Van Parijs naar de Pottendijk Een lokaal initiatief voor de oplossing van een mondiaal vraagstuk J.H.J. eddens A.W. Stapel Februari 2016
Van Parijs naar de Pottendijk Mondiaal probleem; lokale oplossing, samen met bewoners. Inleiding: Op 12 december 2015,2 maanden geleden, werd in Parijs een nieuw klimaat akkoord ondertekent door bijna 200 staten. J.H.J. (Jeroen) eddens, J.H.J. eddens Holding b.v. en Wim Stapel, rentmeester NVR bieden onderstaand een hedendaagse, lokale oplossing aan voor een massief maatschappelijk vraagstuk. \ We praten al jaren over opwarming van de aarde en vermindering van uitstoot van broeikasgassen. _. "':.. We praten al jaren over energie transitie; het veranderen van de wijze waarop we energie (elektriciteit) opwekken. Steenkool, olie en gas moeten plaatsmaken voor wind, zon, getijden, biovergisting, etc. Windenergie blijft in al deze transitiemodellen een prominente plaats innemen. Het maatschappelijk verzet tegen windturbines (op land) is massief en lijkt niet van voorbijgaande aard. "Wij de lasten, zij de lusten". aartegen verzet men zich; niet onbegrijpelijk. Voor bestuurders (rijk, provincie, gemeente) is het gehele proces voorafgaand aan realisatie van een windturbinepark een lastige problematiek, die tot veel tijdelijke verdeeldheid in de samenleving leidt.
Achtergrond: Jeroen eddens zet zich al jaren in voor de komst van een windturbine park in het buitengebied van Emmen. eddens is een a-typische boer, die functioneel denkt. Als een alternatieve aanwending van grond goed is voor hem dan staat hij daarvoor open. aarbij is hij ook bereid om met anderen te delen, een prettige eigenschap in zaken doen. Wim Stapel, rentmeester NVR, werkt sinds 2 jaar op verschillende terreinen in opdracht van eddens. Stapel is al 30 jaar werkzaam op de scheidslijn van publieke en private belangen. Hij heeft een natuurlijke insteek om te zoeken naar een balans tussen private en publieke belangen. e kunst van het delen; Jeroen eddens spant zich al jaren in voor de komst van een windturbinepark in de omgeving van de Pottendijk. Tot een half jaar geleden heeft hij gedacht op de aanpak van Raedthuys mee te moeten liften. eddens ontdekte dat Raedthuys zijn belangen niet behartigt. Raedthuys ziet de windmolens graag daar verschijnen, waar zij haar optierechten kan uitoefenen, maar is geenszins geïnteresseerd in het gebied, laat staan de belangen van eddens. eddens vaart sinds september 2015 zijn eigen koers. e insteek daarbij is dat hij zich als een goede gebiedspartner wilopstellen. e individuele invloed op de locatie van een windmolen is gering. Het collectief, de overheid stuurt in hoge mate. eddens zijn grondpositie bevindt zich min of meer in het "episch centrum" van het zoekgebied, maar zelfs dat is geen garantie op molens. Kortom ook voor hem bestaat de kans van wel de lasten, niet de lusten. Sinds de zomer van 2015 is eddens zich gaan verdiepen in de mogelijkheden van een zonneweide als aanvulling op de windmolens. e gedachte hierachter is dat het bereiken van een zekere schaalgrootte grote voordelen biedt. Een aantal vaste kosten heb je sowieso, dus zorg dan voor zoveel mogelijk efficiëntie, zodat het ook daadwerkelijk de kans krijgt om financieel voordeel te bieden aan het gebied. Immers de vaste kosten per éénheid product windenergie gaan bij een combinatie zeer aanzienlijk omlaag. Samengevat: e combinatie van windturbinepark en zonneweide is de kern van ons plan.
Huidige grondposities: eddens en met hem nog enige grondeigenaren aangrenzend aan zijn percelen aan de Pottendijk zijn geen verplichtingen aangegaan met derden. at betekent dat zij vrijheid van handelen hebben. Ook de gemeente heeft hier gronden aangrenzend, die in het zoekgebied voor windturbines liggen. e gemeente, eddens en een viertal andere grondeigenaren/particulieren hebben gezamenlijk in het zoekgebied een zeer substantiële grondpositie, die bij eerste verkenning de mogelijkheid biedt voor de plaatsing van ca. 15 windturbines. aarmee zou bijna de helft van de totale opgave windenergieproductie, waarover Emmen zich geplaatst ziet, verwezenlijkt worden. Naast de lasten ook de 'lusten. Oprichting coöperatie: eddens denkt meer sympathie en draagvlak te creëren in het gebied wanneer hij het initiatief neemt met deze en andere partijen (grondeigenaren, gemeente, dorpsbelangen en individuele partijen) tot oprichting van een energie- of gebiedscoöperatie. Een windturbinepark van-, door- en voor de mensen in het gebied. Stappenplan: Principe uitspraak van de gemeente, dat zij deze aanpak onderschrijft (voor juli 2016). Voorbereiding van presentatie van de coöperatie in het gebied (juli/augustus 2016). Presentatie in het gebied van deze aanpak en raadplegen meningen (september/oktober 2016).
Tegelijkertijd onderzoeken of er belangstelling is voor deelname in een coöperatie. (Hierbij is het belangrijk dat de drempel om mee te doen laag behoort te zijn (participatie vanaf 100,-)). Rapportering van bevindingen aan gemeenteraad (november 2016). Go or no go moment. Indien go, dan betekent dit een herbévestiging door de gemeenteraad van deze aanpak. Opstarten omgevingsvergunning. Oprichten coöperatie. Aanboren financieringsbronnen, waarbij ons een drietrapsmodel voor ogen staat. 1 e tranche (maand) in het gebied, 2etranche gemeente Emmen en 3e tranche landelijk. e presentatie zal een goed en realistisch beeld moeten schetsen van een exploitatieplan en te behalen rendement van een windturbinepark. Vanzelfsprekend kan in de presentatie nog niet exact worden gesproken over aantallen en hoogten van windturbines, maar zal sprake zijn van aannames. e ideale positionering van windturbines is een combinatie van technische en visuele aspecten, waarbij rekening wordt gehouden met de grondposities van deelnemers in dêcoöperatie. Uitgangspunten voor een coöperatie: Moet voorzien in een behoefte (bewoners moeten er geloof in hebben). eelname vanuit het gebied essentieel. Specifiek voor (wind)energie. Efficiënte organisatie gericht op financieel rendement voor deelnemers/het gebied. Fatsoenlijke vergoeding voor grondeigenaren. Fatsoenlijke compensatie voor woningen binnen invloedssfeer. Rendement voor deelnemers/het gebied. Met "het gebied" bedoelen we dat de coöperatie zou kunnen besluiten of in haar statuten op kan nemen dat er jaarlijks een zeker bedrag uit exploitatie ter beschikking komt van collectieve voorzieningen in omliggende dorpen.
Vanzelfsprekend bepalen wij niet het tijdpad voor de realisatie van een energiepark. Vanzelfsprekend komt er veel kijken voor het maken van een goede presentatie. Vanzelfsprekend is een realistische budgettering essentieel.! Wij beseffen dat de opstartkosten hoog zullen zijn en dat er veel zal moeten worden gedaan. Wat wij nu vragen is het vertrouwen van de gemeenteraad in onze aanpak. Indien 'dat vertrouwen wordt geschonken wordt een proces opgestart dat volstrekt controleerbaar is voor de gemeenteraad en bij een goede volgordelijkheid het product genereert dat u en het gebied mogen verwachten. Nieuw ordrecht, 17 februari 2016