INFORMATIEBROCHURE STUDENTEN Dienst: PAAZ Verantwoordelijke: Heidi Wouters Telefoon: 03 650 50 73
Beste student Deze algemene informatiebrochure bevat nuttige informatie die een eerste houvast kan zijn om je stageperiode in het AZ Klina te beginnen. Aan de hand van deze brochure laten we je kennis maken met de werkwijze van de verpleegafdeling waar je stage zal lopen. 1. Algemene gegevens Hoofdverpleegkundige: Heidi Wouters Adjunct: Specialisme: Artsen: Chris Pardaen Psychiatrie Dr. Van Riet Aantal bedden: 50 Dr. De Raedemaeker Aantal kamers: 1-pers: 16 2-pers: 11 4-pers: 3 Bezoekuren: Alle dagen van 18u30 tot 20u + woensdag, zaterdag, zondag, feestdag: van 14u30 tot 17u 2
2. Pathologieën en behandelingen Behandelingen 1 : De onthaaldagen Hiermee bedoelen we de eerste drie dagen van het verblijf. Tijdens deze dagen proberen we een eerste inventaris op te maken van de reden van opname, te luisteren naar de verwachtingen over de opname, en uit te zoeken op welke manier we het best kunnen helpen. Vanaf de vierde dag wordt de patiënt ingedeeld in een bepaald traject of groepswerking. Tijdens deze eerste drie dagen, heeft de patiënt voornamelijk gesprekken met de opnamebegeleid(st)er, de arts en één van de sociaal assistenten. Op de eerste dag wordt de patiënt onthaald en wegwijs gemaakt op onze afdeling, door de opnamebegeleid(st)er. In een eerste gesprek maakt de patiënt kennis en overloopt de meest prangende problemen. Op dat ogenblik wordt in overleg met de behandelend arts bekeken welke medicatie het meest geschikt is. In de loop van de tweede dag wordt in het gesprek met de opname-begeleid(st)er stilgestaan bij belangrijke achtergronden en wordt ook stilgestaan bij specifieke vragen van dat ogenblik. Op de derde dag tenslotte wordt ingegaan op de groepswerking, welke het meest geschikt lijkt. De patiënt krijgt ruimschoots informatie over de mogelijkheden en wat hij/zij hiervan kan verwachten. Uiteindelijk komt hij/zij tot een keuze, in samenspraak met de opnamebegeleid(st)er en de behandelend arts. Tijdens deze eerste drie dagen heeft de patiënt een gesprek met de behandelende arts. Met hem bespreekt hij/zij onder andere de medicatie, en wordt bekeken welke lichamelijke onderzoeken uitgevoerd moeten worden. 3
De sociaal assistente zal samen met de patiënt een inventaris opmaken van sociale achtergronden en bewaken of de nodige formaliteiten (ziekte-attesten,...) in orde zijn gebracht. Indien gewenst kan hij/zij tijdens de onthaaldagen al deelnemen aan de nietgroepsgebonden sessies, op maandag- en vrijdagnamiddag, op woensdag de hele dag, en tijdens de dagelijkse bewegingstherapie tussen 11u30 en 12u30. Ook kan hij/zij aansluiten bij de ergosessies van het individuele traject. Vanaf de vierde dag start de patiënt in principe in een bepaald traject of groepswerking. Op dat ogenblik wordt ook een vaste begeleid(st)er toegekend. Dit is in principe een verpleegkundige, die zich specifiek met de therapiegroep bezig houdt waarin de patiënt start. In sommige gevallen, volgens noodzaak van de dienst, kan hiervan afgeweken worden. In ieder geval kan hij/zij steeds bij de opnamebegeleid(st)er terecht, zolang er voor de verdere opvolging nog geen definitieve vaste begeleid(st)er is toegewezen. Op vrijdagnamiddag komen alle nieuwgekomen patiënten van de afgelopen week bijeen, in aansluiting van de patiëntenvergadering, welke openstaat voor alle patiënten. Dit vormt voor ons nog eens de gelegenheid om te bevragen of de patiënt goed terecht is gekomen. Behandelingen 2 : Detoxtraject Voor wie? Kiezen voor dit traject betekent dat de patiënt nuchter, bewust en verantwoordelijk door het leven wil gaan. Het richt zich tot mensen welke hun kontrole kwijt zijn over het gebruik van middelen en bereid zijn om de Nuloptie na te streven. We spreken dan van problematisch alcoholgebruik, maar ook van medicatie-afhankelijkheid en secundair druggebruik (druggebruik telkens na alcoholinname). Wat houdt het in? De patiënt krijgt een programma aangeboden waarin informatie wordt gegeven over psychische en lichamelijke gevolgen van het middelen-gebruik. 4
