Fluiten(d) door de B-jeugd Waarschijnlijk korfbal je al een tijdje en speel je regelmatig wedstrijden. Door het korfballen, zeker als je al wat langer speelt, ben je bekend met het korfbal zoals het gespeeld moet worden. De belangrijkste spelen gedragsregels moeten dus bij je bekend zijn. De wedstrijden die worden gespeeld staan onder leiding van een scheidsrechter. Veel wedstrijden worden geleid door scheidsrechters van de eigen vereniging. Misschien ben jij wel één van de toekomstige scheidsrechters. Om je nu alvast voor te bereiden op het fluiten van wedstrijden heeft het KNKV dit boekje samengesteld. Het is de bedoeling dat je tijdens trainingen partijtjes fluit om zo ervaring op te doen. Door zelf te fluiten leer je hoe het is om een wedstrijd te moeten leiden. Wanneer iedereen de spelregels kent, zal er minder snel aan de scheidsrechter gevraagd worden, waarom hij nu wéér fluit. Ook kun je ervaren hoe vervelend het is als spelers commentaar geven. Door het zelf regelmatig te doen, nu op de trainingen en straks tijdens de wedstrijden, zul je merken dat het leuk is. Het is vooral leuk als je, bijvoorbeeld, een overtreding ziet, maar voordeel geeft en er komt een doelpunt uit. De spelers zullen dat zeer waarderen. De scheidsrechter is dus een belangrijk onderdeel van de korfbalsport. Niet alleen spelregelkennis is belangrijk. Ook sportief gedrag hoort bij de korfbalsport. Respect tonen voor je teamgenoten, tegenstanders en scheidsrechter is belangrijk. En verder is het ook belangrijk dat het spel wordt gespeeld zonder verbale (verbaal = met de mond, bijvoorbeeld schelden) en lichamelijke overtredingen. Aan dit soort aspecten wordt in dit boekje ook aandacht besteed. Behalve tips over het fluiten: waar moet je gaan staan, hoe je een overtreding aangeeft en hoe hard je moet fluiten, is in dit boekje ook een aantal vragen opgenomen over de spelregels. Aan de hand van deze vragen kun je je kennis toetsen van de spelregels. Je begeleider, coach of trainer heeft deze vragen ook en zal zeker een keer je spelregelkennis willen controleren. Deze spelregels gebruik je natuurlijk ook in de praktijk, wanneer je een wedstrijd fluit. Tot slot vind je achterin een tweetal formulieren. Er is een evaluatieformulier, waarop jij zelf kunt aangeven wat je van je eigen fluiten vond, of je het leuk vond en waar je nog meer van zou willen weten. En er is een formulier waarop je trainer (of begeleider) kan aantekenen wanneer je op de training gefloten hebt en wat hem daarbij is opgevallen. De positie van de scheidsrechter Bij een korfbalwedstrijd is er één scheidsrechter nodig om te kijken of de spelers van beide teams zich aan de spelregels houden. Als scheidsrechter zul je het liefst zo dicht mogelijk bij de plaats van de bal (en de overtredingen) willen zijn. Het is echter niet de bedoeling dat je de spelers voor de voeten gaat lopen. Als speler vind je het ook niet prettig als de scheidsrechter jou in de weg staat. Probeer daarom achter de speler met de bal te blijven, zodat je alles goed kunt zien. In sommige situaties is het ook nodig dat je wat verder van de plaats van de bal bent. Je kunt je wel voorstellen dat het met name geldt voor de situaties rond de korf. Het is daar altijd druk. Zou je vlak bij de bal staan, dan zie je niet wat de andere spelers doen. Het is dan beter om in een driehoek te staan, zodat je de bal, spelers en de korf kunt zien. De belangrijkste momenten in een wedstrijd vinden plaats rond de korf. Wil je een wedstrijd winnen, dan zal er in de korf gescoord moeten worden. Als scheidsrechter zou je daarom kunnen zeggen: daar gebeurt het, dus ik blijf wel zo dicht mogelijk bij de korf staan! Op andere delen van het veld gebeuren echter ook overtredingen. Voor de korf wordt de aanval opgebouwd of onderschept de tegenpartij de bal, ballen gaan over de zijlijn. Zou je onder de korf staan, dan kun je dat allemaal niet zien. Dat betekent dus dat je veel moet bewegen om overal bij te zijn. In de tekening op de volgende pagina staat een voorbeeld hoe je over het veld zou kunnen lopen.
