Rugzakjestocht Reigers kijken Wat heb je nodig: Werkbladen Potlood of pen Verrekijker Verzameldoosje Het Reigersbos: nesten hoog in de bomen Reiger in broedkleed: Oranje snavel en poten Takken slepen voor het nest Zolang er geen blaadjes aan de bomen zitten, kun je alles goed bekijken. Parende reigers
Blauwe reigers Urenlang staan ze stil als een standbeeld, of stappen ze behoedzaam door ondiep water. Tot ze toeslaan met hun dolksnavel. De prooi wordt in zijn geheel ingeslikt, maar dat kost soms wel moeite. Voor omstanders is het een wat onsmakelijk gezicht. Vliegend zijn ze ook goed herkenbaar; aan de gebogen vleugels en de langzame vleugelslag. De nek is ingetrokken en de poten steken tot ver voorbij de staart uit. Broeden doen ze in hoge bomen in een kolonie, in een nest van takken. Dat laatste is voor sommige mensen een ontdekking. Het is ook wel bijzonder om een grote vogel te zien wiebelen op de takken van de boomkruin. Jaar na jaar wordt hetzelfde nest gebruikt, dat dan ook steeds groter wordt. Je vindt er flinke landhuizen naast starterswoningen. Reigers maken een schraak -kreet, als ze vliegen en in de kolonie is het soms een flinke herrie. De blauwe reiger is ± 90 cm hoog en weegt 2 tot 3 kilo. De spanwijdte van de vleugels is Een bos reigers De reigerkolonie in Cronesteyn bestaat op deze plek al vanaf 1980. Eigenlijk zijn ze niet in een bos gaan nestelen, maar in een haag van elzen die om een boomgaard waren geplant. De elzenbomen zijn erg geschikt omdat hun top vertakt is. De boomgaard is al lang verdwenen. Tot 2000 werd het Reigersbos in de broedtijd afgesloten. Het blijkt dat wandelende en kijkende mensen geen probleem vormen voor de reigers. Zolang de bomen nog geen blad hebben, kun je de nesten en de jongen goed zien. Aantallen blauwe reigers in Cronesteyn 1974-2008 In onderstaande tabellen de getelde aantallen. Na 2000 zijn jaren soms niet geteld en zijn sommige jaren (2005) wellicht niet betrouwbaar. De kolonie spreidt zich sinds enkele jaren uit naar het landgoedbos, dat door de hoge bomen met klimop erg lastig nauwkeurig te tellen is. tellingen 1974-1999 74 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99-11 14 21 28 27 43 57 66 53 50 49 61 61 59 54 52 51 tellingen 2000-2008 00 01 02 03 04 05 06 07 08? 78 78 84?? 21 55 45
Bijna alle reigers in West-Nederland zijn standvogels, blijvers dus. Jonge reigers trekken nog wel eens weg naar het zuiden: België, Frankrijk, soms N-Afrika. De overtrekkende reigers kunnen reigers uit het Noorden zijn. In Nederland is de noodzaak om weg te trekken niet zo groot. Rond en in de steden is voldoende voedsel te vinden. Als er dan toch bevroren sloten zijn, wordt het wel moeilijk voor de reigers. De blijvers beginnen in januari al hun nest in te nemen. De reigers die wel weg getrokken zijn, komen later in de kolonie terug. Zo zie je broedende reigers in februari en in april. Hoeveel late broedende paren er in ons reigersbos zijn, is niet bekend. Opletten dus! Verzorging van het verenpak Reigers maken zichzelf vuil met de vissen die ze naar binnen werken. Daarvoor hebben ze echter een prima vlekkenmiddel. Ze hebben op de buik poederdons; speciale donsveertjes die in poeder uiteen vallen. Ze plakken het poeder op de vieze plek en laten het even drogen. Daarna kammen ze het gedroogde vuil uit met een kammetje dat aan hun poot zit. Reigers hebben steeds een andere look. Soms staan ze in de wind, de schouders hoog opgetrokken met wapperende borstveren en een kuif die wegwaait. Dan weer hebben ze een spichtig koppie en een lange uitgestoken nek. Er is verschil tussen het volwassen kleed en het verenpak van het jong (juveniel). Maar ook binnen het jaar is er variatie. De mooiste rode snavel zie je in de tijd van de paarvorming. Daarbij draagt de reiger dan niet de grijze poten, maar mooie oranjerode.
Kalender van de reigers Januari: het mooiste/grootste nest (dat nog vrij is) wordt uitgezocht, een partner wordt gekozen en samen wordt het nest gebouwd/vervolmaakt Februari: na de paring wordt om de dag een ei gelegd (4 6 eieren) beide ouders broeden Maart: na ca. 25 dagen komen de kuikens uit, ze zijn dan ca. 30 gram, er moet voedsel aangedragen worden. Dat is uiteindelijk ca. 500 g vis per dag! Dat wordt in het nest opgebraakt door de ouders. De jongen kunnen nog maar kort door de ouders warm gehouden worden. Na ongeveer 40 dagen zijn de jongen even zwaar als de ouders (ca. 1750 g) April/mei: na 6 8 weken zijn de jongen vliegvlug. Ze komen nog een paar weken terug naar het nest. Van paarvorming tot vliegvlugge jongen duurt 14 weken