De sporter SPORTFOCUS 20161
Inhoudsopgave Sportparticipatie: Nederland p.3 Sportparticipatie: mannen p.5 Sportparticipatie: vrouwen p.6 Lidmaatschap sportbonden p.7 Segmentatie p.9 SPORTFOCUS 2016 2
Sportparticipatie: Nederland Sportparticipatie De sportparticipatie is licht toegenomen Totaal Man Vrouw 5-11 jaar 12-23 jaar 24-44 jaar 45-64 jaar 65-80 jaar Laag opleidingsniveau Gemiddeld opleidingsniveau Hoog opleidingsniveau Autochtoon Niet-Westerse Allochtoon Westerse Allochtoon Drie grote steden + aggl. Rest west Noord Oost Zuid Beneden modaal inkomen Modaal inkomen Boven modaal inkomen 75% 78% 77% 74% 72% 92% 91% 90% 89% 79% 77% 68% 67% 60% 63% 68% 67% 78% 77% 85% 84% 75% 77% 73% 75% 74% 77% 72% 74% 78% 74% 66% 69% 72% 75% 83% 83% De stijging in sportparticipatie is vooral veroorzaakt door vrouwen, 65- plussers en mensen met een beneden modaal en modaal inkomen. Hoe ouder mensen worden hoe minder zij aan sport doen. Na de leeftijdscategorie 12-23 jaar daalt het aandeel sporters fors. Hoe hoger het opleidingsniveau, hoe hoger de sportparticipatie. Op basis van afkomst zijn er geen grote verschillen qua sportparticipatie. De sportparticipatie ligt het hoogst in de regio s oost en rest west. Hoe hoger het inkomen, hoe hoger de sportparticipatie. Uitdagingen voor de sector: Mensen met een beneden modaal inkomen aan het sporten te krijgen. Ouderen aan het sporten krijgen en/of te houden. Het verval van 12-23 jaar naar 24-44 jaar op te vangen. 2013 2015 Bron: Sportdeelname index NOC*NSF(2015) - www.nocnsf.nl/sportdeelnameindex SPORTFOCUS 2016 3
Sportparticipatie: Nederland Sportparticipatie Nederland gemiddeld: top 25* 2015 Index t.o.v. 2013 Fitness 26% 105 Wandelsport 107 Zwemsport 16% 91 Hardlopen 15% 101 Voetbal 11% 90 Fietsen 10% 92 Aerobics etc. 5% 91 Tennis 5% 97 Danssport 4% 88 Gymnastiek / turnen 4% 85 Yoga 4% 128 Badminton 3% 91 Darts 3% 90 Bowling 3% 73 Paardensport 3% 96 Volleybal 3% 97 Biljart 3% 83 Vechtsport 2% 123 Atletiek 2% 139 Tafeltennis 2% 83 Golf 2% 92 Pilates 2% 129 Bridge 2% 93 Judo 2% 97 Schaken 2% 95 Bron: Sportdeelname index NOC*NSF(2015) - www.nocnsf.nl/sportdeelnameindex In bovenstaande tabel wordt de sportparticipatie van 2015 op Nederland gemiddeld weergegeven voor de 25 grootste sporten. Op de volgende twee pagina s is de sportparticipatie per leeftijdsgroep per geslacht te zien. Belangrijk bij deze tabellen is dat de ondernemer niet alleen kijkt naar het gemiddelde van Nederland, maar ook kijkt naar de samenstelling van zijn verzorgingsgebied. Zitten er met name jongeren in het verzorgingsgebied, dan is het goed om te kijken wat de sportparticipatie bij deze doelgroep is. Het moet voorkomen worden dat men zich blind staart op Nederland gemiddeld. Voorbeeld: uit bovenstaande tabel valt te concluderen dat 16% van de Nederlanders in 2015 heeft gezwommen. Wanneer gekeken wordt naar consumenten in de leeftijd van 5 tot 11 jaar dan zijn de aandelen respectievelijk 39% bij de mannen en 41% bij de vrouwen. *NOC*NSF vraagt maandelijks de volgende vraag aan het panel: Welke sport of sporten heeft u / uw kind in de maand 2015 beoefend? De resultaten die u ziet is het gemiddelde van twaalf metingen in 2015. SPORTFOCUS 2016 4
