Energiebesparing met leds Enkele aandachtspunten Docent SBM : Alain Floree
Leds Newlighting Relighting Zijn leds nu echt de wonderoplossing hiervoor? Kritische en ook logische benadering van de ledverlichting.
Basis! 3 zaken zijn belangrijk. Welk soort toestellen gebruiken we en hoe onderhouden we de installatie? Kunstlicht is een aanvulling op het gratis daglicht. Daarom maken we gebruik van technologie om kunstlicht te dimmen of te doven als er voldoende daglicht is. We moeten aan bepaalde normen voldoen Lichtniveau UGR Uniformiteit...
Soort toestellen en lampen. Hoe efficiënt zijn leds? Levensduur? Onderhoud? Zijn andere lichtbronnen altijd minder interessant?
Efficentie van lichtbronnen 15 e eeuw 19 e eeuw 20 e eeuw 21 e eeuw Kaars Lamp Fluo HQI LED Rendement (lm/w) Relatief rendement 1 10-25 70-105 70-95 150 <1% 10% 30-50% 30-40% 80-90% 10-12-2015 5
LED-licht : een compleet systeem! Optieken LED's LEDtoepassing Mechanische behuizing Regelaars Driver 6
Efficentie verlichtingssysteem
Fotometrie! Rendement van een installatie. Rendement van de lamp Rendement van de vsa Rendement van de optiek Opgepast : fotometrie = even belangrijk als rendement. Andere belangrijke parameters Mechanische eigenschappen, Elektrotechnische eigenschappen Estetiek
Onderhoud van een verlichtingsinstallatie. Norm NBN-EN 12464-1 10 10-12-2015
Prestaties led! Levensduur led: Vraag garanties aan de fabrikant L80B10 L70B50 Ideaal : L80B90
Prestaties led. Enkele opmerkingen Vuile omgeving (reinigen armaturen) Behoud fosforlaag Schiften kleurtemperatuur Levensduur elektronica
Koeling en voeding meest belangrijk voor de levensduur. OPGEPAST! Nooit actieve koeling gebruiken!!
Levensduur
Levensduur
Voorbeelden Halogeenspots vervangen door ledspots. Besparing: 90% Opgelet! - Kleurweergave - Comtabiliteit met transfo s -Dimmen? - Kleurtemperatuur Concept herbekijken??????
Voorbeelden Fluorecentielampen einde levensduur? Licht gedeeltelijk naar plafond. Arm. in goede staat? Sockets broos? Levensduur ballast? Bekabeling ok? Indien 1 van deze factoren aanwezig zijn moet een volledige relighting overwogen worden. Besparing 33% als 1 op de 3 lampen kan uitgeschakeld worden (overdimensionering). Hier kan een relamping ook een oplossing zijn.
Ledlampen Opgelet met de lm/w verhouding. Bedoeling : Minstens evenveel licht Eerste generatie Huidige mogelijke generatie
Wanneer mogelijk ledlampen te voorzien. Als de armaturen nog in goede staat zijn. Als de investering zo laag mogelijk moet zijn. Als er een zeer korte ROI moet zijn (meestal 1 a 2 jaar). Wanneer zeker geen ledlampen te voorzien. Als de installatie verouderd is. Als het lichtniveau ontoereikend is. Als de omgevingstemperatuur meer dan 30 is.
LED vervangt TL armaturen en scoort veel beter. Totaalrendement van een 60x60 inbouwarmatuur. TL8 = 45 lm/w TL5 = 60 lm/w Led = 50 Lm/W tot 135 lm/w 10-12-2015 20
Ledtegel : Besparing
Downlighter : Besparing ongeveer 50% 10-12-2015 22 22
Voorbeelden vervanging TL armaturen Sold for live! Complete systemen Armaturen met ingebouwde ledmodules Voordeel: arm. met ideale koeling rendementen tot 135 lm/w
Voorbeelden vervanging klokarmaturen Sold for live! Complete systemen. Arm. met ledmodule ingebouwd Voordeel: arm. met ideale koeling Rendementen tot 135 lm per watt
Voorbeeld vervanging ontladingslampen winkels en musea Bespaart aanzienlijk op de onderhoudskosten Energie-efficiënte LED spot Krachtige spots voor accenten waar veel omgevingslicht is Tot 4000 lm Tot 30% energiebesparing mogelijk OPGELET! ONTLADINGSLAMPEN 150W GEVEN TOT 14500 lm.