Hij/zij wordt geholpen bij het opsporen van risicofactoren tot herval en hoe dit te vermijden. Hij/zij krijgt de mogelijkheid om werkpunten te formuleren, uit te diepen en ervaringen hierover te delen met groepsgenoten. Samen met hen zal hij/zij tijdens de opname al deelnemen aan vergaderingen van AA (alcohol) of Toxan (medicatie-afhankelijkheid), zodat men na ontslag deze ondersteuning kan verderzetten. Daarnaast wordt voldoende beweging voorzien, zodat men zijn conditie terug kan aanscherpen. Wat wordt er verwacht? Wij verwachten dat de patiënt zich engageert om dit traject gedurende 3 weken vol te houden. Tijdens deze periode worden er afspraken gemaakt over therapiedeelname, maatregelen bij herval, en dergelijke. Deze afspraken worden in een samenwerkingscontract gegoten, welk hij/zij ondertekent voor akkoord voor de aanvang van dit traject. Behandelingen 3: Inzichttraject Voor wie? Dit traject staat open voor mensen die zichzelf, hun oorsprong, en hun functioneren in relatie tot anderen in vraag willen stellen, en meer zicht willen krijgen op weerkerende patronen in hun leven. Diverse problematieken zijn mogelijk, behalve op de voorgrond staand middelengebruik. Is de patiënt bereid zich te engageren en heeft hij/zij voldoende draagkracht, dan is dit traject beslist iets voor hem/haar! Wat houdt het in? In dit programma wordt intensief gewerkt via genogramgroepen, waarbij de patiënt zichzelf voorstelt aan de hand van familiale achtergronden (genogramgroep). Tijdens de creatieve sessies wordt het therapeutisch proces gestimuleerd via het bewerkte materiaal. In de sessie Mindfulness leert hij/zij meer aanwezig te zijn in het hier-en-nu. Met de groepsgenoten kan men zowel herkenning, erkenning, delen van emoties, maar ook meer confronterende momenten verwachten. Wat wordt er verwacht? Wij verwachten dat de patiënt zich engageert om dit traject tenminste 2 weken vol te houden. Hij/zij is zelf verantwoordelijk over de stipte therapiedeelname (op tijd komen). Tevens wordt zeker in deze groep de nadruk gelegd op de vertrouwelijkheid van informatie en het groepsgeheim. 5
Behandelingen 4 : Steuntraject Voor wie? Dit traject is geschikt voor elkeen die na een crisis tijdens de opname terug op zijn plooi wil komen en graag onder de mensen is. Een groep waarin hij/zij zichzelf kan zijn, op adem kan komen, een luisterend oor en een zinvolle dagbezigheid kan verwachten. Wat houdt het in? Via ergotherapie worden het creatief bezig zijn en het zoeken naar zinvolle vrijetijdsbesteding gestimuleerd. In groepsgesprekken wordt uitgegaan van de inbreng van de groep. Er komen diverse onderwerpen aan bod, zoals omgaan met stress, omgaan met een psychiatrische opname, verdeling van tijd voor anderen (werk) en tijd voor zichzelf (vrije tijd),... Wat wordt er verwacht? Er zijn geen vereisten over de duur van het engagement. Wel verwachten we dat de patiënt stipt op de therapie aanwezig bent. Als dit moeilijk valt voor hem/haar, wordt samen met de individuele begeleider gezocht naar oplossingen om de therapiedeelname te verbeteren. Behandelingen 5: Seniortraject Voor wie? Bij het ouder worden ontstaan specifieke noden. Verlies van mogelijkheden, verlies van dierbaren, konfrontatie met ziekte, vereenzaming,... Hoe kunnen we bij blijven in de steeds versnellende maatschappij en toch in overeenstemming blijven met het eigen vertragende levensritme? Welke positieve mogelijkheden kunnen we in deze levensfaze benutten? Dit traject richt zich tot 60-plussers, die rond deze specifieke levensfase willen werken. Wat houdt het in? In het krantenuurtje bekijken we samen wat er in de wereld van tegenwoordig gebeurt. We staan stil bij verlies en rouw. De patiënt krijgt ook een overzicht van de belangrijkste sociale voorzieningen. In de ergotherapie wordt er gewerkt rond de invulling van vrije tijd, en de zorgen op huishoudelijk vlak. Wat wordt er verwacht? Er wordt verwacht dat hij/zij deelneemt aan de voorziene therapiesessies. Een actieve deelname kan enkel een spoedig herstel bevorderen. Uiteraard gebeurt dit in overleg met de individuele begeleid(st)er. 6
