Plangebied Kasteellaan 2



Vergelijkbare documenten
RAAP-NOTITIE Plangebied Burloseweg Gemeente Winterswijk Archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek

Plangebied H.W. Iordensweg te Twello

Plangebied kapschuur aan de Holte 17 te Onstwedde

Plangebied Visvijvers te Gendt

RAAP-NOTITIE Plangebied Kotmanpark-Oost Gemeente Enschede Archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek

Plangebied Amanietlaan-Varenlaan- Drieerweg Gemeente Ermelo Archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek

Archeologisch booronderzoek voor het plangebied Utrechtseweg 82 te Zeist. K oen Hebinck

Plangebied Gorsselse Enkweg te Gorssel

Adviesdocument 768. Oranjerie landgoed Mattemburgh, gemeente Woensdrecht. Project: Projectcode: HOOM2. Opdrachtgever: Brabants Landschap

RAAP-NOTITIE Plangebied Knoevenoordstraat Gemeente Brummen Archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek

4 Archeologisch onderzoek

RAAP-NOTITIE Plangebied De Brink te Zuidlaren Gemeente Tynaarlo Archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek

Nieuw Delft veld 3 en 8 (westelijk deel)

RAAP-NOTITIE Plangebied Weideveld. Gemeente Bodegraven Een archeologische begeleiding

Plangebied Zutphenseweg/ Schurinklaan te Eefde

Bredeweg 96 te Breedeweg

Plangebied Welemanstraat

Plangebied HOV Spooronderdoorgang Santpoort- Driehuis in Santpoort-Noord

4 Conclusies en aanbevelingen

Plangebied Uddelerveen 66 te Uddel

Plangebied De Wegwijzer te Dinxperlo

Archeologie Deventer Briefrapport 27. November Controleboringen Cellarius - De Hullu (project 494)

Herstructurerings- en ontwikkelingsplan Burdaard Gemeente Ferwerderadiel Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek

Beulakerweg 127 te Giethoorn, gem. Steenwijkerland (Ov.)

Plangebied Bongerdskamp naast nr. 6

Archeologisch booronderzoek voor het plangebied Ringbaan Noord-Maasstraat te Tilburg. Koen Hebinck

30 sept OU

Plangebied Nijkerkerweg-Tolboom

Aanvullend archeologisch onderzoek plangebied Canneveltstraat te Vollenhove

Plangebied DeZanden 215 te Teuge

Onderzoeksgebied Klaver 5 in Sevenum

II11IIII11 llll IIIII Ml II 8 SEP Gemeente Epe T.a.v. de heer B. Bonkestoter Postbus AP EPE. Deventer, 17 September 2009

Aan het College van B&W

GEMEENTE MILL EN SINT HUBERT PLANGEBIED FREDERIKSWEG 45 TE MILL. Inventariserend veldonderzoek (karterende fase) BAAC rapport V-11.

Plan van Aanpak. Archeologisch vooronderzoek, bureau- en inventariserend veldonderzoek. gemeente Nieuwkoop

Adviesdocument 434. Project: Adviesdocument, N.C.B.-laan te Veghel, gemeente Veghel. Projectcode: 14714VENCB. Opdrachtgever: Aveco de Bondt

Ede, Roekelse Bos (gem. Ede)

Figuur 1. Resultaten onderzoek geprojecteerd op het Actueel Hoggtebestand Nederland (AHN).

Plangebied Randweg-Oost te Doetinchem (aanvulling)

Plangebied Hemmelhorst

Gemeente Rucphen Plangebied Koekoekstraat ong. te Sprundel

Plangebied Lobbendijk 16 in Houten

Plangebied Winterswijkseweg 16 te Vragender

CHECKLIST. en Wetenschap aan instellingen die hebben aangetoond bekwaam te zijn tot het doen van

Plangebied Dorpsstraat 96, Aarlanderveen

Bureau voor Archeologie. Plan van Aanpak booronderzoek Achterdijk 2-1, Arkel, gemeente Giessenlanden

Bijlage 4 Archeologisch onderzoek

Heesch - Beellandstraat

Plangebied voormalige Hofstede MTS

Plangebied Dokter Kijlstraweg 2 te Mûnein

Plangebied Hogekampweg 63 te Apeldoorn

Plangebied Kreater, Rotterdam-Overschie

ArGeoBoor Archeologisch vooronderzoek & advies

Rapportage Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Hoek Kerkweg/Veluwelaan te Wezep, gemeente Oldebroek