Sportparticipatie: mannen Mannen 2015: totaal % Index 2013 Mannen 2015: 5-11 jaar % Index 2013 Mannen 2015: 12-23 jaar % Index 2013 1 Fitness 25% 104 1 Zwemsport 39% 96 1 Voetbal 34% 94 2 Voetbal 18% 88 2 Voetbal 35% 92 2 Fitness 25% 102 3 Wandelsport 17% 107 3 Judo 12% 105 3 Hardlopen 18% 108 4 Hardlopen 16% 100 4 Gymnastiek / turnen 8% 76 4 Zwemsport 9% 80 5 Fietsen 13% 94 5 Tennis 6% 110 5 Fietsen 8% 87 6 Zwemsport 13% 91 6 Vechtsport 5% 114 6 Wandelsport 6% 94 7 Tennis 5% 102 7 Atletiek 4% 177 7 Darts 6% 91 8 Darts 5% 91 8 Hockey 3% 175 8 Tennis 5% 113 9 Biljart 4% 87 9 Wandelsport 3% 101 9 Atletiek 5% 150 10 Badminton 3% 92 10 Hardlopen 3% 90 10 Vechtsport 5% 141 11 Atletiek 3% 163 11 Danssport 3% 157 11 Tafeltennis 5% 108 12 Bowling 3% 67 12 Badminton 2% 104 12 Gymnastiek / turnen 4% 78 13 Vechtsport 3% 123 13 Fietsen 2% 78 13 Badminton 4% 75 14 Tafeltennis 3% 91 14 Fitness 2% 127 14 Volleybal 4% 115 15 Golf 3% 103 15 Paardensport 2% 108 15 Basketbal 3% 68 Mannen 2015: 24-44 jaar % Index 2013 Mannen 2015: 45-64 jaar % Index 2013 Mannen 2015: 65-80 jaar % Index 2013 1 Fitness 31% 100 1 Wandelsport 27% 104 1 Wandelsport 31% 98 2 Hardlopen 26% 103 2 Fitness 26% 104 2 Fitness 27% 116 3 Voetbal 17% 83 3 Fietsen 19% 93 3 Fietsen 105 4 Wandelsport 15% 116 4 Hardlopen 14% 91 4 Zwemsport 9% 104 5 Fietsen 13% 88 5 Zwemsport 9% 86 5 Tennis 8% 106 6 Zwemsport 12% 97 6 Voetbal 8% 91 6 Bridge 8% 89 7 Darts 7% 86 7 Tennis 6% 97 7 Biljart 8% 85 8 Biljart 4% 96 8 Darts 5% 104 8 Golf 5% 83 9 Tennis 4% 92 9 Biljart 5% 93 9 Hardlopen 5% 105 10 Badminton 4% 121 10 Golf 4% 103 10 Hengelsport / sportvissen 4% 90 11 Atletiek 4% 249 11 Volleybal 3% 112 11 Jeu de boules 3% 75 12 Bowling 4% 62 12 Bowling 3% 77 12 Badminton 3% 94 13 Aerobics etc. 3% 114 13 Tafeltennis 3% 90 13 Schaken 2% 65 14 Squash 3% 97 14 Schaken 2% 92 14 Aerobics etc. 2% 149 15 Vechtsport 2% 104 15 Badminton 2% 72 15 Bowling 2% 113 Bron: Sportdeelname index NOC*NSF(2015) - www.nocnsf.nl/sportdeelnameindex SPORTFOCUS 2016 5
Sportparticipatie: vrouwen Vrouwen 2015: totaal % Index 2013 Vrouwen 2015: 5-11 jaar % Index 2013 Vrouwen 2015: 12-23 jaar % Index 2013 1 Fitness 27% 106 1 Zwemsport 41% 98 1 Fitness 27% 110 2 Wandelsport 22% 106 2 Gymnastiek / turnen 24% 98 2 Hardlopen 24% 100 3 Zwemsport 19% 91 3 Danssport 19% 97 3 Zwemsport 15% 97 4 Hardlopen 14% 102 4 Paardensport 10% 93 4 Danssport 13% 79 5 Aerobics etc. 8% 86 5 Voetbal 7% 138 5 Paardensport 10% 108 6 Danssport 8% 86 6 Skeeleren / skaten 4% 47 6 Voetbal 9% 91 7 Yoga 7% 134 7 Hockey 4% 79 7 Wandelsport 9% 97 8 Gymnastiek / turnen 6% 89 8 Judo 4% 90 8 Gymnastiek / turnen 8% 101 9 Fietsen 6% 88 9 Tennis 4% 84 9 Volleybal 7% 105 10 Paardensport 4% 95 10 Wandelsport 3% 82 10 Aerobics etc. 7% 95 11 Tennis 4% 90 11 Korfbal 3% 129 11 Badminton 6% 84 12 Voetbal 3% 107 12 Atletiek 3% 139 12 Yoga 6% 146 13 Pilates 3% 131 13 Badminton 3% 106 13 Hockey 6% 107 14 Badminton 3% 91 14 Vechtsport 3% 142 14 Bowling 5% 79 15 Volleybal 3% 98 15 Volleybal 3% 91 15 Skeeleren / skaten 4% 67 Vrouwen 2015: 24-44 jaar % Index 2013 Vrouwen 2015: 45-64 jaar % Index 2013 Vrouwen 2015: 65-80 jaar % Index 2013 1 Fitness 32% 99 1 Wandelsport 36% 107 1 Fitness 29% 109 2 Wandelsport 23% 107 2 Fitness 32% 104 2 Wandelsport 27% 96 3 Hardlopen 23% 109 3 Zwemsport 17% 99 3 Zwemsport 23% 97 4 Zwemsport 13% 75 4 Hardlopen 9% 95 4 Bridge 10% 104 5 Aerobics etc. 12% 89 5 Aerobics etc. 9% 75 5 Gymnastiek / turnen 10% 111 6 Yoga 10% 138 6 Yoga 8% 133 6 Fietsen 8% 70 7 Fietsen 6% 105 7 Fietsen 8% 86 7 Aerobics etc. 6% 112 8 