Looplijnen scheidsrechter Opstelling bij vrije worp Wanneer je een vrije worp hebt gegeven, stel je je zo op dat je iedereen kunt zien. Je moet het aangeven kunnen zien, de afstand tussen de spelers beoordelen, het schot op de korf kunnen volgen en de situaties onder de korf goed kunnen waarnemen. Je moet uiteraard zo gaan staan dat je noch de aanvallers noch de verdedigers hindert. Nadat de bal is gespeeld, loop je naar de zijkant van het veld, zodat je het schot en de korf goed kunt zien. De onderstaande tekening laat je zien hoe je het beste kunt gaan staan bij een vrije worp en bij het nemen van een strafworp. Het uitgangspunt is 100% zicht hebben op alle situaties. Dus zicht op de nemer van de vrije worp (plaats van de vrije worp), op de afstand van spelers onderling en op de vereiste afstand van tenminste 2.50 meter en op alle spelers en hun (mogelijke) acties. 1 = nemer vrije worp 2 = tegenstander van 1 (verdediger) 3 = aangever (mede-aanvaller) 4 = tegenstander van 3 (verdediger) 5 = aanvaller bij de paal 6 = verdediger bij de paal 7 = scheidsrechter Looplijn scheidsrechter bij het opbrengen van de bal. Hier is het uitgangspunt is zoveel mogelijk achter de bal te blijven. Dit heeft een aantal voordelen: 1. de scheidsrechter staat dicht bij de spelsituatie 2. preventie 3. de scheidsrechtrer heeft zicht op wat er in het andere vak gebeurt
Geven van fluitsignalen Wanneer je een overtreding ziet, moet je fluiten. Fluit niet te hard, maar wel zo hard dat alle spelers het kunnen horen. Je hoeft niet te fluiten bij het geven van voordeel. Je fluit alleen bij een uitworp, spelhervatting, vrije worp, blessure, strafworp en een doelpunt. Denk eraan dat je bij een strafworp iets langer fluit, zodat iedereen het verschil weet tussen een vrije worp en een strafworp. Met de lengte en de sterkte van het fluitsignaal kun je ook aangeven wat je van de overtreding vond. Een onopzettelijke overtreding en een bal uit het veld zijn overtredingen waar je een rustig fluitsignaal voor geeft: wel duidelijk, maar niet te hard en te lang. Zie je echter een overtreding, zoals ruw en gevaarlijk spel, geef dan gerust een hard en wat langer fluitsignaal. De spelers weten dan dat je dat niet meer wilt zien. Aangeven van beslissingen Het aangeven van de overtredingen na het fluitsignaal moet je duidelijk doen. Dus niet je arm een klein beetje omhoog houden, zodat alleen de spelers die vlak bij je staan het kunnen zien. Alle spelers en de coaches moeten kunnen zien wat je aangeeft. Dat betekent dat je de beslissing ook niet te kort moet aangeven. Voordeelregel Zoals je zelf wel eens zult hebben gemerkt, fluit de scheidsrechter niet altijd voor alle overtredingen, die op het veld worden gemaakt. Dat doet hij niet omdat hij de overtreding niet gezien heeft. Hij laat doorspelen en geeft daarmee voordeel. Voorbeeld Wanneer een tegenstander per ongeluk voetbal maakt, maar jij kunt de bal pakken en verder spelen dan heb je daar voordeel van. Zou de scheidsrechter gefloten hebben, dan had je niet verder kunnen spelen en de aanval niet af kunnen maken. De bal zou dan terug moeten naar de plaats waar de overtreding is gemaakt en alle spelers moeten zich dan weer opnieuw opstellen. Dat is nadelig. Op het hele veld kan de scheidsrechter voordeel geven. Het mooiste voordeel dat een scheidsrechter kan geven, is natuurlijk wanneer daar een doelpunt uit voorkomt. Alleen wanneer er een grove overtreding wordt gemaakt moet de scheidsrechter toch fluiten. Het is niet verstandig om in zo n situatie voordeel te geven. Signalen van de scheidsrechter Tijdens de wedstrijden ben je al regelmatig geconfronteerd met de gebaren die een scheidsrechter maakt. Om het je wat makkelijker te maken, wanneer