Prococol wiegendood
Inleiding Helaas komt het in Nederland af en toe voor dat een baby tijdens kinderopvang overlijdt onder het beeld van wiegendood. Zowel in de dagverblijven als bij de gastouders. In overleg met de praktijkdeskundigen is speciaal voor de kinderopvang dit protocol ontwikkeld. Basis is door NVK(Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde), AJN(Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland), RIVM ( Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en Nederland Centrum Jeugdgezondheid(NJC) ondersteunende landelijk richtlijn Preventie Wiegendood. Actuele wetenschappelijke onderzoeksbevindingen kunnen leiden tot aanvulling van dit protocol. De statistieken over een lange reeks van jaren tonen aan dat volgen van de preventieadviezen leidt tot drastische verlaging van incidentie van wiegendood. Aandacht voor preventie en voorzorgsmaatregelen kan het risico dat in het bijzonder voor jonge baby s tussen 3 en 9 maanden relatief hoger blijkt uit te vallen dan in thuissituaties- tot het uiterste beperken. Nochtans kan niemand alle risico uitsluiten. Ouders ontvangen over het onderwerp veilig slapen adviezen van consultatiebureau, verloskundigen of kraamzorg. De adviezen in samenhang gelden voor de eerste 2 levensjaren van het kind.. Pagina2
Inhoudsopgave 1. Wat kunt u doen om de veiligheid te bevorderen?... 4 1.1 Leg een baby nooit op de buik te slapen... 4 1.2 Inbakeren... 4 2. Voorkom dat de baby te warm ligt.... 4 3. Zorg voor veiligheid in bed... 5 4. Voorkom gezondheidsschade door(mee)roken... 5 5. Houd voldoende toezicht... 5 6. Verantwoordelijkheid gastouder met betrekking tot veilig slapen... 6 7. Wat te doen in noodsituatie... 6 8. Eventuele nazorg... 6 9. Meer informatie over dit onderwerp... 7 10. Bronnen:... 7 Pagina3
1. Wat kunt u doen om de veiligheid te bevorderen? 1.1 Leg een baby nooit op de buik te slapen Er zijn bepaalde, maar niet vaak voorkomende(aangeboren) afwijkingen waarbij buikligging (tijdelijk) wel wenselijk kan zijn. Vraag ouders in zo n geval om een kopie van de schriftelijke verklaring van hun arts. De schriftelijk verklaring maken duidelijk hoe en waarom van de preventieadviezen wordt afgeweken en dienen om te kunnen aantonen dat de gastouder zorgvuldig te werk is gegaan. In geval van aansprakelijkheidsstelling is dat van belang. Naast juridische is er de morele aansprakelijkheid. In dat kader is van belang dat de gastouder zelf achteraf geen verwijten hoeft te maken over zaken die hadden kunnen voorkomen worden. 1.2 Inbakeren Als ouders een baby aanbieden met het verzoek dat deze op de door hen toegepaste wijze in te bakeren, dient allereerst te worden nagegaan of het inbakeren wordt gedaan in overleg met consultatiebureau of kinderarts en met of de juiste, veilige methode, met goed materiaal en binnen de veilige leeftijdsgrenzen, wordt toegepast. Een baby die niet in goed conditie is mag nooit worden ingebakerd! Op de verkeerde wijze of met ongeschikte middelen inbakeren kan risicovol zijn en de kans op het ontwikkelen van een heupafwijking bevorderen! Strikte leeftijdsgrenzen zijn van belang: een al wat oudere baby die ingebakerd of losjes ingepakt, er in slaagt om te draaien belandt in een potentieel levensbedreigende situatie. 2. Voorkom dat de baby te warm ligt. De factor warmtestuwing speelt een waarneembare rol onder de baby s die onder het beeld van wiegendood overlijden. Door koude overlijdt zelden een baby. Zo lang de voetje(geven uitsluitsel als het nekje doet twijfelen) van een baby in een prettig (=lauw) aanvoelen, heeft deze het niet koud. Een baby die zweet heeft het al gevaarlijk warm. Zorg dat het niet te warm is of wordt in de slaapvertrekken. De verwarming hoeft vaak niet aan. De aanbevolen slaapkamertemperatuur is 15 tot en met 18 graden. Hand een thermometer op. Let ook op geluidsoverlast en luchtkwaliteit. Lucht regelmatig de verblijfs0 en slaapvertrekken. Leg een baby bij voorkeur in een babytrappelzak of maak het bedje laag op met een goed ingestopt laken en dekentje. Gebruik nooit een dekbedje. Ook Pagina4
