G E B R U I K S A A N W I J Z I N G Bestnr.: 84 41 87 Motortester TA 602 met stroboscooplamp Omwille van het milieu 100% recyclingpapier Impressum Alle rechten, ook vertalingen, voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatisch gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van CONRAD ELECTRONIC NEDERLAND BV. Nadruk, ook als uittreksel is niet toegestaan. Druk- en zetfouten voorbehouden. Deze gebruiksaanwijzing voldoet aan de technische eisen bij het in druk gaan. Wijzigingen in de techniek en uitvoering voorbehouden. Copyright 1995 by CONRAD ELECTRONIC NEDERLAND BV Windmolenweg 42, 7548 BM Boekelo Internet: www.conrad.nl E-mail: helpdesk@conrad.nl
Belangrijk! Beslist lezen! Deze gebruiksaanwijzing is een integraal onderdeel van dit product. Er staan belangrijke aanwijzingen in betreffende de ingebruikneming en het gebruik. Lees deze gebruiksaanwijzing zorgvuldig door! Bij schades, die ontstaan door het niet opvolgen van de handleiding, vervalt het recht op garantie. Voor volgschades, die hieruit ontstaan zijn wij niet aansprakelijk. Bewaar deze gebruiksaanwijzing zorgvuldig! Inhoudsopgave Pagina Algemeen 3 Aansluiten van de stroboscooplamp 4 Testprocedure - basisinstelling 5 Meten van de ontstekingsinstelling 5 Basistest voor centrifugaalverstelling 7 Basistest voor vacuümverstelling 7 Meten van het toerental 8 Stationair- en mengselinstelling bij enkele carburateur 9 Contacthoekmeting 10 Introductie Geachte klant, Hartelijk dank voor de aankoop van dit product. Lees eerst deze gebruiksaanwijzing volledig en zorgvuldig door voordat u de motortester TA 602 in gebruik neemt. U dient zich beslist te houden aan de aanwijzingen betreffende de veiligheid en het gebruik. Bij vragen kunt u zich wenden tot onze Technische helpdesk: Nederland: Tel. 053-428 54 80 ma. - do. 8:30-20:00 uur vr. 8:30-18:00 uur e-mail: helpdesk@conrad.nl Algemeen Dit testapparaat is een precisiemeter. Ga daarom zorgvuldig om met deze meter. Het apparaat is ontwikkeld voor auto s met 12 Volt-startaccu, minpool aan massa. De navolgende testprocedures gelden in het algemeen. Wij raden u echter aan om het handboek van uw auto of een doe-het-zelf-reparatiehandleiding bij de hand te houden. Om veiligheidsredenen mag de motor nooit in gesloten ruimtes draaien. Uitlaatgassen moeten steeds naar buiten afgevoerd worden. Wees heel voorzichtig bij werkzaamheden aan de ontstekingsinstallatie. Elektronische ontstekingssystemen kunnen gevaarlijke spanningen produceren, die niet alleen aan de bobine of stroomverdeler voorkomen, maar ook aan de kabelboom, stekkerverbindingen, aansluitingen van de tester enz. gevaarlijk kunnen worden. 2 3
Schakel om die reden altijd eerst de ontsteking uit. Bij werkzaamheden die met ingeschakelde ontsteking uitgevoerd moeten worden mogen beslist geen spanninggeleidende onderdelen aangeraakt worden. Houd handen, stroboscooplamp en vooral kabels en klemmen uit de buurt van alle bewegende motoronderdelen en verhitte oppervlakken (zoals delen van de uitlaat of cilinderkop). 1. Ontstekingstijdstip instelling 2. Toerenteller 3. Stationair- en mengselregeling 4. Contacthoek instelling Aansluiten van de stroboscooplamp 1. Verbindt de klem van de rode kabel met de pluspool van de auto-accu. 2. Verbindt de klem van de zwarte kabel met de minpool van de autoaccu. 3. Verbindt de klem van de inductievoeler met de ontstekingskabel van bougie 1 (1. cilinder). Testprocedure - basisinstelling 1. Start de motor en stel het stationair op het door de fabrikant voorgeschreven toerental. Om het toerental te controleren zet u de functieschakelaar op positie: toerental instellen en aflezen. 2. Richt de flitsstraal op de merktekens voor het ontstekingstijdstip van de motor en druk op de drukknop aan de stroboscooplamp. Bij een juiste afstelling ligt het vaste merkteken aan het motorblok tegenover het draaiende merkteken. Als de tekens niet corresponderen betekend dit een te vroege of te late ontsteking. In dat geval draait u de schroef aan de stroomverdeler los en draait u de stroomverdeler naar links of naar rechts tot de merktekens overeenkomen. Zet daarna de stroomverdeler weer vast. Meten van het ontstekingstijdstip De inductievoeler moet zo dicht mogelijk bij de bougie vastgemaakt worden en zo ver mogelijk verwijdert van andere ontstekingskabels. LET OP: ga voorzichtig om met de inductievoeler en laat deze niet vallen. Hij bezit heel gevoelige componenten. 