de sloot een keer per drie jaar tussen 1 juli en 31 augustus, waarbij 40-60% van de begroeiing met krabbenscheer blijft staan. Slootvuil wordt ruim op de kant gezet of verwijderd. Dit pakket is alleen opengesteld in het Noorderpark. ecologisch slootschonen voor krabbenscheer 60 per strekkende kilometer. Pakket 3 Bufferstroken mee in de mestplaatsingsruimte. Sloten, maar ook slootkanten zijn waardevol als leefgebied voor vissen, amfibieën, reptielen en water- en oeverplanten. Gezonde slootkanten leveren een gevarieerde biodiversiteit en dragen bij aan een goede waterkwaliteit. Voor de waterkwaliteit is het van belang dat er zo weinig mogelijk emissie van meststoffen naar het oppervlaktewater plaats vindt. Een bredere onbemeste strook heeft dan ook een positief effect op de waterkwaliteit. Bemestingsvrije randen langs waterlopen onder NAP tellen wel gewoon Beweiding is toegestaan. Wel wordt aanbevolen om vertrapping van slootranden zoveel mogelijk te voorkomen. 2
Voorwaarden Bufferstrook op grasland Strook is gelegen langs een sloot en is 2 meter breed vanaf de perceelsrand, zoals vastgelegd in de GDI; Op de strook vindt geen bemesting plaats en er wordt geen bagger opgebracht; Uitsluitend pleksgewijze chemische onkruidbestrijding toegestaan voor specifieke probleemonkruiden (max 10% van de beheeroppervlakte); Tijdens het groeiseizoen komen vier indicatorsoorten voor, uit een nader te noemen lijst; Het grasland mag niet worden gescheurd, gefreesd of heringezaaid. Optie 1 is eerste snede laten staan (aanbevolen in weidevogelrijke gebieden); optie 2 is eerste snede maaien toegestaan. Verplichte deelname aan minimaal één discussieavond rond het thema Duurzaam Bodembeheer: (verbetering van de kringloop en waterkwaliteit). bufferstrook waterkwaliteit: Optie 1 1.200/ ha indien eerste snede niet maaien; Optie 2 1.000/ha indien eerste snede wel maaien; Voorwaarden Bufferstrook op akker Strook is gelegen langs een sloot en is 3 meter breed vanaf de perceelsrand, zoals vastgelegd in de GDI; Van 1 mei tot 1 september staat er in de rand: gras, graan (geen mais), ingezaaide kruiden of een eiwitgewas. Geen bemesting, geen bagger toegestaan; Rand wordt niet beweid; Indien jaar twee gras wordt ingezaaid op het perceel, dan wordt verplicht daar een bufferstrook op af te sluiten. Verplichte deelname aan minimaal één discussieavond rond het thema Duurzaam Bodembeheer: (verbetering van de kringloop en waterkwaliteit). Chemische onkruidbestrijding is alleen mogelijk conform het Protocol Chemische Bestrijding bij Agrarisch Natuurbeheer, gepubliceerd op de website van SCAN. bufferstrook op maisland 2.500 per hectare 3
Pakket 4 Natuurvriendelijke oever Natuurvriendelijke oevers zijn een aangelegde plas- of drasberm of een flauw talud langs een bestaande waterloop. Kenmerkend is de natuurlijke overgang van nat naar droog. Deze oevers zijn van groot belang voor de biodiversiteit. Sommige dieren die in het oppervlaktewater voorkomen, hebben plaatsen nodig op de oever waarin zij bijvoorbeeld kunnen schuilen. Ook kunnen kikkers en padden in ondiep water hun eitjes afzetten. Voorwaarden Natuurvriendelijke oever Geen bemesting en geen beweiding toegestaan en geen bagger afzetten op de oever. Het gewas wordt minimaal eenmaal per twee jaar en maximaal eenmaal per jaar gemaaid en afgevoerd tussen 15 juli en 1 maart; Uitsluitend pleksgewijze chemische onkruidbestrijding toegestaan voor specifieke probleemonkruiden (max 10% van de beheeroppervlakte); De vergoeding is voor het maaien van de oever. Gebruik machines die de vegetatie afsnijden waardoor de wortelstokken behouden blijven. Natuurvriendelijke oever = 50 per strekkende kilometer. Algemene opmerkingen Maatregelen kunnen worden gecombineerd, zolang dit niet op dezelfde ruimtelijke eenheid wordt toegepast. Ruimtelijke eenheden zijn: sloot, oever, rand en perceel. Bufferzone (2m van het perceel)en slootschonen (de slootkant) zijn dus naast elkaar toepasbaar: waarbij het maaisel/slootvuil liefst buiten en anders zo kort mogelijk in de bufferstrook ligt. Een bufferzone en een botanisch pakket (beide toepasbaar op hetzelfde perceel) zijn niet stapelbaar. 4
Overige Diensten Geef aan bij uw collectief of u interesse heeft voor onderstaande diensten. Mogelijk worden daar later dan pakketten voor ontwikkeld. Aanleg Natuurvriendelijke oever Dit is geen beheerpakket, maar een inrichtingsmaatregel. Voor het aanleggen van natuurvriendelijke oevers hebben de waterschappen andere financiële middelen beschikbaar. Voor meer informatie neem dan contact op met de coördinator van het Collectief agrarisch natuurbeheer Utrecht Oost. Na de aanleg van een natuurvriendelijke oever kan het onderhoud worden uitgevoerd met Pakket 4 beheer natuurvriendelijke oever. (onder voorbehoud) Op basis van offerte. Erfscan Een toekomstgerichte ondernemer heeft ook een heldere visie nodig over waterkwaliteit en erfafspoeling. Een erfscan kan helpen om deze visie te vormen en om te zetten in een concreet plan voor het bedrijf. De uitvoering kan dan in de loop der jaren. Zeker als u gaat bouwen of renoveren, is het een gemiste kans als de nieuwste inzichten en eisen niet in de plannen verwerkt worden. was eerder mogelijk via het project erfscan van de provincie. Straks kan een bijdrage voor een erfscan via het collectief. Kijk ook eens op www.goedboerenerf.nl. Onderhoud oevers, overhoeken of watergangen Onderhoud van overhoeken en oevers HDSR. Dit zijn elementen die HDSR nu onderhoud maar wellicht zijn er grondeigenaren die dit willen uitvoeren. Onderhoud van watergangen HDSR, dit zijn watergangen waar HDSR voor het onderhoud verantwoordelijk is, maar wellicht zijn er watergangen waarvan grondeigenaren het onderhoud willen uitvoeren. Interesse? Neem dan contact op met één van de veldcoördinatoren: - Hans Veurink, tel: (06)53701000, mail: info@valleihorstee.nl - Hein Pasman, tel: (06)46061745 mail: h.pasman@landschaperfgoedutrecht.nl Opgesteld: 28 mei 2015 5