Danssport 6% 99 8 Pilates 4% 124 8 Tennis 5% 78 9 Pilates 4% 136 9 Tennis 4% 98 9 Yoga 5% 94 10 Tennis 4% 115 10 Danssport 3% 69 10 Danssport 3% 101 11 Paardensport 4% 97 11 Badminton 2% 115 11 Pilates 3% 115 12 Bowling 3% 85 12 Gymnastiek / turnen 2% 53 12 Jeu de boules 3% 66 13 Voetbal 2% 144 13 Paardensport 2% 84 13 Bowling 2% 172 14 Badminton 2% 87 14 Volleybal 1% 79 14 Golf 2% 84 15 Volleybal 2% 98 15 Bowling 1% 58 15 Hardlopen 2% 69 Bron: Sportdeelname index NOC*NSF(2015) - www.nocnsf.nl/sportdeelnameindex SPORTFOCUS 2016 6
Lidmaatschap sportbonden Top 20 grootste sportbonden Leden 2014 Verschil 2014-2012 Verschil 2014-2010 1 Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond 1.213.720 100 102 2 Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond 622.807 92 90 3 Sportvisserij Nederland 587.338 - - 4 Nederlandse Golf Federatie 394.370 102 112 5 Koninklijke Nederlandse Hockey Bond 248.742 107 109 6 Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie 241.435 100 95 7 Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie 210.532 99 99 8 Atletiekunie 140.116 102 104 9 Koninklijke Nederlandse Zwembond 138.436 96 98 10 Nederlandse Volleybal Bond 118.295 102 94 11 Nederlandse Bridge Bond 115.845 100 100 12 Koninklijk Nederlands Korfbal Verbond 89.644 94 89 13 Nederlandse Ski Vereniging 82.355 90 85 14 Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond 80.341 88 109 15 Watersportverbond 80.020 92 85 16 Nederlandse Toer Fiets Unie 62.619 116 131 17 Koninklijke Nederlandse Klim en Bergsportvereniging 57.926 103 106 18 Judo Bond Nederland 57.842 100 94 19 Nederlandse Wandelsport Bond 56.583 86 155 20 Koninklijke Nederlandse Motorrijders Vereniging 52.721 94 109 Bron: Ledental NOC*NSF (2014 en voorgaande jaren) - www.nocnsf.nl/ledentallen Sportparticipatie is niet per definitie commercieel. Om inzicht te krijgen in commerciële ontwikkelingen kan er gekeken worden naar het aantal leden bij sportbonden*. In de periode van 2010 tot 2014 zijn de volgende sporten qua aantal leden gedaald: tennis, gymnastiek/turnen, zwemsport, paardensport, volleybal, judo, badminton, biljard, darts, tafeltennis, bowling, fitness en danssport. De volgende sporten zijn het hardst gegroeid: wandelsport, vechtsporten en golf. *Houd er hierbij rekening mee dat vrijwilligers ook leden van sportbonden kunnen zijn. SPORTFOCUS 2016 7
Lidmaatschap sportbonden Top 10 stijgers Index t.o.v. 2010 Top 10 stijgers Index t.o.v. 2012 1 Nederlandse Boks bond 249 2 Nederlandse Drakenboot Federatie 143 3 Nederlandse Rugby Bond 135 4 Nederlandse Floorball en Unihockeybond 130 5 Nederlandse Basketball Bond 124 6 Koninklijke Nederlandse Algemene Schermbond 121 7 KNBLO Wandelsportorganisatie NL 117 8 Nederlandse Curling Bond 114 Koninklijke Nederlandse Vereniging voor 9 Luchtvaart 114 10 Federatie Oosterse Gevechtskunsten 114 Bron: Ledental NOC*NSF (2014 en voorgaande jaren) - www.nocnsf.nl/ledentallen 1 Nederlandse Boks bond 198 2 Nederland Lacrosse 126 3 KNAC Nationale Autosport Federatie 125 4 Nederlandse Drakenboot Federatie 124 5 Nederlandse Frisbee Bond 119 6 Nederlandse Rugby Bond 115 7 Gehandicaptensport Nederland 114 8 American Football Bond Nederland 112 9 Nederlandse Handboog Bond 111 10 Nederlandse Go Bond 111 Naast de twintig grootste sportbonden in Nederland zijn er ook kleinere sportbonden die in de afgelopen jaren gegroeid zijn. In bovenstaande tabellen wordt weergegeven wat de groei van de sportbonden ten opzichte van 2010 en 2012 is geweest. SPORTFOCUS 2016 8