4 Algemeen Met behulp van de stroboscooplamp kan bij benzinemotoren het tijdstip voor de ontsteking in de juiste verhouding tot de zuigerbeweging ingesteld worden. Het juiste ontstekingstijdstip is belangrijk om een topprestatie van de motor bij minimaal benzineverbruik te bereiken. Bij een niet correct ingesteld ontstekingstijdstip kan de motor te heet worden. De stroboscooplamp wordt via de inductieve klem gestuurd en produceert snel opeenvolgende lichtflitsen synchroon met de ontstekingsimpulsen van de 1. cilinder. Tijdens het testen worden deze flitsen op het draaiende merkteken (b.v. op het vliegwiel) gericht - starttoerental is voldoende - het 5
merkteken lijkt stil te staan. Basistest van de centrifugaalverstelling Na een succesvolle en juiste basisafstelling het toerental van de motor langzaam verhogen, richt de flitsstraal op het draaiende merkteken en kijk naar het merkteken. Deze zou op zijn plaats moeten blijven tot de motor het door de fabrikant aanbevolen controletoerental bereikt heeft. Dan moet het langzaam bewegen. Voorbereidingen voor de test 1. De contacthoek van de onderbrekercontacten moet conform de opgave van de autofabrikant ingesteld zijn. Dus eerst controleren en eventueel bijstellen. 2. Controleer of de vonkopening van de bougies volgens voorschrift ingesteld zijn. 3. Bepaal de plaats van het vaste merkteken voor het ontstekingstijdstip aan de motor. Meestal bevinden zich de merktekens aan de voorzijde van de motor. 4. Laat de motor via de starter draaien (d.m.v. een afstandsstarter) tot het draaiende merkteken zichtbaar wordt (b.v. aan het vliegwiel). 5. Maak beide merktekens schoon en kenmerk met een krijt de merktekens zodat ze beter zichtbaar zijn. 6. Bepaal de 1. cilinder (bougie). 7. Maak de vacuümslang bij stroomverdelers met onderdrukverstelling los van de onderdrukdoos, als dit in de handleiding van de fabrikant vermeldt staat en dicht de opening af (b.v. met een potloodpunt). Als het merkteken niet vooruitgaat of het beweegt met schokken, dan moet het mechanisme voor de voorverstelling hersteld of vernieuwd worden. Basistest van de onderdrukverstelling Bij deze test moet de vacuümslang weer aangesloten worden. Laat de motor krachtig draaien (ca. 1000 omw/min.) en richt de flitsstraal op het draaiende merkteken en kijk naar het merkteken. Als het lijkt alsof dit uit het bereik van het vaste merkteken verdwijnt resp. zich vlug uit de uitgangspositie verwijdert, kunt u er van uitgaan, dat de onderdrukverstelling in orde is. Als het merkteken niet beweegt moet het mechanisme voor de onderdrukverstelling hersteld of vernieuwd worden. LET OP: LETSELGEVAAR Blijf met uw handen en met de tester uit de buurt van bewegende motoronderdelen. 6 7
Het toerental meten Het toerental van een motor toont belangrijke uitsluitsel over de toestand van de motor en de onderdelen die hem sturen. Toerentalmetingen zijn hierom bij alle tests noodzakelijk die doorgevoerd worden om een optimale motorinstelling te verkrijgen. Voorbereiding voor de toerentalmeting 1. Zet de functieschakelaar van de meter op toerenteller 2. Verbindt de rode klem van de meter met de pluspool (+) van de autoaccu. 3a. Klem de inductievoeler om de bougiekabel van de 1. bougie (dit geldt voor alle ontstekingssystemen). Waarschuwing: aangesloten worden. In dat geval verbindt u de groene klem van de meter met klem 1 (-) van de stroomverdeler. Bij werkzaamheden aan hoogspanningscondensatorontstekingssystemen kunnen levensgevaarlijke spanningen optreden. Stationair- en mengselinstellingen bij enkele carburateurs De instelling voor het stationair toerental is niet alleen bedoeld voor het afstellen van het minimumtoerental dat noodzakelijk is voor het goed draaien van de motor, maar tevens ook de juiste instelling voor de mengverhouding van het lucht-benzinemengsel. Hierdoor wordt het Co-percentage van de uitlaatgassen beïnvloedt. Deze is door de wetgeving vastgelegd op max. 4,5 vol.% bij stationair draaien van de motor. 1. Luchtfilter uitbouwen. 2. Start de motor en na het bereiken van de werkingstemperatuur wordt het door de fabrikant opgegeven stationair toerental m.b.v. de desbetreffende instelschroef ingesteld. 