Plangebied Zanddijk 18 te Mariënvelde

Hoofdweg 39 te Slochteren (gemeente Slochteren) Een Archeologisch Bureauonderzoek

RAAP-NOTITIE Plangebied De Roskam te Ommeren Gemeente Buren Archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek

Transect-rapport 608. N348 Raalte-Ommen, Fase 1 en 2. Gemeente Raalte/Ommen (Ov.) Archeologisch Inventariserend Veldonderzoek (IVO; karterende fase)

Plangebied Volkel West II

Archeologie West-Friesland, Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn, Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Transcriptie:

RAAP-NOTITIE 3314 Plangebied Kasteellaan 2 Gemeente Heumen Archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek

Colofon Opdrachtgever: Oostzee Stedenbouw bv Titel: Plangebied Kasteellaan 2, gemeente Heumen; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek Status: eindversie Datum: november 2009 Auteur: ir. E.H. Boshoven Projectcode: HEKN Bestandsnaam: NO3314_HEKN.doc Projectleider: ir. E.H. Boshoven Projectmedewerker: L.M. Flokstra ARCHIS-vondstmeldingsnummers: 412281 ARCHIS-waarnemingsnummers: nog niet verleend ARCHIS-onderzoeksmeldingsnummer/CIS-code: 37647 Bewaarplaats documentatie: RAAP Oost-Nederland Autorisatie: drs. H.B.G. Scholte Lubberink ISSN: 0925-6369 RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. Leeuwenveldseweg 5b 1382 LV Weesp Postbus 5069 1380 GB Weesp telefoon: 0294-491 500 telefax: 0294-491 519 E-mail: raap@raap.nl RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., 2009 RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek of de toepassing van de adviezen.

Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 3 1 Inleiding... 4 1.1 Kader en doelstelling... 4 1.2 Administratieve gegevens... 4 1.3 Toekomstige situatie... 4 1.4 Onderzoeksopzet en richtlijnen... 4 2 Bureauonderzoek... 5 2.1 Methoden... 5 2.2 Resultaten... 5 3 Veldonderzoek... 8 3.1 Methoden... 8 3.2 Resultaten... 8 4 Conclusies en aanbevelingen... 10 4.1 Conclusies... 10 4.2 Aanbevelingen... 10 Literatuur... 11 Gebruikte afkortingen... 11 Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen... 12 Bijlage 1: Boorbeschrijvingen... 15 RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [3 ]

1 Inleiding 1.1 Kader en doelstelling In opdracht van Oostzee Stedenbouw bv heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau op 22 oktober 2009 uitgevoerd in verband met de geplande bouw van een woning op de hoek van de Kasteellaan met de Dorpstraat in Heumen. Dit onderzoek diende te worden uitgevoerd omdat realisatie van de plannen zou kunnen leiden tot aantasting of vernietiging van mogelijk aanwezige archeologische resten. Doel van het bureauonderzoek was het verwerven van informatie over bekende en verwachte archeologische waarden teneinde een gespecificeerde verwachting op te stellen. Doel van het veldonderzoek was het toetsen van die gespecificeerde archeologische verwachting. Op basis van de onderzoeksresultaten en de aard en omvang van de voorgenomen bodemingrepen is vervolgens in hoofdstuk 4 een advies geformuleerd met betrekking tot eventueel archeologisch vervolgonderzoek. 1.2 Administratieve gegevens Het plangebied (ca. 920 m 2 ) ligt direct ten zuiden van de Dorpstraat en ten westen van de Kasteellaan (figuur 1). Het gebied staat afgebeeld op kaartblad 46A van de topografische kaart van Nederland (schaal 1:25.000); de centrumcoördinaat is 186.260/419.581. Het perceel staat kadastraal bekend onder gemeente Heumen, sectie C, nummer 1720 (gedeeltelijk). 1.3 Toekomstige situatie De plannen hebben betrekking op de realisatie van een woning (afmeting ca. 8 x 14 m). In het noordelijke deel wordt een inpandige garage half verdiept aangelegd, waarbij het vloerniveau op circa 1,0 m -Mv wordt aangelegd. De verstoringsdiepte bedraagt dan ook meer dan 1,0 m -Mv. Uitgangspunt bij onderhavig onderzoek is dat de bodem tot in de C-horizont van de ter plaatse aanwezige rivierduinafzettingen wordt verstoord en daarmee schade kan worden toegebracht aan het (eventueel) aanwezige bodemarchief. 1.4 Onderzoeksopzet en richtlijnen Het onderzoek bestond uit een bureauonderzoek en een veldonderzoek. Het veldonderzoek bestond uit een karterend booronderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de normen van de archeologische beroepsgroep (zie artikel 24 van het Besluit archeologische monumentenzorg). De Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, versie 3.1), beheerd door de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB; www.sikb.nl), geldt in de praktijk als richtsnoer. RAAP beschikt over een opgravingsvergunning, verleend door de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Zie tabel 1 voor de dateringen van de in dit rapport genoemde archeologische perioden. Achter in dit rapport is tevens een lijst met gebruikte afkortingen opgenomen. RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [4 ]

