Informatie over de staaroperatie Inleiding U wordt binnenkort geopereerd aan uw oog. Uw behandelend oogarts heeft enkele zaken al met u besproken. In deze folder kunt u de informatie nog eens rustig nalezen en wordt op diverse zaken dieper ingegaan. Een staaroperatie vindt plaats in dagbehandeling. Algemeen Wat is staar? Voor in het oog, vlak achter de pupil, bevindt zich de ooglens. Naarmate we ouder worden, wordt deze lens troebel. Daardoor zien we voorwerpen waziger en grauwer van kleur. Soms ontstaan hierdoor ook dubbelbeelden en ziet men kringen om lampen (halo s en strooilicht). Dit troebel worden van de ooglens wordt staar of cataract genoemd. Iedereen die ouder wordt, krijgt daarmee te maken. Maar niet iedereen heeft er last van. Vooraf onderzoek Om erachter te komen of er sprake is van ouderdomsstaar, bekijkt de oogarts uw ogen met een speciale microscoop, de spleetlamp. De oogarts beoordeelt hiermee de hoeveelheid staar. Daarnaast onderzoekt de oogarts hoeveel u nog kunt zien en of uw ogen verder gezond zijn. Wanneer behandelen? Zodra de staar klachten gaat geven, kan uw gezichtsvermogen weer worden hersteld met een staaroperatie, als er geen andere afwijkingen zijn die het zien beïnvloeden. Wanneer de operatie moet gebeuren, bespreekt u met uw oogarts.
Doel van de operatie Door middel van de staaroperatie kan uw gezichtsscherpte worden verbeterd. De oogarts verwijdert operatief de troebele lens uit het oog en vervangt deze door een helder kunstlensje. Er bestaan geen medicijnen tegen staar. Ook met een laserbehandeling is staar niet te verhelpen. Het resultaat In de regel geeft een staaroperatie u beter zicht: de gezichtsscherpte en het contrast worden weer beter. Maar ook kleuren worden beter waargenomen. Deze zijn weer fris en helder. De brilsterkte na de operatie kan veranderen door het nieuwe kunstlensje in het oog. In de meeste gevallen heeft u na de operatie een bril nodig voor óf nabij óf voor de verte. Dit bespreekt de oogarts met u tijdens het onderzoek voorafgaand aan de staaroperatie. Het optimale zicht wordt meestal drie tot vier weken na de operatie bereikt. Voorbereidingen op de operatie Voorbereidingen in de kliniek Voordat u de operatie ondergaat, wordt u in de kliniek voorbereid: 1. De oogarts zet u op de lijst voor een staaroperatie. 2. Er wordt een oogmeting gedaan om de sterkte van de nieuwe kunstlens te bepalen (biometrie). 3. U heeft een intakegesprek met een medewerkster van de kliniek. In dit gesprek wordt een vragenlijst met u doorgenomen over uw gezondheid en wordt u nader geïnformeerd over de gang van zaken rond de operatie. 4. Zo mogelijk wordt meteen de datum van operatie aan u doorgegeven, evenals de eerste afspraak nadien voor controle (dit is de eerste werkdag na de operatie). Als dit niet het geval is zult u op een later tijdstip hierover worden geïnformeerd, schriftelijk of per telefoon. 5. U krijgt een recept voor oogdruppels. Deze dient u voorafgaand aan de operatie af te halen bij uw apotheek. Voorbereidingen thuis Medicijnen U mag uw gebruikelijke medicijnen gewoon blijven innemen/gebruiken. Druppelen
U begint de dag voor de operatie met de oogdruppels die u met het recept bij de apotheek gehaald heeft. U gaat hier minimaal drie weken mee door. Als u niet zelf uw oog kunt druppelen, is het raadzaam ervoor te zorgen dat iemand anders dat voor u kan doen. Voor instructies rondom het druppelen van het oog vóór de operatie, zie kopje Druppelvoorschrift. Make-up/sieraden Uw gezicht maakt u goed schoon met water en zeep. Gebruikt u geen make-up en/of dagcrème en laat uw sieraden thuis. Eten en drinken U hoeft niet nuchter te zijn. s Morgens mag u een normaal ontbijt gebruiken. Als u s middags geopereerd wordt, mag u ook nog een lichte lunch gebruiken. Vervoer regelen Wij raden u af om zelf auto te rijden op de dag van de operatie. Zorgt u er daarom voor dat iemand u brengt en ophaalt. Ook raden wij u af om na de operatie met het openbaar vervoer of per fiets naar huis te gaan. Meenemen naar het de kliniek Trekt u kleding aan die makkelijk zit en u warm houdt tijdens de operatie. De voorbereidingsruimte en de operatiekamer is koel. Heeft u diabetes (suikerziekte), neemt u dan ook uw medicijnen mee. Indien mogelijk laat dan uw handtas thuis. Verhinderd Mocht u op de dag van de operatie onverhoopt verhinderd zijn, bijvoorbeeld door ziekte of een oogontsteking, dan verzoeken wij u direct contact op te nemen met de kliniek. In overleg met uw oogarts wordt dan een nieuwe afspraak gemaakt. De opname Melden Op de opnamedag meldt u zich op het afgesproken tijdstip bij de receptie op de begane grond van de kliniek. Van hieruit wordt u begeleid naar de operatieafdeling. U neemt daar plaats in de wachtruimte.
