Januari 2015. Jaargang 37

Januari 2015 Jaargang 37

Bij ons voelt uw viervoeter zich thuis! T 0162 437822 F 0162 437284 I www.teraalst.nl

Aquariumvereniging De Siervis Ingeschreven onder 40258165 bij de K.v.K te Tilburg. Goedgekeurd bij Koninklijk Besluit. Aangesloten bij de N.B.A.T. Opgericht d.d. 01-02-1978. IN DIT NUMMER jaargang 37, Januari 2015 Uitnodiging Voor de verenigingsavond van 5 januari a.s. op pagina 5 Verslag verenigingsavond Verslag van de Quiz van 1 december jl. op pagina 7 Mededelingen Met de voortgang nieuwjaarsbeurs, pagina 9 ADVIESCOMMISSIE Peter van der Ark 0162-43 60 58 Pierre Oomes, 0162-43 50 13 Website: www.desiervis.nl E-mail: info@desiervis.nl Twitter: @AVDeSiervis Facebook: facebook.com/desiervis.nl Sjef Beurskens, 0161-45 59 55 REDACTIE Uw bijdrages kunt u mailen naar: redactie@desiervis.nl BESTUUR Voorzitter Jan Wildeboer 0162-45 90 97 voorzitter@desiervis.nl Secretaris Peter van der Ark 0162-43 60 58 secretaris@desiervis.nl Penningmeester Piet van Dongen 0162-45 07 02 penningmeester@desiervis.nl 2e Voorzitter/Redactie Reginald Kluijtmans 076-514 90 39 redactie@desiervis.nl 2e Secretaris Ronald Bossers 0162-51 96 63 2e Penningmeester / beurs Yvonne Oudshoorn 06-41 19 41 21 beurs@desiervis.nl PR/Bestuurslid Daniël Aarts 06-15 82 38 02 Postadres secretariaat Wagenaarstraat 53 4904 MT, Oosterhout Bank NL51 RABO 0156 5821 63 AV De Siervis - pagina 3

Uitnodiging maandag 5 januari a.s. Wij nodigen u graag uit voor een lezing over: led-verlichting Datum: maandag 5 januari 2015 Aanvang: 20.00 uur Plaats: MEK, Veerseweg 100 te Oosterhout Een mooi aquarium is een sieraad in huis. Er is alleen één nadeel aan verbonden. Een beetje groot aquarium levert toch een behoorlijke energierekening op. Gek genoeg is het de fabrikanten goed gelukt om filters en pompen goed energiezuinig te maken, maar tot voor kort was het vooral de verlichting waarbij dat nog niet goed lukte. Het tijdperk van de gloeilampen hebben we gelukkig achter ons gelaten. Dat leverde 300 tot 400 watt boven een aquarium op. Met de TL-buis ging dat al beter. Maar ja, als dat 12 uur per dag brandt is dat toch veel energie. De komst van de LED verlichting gaat waarschijnlijk een revolutie opleveren. We kunnen een groot aquarium met LED met ongeveer 50 Watt verlichten. Tot voor kort waren er echter wel problemen. Zo was de kleur erg wit, de verdeling van licht over de oppervlakte moeilijk en liet vooral de kwaliteit en duurzaamheid van de (in China gemaakte ) lampen ernstig te wensen over. Hoe deze technische problemen nu overwonnen zijn, zal op 5 januari uit de doeken worden gedaan en zullen voorbeelden worden getoond van moderne LED-verlichting voor het aquarium. Tot 5 januari! AV De Siervis - pagina 5

Verslag verenigingsavond van 1 december jl. Het is al jarenlang traditie, dat de winnaar van de quiz, de avond van het volgende jaar gaat organiseren. Dit jaar was dat wat anders. Pierre heeft als tweede hobby- en bijna professioneel- het maken van videopresentaties. En na het succes van een aantal jaren geleden wilde hij het dit jaar weer eens herhalen. Door het geheel heen had hij 12 vragen geweven, maar dat was in feite secundair aan de presentatie zelf. Peru was het land van aandacht. Dat was een goede keuze voor een presentatie waar je mooie beelden bij nodig hebt. In Peru kan je bijna alle klimaten van de wereld vinden op een klein oppervlak. Je hebt natuurlijk de kust. Direct aan deze kust begint één van de droogste gebieden op aarde, maar al heel gauw ga je de hoogte in en voor je weet zit je hoog in de Andes in de sneeuw. Daar liet hij ons kennis maken met de majestueuze nationale vogel, de condor, verschillende lama-soorten en meer beelden van de indrukwekkende natuur maar ook de cultuur. Zo passeerden we ook het Titicacameer, het hoogst gelegen bevaarbare meer ter wereld om vervolgens te gaan naar de bron van de Amazone rivier. Dat bracht ons naar de ander kant van Peru. De Andes bergen gaan over in het oerwoud van de Amazone en de vissen die daar in leven. Daarbij werd maar weer eens duidelijk, dat als je een speciaal aquarium Amazone maakt, je niet noodzakelijkerwijze ook vissen hebt die elkaar in de natuur ook ontmoeten. Hij liet dat onder meer zien aan de neon-tetra en kardinaal tetra, die weliswaar verwant zijn en grote gelijkenis vertonen, ze leven een paar duizend kilometer van elkaar af. AV De Siervis - pagina 7