2 Bureauonderzoek 2.1 Methoden Het bureauonderzoek is uitgevoerd om een gespecificeerde archeologische verwachting op te stellen. Daartoe zijn reeds bekende archeologische en aardkundige gegevens verzameld en is het grondgebruik in het plangebied in het heden en verleden geïnventariseerd. Geraadpleegd zijn de volgende bronnen: - het ARCHeologisch Informatie Systeem (ARCHIS); - de Archeologische Monumenten Kaart (AMK); - de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart; - literatuur en historisch en aardkundig kaartmateriaal (zie literatuurlijst); - de recente topografische kaart 1:25.000; - recente luchtfoto's uit Google Earth (http:/www.earth.google.com); - het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN); - het informatiesysteem Kennis Infrastructuur Cultuur Historie (KICH). 2.2 Resultaten Huidige situatie Op recente topografische kaarten 1:25.000 is het plangebied afgebeeld als grasland dat aan de noord- en oostzijde is omgeven door een groenstrook (Dam & Koote, 2004; figuren 1 en 2). Ten zuiden van het plangebied bevindt zich een dijk. Recente luchtfoto's uit Google Earth bevestigen dit grondgebruik. Volgens de geraadpleegde topografische kaart en het Actueel Hoogtebestand Nederland (http://www.ahn.nl/) bedraagt de huidige maaiveldhoogte in het plangebied ongeveer 11,8 m +NAP. Geo(morfo)logie Het plangebied bestaat volgens de geomorfologische kaart van Nederland (schaal 1:50.000) uit een terrasrestrug (Stiboka/RGD, 1988: code 3K22). Deze afzettingen, gerekend tot de Afzettingen van Kreftenheye 5, worden vaak aangeduid met de term Laagterras en dateren uit het Pleniglaciaal (Berendsen & Stouthamer, 2001). Volgens de meer gedetailleerde bodemkaart (Pons, 1966) is deze terrasrestrug afgedekt met rivierduinafzettingen. Bodem De bodem in het plangebied bestaat uit ooivaaggronden, gevormd in lichte zavel (Stiboka, 1976: code KRd1). Volgens de bodemkaart van Pons (1966) zijn er duidelijk aanwijzingen voor de aanwezigheid van een oud bouwland ter plaatse van het plangebied. Dit houdt doorgaans in dat de bodem is afgedekt met een humeus dek van meer dan 50 cm dikte. RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [5 ]