Voorbereiding Voordat de operatieverpleegkundige u zal begeleiden naar het operatiecomplex is het verstandig nog een keer gebruik te maken van het toilet. Vervolgens krijgt u bij het betreden van het operatiecomplex beschermende kleding (jas, muts, overschoenen) aan. In de voorbereidingsruimte wordt het te opereren oog wordt gedruppeld om de pupil te verwijden. De tijd die u doorbrengt in deze ruimte duurt minimaal drie kwartier, zodat de druppels kunnen inwerken en de pupil goed wijd kan worden. Eventueel neemt u een MP3 speler mee. De operatie De behandeling Op de operatiekamer neemt u plaats op de operatiestoel. Uw hoofd wordt enigszins gefixeerd met behulp van tape opdat u zo min mogelijk met het hoofd beweegt. Het te opereren oog wordt verdoofd met enkele druppels. Daarna wordt uw hoofd/gezicht afgedekt met een operatiedoek waarin zich een uitsparing bevindt voor het oog. Een klein ooglidspreidertje houdt het oog open. Door een minimale opening in het oog, onder het bovenooglid, wordt met een instrumentje uw troebele lens vergruisd en vervolgens opgezogen. Dit voelt mogelijk koud aan en maakt een zuigend geluid. Er kan water langs uw gezicht lopen. Vervolgens wordt het nieuwe kunstlensje in het oog geplaatst. Dit kan een kortdurend drukkend gevoel op het oog geven. U merkt tijdens de operatie dat de oogarts met u bezig is, maar u voelt geen pijn. Als u toch pijn voelt, kunt u dit aangeven. De oogarts kan de pijn alsnog verhelpen. Na de operatie krijgt u antibiotische en ontstekingsremmende zalf in uw oog. Deze zalf lost vanzelf op. De operatietijd De operatie duurt ongeveer 20 minuten. Na de operatie Terug op de voorbereidingskamer Na de operatie wordt u opgevangen door een operatieverpleegkundige. Zij geeft u nog iets te drinken en bespreekt met u de zaken die na de operatie nog van belang zijn (zie ook het hoofdstuk Nazorg).
Risico s en mogelijke complicaties De kans op complicaties is zeer gering. Echter, zoals bij alle ingrepen, kunnen complicaties optreden, zoals een bloeding of infectie. Tevens kan vochtophoping (oedeem) in het centrale deel van het netvlies ontstaan, waardoor u wazig gaat zien. In de regel herstelt deze aandoening spontaan. Soms is hiervoor een behandeling met medicijnen of laser nodig. Bij een deel van de patiënten kan in een later stadium zogenaamde nastaar optreden. Dit is een troebeling in het oude lenszakje, die met een poliklinische korte laserbehandeling permanent te behandelen is. Dit is eigenlijk geen complicatie maar moet worden beschouwd als een eventuele nabehandeling. Naar huis Als alles goed met u gaat, mag u snel na de operatie naar huis. Uw oog is niet afgeplakt met een oogverband. Nazorg Herstel na de operatie Het oog heeft tijd nodig om te herstellen. De dag van operatie is het zicht nog wazig door de wijde pupil. De eerste werkdag na de operatie controleert de oogarts het oog. In de volgende drie tot vier weken optimaliseert het zicht. Daarna is het oog meestal voldoende hersteld. Bij de (laatste) controleafspraak na ongeveer vier weken krijgt u, als dat nodig is, een recept mee voor nieuwe brillenglazen. Adviezen voor thuis U druppelt uw oog volgens voorschrift van de oogarts (zie onder druppelvoorschrift). Na de operatie mag u twee weken niet in uw oog wrijven. Omdat de pupil direct na de operatie nog verwijd is, adviseren wij u een zonnebril te dragen als u last heeft van het licht. s Avonds kunt u last hebben van schitteringen en lichtkringen (bij straatverlichting, koplampen van de auto s, verlichting in de huiskamer e.d.). Dit is normaal en gaat vanzelf over. Het kleine operatiewondje onder het bovenooglid kan enkele dagen wat irriteren, alsof er een vuiltje onder zit. Ook kan het traanklachten geven. Bij pijn kunt u paracetamol nemen (zonodig tot vier maal daags). Gebruik altijd een schone tissue, als u uw oog wilt deppen. De eerste week wordt u geadviseerd geen make-up of
