Rapport sportvisserij Maasvlakte 2 Sportvisserij Maasvlakte 2 Wensen recreatief medegebruik sportvisserij
Rapport Sportvisserij Maasvlakte 2; Wensen recreatief medegebruik sportvisserij Door: J.W. Kroon & N.P.W. Brevé
Statuspagina Titel Samenstelling E-mail Homepage Opdrachtgever Homepage Sportvisserij Maasvlakte 2; Wensen recreatief medegebruik sportvisserij Sportvisserij Nederland Postbus 162 3720 AD BILTHOVEN info@sportvisserijnederland.nl www.sportvisserijnederland.nl Sportvisserij Nederland www.sportvisserijnederland.nl Auteur(s) J.W. Kroon & N.P.W. Brevé E-mailadres kroon@sportvisserijnederland.nl, breve@sportvisserijnederland.nl Aantal pagina s 20 Trefwoorden Delta, Zuidwest Nederland, Maasvlakte 2, recreatief medegebruik, sportvisserij Versie Definitief Projectnummer AVE201002 Datum 11 april 2011 Bibliografische referentie: J.W. Kroon & N.P.W. Brevé, 2011. Sportvisserij Maasvlakte 2; Wensen recreatief medegebruik sportvisserij. Sportvisserij Nederland, Bilthoven. Sportvisserij Nederland, Bilthoven Niets uit dit rapport mag worden vermenigvuldigd door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de copyrighthouder en de Opdrachtgever. Sportvisserij Nederland is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede schade welke voortvloeit uit toepassing van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Sportvisserij Nederland.
Inhoudsopgave 1 Inleiding... 7 2 Belang Maasvlakte en wensen sportvisserij... 8 2.1 Belang Maasvlakte 1... 8 2.2 Mogelijkheden Maasvlakte 2... 9 2.3 Overzicht wensen sportvisserij... 10 3 Visstekken op de oude Maasvlakte... 13 4 Gewenste situatie Maasvlakte 1 en 2... 16
- Inleiding - 1 Inleiding De nieuwe Maasvlakte komt er aan! En dat betekent nogal wat voor de sportvisserij. Op dit moment is het beeld eigenlijk helemaal niet positief. Het gaat om een verlies van tientallen visstekken en op vele plaatsen wordt de hengelaar door de aanleg van Maasvlakte 2 de toegankelijkheid ontzegd. De Maasvlakte is een gebied waar de sportvisserij al ruim 40 jaar als vorm van recreatief medegebruik plaats vindt. Het feit dat er op korte afstand van de kust diep water ligt maakt de Maasvlakte tot een uniek gebied voor de zeevissers, met zelfs een internationale allure. Want ook sportvissers vanuit onze buurlanden hebben er graag een dagrit voor over om te kunnen vissen op de Maasvlakte. De wedstrijdvisserij is er stevig aanwezig en ziet voldoende potentieel voor het organiseren van viswedstrijden, op Nationaal niveau zeker (zo is het nu al) maar ook op WK niveau. Sportvissers zien vele nieuwe mogelijkheden voor recreatief medegebruik van de Maasvlakte 2 en voor het behouden of verbeteren van de sportvisserijmogelijkheden op de oude Maasvlakte. Daarom geeft dit document een kort overzicht van de betekenis voor de sportvisserij en het beeld dat zij heeft bij de oude en de nieuwe Maasvlakte. Dit wordt geïllustreerd met speciaal voor dit doel gemaakte overzichtskaarten en foto s die aangeven waar de Maasvlakte bezocht werd en waar het toekomstige belang ligt voor de sportvisserij. Definitief 7
- Sportvisserij Maasvlakte 2; Wensen recreatief medegebruik sportvisserij - 2 Belang Maasvlakte en wensen sportvisserij 2.1 Belang Maasvlakte 1 De oude Maasvlakte is een zeer belangrijk gebied voor de sportvisserij. De cijfers liegen er niet om. Uit een in 2006 door TNS-NIPO uitgevoerde enquête bleek dat in dat jaar 84.500 unieke personen in het gebied Maasmond en Nieuwe Waterweg visten. Het daadwerkelijke aantal bezoeken door hengelaars ligt nog hoger omdat de meeste sportvissers meerdere keren per jaar vissen. De bootvissers De Maasvlakte is altijd een zeer interessante stek voor bootvissers geweest. Tot voor enkele jaren werd er zeer regelmatig door kleine bootvissers gebruik gemaakt van de trailervoorziening bij de blokkendam, maar wegens verregaande verzanding van het gebied was dat