Sturing van leds Ontsteektijd van leds? Combinatie met bewegingsdetektie? Leds dimmen : mogelijkheden Is het rendabel om leds te dimmen?
Sturing van Leds Aan of afwezigheidsdetectie. Dimmen ifv het daglicht Eenvoudige standalone toestellen of centrale sturing? Autonoom : kleine kostprijs en beperkte mogelijkheden. Centraal : grotere besparingsmogelijkheid en mogelijk in combinatie met andere technieken (HVAC enz...)
Bewegingsdetectie. Leds bijna onbeperkt schakelbaar. Nooit bewegingsdetektie met fluoresentie op KVSA. Ook af te raden op EVSA.
Leds dimmen Om leds te kunnen dimmen moet de driver dimbaar zijn. 4 mogelijkheden: Fase afsnijding 1-10V Dali DMX
Enkele praktijkvoorbeelden Restaurant. Dimmmen in functie van het daglicht Fietspad Schakelen ifv beweging
NBN EN-12464 Visueel comfort UGR Dialux Enz... Normering
Planning van de verlichting via berekeningsprogramma s. Mooie visualisering maar vooral juiste parameters gebruiken.
Evaluatie Vooral goede evaluatie nodig! Belangrijkste parameters. Behoudsfactor Gemiddeld lichtniveau Uniformiteit Opgesteld vermogen Uiteraard ook controle van de andere parameters Opp, Hoogte, raster, randzone, w/m²/100 lux
CLO CLO = constant Luminar output. Omdat we een bepaald lichtniveau altijd moeten halen hebben de meeste installaties een groot overschot in het begin (bvb 700 lux om 500 lux te behouden ten aller tijde. Als we dali-ballasten zo programmeren dat de output gaat stijgen volgens de veroudering kunnen we in het begin van de levensduur een sterke besparing doen.
Leds soms teleurstellend. 1 : Ongelijke kwaliteit - Onvoldoende lichtstroom - Matige kleurweergave - Foutieve prestaties - Onvoldoende infofiches - Geen eulumdat beschikbaar 2 : Teleurstellende plaatsing - Geen rekening houden met fotometrie - Slecht thermisch beheer - Niet aangepaste dimming - Overschatte levensduur Leds zijn meer dan enkel een exellbestand van de terugverdientijd. Let ook vooral op het visueel comfort.
Conclusie Leds bieden enorme mogelijkheden. Overal kunnen we ze gebruiken met uitzondering van warme omgevingen. Leds mogen we dan ook als de lichtbron van het heden en de nabije toekomst zien. De leds en desbetreffende toestellen verbeteren nog dagelijks waardoor de toepassingen steeds performanter worden. Het is vooral belangrijk om met de correcte partners te werken zodat waardes als levensduur, waarborg, enz.. gegarandeerd worden. Ook de inplementering van sturingen in dit geheel worden belangrijker en zorgen voor extra besparing.
Opleidingen verlichting SBM Verlichtingdeskundige in Oostende Start : 16/02/2016 Verlichtingsdeskundige in Gent Start : 14/03/2016 Opleiding van 11 sessies Buitenverlichting Start 14/01/2016 Opleiding van 4 sessies Opleiding dialux evo Naargelang de inschrijvingen.
Bedankt voor jullie aandacht! Zijn er nog vragen? Docent SBM : Alain Floree