Infoblad verlichting Dit document is bedoeld om onafhankelijke en duidelijke informatie te verschaffen en is opgesteld door Jan Linssen i.s.m. gebruikers, installateurs, docenten en iedereen die daar een zinnige bijdrage aan kan geven. Op- en aanmerkingen zijn van harte welkom. 1
Geld besparen Door halogeenlampen en gloeilampen te vervangen door kunt u op een goedkope manier snel geld besparen. Energiekosten lampen gebruiken zeer weinig stroom. Een vergelijkbare gloeilamp gebruikt 10 x zoveel en een halogeenlamp ongeveer 5x zoveel Als voorbeeld nemen wij een halogeenspotjes van 50 W. Dat spotje brandt 4 uur per dag gedurende 350 dagen en verbruikt dan 50W x 4uur x 350 dagen = 70,000 Wh = 70 kwh Een kwh kost ongeveer 0,25 dus de energiekosten bedragen 17,50 per jaar Een spotje gebruikt maar 1/5 van 70 kwh = 14 kwh Dat kost dan 3,50 per jaar Je bespaart dus 14,-- per jaar Een lampje kost tussen 10,-- en 15-,--. Een dus is de terugverdientijd ongeveer 1 jaar Levensduur lampen hebben een zeer lange levensduur (circa 25.000 uur). Ter vergelijking : een gloeilamp gaat 1.000 uur mee. Een lamp in een woonkamer gaat dan ongeveer 20 jaar mee. Bedrijven besparen dan ook in arbeidskosten voor het vervangen van de lampen. Milieu bevatten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld spaarlampen, geen giftige stoffen. 2
Welke lampen moet ik kiezen? Lichtopbrengst en vermogen De hoeveelheid licht wordt aangeduid in lumen. De hoeveelheid licht die een lamp afgeeft is afhankelijk van het vermogen andere factoren zoals de temperatuur van de omgeving. Voor het overstappen op kunnen onderstaande conversietabellen als RICHTWAARDE worden gebruikt. Conversietabel gloeilampen (RICHTWAARDE) Lichtopbrengst Gloeilamp 10 lumen/watt 100 lumen/watt 70 lm 7 Watt 0,7 Watt 150 lm 15 Watt 1,5 Watt 250 lm 25 Watt 2,5 Watt 400 lm 40 Watt 4,0 Watt 600 lm 60 Watt 6,0 Watt 750 lm 75 Watt 7,5 Watt 1.000 lm 100 Watt 10 Watt 1.500 lm 150 Watt 15 Watt 3
Conversietabel halogeenlampen (RICHTWAARDE) Lichtopbrengst Halogeenlamp 20 lumen/watt 100 lumen/watt 100 lm 5 Watt 1,0 Watt 200 lm 10 Watt 2,0 Watt 400 lm 20 Watt 4,0 Watt 700 lm 35 Watt 7,0 Watt 1.000 lm 50 Watt 10 Watt 1.500 lm 75 Watt 15 Watt 4.000 lm 200 Watt 40 Watt 6.000 lm 300 Watt 60 Watt 10.000 lm 500 Watt 100 Watt Conversietabel TL (RICHTWAARDE) Er zijn 2 soorten Tl verlichting Oude T8 buizen met starter en voorschakelapparaat, waarbij het voorschakelapparaat al ongeveer 20% extra stroom nodig heeft. De nieuwe T5 buizen die zijn zuiniger en hebben een elektronisch voorschakelapparaat Lichtopbrengst TL 100 lumen/watt T8 60 cm 800 lm 21 (17) Watt 8 Watt T8 120 cm 1.600 lm 42 (35) Watt 16 Watt T8 150 cm 2,400 lm 63 (58) Watt 24 Watt T5 60 cm 1,400 lm 14 Watt 14 Watt T5 120 cm 2.800 lm 28 Watt 28 Watt T5 150 cm 3,.600 lm 35 Watt 36 Watt 4
Kleur Welke kleur heb ik nodig? Licht speelt een belangrijke rol bij de aanmaak van hormonen en daarom ook op het functioneren van een mens. s Morgens bevat het zonlicht meer blauw licht, en dat geeft een sein voor de aanmaak van cortisol waardoor iemand in actie komt. s Avonds bevat het zonlicht meer rood (avondrood), en dat geeft een sein voor de aanmaak van melatonine waardoor iemand tot rust komt. Door de lichtkleur te veranderen kun je het gevoel en gedrag van mensen beïnvloeden Een actieve heeft koel blauw licht nodig. Ween rustige omgeving creëer je met warmer rood licht. Kleurenspectrum Elke soort lamp heeft zijn eigen spectrum maar bepaalde kleuren kunnen worden gefilterd of versterkt. daglicht gloeilamp 5
halogeenlamp lamp spaarlamp TL lamp De kleur van veel lampen verandert door veroudering. Conversietabel gloeilampen en halogeenlampen De kleur van lampen wordt uitgedrukt in graden Kelvin o K gloeilamp helder wit warm wit extra warm 3.000 o K 2.700 o K 2.400 o K 6
Dimmen van lampen Als je lampen wilt dimmen zijn 2 zaken belangrijk 1: Dimbare lamp De lamp moet dimbaar zijn. Dat staat meestal op de verpakking. 2 : Geschikte dimmer Gangbare dimmers zijn ontwikkeld voor gloei- en halogeenlampen en hebben een regelbereik van 60 400 W. Dat betekent dat de lampen minimaal 60 W moeten afnemen. lampen verbruiken aanzienlijk minder waardoor deze dimmers niet geschikt zijn. De lampen gaan dan flikkeren. Er zijn ook dimmers met een lager regelbereik maar die zijn duurder.(vanaf 60,--) Niet alle spotjes vervangen Als je de spotjes toch met de huidige dimmer wilt dimmen kun je er ook voor kiezen om 1 halogeenlampje NIET vervangen. 7