gezichts-/dagcrème rond het geopereerde oog te gebruiken. U mag drie weken niet zwemmen ter voorkoming van infectie. U kunt het brillenglas van uw geopereerde oog door de opticien tijdelijk laten verwijderen of laten vervangen door vensterglas, indien uw brilsterkte veel veranderd is na de staaroperatie. Overlegt u met uw oogarts wanneer u na de operatie weer zou kunnen/mogen autorijden. Alle andere activiteiten kunt u de dag na de operatie weer gewoon hervatten. Controlebezoek op de polikliniek Na de operatie heeft u twee keer een controlebezoek bij de optometrist of de oogarts op de polikliniek. De eerste afspraak is de eerste werkdag na de operatie. De tweede afspraak ongeveer vier weken later. Indien u klachten heeft die niet verminderen of zelfs verergeren, neemt u dan contact op met de kliniek. Druppelvoorschrift 1. De dag vóór de operatie begint u met het druppelen van het te opereren oog. U doet dit met twee soorten druppels (Tobradex, een antibioticum, en Nevanac, een ontstekingsremmer), bijvoorbeeld tussen 7.00 en 8.00 uur (bij het ontbijt), tussen 13.00 en 14.00 uur (na de lunch) en om 22.00 uur (voor het slapen gaan). Tussen beide druppels wacht u vijf minuten. 2. Op de operatiedag druppelt u ook driemaal daags met deze druppels (of vaker op aanwijzing van de oogarts). 3. Na de operatie blijft u drie keer daags druppelen totdat de druppels op zijn. Mocht u te weinig druppels hebben om minimaal drie weken te druppelen, krijgt u van de oogarts een extra recept mee voor de apotheek. Andere oogdruppels, die u mogelijk al voor de operatie gebruikte, dient u meestal ook na de operatie te continueren. Uw oogarts informeer u hierover. Druppelhandeling Was uw handen voor u gaat druppelen. Schud het flesje goed voor gebruik. Buig uw hoofd achterover en kijk naar het plafond. Trek met uw wijsvinger het onderooglid iets naar beneden, zodat er een klein gootje ontstaat. Houd het flesje ondersteboven en breng het topje van het flesje direct bij het gootje dat u gemaakt heeft. Knijp nu voorzichtig in het flesje en laat de druppel in het gootje van het onderooglid vallen. Zorg hierbij dat het flesje niet met het oog of met uw vingers in contact komt. Als de druppel in uw oog is gevallen, kunt u het ooglid loslaten en moet u de
ogen even sluiten! Eventueel gemorste druppels dept u met een tissue van uw gezicht. Wrijft u daarbij niet in het oog. Tot slot Vragen of problemen Bij vragen of problemen kunt u op werkdagen tussen 8.30 en 17.00 uur bellen met de kliniek: (030) 744 03 90. Buiten kantoortijden krijgt u via het antwoordapparaat het telefoonnummer van de dienstdoende oogarts. Deze overlegt met u wat noodzakelijk is. Opmerkingen over de folder Indien er informatie in deze folder ontbreekt of is er iets onduidelijk beschreven, dan horen wij dat graag. U kunt uw opmerkingen doorgeven aan de receptie, of schriftelijk per brief of e-mail naar receptie@oogkliniekheuvelrug.nl. Algemene contactgegevens Oogkliniek Heuvelrug Huis ter Heideweg 42 3705 LZ Zeist 030-7440390 Contactgegevens Website www.oogkliniekheuvelrug.nl Op deze site vindt u binnenkort meer gegevens over onze kliniek. www.oogheelkunde.org Deze site van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap, de beroepsvereniging van alle oogartsen in Nederland, geeft algemene informatie over oogheelkunde. Daarnaast vindt u er informatie over oogheelkundige aandoeningen en behandelingen.