Fotografietips - Vuurwerk Jaap de Lang EXIF: ISO 200 f13 5,4sec (bulb) 1
Inleiding Vuurwerk. Met wat knallen en lichteffecten een spetterend geheel!! Op fotografietips komen regelmatig foto s van vuurwerk langs. Wil jij ook eens een poging doen dit vast te leggen? Lees verder. Ik ga proberen handvatten te geven, in Jip en Janneke taal. Benodigdheden: - Camera met mogelijkheid tot handmatige instellingen - Groothoek - Enige voorbereiding - Handmatig scherpstellen op oneindig - Statief - Eventuele stabilisatie en ruisreductie uit - Afstandsbediening - Hoofddeksel - Een veilige plek met goed uitzicht Dennis Farcows EXIF: ISO 100 f8-1sec 2
Camera De ontploffing van een vuurpijl is zonder lichtspoor niet te voorspellen. Als je dus pas probeert af te drukken op het moment dat je de sierlijke ontploffing ziet, ben je na de schrikreactie en je reactievermogen te laat voor een mooi resultaat. Je moet als het ware een buffer creëren, waarbij de camera al voor de ontploffing met de opname is begonnen. Fotograferen is schrijven met licht en dit gaan wij letterlijk toepassen. Vandaar een camera met de mogelijkheid tot handmatige instellingen. Enige kennis van de belichtingsdriehoek (ISO, diafragma, sluitertijd) maakt het instellen makkelijker, maar met wat testfoto s kom je er ook. Instellingen Pak je statief en stel je camera op in de richting waar je ongeveer het vuurwerk verwacht. Omdat je niet weet waar alles in eerste instantie verschijnt, is een groothoek makkelijk. Op deze manier pak je een zo groot mogelijk beeld dat achteraf bij te snijden is. Ruisreductie is niet praktisch. Na elke foto maakt de camera een zogenaamd dark frame waarbij de sluiter dicht is en er geen foto gemaakt wordt. Dit gebeurt met dezelfde sluitertijd als de foto gemaakt is om de ruis zoveel mogelijk te verminderen door het vergelijken van beide opnames. Als je een sluitertijd hebt van 5 seconden, wil je in de tweede 5 seconden niks mislopen, dus laat de ruisreductie uit. Pak de camera in de hand en kies een punt in de verte waar de lens op kan scherpstellen. Nu staat de lens op oneindig ingesteld. Bekijk eventueel de afstandsschaal maar. Of het vuurwerk op een afstand van 30 meter verschijnt of op 600 meter, het blijft qua scherpstelling oneindig. Zet de lens op handmatig scherpstellen (MF), zodat de camera er niks meer mee doet als alles op de donkere lucht gericht staat. De kans bestaat dat de lens anders blijft zoeken en een onscherpe of helemaal geen foto maakt. Kom er zelf ook niet meer aan, maar anders kan je de stappen herhalen. Eventuele beeldstabilisatie mag uit. Je zult merken dat de scherpstelring niet helemaal naar de max gedraaid is, dat deze naar beide kanten (aan een zijde weliswaar een klein beetje) gedraaid kan worden. Als je er zelf ervaring mee hebt opgebouwd, kan je nadat de lens op MF gezet is, de ring naar de max draaien en een stukje terug zetten voor oneindig. Zet de camera op Manueel, de witbalans mag op automatisch blijven staan, stel de ISO op 100, het diafragma op f8, de sluitertijd op Bulb. Er verschijnt bulb i.p.v. de sluitertijd 3
Bulb functie De bulb functie. De stand die beschikbaar komt als de sluitertijd verhoogd wordt tot na de 30 seconden. Handig voor diverse toepassingen: nachtfotografie, met gebruik van een ND-filter het wazig maken van de zee, watervallen of wolken, maar hier wordt de functie gebruikt voor vuurwerk, waarbij de sluitertijd zelf bepaald gaat worden. Maar in de meeste gevallen niet tot ver na de 30 seconden. Ten eerste, wat gaan wij vastleggen? Is dat het vuurwerk geisoleerd in de lucht of wil je ook een stuk van de omgeving erop? In het eerste geval ben je er al zo goed als klaar voor. Bepaal je compositie, druk af en hou de knop ingedrukt. Zolang de knop ingedrukt is, staat de sluiter open. Wacht ongeveer 10 seconden, laat de knop los en bekijk de testfoto. Is de lucht donker, zonder rare vlekken in beeld? Klaar. Je zult ongetwijfeld gemerkt