Na-isolatie van muren Aandachtspunten en kwaliteitsbewaking Joost Beke, expert-architect (joost.beke@expert-architect.be)
Na-isolatie van muren Inleiding Mogelijkheden Algemene aandachtspunten Isolatietechnieken Buitenzijde Spouwvulling Spouwvulling na afbraak buitenspouwblad Binnenzijde Cases
Warmteverliezen Buitenmuur 35 % Dak 25% Vloer 15% Ventilatie 15% Schrijnwerk 10%
Warmteverliezen Buitenmuur 35 % Dak 25% Vloer 15% Ventilatie 15% Schrijnwerk 10% Aandachtspunt: het aanbrengen van verbeterde thermische beglazing kan leiden tot condens op ongeïsoleerde buitenmuren
Isoleren langs buitenzijde buitenisolatie spouwmuur buitenisolatie volle muur Isoleren van de spouw gedeeltelijke spouwvulling volledige spouwvulling Isoleren langs binnenzijde binnenisolatie spouwmuur binnenisolatie volle muur
Na-isolatie langs buitenzijde Stedenbouwkundige vergunning Buitenafwerking: steenstrips, pleisterwerk en bebording Buitenbepleisteringen op isolatie Koudebruggen bij balkons Positie raamprofielen aanpassen
Stedenbouwkundige vergunning Gewijzigd uitzicht Buitenisolatie in combinatie met gevelrenovatie
Buitenafwerking Steenstrips, pleisterwerk, bebording
Buitenafwerking Volledig nieuw uitzicht mogelijk
Buitenafwerking Wat bij beschermde gevels?
Problematiek buitenbepleistering Keuze isolatie Technische goedkeuring Optreden van krimp Uiterlijke kenmerken: barsten, buigen, loskomen
Problematiek buitenbepleistering Detaillering dorpels en muurafdekkingen Vocht in isolatie/muur loskomen isolatie
Problematiek buitenbepleistering FOUT JUIST
Continuïteit Koudebruggen Continuïteit bij buitenisolatie is eenvoudig visueel controleerbaar
Continuïteit Koudebruggen Balkons delicaat voor koudebruggen Moeilijk in te pakken wegens geringe hoogte schrijnwerk
Positie raamprofielen
Positie raamprofielen Aandacht bij detaillering
Positie raamprofielen Breder schrijnwerk voorzien voor aansluiting buitenisolatie Ruimte tussen spouw en raam voor de invulling van isolatie en aansluiting met dorpel Ruimte voor de aansluiting van de binnenisolatie op het raam Anticiperen met doordachte details
Na-isolatie spouw zonder afbraak van het buitenspouwblad Beperkte dikte Regendoorslag Vorstschade Koudebruggen Afwerking / uitvoering
Beperkte dikte Minder dikke isolatielaag mogelijk Boringen ter controle van dikte indien nodig: spouw > 4cm
Regendoorslag Risico bij oude en verweerde stenen Oplossingen: Ruime dakoversteken Hydrofoberen Aandacht bij verweerde stenen
Regendoorslag Niet uitgesloten, zelfs bij goede stenen Wind drijft vocht naar binnen Afhankelijk van locatie Stad/platteland < 25m Kust < 8m Strand nooit Contextgevoelig
Regendoorslag Mortelbruggen: rechtstreekse infiltratie
Regendoorslag Controle spouw: endoscopie of boring
Regendoorslag Capillariteit Slechte binding holtes Grootte korrel < 5mm Krimpwerking Zettingen gebrek aan continuïteit Ook risico op convectie Aandacht bij materiaalkeuze
Regendoorslag Aandacht bij materiaalkeuze
Regendoorslag 1930: bouw woning Buitenspouwblad 22cm Binnenspouwblad 7cm 1990: na-isolatie van de spouw met ps-parels 2006: vochtdoorslag 2,5 meter hoogte Aan de voet van de muur Schadegeval door slechte binding
Regendoorslag Parels verdwenen: Windzuiging Slechte lijm en te kleine pakkingsdichtheid Gevolg: Regen dringt binnenblad in op 2,5 m hoogte waar het isolatie tegenkomt Water sijpelt door de losse korrels tot helemaal beneden Losgepakte parels verspreiden water over hele breedte van de spouw Schadegeval door slechte binding
Regendoorslag 1930: bouw woning Buitenspouwblad 22cm Binnenspouwblad 7cm 1990: na-isolatie van de spouw met ps-parels 2006: vochtdoorslag 2,5 meter hoogte Aan de voet van de muur Schadegeval door slechte binding
Vorstschade Onvoldoende droging Oude/verweerde muren Dampdichte buitenlaag (verf, geglazuurde tegel, buitenpleister) moet aan binnenkant kunnen uitdrogen Pleisterafwerkingen Barsten of afspringen door zwellende zouten uit vochtige achterliggende steen Uitbloeiingen door vertraagde uitdroging van metselwerk