Gemeentelijke archeologische verwachtingskaart Op de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart ligt het plangebied in een zone met een hoge archeologische verwachting. Deze waardering is gebaseerd op de ligging in een zone met rivierduinruggen en -welvingen (Willemse, 2006). AHN en luchtfoto's Op het AHN is de relatief hoge ligging van het plangebied ten opzichte van haar omgeving waarneembaar. Duidelijk zichtbaar is tevens een oost-west georiënteerde geul zo n 100 m ten zuiden van het plangebied. Historische situatie en mogelijke verstoringen Om inzicht te krijgen in het grondgebruik in het plangebied in de Nieuwe tijd biedt de analyse van historische kaarten een goede invalshoek. Op historische kaarten uit de 19e eeuw wordt weergegeven dat het plangebied in gebruik was als akkerland. De diverse geraadpleegde kaarten en literatuur hebben geen aanwijzingen opgeleverd dat het plangebied in het verleden bebouwd is geweest. Evenmin gaven de kaarten aanwijzingen dat de bodem in het plangebied reeds verstoord zou zijn. Bekende archeologische waarden Volgens ARCHIS zijn uit het plangebied geen archeologische vindplaatsen bekend. Op de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart staat echter ter plaatse van het plangebied een grafveld uit de Vroege Middeleeuwen weergegeven (Willemse, 2006: cat.nr. 33). Deze vindplaats wordt beschreven in Willems (1981) en zou al in de jaren 50 van de 20e eeuw bekend zijn geweest. Ter plaatse is gedraaid Merovingisch aardewerk (type Bohner B Ib) aangetroffen. Nadere informatie over deze vindplaats is echter niet voorhanden. Uit de directe nabijheid van het plangebied is nog een aantal vindplaatsen bekend. Zo lag vermoedelijk direct ten noorden van het plangebied een Romeinse weg. Oostelijker, langs de Dorpstraat, is bij de restauratie van de NH-kerk een complete Pingsdorfpot uit de Volle Middeleeuwen aangetroffen (CAA-code. 27073; Willems, 2006: cat.nr. 62). Ruim een halve kilometer ten zuiden van het plangebied lag in de uiterwaarden van de Maas het kasteel te Heumen. Het kasteelterrein is aangemerkt als archeologisch Rijksmonument (AMK-nr. 42). Volgens ARCHIS dateert de oudste fase van het kasteel uit de 14e eeuw en is in het begin van de 19e eeuw gesloopt. Historische kaarten De geraadpleegde historische kaarten (http://watwaswaar.nl) bevatten geen concrete aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische waarden in het plangebied. Het woonhuis net ten westen van het plangebied (Dorpsstraat 39) is aangeduid als Rijksmonument. Het betreft het Rentmeerstershuis dat dateert uit de 18e eeuw. RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [6 ]

Gespecificeerde archeologische verwachting Gezien de aanwezigheid van rivierduinafzettingen in de ondergrond en de melding van archeologische resten uit de Vroege Middeleeuwen geldt een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen (archeologische resten) voor het gehele plangebied. In principe waren de rivierduinen in alle perioden geschikt voor bewoning, maar op basis van de melding van vondsten van materiaal uit de Vroege Middeleeuwen wordt de kans op de aanwezigheid van sporen uit deze periode het grootst geacht. Meer specifiek kan het gaan om resten van een grafveld uit de Vroege Middeleeuwen, maar ook om nederzettingssporen, akkerlagen en/of gebruiksvoorwerpen. Indien daadwerkelijk aanwezig, bevinden dergelijke archeologische resten zich waarschijnlijk in de top van rivierduinafzettingen: naar verwachting binnen circa 0,5 tot 1,0 m -Mv. Opgemerkt moet worden dat bij rivierduinen kan sprake zijn van meerdere, stratigrafisch gescheiden vondstniveaus. Als de bodem in het plangebied inderdaad is afgedekt door een dik humeus dek, is de conservering van eventueel aanwezige archeologische resten naar alle waarschijnlijkheid goed. RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [7 ]

