Inhoudsopgave VOORWOORD 9 HOOFDSTUK I OVERZICHT VAN DE WETGEVING 11 1. Het Afvalstoffendecreet 11 1.1. Algemeen 11 1.2. Verbodsbepalingen 12 1.3. Gebodsbepalingen 12 2. Het Milieuvergunningsdecreet en zijn uitvoeringsbesluiten VLAREM I en II 12 2.1. Milieuvergunningsdecreet 12 2.2. VLAREM I 13 2.3. VLAREM II 13 3. Het Bodemsaneringsdecreet en zijn uitvoeringsbesluit VLAREBO 14 4. VLAREA 14 5. Uitvoeringsplannen 16 5.1. Definitie 16 5.2. Inhoud geldende uitvoeringsplannen 17 5.2.1. Uitvoeringsplan houtafval 2004-2008 17 5.2.2. Uitvoeringsplan huishoudelijke afvalstoffen 2003-2007 17 5.2.3. Uitvoeringsplan organisch-biologisch afval 17 5.2.4. Uitvoeringsplan bouw- en sloopafval 17 5.2.5. Uitvoeringsplan selectieve inzameling bedrijfsafval van kleine ondernemingen 18 5.2.6. Uitvoeringsplan slib 18 5.2.7. Sectoraal uitvoeringsplan hoogcalorisch afval 18 3
6. EVOA (Europese Verordening voor Overbrenging van Afvalstoffen) 18 7. Andere bijzondere bepalingen 19 HOOFDSTUK II CATEGORIEËN VAN AFVALSTOFFEN 21 1. Definitie afvalstof 21 1.1. Definitie 21 1.2. Toelichting 22 1.3. Analyse van de definitie 22 1.3.1. Algemeen 22 1.3.2. Artikel 2bis: uitbreiding 22 2. Categorieën van afvalstoffen 26 2.1. Huishoudelijke afvalstoffen 26 2.2. Bedrijfsafvalstoffen 26 2.3. Bijzondere afvalstoffen 27 2.4. Gevaarlijke afvalstoffen 28 2.5. Restafval 31 2.6. «Afvalstof» versus «bodem» 32 2.7. Klassering volgens de EURAL-codes 33 2.7.1. EURAL-code 33 2.7.2. EURAL t.o.v. de EAC en HWL 33 2.7.3. Stappenplan 33 2.7.4. Gevaarlijke afvalstoffen 34 2.7.5. Voorbeelden 34 A. Voorbeeld 1: waterzuiveringsslib 34 B. Voorbeeld 2: oliehoudend afval 35 2.8. Prioritaire afvalstoffen 35 2.8.1. Algemeen 35 2.8.2. Inventarisatie 36 2.8.3. Prioritaire afvalstromen 36 2.8.4. Toekomst 37 HOOFDSTUK III AANVAARDINGSPLICHT VAN AFVALSTOFFEN 39 1. Aanvaardingsplicht versus terugnameplicht 39 2. Terugnameplicht voor verpakkingen 40 2.1. Definities 40 4
2.2. Verpakkingsverantwoordelijken 41 2.3. Taken van de verpakkingsverantwoordelijke 41 2.3.1. Preventieplicht 41 2.3.2. Terugnameplicht 42 2.3.3. Informatieplicht 42 2.4. Container- en recyclageforfait 42 3. Aanvaardingsplicht 43 3.1. Wie is producent? 43 3.2. Milieubeleidsovereenkomsten of MBO s, afvalpreventie- en afvalbeheerplan 43 3.3. Welke afvalstoffen zijn onderworpen aan de aanvaardingsplicht? 