geen losliggende dekbedhoes met een dekentje erin. Combineer geen trappelzak met ander beddengoed. Belangrijk: laat een baby nooit met een bedekt hoofd slapen. 3. Zorg voor veiligheid in bed Zachte matrassen zijn blijkens vele onderzoeken duidelijk verhoogd risico. 2 matrassen in een campingbedje, zoals soms door gastouders toegepast, schept een verhoogd risico Gebruik nooit een kunnen, een kussenachtige knuffel, zachte hoofd- en zijwandbeschermers, zeiltjes, tuigjes, koorden of voorwerpen van zacht plastic in het bedje. Voor een fopspeen mag niet meer dan 10 cm koord worden gebruikt. Maak het babybed kort op. Dat wil zeggen zo dat de voetjes vrijwel tegen het voeteneinde liggen. Het is bedoeld om te voorkomen dat het kind onder het beddengoed schuift. Vermijd ook het opvullen van ruimte aan het voeteneinde met dubbelgeslagen dekens of een kussen. Laat slaapkamertjes en beddengoed regelmatig luchten. 4. Voorkom gezondheidsschade door(mee)roken Niet alleen voor wiegendood is raken een risicofactor. Rook kan een baby veel schade doen, met (levenslang!) blijven gevolgen. Daarom mag nergens binnen gerookt worden. Of in de nabijheid van de kinderen. 5. Houd voldoende toezicht Houd nieuwkomers/ jonge baby s zoveel mogelijk extra in het ook. Er zijn sterke aanwijzingen dat veranderingen in omstandigheden en routine bij (jonge) baby s stress veroorzaken. Het is daarom verstandig om ouders van jonge baby s de gelegenheid te bieden om voorafgaand aan plaatsing enkele malen hun baby op gewenningsbezoek te komen. Pagina5
6. Verantwoordelijkheid gastouder met betrekking tot veilig slapen Gastouders zijn verantwoordelijk voor het toepassen van de regels omtrent veilig slapen. Zij worden geacht eventuele problemen in de praktijk te signaleren. Van belangrijke gebeurtenissen(ongelukken of bijna ongelukken) moeten gastouders direct een melding maken bij Ziezo. 7. Wat te doen in noodsituatie Als er ondanks alle voorzorgen toch een baby in een ogenschijnlijk slechte conditie wordt aangetroffen. Blijf kalm prikkel het kind dan door het aan te tikken, de voetzolen te kietelen en het op te pakken en zie of het zich hersteld. Probeer de achterwacht of Ziezo te bellen Bel 112 Pas bij niet reageren op prikkelen reanimatie en mond op mondbeademing toe. laat kinderen nooit zonder toezicht. Het is van belang om vanaf het begin van zo n situatie de feiten te noteren. Zoals tijdstippen, de omstandigheden en betrokkenen. Neem contact op met ouders en Ziezo. 8. Eventuele nazorg Ziezo beseft dat in geval van overlijden nazorg voor ouders, de betrokken gastouder en eventuele medewerkers belangrijks is. Goede communicatie tussen alle betrokken staat daarbij voorop. In eerste plaat hebben ouders dan ook het recht op de volledige informatie. Nazorg is van groot belang. Ziezo zal samen met ouders en betrokken de mogelijkheden voorleggen en overleggen. Pagina6
9. Meer informatie over dit onderwerp Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u terecht bij Nederlands centrum voor jeugdgezondheid Telefoon : 030-7600405 E-mail : centrumjeugdgezondheid@ncj.nl Adres : Churchilllaan 11, 7e etage, 3527 GV Utrecht 10. Bronnen: https://www.ncj.nl/ http://www.wiegedood.org/ Pagina7
Pagina8
Pagina9