3 Veldonderzoek 3.1 Methoden Het inventariserend veldonderzoek (IVO) bestond uit een booronderzoek karterende fase. De onderzoeksmethode voor het veldwerk is bepaald op basis van de resultaten van het bureauonderzoek (gespecificeerde archeologische verwachting) en het protocol inventariserend veldonderzoek uit de KNA versie 3.1 (stroomdiagram 'keuze onderzoeksmethode karterende fase' en 'Leidraad inventariserend veldonderzoek deel karterend booronderzoek'). Tijdens het veldonderzoek zijn 5 boringen verricht. Vanwege de hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen (nederzettingsterreinen) vanaf de Steentijd zou een boorgrid van 20 x 25 m op zijn plaats zijn geweest. Door de geringe omvang van het plangebied is hiervan echter afgeweken. De boringen zijn zodanig geplaatst dat een zo goed mogelijke indruk is verkregen van de bodemkundige opbouw en de aan- of afwezigheid van archeologische resten in de ondergrond ter plaatse van de geplande bodemverstoringen. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat booronderzoek minder geschikt is om verkavelingspatronen, grafvelden en andere zeer lokale archeologische resten in kaart te brengen (Tol e.a., 2004). Er is geboord tot maximaal 2,8 m -Mv met Edelmanboren met een diameter van 15 en 7 cm. De boringen zijn lithologisch conform NEN 5104 (Nederlands Normalisatie-instituut, 1989) beschreven en met meetlinten ingemeten (x- en y-waarden). Het opgeboorde materiaal is in het veld gecontroleerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren (zoals houtskool, vuursteen, aardewerk, metaal, bot, verbrande leem en fosfaatvlekken). Het opgeboorde materiaal is gezeefd met een zeef met een maaswijdte van 0,4 cm; het zeefresidu is met het blote oog geïnspecteerd op het voorkomen van archeologische indicatoren. 3.2 Resultaten Geologie en bodem Tot circa 2,0 m -Mv bestaat het bodemprofiel uit rivierduinafzettingen. Deze bestaan uit zwak siltig, matig grof zand. De top van het bodemprofiel heeft een matig humeus karakter. Hiervan kan de gemiddeld bovenste 30 cm worden beschouwd als de bouwvoor. Onder de bouwvoor is een 20 tot 30 cm dikke humeuze laag met hier en daar een vlekkerig karakter aangetroffen, die geïnterpreteerd kan worden als een plaggendek. Onder het plaggendek, op een diepte variërend van 40 tot 70 cm -Mv, bevindt zich de top van een fossiele cultuurlaag: een laag bestaande uit zwak humeus, zwak siltig zand. Deze cultuurlaag is gevormd in de natuurlijke, humeuze bovengrond van de rivierduinafzettingen en heeft een dikte van gemiddeld 20 cm. Op boring 2 na is onder de oude akkerlaag de C-horizont van de rivierduinafzettingen aangetroffen (top van de C-horizont op gemiddeld 70 cm -Mv). In boring 2 is een restant van een podzol aangetroffen in de vorm van een BC-horizont. Het rivierduinzand ligt scherp begrensd op een lichtbruine leemlaag die kan worden geïnterpreteerd als de Laag van Wijchen. Er zijn geen bodemverstoringen dieper dan de bouwvoor aangetroffen. RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [8 ]

Archeologie Tijdens het veldonderzoek zijn in alle boringen archeologische indicatoren aangetroffen. Boring indicatoren diepte in cm -Mv 1 fragment kogelpot aardewerk, grijsbakkend aardewerk 50-70 2 handgevormd en grijsbakkend aardewerk 0-35 verbrande leem 70 3 verbrand (dierlijk) bot, kogelpot, verbrande leem 50-70 4 handgevormd, grijsbakkend aardewerk, houtskool 40-60 handgevormd aardewerk 60 5 fragment kogelpotaardewerk 30 fragment baksteen 60 verbrande leem 70-80 De meeste archeologische indicatoren zijn aangetroffen in de oude akkerlaag of in de top van de onderliggende rivierduinafzettingen. De vondsten betreffen voornamelijk handgevormd aardewerk, waaronder kogelpotaardewerk. Tevens is grijsbakkend aardewerk aangetroffen. Andere vondsten betreffen een fragment licht verbrand dierlijk bot, spikkels houtskool, brokken baksteen en verbrande leem. Het vondstmateriaal betreft hoofdzakelijk archeologisch materiaal uit de Vroege en/of Volle Middeleeuwen (vindplaats 1). Het handgevormde aardewerk kan echter slechts globaal gedateerd worden in de periode IJzertijd tot Volle Middeleeuwen. Hiermee kan de aanwezigheid van resten uit de IJzertijd en/of Romeinse tijd niet uitgesloten worden. Vindplaats 1 - RAAP-objectnummer HEKN 01 ARCHIS-vondstmeldingsnummer: 412281 ARCHIS-waarnemingsnummer: nog niet bekend Coördinaten: 186.260/419.581; Kaartblad: 46A Gemeente: Heumen; Toponiem: Kasteellaan 2 Maaiveld: grasland en groenstrook Geomorfologie: rivierduin met plaggendek Hoogte maaiveld t.o.v. NAP: circa 11,8 m +NAP Complextype: nederzetting (waarschijnlijk) Datering: Waarschijnlijk Vroege / Volle Middeleeuwen, echter IJzertijd en/of Romeinse tijd zijn niet uit te sluiten. Vondsten: uitsluitend vondsten uit boringen Diepteligging archeologische laag/vondsten: ca. 50-80 cm Mv, in oude akkerlaag en top van C-horizont rivierduinafzettingen. Globale omvang vindplaats: onbekend; vindplaats strekt zich uit tot buiten het plangebied RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [9 ]