nog enkel bij hoog water mogelijk. Door de uitbreiding van de Maasvlakte is het voorlopig onmogelijk/verboden om daar nog te vissen vanaf een boot. Zelfs al was de voorziening enkel met aflandige wind te gebruiken, dan werd er ondanks de beperkingen graag en veel gevist. In de zomer gold de Maasvlakte als de allerbeste stek van de gehele Delta voor tong. Ook schar, wijting en gul (jonge kabeljauw) lieten zich zeer regelmatig vangen in de andere jaargetijden. Vlak tegen de blokken konden de kunstaasliefhebbers hun hartje ophalen. Menig persoonlijk record zeebaars is bij die blokkendam gevestigd. Bootvissers kijken dan ook uit naar de voltooiing van de werken en de aanleg van een nieuwe trailerhelling, zodat er weer volop genoten kan worden van de specifieke omstandigheden van de Maasvlakte. De kantvissers Getalsmatig veruit de grootste groep (geschatte 80 tot 90% van het totaal) zeevissers in het gebied vist vanaf de kant. Voor veel van deze hengelaars vormen (natuur)beleving en het avontuurlijk ontspannen aan de waterkant een belangrijk motief. Voor deze recreatievissers dient de visstek in de regel goed bereikbaar en toegankelijk te zijn (niet te ver lopen vanaf de auto). Deze groep vist in de meeste gevallen statisch op één plek met één of twee strandhengels die op een speciale steun staan. Er wordt met zwaar lood en een paternostersysteem op de bodem gevist en meest gevangen vissoorten zijn wijting, schar, tong, bot, steenbolk en gul. In de zomer is er goede visserij op geep, makreel en zeebaars. De recreatievisser op de Maasvlakte is het hele jaar rond actief. Bekende stekken van oudsher zijn de Landtong, Papegaaienbek, Beerkanaal, het Slufterstrand en Slag Maasmond. Helaas zijn door een steeds verdere ontwikkeling van de huidige Maasvlakte en de bouw van de nieuwe Maasvlakte velen van deze topstekken momenteel verdwenen of (permanent) afgesloten voor het publiek. Men ziet dit verlies graag gecompenseerd. 8
- Belang Maasvlakte en wensen sportvisserij - Onder de (kant)vissers bevinden zich ook de specialisten. Hengelaars die gericht willen vissen op een bepaalde vissoort of het beoefenen van een bepaalde vistechniek. Dit is een kleinere groep (geschatte 10 tot 20% van het totaal). Daarentegen heeft deze groep in het totaal aantal sportvisbezoeken een hoger aandeel; de specialist gaat meestal vaker vissen dan de recreatievisser en verplaatst zich daarbij met regelmaat binnen één visdag. Voor deze fanatieke hengelaars hebben vooral stekken als havens, steenstorten en lagunes grote waarde. Deze groep kenmerkt zich door een mobiele benadering van de visserij, veelal duur vismateriaal, frequente visbezoeken en de voorkeur voor een specifieke vissoort zoals zeebaars of fint. Voor de specialistische hengelaar is vooral een harde zeewering (steenstort/blokken) en andere structuur langs de oeverlijn van belang. Stekken hoeven niet perse gemakkelijk bereikbaar te zijn als de visstek zelf maar goed is. Men heeft veel over voor het vangen van speciale vissoorten op deze unieke locatie. Wedstrijdvisserij Op jaarbasis worden enkele honderden wedstrijden gehouden door clubs, verenigingen en Sportvisserij Nederland. De verenigingen uit de buurt en uit Brabant houden frequent wedstrijden in en om de Maasvlakte en ook Sportvisserij Nederland houdt hier haar kampioenschappen Jeugd en Dames, naselectie wedstrijden voor de junioren en de dames/senioren. Een voorbeeld: in 2008 werden 49 wedstrijden op één locatie in de Dintelhaven gevist. Het aantal deelnemers bij een wedstrijd is 40 tot 350 personen. Verder kent de Maasvlakte de reële mogelijkheid om er expliciet een hoogwaardig parkoers te maken voor onze Nationale en Internationale Kustviswedstrijden. Het zou een van de 3-5 nationale parkoersen kunnen worden, ook te gebruiken voor een WK parkoers in de toekomst. Verlies van visstekken In de afgelopen jaren veel visstekken verloren gegaan. Het verlies van visstekken wordt geïllustreerd in hoofdstuk 3. 