Behandelingen 6: Juniortraject Voor wie? Hoewel onze afdeling in de eerste plaats bedoeld is voor volwassenen, gebeurt het soms dat een aantal jongeren (onder 18 jaar) opgenomen worden om een tijdelijke crisis te overbruggen. Natuurlijk is het niet eenvoudig om als jongere op een afdeling voor volwassenen terecht te komen. Wat houdt het in? We voorzien drie keer per week een moment dat we met alle opgenomen jongeren samenkomen. Buiten deze groepsmomenten samen met andere jongeren, sluit de jongere voor de rest aan bij één van de andere trajecten. Dit betekent dat hij/zij, in tegenstelling tot de andere groepen, niet kan kiezen op woensdagvoormiddag. Op maandagochtend: weekopening van 9 tot 10 uur (vpk) Op woensdagochtend: groepsgesprek van 9 tot 10 uur en van 10u15 tot 11u15 (Sophie) Op vrijdagochtend: weekevaluatie van 9 tot 10 uur (Sophie) Wat wordt er verwacht? Belangrijk is dat hij/zij leert om engagementen na te komen, eerlijk te zijn, en op tijd aanwezig te zijn; daarom werken we met een Juniorencontract, wat inhoudt dat de weekendregeling gekoppeld wordt aan de aanwezigheid in de therapieën tijdens de week. Op vrijdagmiddag wordt dan in onze vergadering beslist op welke manier het weekend wordt ingevuld. Behandelingen 7: Individueel traject Voor wie? Sommige mensen voelen zich voortdurend onrustig en onveilig door de vele prikkels die op hen afkomen. Een prikkelarme, individueel gerichte benadering samen met een veilige vertrouwensvolle begeleiding, is dan aangewezen. Zich terug veilig voelen, dag- en nachtritme en/of eetpatroon terug goed krijgen, zichzelf mogen zijn, zich mogen terugplooien zonder al te veel verantwoording hoeven af te leggen, dat is wat dit traject te bieden heeft. Wat houdt het in? Dagelijks, hetzij 's morgens ofwel 's namiddags, heeft de patiënt tenminste één gesprek met een begeleider, waarin werkdoelen kunnen worden uitgezet. Ook wordt in deze gesprekken de deelname aan therapie op maat bekeken en geëvalueerd. Indien aangewezen, kan extra individuele psychotherapie bij een psycholoog aangewezen zijn. 7
Wat wordt er verwacht? Dit traject is in de eerste plaats een programma rond rust en veiligheid, en is niet geschikt voor mensen die om andere redenen geen groepsdeelname wensen. Naast het specifieke therapieprogramma, kan men zich ook aansluiten bij de vrije keuze activiteiten op de afdeling. 3. Meest voorkomende verpleegactiviteiten 3.1 Algemeen Verpleegkundige basiszorgen Het nemen van fysieke en vitale parameters Wondverzorgingen 3.2 Specifiek voor de afdeling Bloedafname Glucose-dagprofiel Infusen Urine-toxico RX-thorax, bloedafname, EKG in kader van ECT( electro convulsie therapie) 4. Verwachtingen Aan de hand van de verpleegactiviteiten en pathologieën kan je een aantal van je leerdoelen bepalen. We verwachten dat je in functie van je leertraject inzicht hebt in de basiscompetenties en er ook naar handelt. Zorg dat je jouw leerdoelen en doelstellingen meebrengt op je eerste stagedag zodat je die met de mentor en/of hoofdverpleegkundige kan bespreken. Stagedoelstellingen vanuit de PAAZ Het leren herkennen van stoornissen in het psychisch functioneren Op de afdeling kom je in contact met patiënten waarvan de psychische problematiek vaak sterk verschillend is. Het is de bedoeling dat je opvallende of duidelijk waarneembare stoornissen in de psychische functies leert herkennen. Symptomen herkennen van de verschillende psychopathologieën. Leren werken met psychiatrisch verpleegkundige diagnoses. 8