4 Conclusies en aanbevelingen 4.1 Conclusies Op basis van de onderzoeksresultaten en de voorgenomen bodemingrepen ( 1.3) kan worden geconcludeerd dat bij de realisering van de plannen hoogstwaarschijnlijk archeologische resten zullen worden verstoord. In overeenstemming met wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek (hoge archeologische verwachting; zie 2.2) zijn in het plangebied tijdens het veldonderzoek resten uit de Vroege en/of Late Middeleeuwen aangetroffen. Dit kan worden afgeleid uit de aanwezigheid van archeologische indicatoren aangetroffen in de boringen. De begrenzing van de vindplaats kon, vanwege de geringe omvang van het plangebied, niet worden vastgesteld. Omtrent het precieze karakter van de vindplaats kunnen geen concrete uitspraken worden gedaan; vermoedelijk gaat het om een nederzettingsterrein. Het aangetroffen bot kan echter ook wijzen op de aanwezigheid van een (inhumatie-)grafveld. Gezien het feit dat de rivierduin is afgedekt met een plaggendek, is de conservering van grondsporen naar verwachting goed. 4.2 Aanbevelingen Op basis van de resultaten van onderhavig onderzoek wordt aanbevolen om aanvullend archeologisch onderzoek te laten verrichten. Gezien de geringe omvang van de geplande nieuwbouw wordt een vervolgonderzoek in de vorm van een archeologische opgraving ter grootte van de bouwput(ten) aanbevolen. Een opgraving behoort conform de KNA versie 3.1 plaats te vinden op basis van een Programma van Eisen (PvE). Dit PvE dient voor aanvang van het onderzoek te worden opgesteld door een senior-archeoloog. Met betrekking tot de bevindingen van onderhavig onderzoek dient contact opgenomen te worden met de gemeente Heumen. RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [1 0 ]

Literatuur Dam, P. & S. Koote (coördinatie), 2004. ANWB topografische atlas Gelderland, schaal 1:25.000. ANWB, Amsterdam. Heunks, E., 2001. Woningbouwlocatie Looistraat te Heumen, gemeente Heumen; een inventariserend archeologisch veldonderzoek. RAAP-briefverslag 2001-646/RT. RAAP Archeologisch Adviesbureau, Amsterdam. Nederlands Normalisatie-instituut, 1989. Nederlandse Norm NEN 5104, Classificatie van onverharde grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut, Delft. Pons, L.J., 1966. De bodemkartering van het Land van Maas en Waal en een gedeelte van het Rijk van Nijmegen. Verslagen van Landbouwkundige Onderzoekingen 646. Stichting voor Bodemkartering, Wageningen. Schulte, A.G., 1982. De monumenten van Geschiedenis en Kunst. Het Rijk van Nijmegen, westelijk gedeelte. Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Staatsuitgeverij, Zeist/Den Haag. Stiboka, 1976. Toelichting bij de kaartbladen 45 Oost s Hertogenbosch en 46 West/46 Oost Vierlingsbeek. Stichting voor Bodemkartering, Wageningen. Stiboka/RGD, 1988. Geomorfologische Kaart van Nederland, schaal 1:50.000. Blad 46 Gennep. Stichting voor Bodemkartering/Rijks Geologische Dienst, Wageningen/Haarlem. Tol, A., P. Verhagen, A. Borsboom & M. Verbruggen, 2004. Prospectief boren; een studie naar de betrouwbaarheid en toepasbaarheid van booronderzoek in de prospectiearcheologie. RAAP-rapport 1000. RAAP Archeologisch Adviesbureau, Amsterdam. Willemse, N.W., 2006. Gemeente Heumen: een archeologische verwachtingskaart met AMZadviezen. RAAP-rapport 1216. RAAP Archeologisch Adviesbureau, Amsterdam. Gebruikte afkortingen AHN AMK ARCHIS CAA IVO(-P) KICH KNA -Mv NAP PvE SIKB Actueel Hoogtebestand Nederland Archeologische Monumenten Kaart ARCHeologisch Informatie Systeem Centraal Archeologisch Archief Inventariserend Veld Onderzoek (Proefsleuven) Kennis Infrastructuur Cultuur Historie Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie beneden maaiveld Normaal Amsterdams Peil Programma van Eisen Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [1 1 ]

Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen Figuur 1. Ligging van het plangebied (blauwe omlijning) op de gemeentelijke archeologische beleidadvieskaart. Figuur 2. Boorpuntenkaart. Tabel 1. Archeologische tijdschaal. Bijlage 1. Boorbeschrijvingen. Archeologische perioden Nieuwe tijd Middeleeuwen Romeinse tijd IJzertijd Bronstijd Neolithicum (Nieuwe Steentijd) Mesolithicum (Midden Steentijd) Paleolithicum (Oude Steentijd) Tabel 1. Archeologische tijdschaal. Laat Vroeg Laat Midden Vroeg Laat Midden Vroeg Laat Midden Vroeg Laat Midden Vroeg Laat Midden Vroeg Laat Midden Vroeg Datering (gekalibreerd) 1500 1050 450 270 70 na Chr. 12 voor Chr. 250 500 800 1100 1800 2000 2850 4200 4900 / 5300 6450 8640 9700 35.000 300.000 RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [1 2 ]

186000 186500 419500 419500 419000 0 186000 100 200 m 300 400 500 1:10.000 Figuur 1. Ligging van het plangebied (blauwe omlijning) op de gemeentelijke archeologische beleidadvieskaart. Het plangebied ligt in een zone met een hoge verwachting (oranje kleur). Binnen het plangebied is de ligging van een Vroeg Middeleeuws grafveld weergegeven (cat.nr. 33), terwijl net ten noorden van het plangebied de ligging van een Romeinse weg wordt vermoed (rode stippellijn). 186500 2009 419000

186200 186250 186300 legenda 2 boorpunt boorpuntnummer groenstrook 419600 grens plangebied topografie Dorpsstraat 419600 2 1 3 5 4 Kasteellaan 419550 419550 186200 0 10 186250 20 m 30 40 50 1:1.000 186300 2009 Figuur 2. Boorpuntenkaart.

Bijlage 1: Boorbeschrijvingen RAAP-notitie 3314 / eindversie 17-11-2009 [1 5 ]

boring: HEKN-1 beschrijver: EB/LF, datum: 22-10-2009, X: 186.270, Y: 419.589, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 46A, hoogte: 11,80, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-15 cm, doel boring: archeologie - kartering, landgebruik: grasland, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Gelderland, gemeente: Heumen, plaatsnaam: Heumen, opdrachtgever: Oostzee Stedenbouw, uitvoerder: RAAP Oost 0 cm -Mv / 11,80 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, donkerbruin, matig grof Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont, interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: recente slak 30 cm -Mv / 11,50 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, bruin, matig grof Bodemkundig: interpretatie: menglaag Archeologie: enkele spikkel houtskool, enkel fragment verbrande klei/leem, enkel fragment bouwpuin Opmerking: recente slak 40 cm -Mv / 11,40 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, lichtgeelbruin, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont, interpretatie: oude akkerlaag Opmerking: recente slak 50 cm -Mv / 11,30 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeel, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont, enkele Fe-vlekken Archeologie: enkel fragment aardewerk Opmerking: recente slak 70 cm -Mv / 11,10 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeel, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont, enkele Fe-vlekken Opmerking: recente slak 100 cm -Mv / 10,80 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeelgrijs, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont, enkele Fe-vlekken Opmerking: recente slak 210 cm -Mv / 9,70 m +NAP Lithologie: zand, sterk siltig, lichtbruin, matig grof Litho-stratigrafie: Formatie van Kreftenheye (fluviatiel) Bodemkundig: C-horizont, veel Fe-vlekken Opmerking: recente slak 225 cm -Mv / 9,55 m +NAP Lithologie: leem, zwak zandig, lichtbruin Litho-stratigrafie: Formatie van Kreftenheye (fluviatiel) Bodemkundig: C-horizont, veel Fe-vlekken Opmerking: recente slak Einde boring op 250 cm -Mv / 9,30 m +NAP boring: HEKN-2 beschrijver: EB/LF, datum: 22-10-2009, X: 186.259, Y: 419.592, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 46A, hoogte: 11,80, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-15 cm, doel boring: archeologie - kartering, landgebruik: grasland, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Gelderland, gemeente: Heumen, plaatsnaam: Heumen, opdrachtgever: Oostzee Stedenbouw, uitvoerder: RAAP Oost 0 cm -Mv / 11,80 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, donkerbruin, matig grof Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont, interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 20 cm -Mv / 11,60 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, donkerbruin, matig grof Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont, interpretatie: bouwvoor Archeologie: fragmenten aardewerk, enkel fragment bouwpuin, enkel fragment bouwpuin (onbepaald) Opmerking: slak, glas recent 35 cm -Mv / 11,45 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, bruin, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont, interpretatie: oude akkerlaag Archeologie: enkel fragment bouwpuin 60 cm -Mv / 11,20 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruin, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: BC-horizont 70 cm -Mv / 11,10 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingeel, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont, enkele Fe-vlekken Archeologie: enkel fragment aardewerk Opmerking: ca. 70 cm 80 cm -Mv / 11,00 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeelgrijs, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont, enkele Fe-vlekken Einde boring op 120 cm -Mv / 10,60 m +NAP 1

