Instelling Nieuwsbrief Monard D Hulst www.monard-dhulst.be Onderwerp Recente wijzigingen in de erfgoedwetgeving Datum 2 december 2011 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document kan onderworpen zijn aan rechten van intellectuele eigendom van bepaalde betrokkenen, Er wordt u geen recht verleend op deze rechten. M&D Seminars geeft u via dit document informatie, maar verstrekt geen advies. M&D Seminars garandeert niet dat de informatie in dit document foutloos is. U gebruikt de inhoud van dit document op eigen risico. M&D Seminars, noch een van haar directieleden, aandeelhouders of bedienden zijn aansprakelijk voor bijzondere, indirecte, bijkomstige, afgeleide of bestraffende schade, noch voor enig ander nadeel van welke aard ook bij het gebruik van dit document en van de inhoud van dit document. M&D Seminars 2011 M&D SEMINARS Eikelstraat 38 9840 De Pinte T 09 224 31 46 F 09 225 32 17 info@mdseminars.be www.mdseminars.be
RECENTE WIJZIGINGEN IN DE ERFGOEDWETGEVING In afwachting van een nieuw Vlaams Onroerend Erfgoeddecreet, waarbij het monumentendecreet, archeologiedecreet en landschapszorgdecreet zullen vervangen worden door één nieuw decreet, zijn er de afgelopen maanden enkele wijzigingen ingevoerd in de regelgeving met betrekking tot het onroerend erfgoed in het Vlaamse Gewest. Niet alleen werd het Agentschap Onroerend Erfgoed opgericht, er is ook een actualisatie gebeurd van de Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed en er zijn minimumnormen voor het archeologisch onderzoek vastgelegd. Hierbij wordt een kort overzicht gegeven van enkele nieuwigheden. 1. Vrijstelling onroerende voorheffing van bepaalde beschermde monumenten Het kadastraal inkomen van de als monument beschermde goederen (of delen ervan), die de Vlaamse Regering in erfpacht heeft gegeven of in volle eigendom heeft afgestaan aan een openmonumentenvereniging, is vanaf aanslagjaar 2011 vrijgesteld van onroerende voorheffing. Nationale domeingoederen zijn vrijgesteld van onroerende voorheffing, dus ook de beschermde monumenten die in handen zijn van de Vlaamse overheid. De Vlaamse regering vindt dat het niet tot de kerntaken van de overheid behoort om beschermde monumenten te beheren, en draagt ze daarom over aan de vzw Erfgoed Vlaanderen. Door die overdracht verliezen de monumenten echter hun statuut als domeingoed en worden ze in principe wel belastbaar. Om te vermijden dat een openmonumentenvereniging naast de restauratie- en de beheerskosten voor het beschermd monument ook nog zou geconfronteerd worden met een fiscale heffing op datzelfde onroerend goed, stelt de Vlaamse Regering het kadastraal inkomen van deze overgedragen monumenten vanaf aanslagjaar 2011 blijvend vrij van onroerende voorheffing. Brussel - Tel. 02/234 67 10 Gent - Tel. 09/224 44 28 Hasselt - Tel. 011/28 15 00 Kortrijk - Tel. 056/26 83 83 1
2. Actualisatie Inventaris Bouwkundig Erfgoed Op 9 november 2011 is de geactualiseerde lijst van de Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed voor Vlaanderen vastgesteld door de administrateur-generaal van het agentschap Onroerend Erfgoed. Aangezien de visie op onroerend erfgoed doorheen de jaren evolueert en bouwkundig erfgoed in Vlaanderen onderhevig is aan veranderingen zoals bouw, sloop, adreswijzigingen, enz. is een jaarlijkse actualisatie van de vastgestelde inventaris aangewezen. Deze lijst bevat op heden 72.375 items. Deze lijst kan worden geraadpleegd op http://inventaris.vioe.be/ De geactualiseerde lijst van 9 november 2011 wordt rechtsgeldig tien dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad. Tot zolang is de vastgestelde lijst van 20 september 2010 nog geldig. Voor gebouwen of constructies die zijn ingeschreven in de Inventaris gelden vier rechtsgevolgen: a) Gebouwen die zijn ingeschreven in de vastgestelde lijst mogen afwijken van de normen rond energieprestatie