2.2 Mogelijkheden Maasvlakte 2 Bij de uitbreiding van de Maasvlakte zien sportvissers uitstekende mogelijkheden voor de realisatie van nieuwe visstekken en een trailerhelling. Men heeft sterk de behoefte aan een sportvisserijzone op het strand (ideale visserij op vissoorten als platvis en wijting), toegang tot de blokkendam (fantastische visstek voor de zeebaars), een trailerhelling voor de bootvissers (dat zijn er duizenden) en waar mogelijk toegang tot haventerreinen (ideaal voor de wintervisserij op vissoorten als kabeljauw en wijting). Daarbij is de bereikbaarheid van groot belang. Sportvissers hebben behoefte aan goede toegangswegen en parkeerplaatsen. Bij belangrijke visstekken is het plaatsen van vuilnisbakken een optie, zodat de stekken schoon blijven. Het moet de sportvisser die dit gebied graag bezoekt, mogelijk gemaakt worden hier zonder schade aan de omgeving van de haven te kunnen genieten van een unieke zeevisserij. Hoe de sportvisserij het medegebruik van de nieuwe en bestaande Maasvlakte in de toekomst precies ziet wordt geïllustreerd in hoofdstuk 4. Definitief 9
- Sportvisserij Maasvlakte 2; Wensen recreatief medegebruik sportvisserij - 2.3 Overzicht wensen sportvisserij Maasvlakte 1 - Behoud van huidige sportvisserijmogelijkheden; - Toegang tot haventerreinen als er geen schepen liggen. In dat geval is het hek open en kunnen sportvissers het terrein op. Als er wel schepen liggen, is het hek op slot (op deze manier is het in Denemarken geregeld); - Toegang oevers verbeteren door aanbrengen kleine steenstort, asfalt en/of beton; - Voorkomen van verlies visstekken door afsluiting van oevers om veiligheidsredenen; - Voorkomen van verlies visstekken door sportvisseronvriendelijke oeververdediging. Maasvlakte 2 - Speciale sportvisserijzone op het strand; - De aanleg van een nieuwe trailerhelling die de oude vervangt; - Toegankelijk maken van splitsingsdam tussen Calandkanaal en Nieuwe Waterweg; - Toegankelijke oevers op nog niet in gebruik genomen haventerreinen. - Zoveel mogelijk toegang tot haventerreinen door middel van een voor sportvissers toegankelijke strook langs de oevers; - Toegang tot haventerreinen als er geen schepen liggen (zie voor toelichting aanvullende wensen Maasvlakte 1); - Optimale toegang tot oevers door aanbrengen kleine steenstort, asfalt en/of beton; - Aanbrengen parkeergelegenheid op belangrijke visstekken. Dit hoeft niet ingewikkeld te zijn. Voor sportvissers is het al voldoende als er bijvoorbeeld grasbetontegels in de berm van de weg worden aangebracht, zodat de auto hier geparkeerd kan worden zonder dat deze wegzakt; - Aanbrengen vuilnisbakken bij belangrijke visstekken. Dit om de overlast van zwerfafval dat wordt achtergelaten door sportvissers te verminderen. 10
- - Niet zo 1. Afsluiting van stekken moet zoveel mogelijk worden voorkomen. 2. Dit soort mensonvriendelijke oeververdediging is op visstekken ongewenst. Maar zo! 3. De Maasvlakte kan bij een goede inrichting plaats bieden aan sportvissers en andere recreanten. 4. Een goede trailerhelling voor sportvissers en andere recreanten biedt een duidelijke meerwaarde aan de Maasvlakte. Definitief 11
- Sportvisserij Maasvlakte 2; Wensen recreatief medegebruik sportvisserij - 12
- Visstekken op de oude Maasvlakte - 3 Visstekken op de oude Maasvlakte Op de kaart op de volgende bladzijde is een overzicht te zien van de belangrijkste stekken op de oude Maasvlakte. Opvallend is dat in de afgelopen jaren meer dan de helft van deze visstekken verloren is gegaan voor de sportvisserij. Per visstek wordt een korte beschrijving gegeven. Definitief 13