Segmentatie De gemiddelde Nederlandse sporter bestaat niet. De verschillen qua sportparticipatie en sportbeoefening op basis van o.a. geslacht, leeftijd, opleiding en inkomen tonen dat duidelijk aan. Daarnaast verschillen sporters ten opzichte van elkaar met betrekking tot hun houding ten opzichte van sporten, hun motivaties om te sporten, hun koopgedrag en tenslotte ook hun bestedingspatroon. Daarom zijn in de voorgaande edities van Sportfocus vijf sportsegmenten geïdentificeerd met als doel de sportbranche meer inzicht te verschaffen in het sport- en koopgedrag van de Nederlandse sporter. Op de volgende pagina s kan je terugvinden wat deze segmenten kenmerkt. Hieronder staat weergegeven wat de verdeling van deze segmenten in 2015, in vergelijking met 2010 en 2013, is. 30% Verdeling segmenten naar Nederlandse bevolking 15-75 jaar 25% 24% 25% 23% 19% 17% 21% 21% 17% 17% 16% 15% 10% 5% 0% Gezelligheid sporter Gezondheid sporter Prestatie sporter Vereniging sporter Zuinige sporter 2010 2013 2016 Bron: GfK 2016, Q&A 2010 en 2013 SPORTFOCUS 2016 9
Segmentatie Gezelligheid sporter 17% Gezondheid sporter 47% 53% 10% Leeftijdsverdeling 36% 36% 17% 58% 42% 7% Leeftijdsverdeling 43% 34% 15% Man Vrouw 15-23 jaar 24-44 jaar 45-64 jaar 65-80 jaar Man Vrouw 15-23 jaar 24-44 jaar 45-64 jaar 65-80 jaar Sportfrequentie: 1,93 keer per week Gemiddeld besteed bedrag: 265,- Top 3 favoriete sporten: 1. Wandelen/wandelsport/nordic walking 2. Fietsen/wielrennen/mountainbiken 3. Zwemmen Top 3 bovengemiddeld* favoriete sporten: 1. Skiën, snowboarden, langlaufen 2. Tennis 3. Wandelen/wandelsport/nordic walking Belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Prijs-kwaliteitverhouding en het assortiment Bovengemiddeld* belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Personeel en service 15% geeft de voorkeur aan online 49% Bezit private labels Meest gebruik merken: Adidas, Nike & Asics Bovengemiddeld* gebruik merken: Meindl, Lowa & Nomad Koopt met name bij: 1. Lokale zelfstandige sportspeciaalzaak (meerdere sporten) 2. Keten/Megastore gespecialiseerd in sport 3. Fysieke winkel van een keten Koopt bovengemiddeld* bij: 1. Lokale zelfstandige sportspeciaalzaak (1 sport) 2. Verkooppunten bij vereniging 3. Lokale zelfstandige sportspeciaalzaak (meerdere sporten) Sportfrequentie: 1,90 keer per week Gemiddeld besteed bedrag: 228,- Top 3 favoriete sporten: 1. Wandelen/wandelsport/nordic walking 2. Fitness/cardio/kracht 3. Hardlopen/joggen/trimmen Top 3 bovengemiddeld* favoriete sporten: 1. Wandelen/wandelsport/nordic walking 2. Hardlopen/joggen/trimmen 3. Zwemmen Belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Prijs-kwaliteitverhouding en het assortiment Bovengemiddeld* belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Personeel, de bereikbaarheid en de communicatie van de winkel geeft de voorkeur aan online 46% Bezit private labels Koopt met name bij: 1. Lokale zelfstandige sportspeciaalzaak (meerdere sporten) 2. Keten/Megastore gespecialiseerd in sport 3. Fysieke winkel van een keten Koopt bovengemiddeld* bij: 1. Fysieke winkels in het buitenland 2. Fysieke winkel van een keten Meest gebruik merken: Nike, Adidas & Asics Bovengemiddeld* gebruik merken: Lowa, Gazelle & Jack Wolfskin *Ten opzichte van de andere segmenten. Bron: GfK 2016 Bron: GfK 2016 SPORTFOCUS 2016 10