44 3.3.1. Drukwerkafvalstoffen 45 3.3.2. Afvalbatterijen en afvalloodstartbatterijen 45 3.3.3. Oude en vervallen geneesmiddelen 46 3.3.4. Afgedankte voertuigen 46 3.3.5. Afvalbanden 47 3.3.6. Afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) 47 3.3.7. Afgewerkte olie 48 3.3.8. Dierlijke en plantaardige vetten en oliën 48 3.3.9. Afvalfotochemicaliën 49 3.3.10. Afvallandbouwfolie 49 3.3.11. Houtafval 49 HOOFDSTUK IV INZAMELING, VERVOER EN VERWERKING VAN AFVALSTOFFEN 51 1. Inzameling/aanbieding 51 1.1. Huishoudelijke afvalstoffen 51 1.2. Bedrijfsafvalstoffen 51 2. Vervoer van afvalstoffen 52 2.1. Terminologie 52 2.2. Vervoer van afvalstoffen voorwaarden 54 2.3. Vervoer van afvalstoffen: uitzonderingsgevallen 55 2.4. Erkenning en registratie van overbrengers 56 2.5. Wie mag vervoeren? 56 2.6. Dierlijke afvalstoffen 57 3. Verwerking 58 5
HOOFDSTUK V IN- EN UITVOER VAN AFVALSTOFFEN 59 1. Welke afvalstoffen? 59 2. Welke toepassingen? 59 3. Procedure 61 3.1. Terminologie 61 3.2. Bevoegde autoriteiten 61 3.3. Administratieve procedure 61 HOOFDSTUK VI BIJZONDERE AANWENDING VAN AFVALSTOFFEN SECUNDAIRE GRONDSTOFFEN 65 1. Wettelijk kader 65 2. Algemene principes 66 2.1. Voorwaarden 66 2.2. Overgang van afvalstof naar secundaire grondstof 66 3. Welke afvalstoffen? 67 3.1. Principe Bijlage 4.1 67 3.2. Mogelijkheid tot uitbreiding 67 4. Welke toepassingen? 67 5. Voorwaarden wat betreft samenstelling of gebruik 68 6. Procedure 69 6.1. Al dan niet gebruikscertificaat 69 6.2. Aanvraag gebruikscertificaat 70 6.3. Voorwaarden voor de gebruiker van een secundaire grondstof als er geen gebruikscertificaat nodig is 71 HOOFDSTUK VII REGISTREREN EN RAPPORTEREN VAN AFVALSTOFFENGEGEVENS 73 1. Registratie 73 1.1. De producent 73 1.2. De overbrenger 74 1.3. De vervoerder 74 1.4. De verwerker 75 1.5. De gemeenten of vereniging van gemeenten 75 6
2. Rapportage 76 2.1. Wie moet er rapporteren 76 2.2. Te rapporteren gegevens 76 3. Termijn van bewaring van gegevens 77 HOOFDSTUK VIII MILIEUHEFFINGEN 79 1. Algemeen 79 2. Heffingsplichtige 80 3. Tarieven 80 3.1. Algemeen 80 3.2. Verlaagde heffingstarieven 80 3.3. Nultarief 81 4. Overzicht tarieven 81 HOOFDSTUK IX TOEZICHT 87 1. Bevoegde ambtenaren 87 2. Bevoegdheden 88 2.1. Algemeen 89 2.2. Monsterneming 89 3. Bijlage 13. Model van het proces-verbaal van uitvoering van monsterneming van afvalstoffen 90 3.1. Proces-verbaal van bemonstering van afvalstoffen 90 3.2. Bijlage bij het proces-verbaal van monsterneming van afvalstoffen 91 4. Strafrechtelijke sancties 92 4.1. Welke sancties? 92 4.2. Aanspreekpunt 93 4.3. Verweer tegen strafrechtelijke aanspraken 93 4.3.1. Noodtoestand 94 4.3.2. Overmacht 96 4.3.3. Rechtsdwaling 96 A. Complexiteit van de wetgeving 97 B. Verkeerd advies 97 C. Gedoogbeleid van de overheid 97 5. Administratieve sancties en maatregelen 98 7