je zelf een keer mag fluiten op een training, hebben we hier alle gebaren, die er zijn, bij elkaar gezet en aangegeven voor welke overtredingen ze gelden. De wedstrijd beginnen Je kijkt naar alle spelers in het veld en fluit zodra alle spelers klaarstaan, zodat de wedstrijd kan beginnen. Je laat zien dat je de stopwatch indrukt. Tijd stilzetten Bij een blessure, materiaalpech of slecht weer mag je de tijd even stilzetten. Je fluit en steekt je arm omhoog. Met je andere hand wijs je naar je stopwatch en zet de tijd stil. Je kunt daarnaast nog even roepen dat de tijd stil is gezet (in de zaal kunnen andere regels gelden!!!!). 1 minuut Wanneer er nog één minuut te spelen is, geef je dit aan door je wijsvinger in de lucht te steken. (Dit is niet verplicht.) Bal over de zijlijn
Wanneer de bal over de zijlijn is gegaan, fluit je en geef je de plaats aan waar de bal genomen moet worden. Met je andere arm wijs je in de speelrichting van het team die de bal weer in het spel mag brengen. De spelhervatting Je fluit voor een (lichte) overtreding en wijst met de ene arm de plaats aan waar de spelhervatting wordt genomen en geeft met de andere arm de speelrichting aan. Wanneer de nemer van de vrije worp klaar staat dan steek je vier vingers in de lucht. De spelers hebben vier seconden om op afstand te gaan staan. Binnen maximaal vier seconden fluit je om het spel te hervatten. De vrije worp Je fluit voor de overtreding en brengt één arm omhoog met een open handpalm en wijst met de andere arm naar het strafworppunt. Dit gebaar wordt voorafgegaan door het gebaar dat bij de overtreding hoort. Wanneer de nemer van de vrije worp klaar staat dan steek je vier vingers in de lucht. De spelers hebben vier seconden om op afstand te gaan staan. Binnen maximaal vier seconden fluit je om het spel te hervatten. Een doelpunt Wanneer een team een doelpunt maakt fluit je en wijs je naar het midden. Zodra de spelers klaarstaan fluit je zodat de bal uitgenomen kan worden. Een strafworp Bij een overtreding waar een doelkans verloren gaat, fluit je voor een strafworp. Ook voor een herhaalde of harde overtreding kun je een strafworp geven. Je houdt het fluitsignaal wat langer aan en wijst naar de strafworpstip. Let daarbij op de afstand die alle spelers moeten nemen (2,5 meter) en dat de spelers niet te vroeg inlopen (pas inlopen als de bal losgelaten is). Voordeel Wanneer er een overtreding wordt gemaakt, maar de aanvallende partij kan doorspelen, dan pas je de voordeelregel toe. Je wijst met je arm en wijsvinger in de speelrichting van het team dat voordeel krijgt en roept: ga door, voordeel! Gevaarlijk spel Het spel stopzetten en een kalmerende beweging maken met een horizontale opgeheven hand, die je langzaam op en neer beweegt. Voetbal Je been even optillen en met de hand je voet aanraken. Lopen Als er een speler loopt met de bal, dan fluit je af en draai je je onderarmen rollend over elkaar. Snijden Als er een doelpoging wordt gedaan na snijden, dan fluit je en geef je dat aan door je armen over elkaar te kruisen. Binnen afstand Wanneer de spelers niet op 2,5 meter afstand staan bij een vrije worp dan strek je je armen voor je lichaam en beweegt ze naar elkaar toe. Sportiviteit scoort altijd Iedereen die aan sport doet, kent de term Fair Play. Fair Play is een inmiddels ingeburgerde Engelse term voor wat we in het Nederlands omschrijven als sportief gedrag. Het betekent allereerst, dat je een sport beoefent volgens de regels: dus zonder overtredingen te maken of de competitie te vervalsen. Maar het betekent ook, dat je de sport beoefent in de geest van de regel. Daarbij hoort bijvoorbeeld dat je