Rapporteren van observaties Je moet observaties, mondeling en schriftelijk kunnen rapporteren. Aandacht hebben voor de verschillende situaties, en dringendheid van situaties kunnen inschatten. Je kan mondeling rapporteren aan collega s. Je kan professionele schriftelijk rapportage doen in het verpleegdossier. Kennismaking met psychoactieve medicatie Je wordt ingeschakeld in de medicatiebedeling onder verantwoordelijkheid van de verpleegkundige. Het is de bedoeling dat je zicht krijgt op de verschillende groepen van psychofarmaca en hun werking. De meest gebruikte medicatie leert kennen. Je kan hierover informatie vragen aan de verpleegkundigen en stagementoren, en informatie opzoeken in het compendium. Je moet tevens aandacht krijgen voor de houding van de patiënt tov de medicatie. Kent aandachtspunten bij het toedienen van de medicatie. kennismaking met de werking van de dienst Je krijgt zicht op de behandelingsmogelijkheden van een PAAZ afdeling. Leert de visie van de afdeling kennen en handelt hiernaar. Krijgt zicht op de verschillende disciplines werkzaam op onze dienst. Je leert de dagstructuur van de afdeling te kennen. je wordt ingeschakeld in de sectorwerking en de groepswerking. Professioneel omgaan met psychiatrische patiënten Je kan je tijdens de stage verder bekwamen in het leggen van contacten, leren luisteren, empathisch zijn, psychische noden leren herkennen en hier op inspelen. Je moet hulp kunnen bieden aan de patiënt met respect voor de persoon van de patiënt en zijn eigenheid. Je leert een vertrouwensrelatie op de bouwen met de patiënt, op een professionele en respectvolle manier. Je leert op een aangepaste wijze contact de nemen met de verscheidene populatie. Professionele verpleegkundige houding Je kan een professionele houding aannemen ten aanzichten van de patiënten en van het team. Je vindt je plaats in het team. Je respecteert het beroepsgeheim. 9
Specifieke doelstellingen 2e jaarsstudenten: o Je maakt kennis met de verschillende psychiatrische problematieken. Je informeert zich hierover en zoekt de nodige informatie op. o Je leert specifieke psychiatrisch gerelateerde observaties te maken. Je leert de basiskennis rond psychofarmaca. Je mag enkel onder toezicht van een verpleegkundige medicatie toedienen. o Je ontwikkelt een therapeutische basishouding tov de psychiatrische patiënt om zo professioneel in het werkveld te staan. Specifieke doelstellingen 3e jaarsstudenten: o Je kan patiënten waarvoor verantwoordelijk briefen aan de volgende shift. o Je kan intake- en onthaalgesprekken uitvoeren. Met de nodige aandacht voor gesprekstechnieken. Aan de hand van deze gesprekken actief mee participeren aan de ontwikkeling van het therapeutisch proces van de patiënten. o Je kan een patiënt voorstellen op de multidisciplinaire vergadering en fungeren als de belangenbehartiger. o Je kan theoretische kennis gebruiken en deze integreren in de praktijk. o Je kan therapeutisch functioneren binnen het traject waarvoor je ingeschakeld wordt. o Je wordt mee ingeschakeld in de opvolging van aantal patiënten. Hier bewaak je de therapeutische ontwikkeling van de patiënt dmv gesprekken volgens de gekende technieken. o Je kan zelfstandig functioneren. o Je leert inzicht te werven in het EVD en medicatiebeheer. 10
5. Overlegstructuren en samenwerking met andere disciplines 5.1 Verpleegkundig niveau Patiëntenoverdracht: 3 x/ dag = bij iedere shiftwissel Dienstvergaderingen Referentieverpleegkundigen (wondzorg, diabetes, nutritie, ) Begeleidingsverpleegkundigen Mentoren en praktijklectoren 5.2 Met artsen Overlopen van de logboeken met de artsen Multi Disciplinair Overleg: artsen, verpleging, sociale dienst, psychologen, kinesisten, psychomotorische therapeute, ergotherapeuten 5.3 Multidisciplinair Zorgkundigen Psychologen Ergotherapeuten Psychomotorische therapeute Sociale dienst Kinesist Diëtisten Pastorale Dienst Geriatrisch Support Team (GST) En iedere samenwerking of ieder overleg verder van toepassing volgens de individuele noden van de patiënt 11