Vorstschade Onvoldoende droging Oude/verweerde muren Dampdichte buitenlaag (verf, geglazuurde tegel, buitenpleister) moet aan binnenkant kunnen uitdrogen Pleisterafwerkingen Barsten of afspringen door zwellende zouten uit vochtige achterliggende steen Uitbloeiingen door vertraagde uitdroging van metselwerk
Koudebruggen Koudebruggen kunnen worden geaccentueerd Risico oppervlaktecondens Opspoorbaar zowel voor, tijdens als na de werken: infraroodcamera
Afwerking en uitvoering Vulopeningen en ontluchtingsopeningen Eerst alle gaten boren dan pas navulling uitvoeren Risico vermenging vuil met isolatie Correcte en erkende techniek
Afwerking en uitvoering Inblaastechniek: afsluiten openingen
Afwerking en uitvoering Inblaastechniek: afsluiten openingen
Na-isolatie van de spouw met afbraak van het buitenspouwblad Ingrijpende renovatie Aandachtspunten gelijkaardig aan nieuwbouw Volledige vulling of gedeeltelijk materiaalkeuze Zuivere spouw Continuïteit van isolatieschil Luchtdichtheid Detaillering aan dorpels
Ingrijpende renovatie
Zelfde aandachtspunten als nieuwbouw Kwaliteit boven kwantiteit
Zelfde aandachtspunten als nieuwbouw Inblaastechniek: afsluiten openingen
Detaillering dorpels
Na-isolatie langs binnenzijde Interieurafwerking verdwijnt Verlies thermische massa Niet bij buitenmuren die onderhevig zijn aan veel slagregen = hydrofuge Isolatiekeuze inplanting dampscherm Luchtdichtheid Continuïteit isolatie koudebruggen
Interieurafwerking verdwijnt Wat met fijne interieurafwerkingen?
Regendoorslag Muren onderhevig aan veel slagregen eerst hydrofoberen Aanwezig plakwerk verwijderen: absorptie van het water
Isolatiekeuze: inplanting dampscherm Correcte plaatsing dampscherm: afhankelijk van isolatiekeuze Risico zomercondens
Luchtdichtheid Luchtstromingen Damp tegen buitenmuur : condenseert aan achterkant isolatie
Continuïteit isolatie koudebruggen Muuraansluitingen en ramen
Cases Na-isolatie van een monument Problematiek Rijwoningen Sleephelling Rotterdam Woning Driebergen Verbouwingen Woning Daman, Sint-Lambrechts-Woluwe Woning De Nys, Schaarbeek Woning De Jonghe Quinet, Bousval
Na-isolatie van een monument Energetisch of esthetisch? Met een monumentenstatus is een pand niet altijd gered. Hoe zorg je ervoor dat je over 30 jaar je energierekening nog kunt betalen in dat mooie monument? Marnix van Meer Buitenisolatie gebeurt zelden Inpakken Reichstag, Christo Vladimirov Javacheff Problematiek
Na-isolatie van een monument Spouwen in historische gebouwen? Interieur niet mogelijk Problematiek
Na-isolatie van een monument Box in box Groot Vleeshuis Gent (15 de eeuw), Coussée & Goris Problematiek
Na-isolatie van een monument Villanova Architecten Rijwoningen Sleephelling Rotterdam
Na-isolatie van een monument Villanova Architecten Rijwoningen Sleephelling Rotterdam
Na-isolatie van een monument Zecc Architecten Woning Driebergen
Na-isolatie van een monument Zecc Architecten Woning Driebergen
Na-isolatie van een monument Zecc Architecten Woning Driebergen
Na-isolatie van een monument Zecc Architecten Woning Driebergen
Cases Na-isolatie van een monument Problematiek Rijwoningen Sleephelling Rotterdam Woning Driebergen Verbouwingen Woning Daman, Sint-Lambrechts-Woluwe Woning De Nys, Schaarbeek Woning De Jonghe Quinet, Bousval Woning Huyghe Van Steeland, De Pinte
Verbouwingen Woning Daman, Sint-Lambrechts-Woluwe
Verbouwingen Woning Daman, Sint-Lambrechts-Woluwe
Verbouwingen Woning Daman, Sint-Lambrechts-Woluwe
Verbouwingen Woning De Nys, Schaarbeek
Verbouwingen Woning De Nys, Schaarbeek
Verbouwingen Woning De Nys, Schaarbeek
Verbouwingen Woning De Jonghe-Quinet, Bousval
Verbouwingen Woning De Jonghe-Quinet, Bousval
Na-isolatie van muren Aandachtspunten en kwaliteitsbewaking Joost Beke, expert-architect (joost.beke@expert-architect.be)