hebben dat het continu indrukken van de knop niet stabiel aanvoelt. Een spiegelreflex heeft een aansluiting voor een afstandsbediening. Deze kan je heel luxe kopen, maar ook voor nog geen tientje. Ter voorkoming van trillingen is het een aanrader deze te gebruiken. Een simpele afstandsbediening Waarom niet langer als 10 seconden? [1] Het is persoonlijke smaak, maar als er veel kleurenexplosies zijn, kunnen deze in elkaar overlopen, door elkaar heen lopen, wat rommelig over kan komen. [2] Je drukt de knop al voor de ontploffing in, dus je moet wachten voordat het vuurwerk daadwerkelijk verschijnt. Dan wil je niet dat als de gekleurde spetters verschijnen de lucht overbelicht is binnen die 10 seconden van wachten. Noem het een gevalletje inbouwen van een veilige marge. Wil je wat omgeving voor bijvoorbeeld tijdens een vuurwerkshow of mooie of aparte locatie. Is de foto bij bovenstaande instellingen te licht? Probeer het eens met een iets kortere sluitertijd en/of een diafragma van f11. Is de foto te donker, kan je nog geen omgeving ontdekken? Probeer een volgende testfoto met 15 seconden, enz. totdat je een gewenst resultaat hebt. Onthoud dat het vuurwerk wat licht toevoegt. Kijk gelijk of je geen omgevingslicht of vreemde weerkaatsing op de testfoto ziet. Probeer dit op te lossen door een ander standpunt te kiezen of iets in te zoomen. Zijsprong: Wat je ook kan doen, is te tijden van het wachten iets over de lens leggen, zoals een pet of hoed. Ook voor een stukje bescherming handig om bij je te hebben. Op deze manier kan je creatief vuurwerk verzamelen zonder dat de foto overbelicht wordt. Zodra er bijvoorbeeld een sierpot is aangesptoken in de gewenste hoek van de foto, haal je voorzichtig het hoofddeksel weg. Dit kan je herhalen, want jij bepaalt tenslotte zelf met het inhouden van de knop de totale sluitertijd. 4
Fotografietips - Vuurwerk Schiet je vanachter een raam? Haal het eventuele filter eraf, want deze kan voor reflecties zorgen. Zet de lens zo dicht mogelijk tegen het raam aan en zorg dat de ruimte zelf geheel donker is om reflecties te voorkomen. Zelfs licht dat in de zoeker van je camera valt, kan voor een nare lichtvlek zorgen. Hoezo? Als je overdag foto s maakt, kijk je via de zoeker, door de lens naar het onderwerp. Tijdens lange sluitertijden kijk je niet door de zoeker, waardoor deze niet Het binnenste van een DSLR afgedekt is en het licht via de andere kant een kans (hoe klein dan ook) krijgt op de sensor te vallen. Dat zou zonde zijn, dus om het te voorkomen is het soms nodig de zoeker te bedekken. Staat alles klaar? Dan is het wachten op het eerste vuurwerk, de instellingen controleren, eventueel aanpassen en schieten maar. Vanaf nu is het een kwestie van continu licht vangen, geduldig wachten op de volgende explosie en de knop daarna weer loslaten. Doordat de camera al met opnemen is begonnen en het vuurwerk een korte, maar enorme lichtintensiteit heeft, levert dit het gewenste resultaat op. Als je het eenmaal weet en geprobeerd hebt, is het net zo makkelijk als het klinkt. Matthijs Bettman EXIF: ISO 100 f8-5sec 5
Moet je je helemaal doodstaren op de genoemde instellingen? Nee. Elke situatie is anders, zoals je kunt zien aan de exif gegevens van de foto s. Hou daarom de resultaten in de gaten, zodat je nog kan bijsturen. Al zullen er een hoop foto s gemaakt worden die alleen maar zwart zijn of slechts weinig vuurwerk bevatten. Veiligheid Iedereen kent de slogan wel. Of de beelden van slachtoffers. Het gebruik van de aansteeklont of de vuurwerkbril. De grappen over het bestellen van vijf bier met nog maar twee vingers aan één hand. Maar hoe vaak is het slachtoffer juist aanwezig als slechts de toeschouwer? Houd dus afstand, doe geen gekke dingen en ondanks dat je druk bezig bent met de camera, compositie, instellingen, etc. houd de omgeving in de gaten, koppie erbij. Bedankt voor het lezen, succes met het fotograferen en hou het veilig. Gr. Dennis 6