Segmentatie Prestatie sporter Leeftijdsverdeling 25% Vereniging sporter Leeftijdsverdeling 17% 43% 57% 13% 48% 31% 8% 41% 59% 12% 39% 30% 19% Man Vrouw 15-23 jaar 24-44 jaar 45-64 jaar 65-80 jaar Man Vrouw 15-23 jaar 24-44 jaar 45-64 jaar 65-80 jaar Sportfrequentie: 3,18 keer per week Gemiddeld besteed bedrag: 417,- Top 3 favoriete sporten: 1. Fitness/cardio/kracht 2. Hardlopen/joggen/trimmen 3. Fietsen/wielrennen/mountainbiken Top 3 bovengemiddeld* favoriete sporten: 1. Korfbal 2. Vecht- en verdedigingssporten 3. Atletiek Belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Prijs-kwaliteitverhouding en het assortiment Bovengemiddeld* belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Assortiment en het personeel 21% geeft de voorkeur aan online 48% Bezit private labels Koopt met name bij: 1. Lokale zelfstandige sportspeciaalzaak (meerdere sporten) 2. Keten/Megastore gespecialiseerd in sport 3. Running specialisten Koopt bovengemiddeld* bij: 1. Online winkels in het buitenland 2. Online winkels gespecialiseerd in één sport 3. Online winkels met tweedehands aanbod Meest gebruik merken: Nike, Adidas & Asics Bovengemiddeld* gebruik merken: Mizuno, Shimano & Craft Sportfrequentie: 2,53 keer per week Gemiddeld besteed bedrag: 341,- Top 3 favoriete sporten: 1. Wandelen/wandelsport/nordic walking 2. Fitness/cardio/kracht 3. Fietsen/wielrennen/mountainbiken Top 3 bovengemiddeld* favoriete sporten: 1. Voetbal (veld of zaal) 2. Tennis 3. Tafeltennis Belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Prijs-kwaliteitverhouding en het assortiment Bovengemiddeld* belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Aantrekkelijkheid winkel/webshop & het imago van de winkel 18% geeft de voorkeur aan online 53% Bezit private labels Koopt met name bij: 1. Lokale zelfstandige sportspeciaalzaak (meerdere sporten) 2. Keten/Megastore gespecialiseerd in sport 3. Merkwinkels Koopt bovengemiddeld* bij: 1. Merkwinkels 2. Lokale zelfstandige sportspeciaalzaak (één sport) 3. Online winkels van sportmerken Meest gebruik merken: Adidas, Nike & Asics Bovengemiddeld* gebruik merken: Batavus, Kappa & O neill *Ten opzichte van de andere segmenten. Bron: GfK 2016 Bron: GfK 2016 SPORTFOCUS 2016 11
Segmentatie Zuinige sporter Leeftijdsverdeling 38% 49% 62% 31% 11% 10% Man Vrouw 15-23 jaar 24-44 jaar 45-64 jaar 65-80 jaar Sportfrequentie: 1,87 keer per week Gemiddeld besteed bedrag: 139,- Top 3 favoriete sporten: 1. Wandelen/wandelsport/nordic walking 2. Fitness/cardio/kracht 3. Zwemmen Top 3 bovengemiddeld* favoriete sporten: 1. Korfbal 2. Vecht- en verdedigingssporten 3. Atletiek geeft de voorkeur aan online 54% Bezit private labels Belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Prijs-kwaliteitverhouding en het assortiment Bovengemiddeld* belangrijkste aspecten bij keuze winkel: Prijs-kwaliteitverhouding en koopmogelijkheden Meest gebruik merken: Adidas, Nike & Asics Bovengemiddeld* gebruik merken: Lotto, Brunotti & Le Coq Sportif Koopt met name bij: 1. Fysieke winkel van een keten 2. Branchevreemde winkels 3. Keten/Megastore gespecialiseerd in sport Koopt bovengemiddeld* bij: 1. Branchevreemde winkels 2. Fysieke winkel van een keten 3. Online warenhuis met o.a. sport assortiment *Ten opzichte van de andere segmenten. Bron: GfK 2016 SPORTFOCUS 2016 12