respect toont voor medespelers, tegenstanders en de scheidsrechter en dat je speelt zonder verbale en lichamelijke overtredingen. Je kunt het een soort gedragscode noemen, waar iedereen (korfballers, trainers, coaches, scheidsrechters, ouders, etc.) zich aan houdt. Tijdens trainingen en wedstrijden leer je niet alleen de techniek, maar ook afspraken die te maken hebben met Fair Play. Bijvoorbeeld heb respect voor elkaar en de tegenstander. Winnen is natuurlijk leuker dan verliezen, maar dit mag nooit ten koste van alles gaan. Dus Fair Play betekent dan bijvoorbeeld: speel de bal en niet de man. Sportief gedrag moet de gewoonste zaak van de wereld zijn. Dit houdt onder meer in het accepteren van de beslissingen van de scheidsrechter. Scheidsrechters maken fouten, het zijn mensen en geen computers. Maar dit geldt ook voor spelers. Je kunt trainen tot je er bij neer valt, je coach kan je volstoppen met tactische aanwijzingen, maar toch maak je tijdens de wedstrijd fouten. Dat is niet erg, want fouten horen bij het sporten en je leert ervan. Oók de scheidsrechter mag een fout maken, zonder dat hij daarvoor wordt uitgescholden! Je coach en je trainer zullen je begeleiden in Fair Play, maar je zult jouw sportieve gedrag zelf in de praktijk moeten brengen: thuis, op school en op het korfbalveld. Hieronder staat een aantal stellingen die te maken hebben met Fair Play, je eigen verantwoordelijkheid, je gezondheid en het omgaan met de regels. Bekijk de stellingen kritisch en bedenk wat jij ervan vindt. Samen met je coach, trainer en teamgenoten kun je hierover praten en Fair Play in praktijk brengen. Discussiepunten ten aanzien van Fair Play - Jouw coach geeft jou de opdracht een gevaarlijke tegenstander uit te schakelen door hem te blesseren in een kampioenswedstrijd. - Je mag in het spel net zo ver gaan als de scheidsrechter het toelaat. - Bij een verloren wedstrijd zoek ik eerst de oorzaak bij mezelf. - Je dient aanwijzingen van de scheidsrechter onder alle omstandigheden op te volgen. - Als ik geblesseerd raak hoeft dat lang niet altijd de schuld van anderen te zijn. - Het is me geen blessure waard als ik door een ingreep een tegendoelpunt kan voorkomen. - Ik probeer aardig te blijven zelfs al is de tegenstander onvriendelijk tegen mij. - Ook al ben ik het niet altijd eens met de beslissing van de scheidsrechter, ik accepteer zijn beslissingen toch. - Als er een speler geblesseerd op de grond ligt, dan houd ik de bal vast en wacht met spelen. Op de site www.korfbalregels.nl kun je alles terugvinden over de spelregels en kun je ook je kennis van de spelregels testen door testen te maken. Zelfevaluatieformulier jeugdscheidsrechter Naam speler/scheidsrechter:... Team:... Datum:...
Naam trainer/coach:... Hoe vaak heb je al gefloten?... Hoe vond je het om een trainingswedstrijd te fluiten?... Wat vond je makkelijk en wat vond je moeilijk?... Waar zou je meer van willen weten?... Hoe beoordelen de spelers jouw fluiten?... Wat zou je nu moeten doen om de volgende keer nog beter te kunnen fluiten?...
Begeleidingsrapport voor fluitende speler Naam speler/scheidsrechter:... Team:... Datum:... Naam trainer/coach:... Voor aanvang van de wedstrijd Heeft u afspraken gemaakt met de speler betreffende de punten waarop hij/zij moest letten?... Zo ja, welke?... Evaluatie van het optreden Criterium Duidelijkheid van fluiten en de aanwijzingen die gegeven zijn. Beoordeling Hoe was de plaats van de speler in het veld tijdens het fluiten? Hoe was zijn/haar positie bij een vrije worp (evt. strafworp)? Hoe waren de beslissingen (waarnemingen)? - Voor de korf: - Onder de korf: - Toepassing voordeelregel? (En het aangeven daarvan.) Houding t.o.v. het gedrag van de spelers? Optreden bij opzettelijke overtredingen? Algemene indruk Aantekeningen