3b. Bij meetapparaten met cilinderkeuzeschakelaar en/of een schaalverdeling van het toerental voor 4-, 6- en 8-cilindermotoren wordt de groene klem van de meter met klem 1 (-) van de bobine verbonden. (Dit geldt voor alle gangbare ontstekingssystemen met bobine en voor alle transistorontstekingssystemen - met contact en contactloos gestuurd). 4. Verbindt de zwarte klem van de meter met de minpool (-) van de autoaccu. 5. Start de motor en lees op de overeenkomstige schaalverdeling het toerental af. LET OP: bij hoogspanningscondensator- ontstekingssystemen mag aan de ontsteektransformator (bobine) geen meetapparatuur 8 9
3. Daarna de regelschroef voor het stationair mengsel zover verstellen tot het hoogste toerental verkregen wordt.. 4. Hierna opnieuw met de instelschroef het voorgeschreven stationair toerental regelen. 5. De regeling, zoals beschreven onder punt 3 en 4 zo vaak herhalen tot het toerental (ingesteld met de stationair mengselregelschroef) haast overeenkomt met het voorgeschreven stationair toerental. Bij systemen met meerdere carburateurs moet voor de stationair-/ mengselinstelling een extra synchronisatiemeter gebruikt worden. Contacthoekmeting De contacthoekmeting is essentieel voor een correcte afstelling van de motor. Omdat een instelling met een voelermaat niet helemaal precies is, moeten de onderbrekercontacten met een contacthoekmeter ingesteld worden. Als contacthoek wordt het toerentalbereik aangegeven, gedurende de onderbrekercontacten gesloten zijn. Voor de opbouw van het magneetveld in de ontstekingsspoel wordt een bepaalde tijd benodigd om het volledige ontstekingsvermogen te bereiken. Een te grote contacthoek leidt tot inbranden van de contactpunten. Een te kleine contacthoek veroorzaakt het afslaan van de motor bij een hoog toerental. De contacthoek is afhankelijk van de contactpuntenopening. De contacthoek wordt des te groter, hoe kleiner de contactpuntopening is. Een optimale instelling voor de contacthoek gebeurt volgens de opgaven van de voertuigenfabrikant. Normaal geldt voor een juiste contacthoek bij een 4-cilinder-motor ca. 60, voor een 6-cilinder-motor ligt de waarde bij circa 40, voor 8-cilinder-motoren bij ca. 30 (indien geen dubbele onderbreker is ingebouwd). Testprocedure 1. Verbindt de rode klem van de meter met de pluspool van de auto-accu. 2. Verbindt de groene klem van de meter met klem 1 (-) aan de bobine. 3. Verbindt de zwarte klem van de meter met de minpool van de auto-accu. 4. Start de motor en stel hem op het voorgeschreven toerental (ca. 1200 omw/min). 5. Zet de functieschakelaar van de meter op positie contacthoek en lees op de schaal met het symbool de contacthoek af. Contacthoek instellen 1. Verwijder de verdelerkap en de rotor. 2. Maak de klemschroef van het onderbrekercontact los. 3. Draai met de starter de motor, maak de stelschroef los en stel de contactafstand in, zodat de meter de juiste contacthoekwaarde weergeeft. Openingshoek 1 en sluithoek 2 bij een 4-cilinder-motor 10 11
4. Trek de stelschroef vast en monteer de stroomverdeler weer in elkaar. 5. Controleer nogmaals de contacthoek. Opmerking: Na een bepaalde inloopperiode wordt de contacthoek weer iets groter. Stel daarom de contacten op de laagste instelwaarde van de contacthoek. Na het instellen van de contacthoek moet het ontstekingstijdstip opnieuw ingesteld worden. Stroomverdelers met dubbele contacten Bij deze stroomverdelers moet telkens een contactpuntenset met een schoon dun stukje karton geïsoleerd worden, gedurende het andere contactpuntenset ingesteld wordt. Controleren van de contacthoekverandering Een contacthoekverandering met toenemend motortoerental wijst op versleten aandrijfdelen binnenin de stroomverdeler. 1. Sluit de meter aan zoals hiervoor beschreven. 2. Start de motor en breng hem op ca. 1500 omw/min. 3. Bekijk intussen de contacthoekwaarde op de meetschaal. Veranderingen van de contacthoek van ca. 3 of minder, zijn toegestaan. Zijn de afwijkingen groter, moet het verdelermechanisme op slijtage gecontroleerd worden. Bij stroomverdelers, bij welke de onderbreker-lagerplaat door de onderdrukverstelling gedraaid wordt, moet het lager van de plaat op slijtage gecontroleerd worden. 12 13