- Sportvisserij Maasvlakte 2; Wensen recreatief medegebruik sportvisserij - 1 Naam: Kop van de Beer 2 Naam: Papegaaienbek Toelichting: Belangrijke en goede visstek. Op deze locatie werd veel gevist. Er zijn zelfs opnamen gemaakt voor het TV-programma Vissen in Zuid Holland. Stek is niet meer toegankelijk in verband met geplande ingebruikname bedrijventerrein. Als gevolg van de economische crisis gaat dit niet door, maar het hek rondom het terrein staat er nog. Toelichting: Een populaire topstek met diep water binnen werpbereik. Stek is niet meer toegankelijk in verband met ingebruikname bedrijventerrein. 3 Naam: Steenen glooiing 4 Naam: Blokkendam Toelichting: Goede stek, maar slecht begaanbaar vanwege gladheid. Wordt vanwege de goede vangsten toch door fanatieke sportvissers bevist. Er worden regelmatig wedstrijden gevist op deze locatie. Alleen bevisbaar bij laag water. Hier en daar zijn de openingen tussen de keien opgevuld met zand, waardoor deze plaatsen beter bevisbaar zijn dan plaatsen waar dit niet het geval is. Toelichting: Zeer populaire en goede visstek. In de lagune werd enorm veel vis gevangen, vooral bekend om de zeebaars. Stek is verdwenen als gevolg van aanleg Maasvlakte 2. 5 Naam: Trailerhelling Toelichting: Werd veel gebruikt door sportvissers. Helling lag op scheiding blokkendam slufterstrand. Helling is verdwenen als gevolg van aanleg Maasvlakte 2. 6 Naam: Slufterstrand Toelichting: Belangrijk voor strandvisserij, zowel voor de recreatievisser als voor viswedstrijden. Stek is verdwenen als gevolg van aanleg Maasvlakte 2. Foto: www.eurovissers.nl 14
- Gewenste situatie Maasvlakte 1 en 2-7 Naam: Yangtzehaven 8 Naam: Amazonehaven Toelichting: Mooie stek, goed bevisbaar. De kade wordt steeds vaker gebruikt als aanlegplaats voor binnenvaartschepen, waardoor er niet altijd gevist kan worden. Om deze reden is de stek niet geschikt als wedstrijdlocatie. Toelichting: Een kleine strook die vaak gebruikt wordt voor viswedstrijden. Vaak goede vangsten vanwege zeer diepe water. De stek is/wordt afgesloten vanwege het verbreden van deze haven. 9 Naam: Hartelkanaal 1 10 Naam: Dintelhaven Toelichting: Goed toegankelijke Toelichting: Vaak beviste stek met in visstek met jaarrond vaak goede de wintermaanden vanwege het diepe vangsten. Vooral geschikt voor water goede vangsten. De meeste zeebaarsvisserij met kunstaas en stekken zijn niet met de auto dobber. Door zeer sterke stroming toegankelijk. Er worden op deze geen of nauwelijks bodemvisserij locatie veel wedstrijden gevist. mogelijk. Bijvoorbeeld in 2008: 49 wedstrijden met gemiddeld 50 deelnemers. Bij het brede stuk is vissen alleen toegestaan met een schriftelijke toestemming van de BP-raffinaderij Foto: www.eurovissers.nl 11 Naam: Hartelkanaal 2 Toelichting: Goed toegankelijke visstek met vaak goede vangsten. Wordt vaak gebruikt voor viswedstrijden. Verboden toegang voor auto s, maar bij viswedstrijden wordt dit toegestaan (bestemmingsverkeer). Vangsten op brede stuk nemen af als gevolg van slibafzetting. Het westelijke deel (tussen brandweerkazerne en waterpompstation Q8) is niet bevisbaar door stortingen van puin en steen. Foto: www.eurovissers.nl 12 Naam: Calandkanaal Toelichting: Goed toegankelijke stek waar veel wedstrijden worden gevist. Bijvoorbeeld in 2008 33 wedstrijden met gemiddeld 50 man. De mogelijkheden voor de sportvisserij nemen af als gevolg van de realisatie van aanlegplaatsen voor schepen. Daardoor kunnen er geen grote wedstijden (tot 350 deelnemers!) meer gevist worden. Het smalle stuk bij Rozenburg is vrijwel onbevisbaar als gevolg van Japanse oesters. Foto: www.eurovissers.nl Definitief 15
- Sportvisserij Maasvlakte 2; Wensen recreatief medegebruik sportvisserij - 4 Gewenste situatie Maasvlakte 1 en 2 Op de kaart op de volgende bladzijde is een overzicht te zien met daarop de wensen voor visstekken op Maasvlakte 2 en voor behoud en uitbreiding van vismogelijkheden op Maasvlakte 1. Per visstek wordt een korte beschrijving gegeven. 16