6. Verpleegkundige dagindeling Vroege dienst 06.30-14.36 uur 6u30 Begin vroege dienst 6u30 7u Briefing van collega s nachtdienst Er wordt bijzondere aandacht verwacht voor de informatie over de patiënten van de sector waarvoor je zal instaan. 7u 7u30 Nazicht medicatie, invullen EVD, bloednames nakijken. 7u30 8u Medicatiebedeling + aftekenen toegediende medicatie, parameters nemen, staalafname labo, verzorgingen volgens EVD 8u Ontbijt, uitdelen van plateaus en voorbereiden waar nodig 8u30 9u Verdere verzorgingen (ADL stimuleren en bijsturen waar nodig), orde spoelruimte, linnenkamer en berging Toeren om patiënten te stimuleren tot therapiedeelname 9u Toeren om patiënten te stimuleren tot therapiedeelname 9u 10u Groepstherapie, intake/onthaalgesprekken, individuele gesprekken 9u45 10u Koffiepauze medewerkers 10u 10u15 Afspreken per sector, zodat permanentie op sector verzekerd blijft 10u 10u15 Koffiepauze patiënten 10u15 11u15 Toeren om patiënten te stimuleren tot therapiedeelname Groepstherapie, intake/onthaalgesprekken, individuele gesprekken 11u15 Medicatiebedeling + aftekenen toegediende medicatie 11u30 12u45 Multidisciplinaire vergadering (di DR, wo B, do VR), administratie, individuele gesprekken 12u10 Middagmaal patiënten 12u45 13u15 Middagpauze 1ste ploeg verpleegkundigen 13u15 13u45 Middagpauze 2de ploeg verpleegkundigen 14u Medicatierondes afsluiten (in medicatiebeheer) 13u54 14u36 Briefing aan collega s late dienst Toeren om patiënten te stimuleren tot therapiedeelname Avonddienst 13.54-22.00 uur 13u54 Begin avonddienst 13u54 14u36 Briefing van collega s ochtenddienst 14u36 15u Nakijken medicatie, EVD, intake/onthaalgesprekken, opvang en observatie van patiënten, individuele gesprekken, groepstherapie 15u 15u15 Koffiepauze patiënten 15u15 17u Toeren om patiënten te stimuleren tot therapiedeelname Opvang en observatie van patiënten, intake/onthaalgesprekken, 12
individuele gesprekken, groepstherapie 17u Medicatiebedeling + aftekenen toegediende medicatie 17u30 Avondmaal patiënten 18u 18u Avondpauze op dienst 18u Afruimen plateaus 18u30 20u Bezoek, opvang en observatie van patiënten en bezoekers, individuele gesprekken 20u 21u30 Verzorgingen, parameters, patiëntentoer, nakijken EVD, orde verpleegpost 21u Medicatierondes afsluiten (in medicatiebeheer) Afsluiten ingang afdeling + bewegingsruimte (door vpk. sector 3) 21u 22u Briefing aan collega s nachtdienst Glycemiecontroles 7. Kennis en vaardigheden We verwachten dat je notie hebt van volgende zaken 7.1 Theoretische kennis 2de-jaarsstudenten: basiskennis psychopathologie 3de-jaarsstudenten: kennis psychopathologie / farmacologie Algemeen: Diabetes / kennis normale waarden parameters / 7.2 Verpleegkundige vaardigheden Basis hygiënische zorgen Basis wondverzorging Oogindruppeling parameters nemen Staalafname bloed / urinestalen Verwijderen hechtingen, infusen, 13
8. Onthaal voor studenten Eén of twee keer per maand organiseert de stagecoördinator een onthaal voor alle studenten verpleegkunde die op dat moment stage lopen in ons ziekenhuis. Na een korte uiteenzetting regelen we een aantal praktische zaken en krijg je een korte rondleiding. Hiermee willen we je wegwijs maken in ons ziekenhuis. Nadien word je, indien je dat wenst, tot op je dienst begeleid. De dagen van deze onthaalmomenten zijn bekend bij de school. Op de onthaaldag zelf vragen we je bijeen te komen om 9 uur in het atrium (inkomhal) waar je opgehaald zal worden. Start je stage op een ander moment? Maak dan best een afspraak met je stagebegeleid(st)er over je eerste stagedag. Als je op de afdeling toekomt