boring: HEKN-3 beschrijver: EB/LF, datum: 22-10-2009, X: 186.261, Y: 419.579, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 46A, hoogte: 11,80, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-15 cm, doel boring: archeologie - kartering, landgebruik: grasland, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Gelderland, gemeente: Heumen, plaatsnaam: Heumen, opdrachtgever: Oostzee Stedenbouw, uitvoerder: RAAP Oost 0 cm -Mv / 11,80 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, donkerbruin, matig grof Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont, interpretatie: bouwvoor Archeologie: fragmenten bouwpuin (onbepaald) 35 cm -Mv / 11,45 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, bruin, matig grof Bodemkundig: interpretatie: menglaag 50 cm -Mv / 11,30 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, lichtbruin, matig grof Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont, interpretatie: oude akkerlaag Archeologie: enkel fragment aardewerk Opmerking: 50-70 cm 70 cm -Mv / 11,10 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtbruingeel, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont, enkele Fe-vlekken Archeologie: enkel fragment verbrand bot 80 cm -Mv / 11,00 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeelgrijs, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont, enkele Fe-vlekken Archeologie: enkele spikkel houtskool Einde boring op 120 cm -Mv / 10,60 m +NAP boring: HEKN-4 beschrijver: EB/LF, datum: 22-10-2009, X: 186.264, Y: 419.562, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 46A, hoogte: 11,80, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-15 cm, doel boring: archeologie - kartering, landgebruik: grasland, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Gelderland, gemeente: Heumen, plaatsnaam: Heumen, opdrachtgever: Oostzee Stedenbouw, uitvoerder: RAAP Oost 0 cm -Mv / 11,80 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, donkerbruin, matig grof Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 40 cm -Mv / 11,40 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, bruin, matig grof Bodemkundig: interpretatie: menglaag Archeologie: enkele spikkel houtskool, fragmenten aardewerk, fragmenten bouwpuin (onbepaald) Opmerking: baksteen, puin 60 cm -Mv / 11,20 m +NAP Lithologie: zand, sterk siltig, zwak humeus, lichtbruin, matig grof Bodemkundig: interpretatie: menglaag Archeologie: enkel fragment aardewerk, enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 75 cm -Mv / 11,05 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeelbruin, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont, interpretatie: oude akkerlaag Archeologie: fragmenten aardewerk 100 cm -Mv / 10,80 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeelwit, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont 195 cm -Mv / 9,85 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeelwit, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont, veel Fe- en Mn-vlekken 200 cm -Mv / 9,80 m +NAP Lithologie: leem, zwak zandig, lichtbruin Bodemkundig: C-horizont Opmerking: kreftenheye Einde boring op 210 cm -Mv / 9,70 m +NAP 2

boring: HEKN-5 beschrijver: EB/LF, datum: 22-10-2009, X: 186.250, Y: 419.566, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 46A, hoogte: 11,80, precisie hoogte: 1 dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-15 cm, doel boring: archeologie - kartering, landgebruik: grasland, vondstzichtbaarheid: geen, provincie: Gelderland, gemeente: Heumen, plaatsnaam: Heumen, opdrachtgever: Oostzee Stedenbouw, uitvoerder: RAAP Oost 0 cm -Mv / 11,80 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, donkerbruin, matig grof Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont, interpretatie: bouwvoor Archeologie: enkel fragment bouwpuin (onbepaald) 20 cm -Mv / 11,60 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, matig humeus, donkerbruin, matig grof Bodemkundig: interpretatie: menglaag Archeologie: enkel fragment aardewerk 55 cm -Mv / 11,25 m +NAP Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, lichtbruin, matig grof Bodemkundig: regelmatig geploegd/bewerkte A-horizont Archeologie: enkel fragment bouwpuin 70 cm -Mv / 11,10 m +NAP Lithologie: zand, zwak siltig, lichtgeelwit, matig grof, interpretatie: rivierduinafzettingen Bodemkundig: C-horizont, enkele Fe-vlekken Einde boring op 120 cm -Mv / 10,60 m +NAP 3