- Gewenste situatie Maasvlakte 1 en 2-1 Naam: Steenen glooiing Wens sportvisserij: Creëren betere bevisbaarheid door het met grint, asfalt of beton opvullen van de diepste gaten tussen de stenen. Andere mogelijke oplossingen zijn loopsteigers, betonpaden of een boulevard. Een deel van de Steenen glooiing, waar de gaten tussen de stenen zijn dicht gespoeld met zand, kan dienen als voorbeeld voor de rest van de stek. Foto: www.eurovissers.nl 2 Naam: Harde Zeewering Wens sportvisserij: Volledig bevisbare zeewering door voor sportvissers optimale plaatsing blokken, zodat sportvissers hier veilig over kunnen lopen en vanaf kunnen vissen. Grote gaten tussen stenen opvullen met grint, asfalt of beton. 3 Naam: Nieuwe blokkendam en lagune 4 Naam: Nieuw strand Wens sportvisserij: Toegankelijk voor sportvissers ter compensatie van de verdwenen blokkendam. Lagune vanaf de oever goed bevisbaar, buitenkant blokkendam vanuit de boot. Geen staand wantvisserij, zodat de blokkendam volledig beschikbaar is voor de sportvisserij. Tevens om te voorkomen dat beschermde vissoorten als zeeforel en fint worden weggevangen. Wens sportvisserij: Zoveel mogelijk bevisbare oeverlengte als compensatie voor het verdwenen Slufterstrand. Zo mogelijk op het extensieve strand een speciale hengelsportzone voor viswedstrijden; lengte minimaal 900 meter (60 deelnemers, 15 meter uit elkaar). Liefst meer omdat er regelmatig meerdere wedstrijden of wedstrijden met meer deelnemers zijn. Ideale locatie voor het organiseren van grote wedstrijden (300 tot 400 deelnemers) buiten het hoogseizoen voor de recreatie. Voldoende parkeerplaatsen langs extensieve strand! 5 Naam: Trailerhelling 6 Naam: Yangtzehaven. Wens sportvisserij: Trailerhelling in de hoek aan het begin van de Steenen glooiing. Door ligging achter de dam met het helikopterplatform is de locatie vrijwel altijd bruikbaar, ook bij noordwesten wind. De uitvaarroute kan door middel van betonning gescheiden worden van de beroepsscheepvaart (vaargeul beroep ligt circa 250 meter uit de laagwaterlijn). Voldoende parkeergelegenheid voor auto s met trailers aanwezig. Wens sportvisserij: Behoud huidige vismogelijkheden voor individuele sportvissers. Geen locatie voor wedstrijden. Definitief 17
- Sportvisserij Maasvlakte 2; Wensen recreatief medegebruik sportvisserij - 7 Naam: Nieuwe havens. 8 Naam: Amazonehaven. Wens sportvisserij: Zoveel mogelijk bevisbare en bereikbare oeverlengte in de havens. Zo mogelijk een vorm van looprecht op een 5 meter brede oeverstrook. Een voorbeeld is de Pistoolhaven, waar het hek van het aangrenzende bedrijf op een afstand van 4 meter vanaf het oevertalud staat. Deze strook is goed bereikbaar, zelfs met de auto (zie foto). Toegang tot oevers zolang deze niet in gebruik zijn als bedrijventerrein Een deel wordt pas in 2030 in gebruik genomen, dus jarenlang een goede vislocatie die kan dienen als alternatief voor het verlies van wedstrijdtrajecten in het Calandkanaal en de Amazonehaven. Wens sportvisserij: Na verbreding haven opnieuw bevisbare oever voor wedstrijdvisserij. 9 Naam: Mississippihaven. 10 Naam: Hartelkanaal 1 en 2 Wens: Looprecht en toegang zuidelijke kade over gehele lengte. Mogelijk geschikt als wedstrijdlocatie. Wens sportvisserij: Behoud huidige vismogelijkheden. Duidelijkheid met betrekking tot toegankelijkheid (nu wordt het soms toegestaan, maar er worden ook regelmatig mensen weggestuurd of bekeurd) 11 Naam: Kop van de Beer. 12 Naam: Splitsingsdam. Wens: Geplande bedrijf komt er niet, daarom weer toegankelijk maken voor sportvissers. Bij voorkeur de oever afvlakken zoals genoemd bij de Steenen Glooiing. Wens: Toegankelijk maken door de pont die vanuit Hoek van Holland vaart ook hier aan te laten leggen (aangepaste dienstregeling, enkele malen per dag via splitsingsdam). Eventueel alleen toegankelijk voor viswedstrijden, zodat de veiligheid beter gegarandeerd kan worden. 18
Sportvisserij Nederland Postbus 162 3720 AD Bilthoven