word je verder onthaald door de hoofdverpleegkundige of verpleegkundige. Onze afdeling is opgedeeld in 3 sectoren. Elke sector heeft zijn aparte mentoren. Als student wordt je gekoppeld aan een mentor, deze zal je gedurende je volledige stageperiode opvolgen en begeleiden. Voor de aanvang van je stage is het echter wenselijk om contact op te nemen met onze dienst om een aantal praktische zaken reeds toe te lichten (uurrooster, mentor- en sectortoewijzing, afspraken eerste dag) Tijdens je stage wordt je gekoppeld aan één van de trajecten. Het is de bedoeling dat je jezelf verdiept in de aanwezige problematiek van de groep. Er wordt in de groepen door verschillende disciplines gewerkt. Er worden groepsgesprekken, psycho-educatie, crea, ergotherapie en bewegingstherapie aangeboden. Uurregelingen: Vroege dienst: 6.30-14.36 Late dienst: 13.54-22.00 Dagdienst: 9.00-17.06 Voor het gebruik van de afdelingssleutels vragen wij een waarborg. Deze bedraagt 5 euro gelieve dit de eerste dag mee te brengen. 14
9. Stagetraject en extra leermomenten voor studenten 9.1 Ingrepen/onderzoeken die je kan bijwonen CT scan ECT (electroconvulsie-therapie) RX, 10. Namen mentoren en referentieverpleegkundigen Mentoren Peter Geudens Soi Havermaet Kristof Blanckaert Karin De Baeck Hugo Bosmans Christine Kamperdijk Katrien De Clerck Maarten Van Ginderen Tom Verwimp Referentieverpleegkundigen: Diabetes: Ingrid Joris, Linda Swerts, Chris Pardaen GST: Ingrid Joris Ziekenhuishygiëne: Peter Geudens 15
11. Praktische info op afdeling 11.1 EVD AZ Klina maakt gebruik van een geïntegreerd elektronisch verpleegdossier (EVD). In dit dossier kan je per patiënt zijn gegevens, het zorgplan, shiftverslagen, geplande onderzoeken e.a. terugvinden. Iedere verpleegkundige noteert in dit dossier de zorgen die zij aan haar patiënt heeft gegeven, de geplande zorgen en onderzoeken. Elke verpleegkundige heeft hiervoor een persoonlijke login. Ook elke student krijgt zo n login. Bij aanvang van je stage geven we een korte introductie over het gebruik van het elektronisch verpleegdossier. Jouw inbreng in dit dossier gaat voornamelijk over het afvinken van de dagdagelijkse activiteiten en de eventuele aanpassingen voor de volgende dag. 11.2 Feedbackformulier Als stageplaats geven wij informatie over jouw functioneren als stagiair aan de school door middel van het Klina-feedbackformulier. Ongeacht via welke school je hier een verpleegkundige stage loopt, verwachten wij dat er met ons feedbackformulier gewerkt wordt. De documenten van de school die je hiervoor meegekregen hebt, zullen in ons ziekenhuis dus niet gebruikt worden. Je vult dagelijks het feedbackformulier in en legt dit voor aan je mentor of verpleegkundige op dienst ter aanvulling en ondertekening. Aan de hand van deze feedback kan je nagaan in welke mate jouw doelstellingen behaald worden of waar je eventueel nog moet bijsturen. Dit feedbackformulier zal ook aan de basis liggen van je tussentijdse-en eindevaluatie. Op de afdeling zal je meer vernemen over het gebruik van dit feedbackformulier. 11.3 Infobrochure praktische info Voor alle praktische informatie (zoals parking, sleuteltjes, maaltijden, ) is een specifieke brochure opgemaakt. Deze is eveneens via dit kanaal te raadplegen. 16
11.4 Bijscholingen Je kan en mag bijscholingen volgen die in het ziekenhuis worden aangeboden. Echter op volgende voorwaarden: Overleg het eerst even met je HVK/mentor. Deelnemen kan enkel als je je inschrijft via student@klina.be Geen inschrijving, geen attest! Vul je naam in op de aanwezigheidslijst van de bijscholing en vermeldt dat je student bent. Indien er maar een beperkt aantal inschrijvingsplaatsen zijn, gaat personeel voor. Je kan dan enkel aansluiten wanneer de bijscholing niet volzet is. Voor planning en afspraken informeer je via het studentenbord dat je vindt t.h.v. de kledingautomaat. 17