en binnenklimaat, als dat nodig is om de erfgoedwaarde van het pand in stand te houden. b) Zonevreemde gebouwen die zijn ingeschreven in de Inventaris kunnen gemakkelijker een nieuwe functie krijgen. c) Wanneer je een gebouw uit de vastgestelde Inventaris wilt slopen of afbreken, heb je een stedenbouwkundige vergunning nodig. Een gemeente kan die alleen uitreiken, nadat zij advies heeft gevraagd over erfgoedwaarden van het gebouw bij het agentschap Onroerend Erfgoed. d) Bij gebouwen in de inventaris wordt sociale huisvesting door renovatie gestimuleerd. In de sociale woningbouw geldt de regel dat kosten voor renovatie maximaal 80% mogen bedragen van de prijs voor een nieuwbouw van dezelfde omvang. Als de renovatiekosten meer bedragen, moet het gebouw worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Voor gebouwen uit de lijst geldt die regel niet. Brussel - Tel. 02/234 67 10 Gent - Tel. 09/224 44 28 Hasselt - Tel. 011/28 15 00 Kortrijk - Tel. 056/26 83 83 2
3. Oprichting Agentschap Onroerend Erfgoed Sinds 1 juli 2011 is het nieuwe agentschap Onroerend Erfgoed van start gegaan. Concreet betekent dit dat het deel Erfgoed van het agentschap Ruimte en Erfgoed en het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) samen een nieuw agentschap vormen. In dit agentschap zal de beleidsuitvoering rond Onroerend Erfgoed (wetenschappelijk onderzoek, inventarisatie, bescherming, beheer en ontsluiting) op een geïntegreerde manier worden vorm gegeven. Het agentschap Ruimtelijke Ordening bestaat niet meer sinds oktober 2011. Het Departement Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed heeft zijn taken overgenomen. 4. Kwaliteitsnormen archeologisch onderzoek Archeologen moeten vanaf 1 november 2011 minimumnormen respecteren bij archeologische opgravingen en prospecties. Dat moet leiden tot meer eenvormigheid in de behandeling van sporen en vondsten enerzijds, en in de rapportering anderzijds. De minimumnormen moeten ook een betere controle mogelijk maken op de aanpak van de archeologen. Elk archeologisch onderzoek kan pas van start gaan nadat daarvoor een vergunning is afgeleverd zoals voorzien in het Archeologiedecreet. Diegene die de vergunning heeft verkregen draagt de verantwoordelijkheid voor alle belangrijke onderzoekshandelingen,ongeacht de medewerker die deze handeling heeft uitgevoerd, behalve voor het aanleggen van het hoofdmeetsysteem onder verantwoordelijkheid van de landmeter-expert. Deze vergunninghouder is tijdens het veldwerk bij alle strategische keuze- en registratiemomenten op de vindplaats aanwezig en coördineert het praktische opgravingswerk. Het ministerieel besluit bevat verder gedetailleerde voorschriften voor de werkputten, voor de opgravingsvlakken in elke werkput, voor de onderzoeken van sporen en vondsten, enz.. Brussel - Tel. 02/234 67 10 Gent - Tel. 09/224 44 28 Hasselt - Tel. 011/28 15 00 Kortrijk - Tel. 056/26 83 83 3
Na afloop van de archeologische opgraving of prospectie met ingreep in de bodem legt de vergunninghouder een basisrapport neer. Het basisrapport wordt in principe ingediend binnen twee jaar na het beëindigen van de archeologische opgraving of prospectie met ingreep in de bodem. Monard-D'Hulst Antwerpen - Brussel - Gent - Hasselt - Kortrijk Michiel Deweirdt michiel.deweirdt@monard-dhulst.be on the net: www.monard-dhulst.be Berchemstadionstraat 78 bus1 Tervurenlaan 270 Baarledorpstraat 93 Gouverneur Roppesingel 131 Doorniksewijk 66 2600 Antwerpen 1150 Brussel 9031 Gent 3500 Hasselt 8500 Kortrijk Tel. +32 3 286 79 40 Tel. + 32 2 234 67 10 Tel. + 32 9 224 44 28 Tel. +32 11 28 15 00 Tel. +32 56 26 83 83 Fax.+32 3 286 79 41 Fax: + 32 2 280 47 79 Fax. + 32 9 224 18 70 Fax. +32 11 28 15 05 Fax. +32 56 22 54 10 02/12/2011- copyright 2011 Monard- D'Hulst Brussel - Tel. 02/234 67 10 Gent - Tel. 09/224 44 28 Hasselt - Tel. 011/28 15 00 Kortrijk - Tel. 056/26 83 83 4