Op deze wijze liet jij nog een aantal visgroepen de revue passeren. Vissen kunnen ongezond rif ruiken Het was een geslaagde avond en tevreden gingen we weer naar huis, op weg naar het nieuwe jaar. Sjef Beurskens was de winnaar van dit jaar met 14 punten, gevolgd door Jan met 10 punten. Theo, Louk, Daniel en Peter volgden met 9 punten. Wij wensen u allemaal prettige feestdagen en een voorspoedig 2015. Peter van der Ark Vissen en de larven van koralen kunnen van een afstandje ruiken of een rif leefbaar is, zo blijkt uit nieuw wetenschappelijk onderzoek. Als de dieren worden geconfronteerd met water uit een gezond en een overbevist rif, zwemmen ze als vanzelf naar het water uit de gezonde leefomgeving. De geur van zeewier, dat in overvloed aanwezig is in overbeviste riffen, stoot de vissen en koraallarven waarschijnlijk af. Dat melden Amerikaanse onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Science. Bron: www.nu.nl waarin ze naar water uit beschermde of overbeviste koraalriffen konden zwemmen. Verbaasd Alle dieren vestigden zich in het deel van de bak waarin water uit beschermde koraalriffen zat. Zowel de koralen als de vissen vermeden het water uit overbeviste riffen vermoedelijk door de geur van zeewier. Als de wetenschappers het aroma van zeewier toevoegden aan het beschermde rifwater, begonnen zowel de koraallarven als de vissen dit water namelijk ook te mijden. Fiji De wetenschappers namen watermonsters uit verschillende koraalriffen op Fiji. Sommige van de riffen op de eilanden zijn beschermd en daardoor in zeer goede staat. Andere koraalriffen zijn ernstig aangetast door overbevissing, waardoor zeewier vrij spel krijgt en het gebied onleefbaar wordt. In een laboratorium werden jonge vissen en larven van koralen in een speciale bak geplaatst Volgens de wetenschappers komt hun ontdekking als een grote verrassing. "Over de vissen waren we niet zo verbaasd, want vissen hebben een staart en een neus", aldus hoofdonderzoeker Mark Hay op BBC News. "Maar bij koralen hadden we het niet verwacht, ze zien eruit als zakjes snot." "Het is voor het eerst dat is aangetoond dat koralen dit op grote schaal kunnen", aldus Hay. AV De Siervis - pagina 8

Voortgang Nieuwjaarsbeurs 2015 Het is bijna zover! Op 25 januari 2015 gaat de nieuwejaarsbeurs op de nieuwe locatie plaatsvinden. Op dit moment vullen de laatste beschikbare meters zich. We hebben in het Oelbert Gymnasium de beschikking over twee zalen, 150 meter aan tafel ruimte totaal waarvan er nu al bijna 140 meter gevuld is. Dus als u nog tafelruimte wil huren of u weet iemand die graag zijn of haar waar wil aanbieden, aarzal dan niet en stuur een mail naar beurs@desiervis.nl Vervolgens hebben we dit jaar ook weer vele handen nodig om de beurs tot een succes te maken: - Allereerst moeten we een aantal materialen vervoeren naar het Oelbert Gymnyasium. Planken welteverstaan. Dit gaan we op 7 januari om 19.00 uur doen. - Op zaterdag 24 januari gaan we s middags al het eea opbouwen in het Oelbert Gymnasium. Vele handen maken licht werk ook op deze dag. - Tenslotte, 25 januari. We hebben mensen nodig voor kassa, horeca, begeleiding, etc. etc.. Voor al deze data geldt, mocht u een bijdrage willen leveren, neem even contact op met het bestuur: info@desiervis.nl Bij voorbaat dank! AV De Siervis - pagina 9

De volgende standhouders hebben hun aanwezigheid 25 januari a.s. op de Nieuwjaarsbeurs bevestigd: Sierviskwekerij de Graaf Aquabeek Aquariumgek.nl Van Keulen Cichliden Belone Killivissen & Corydoras Aquariumbemesting.nl De kleine Pauwoog De Visvoer WebWinkel Leon Akkermans Online Aquariumplanten Mama Appelslak Paul garnalen en guppen Syfiori Ribkin Kreeften en Garnalenforum Buy at John Vivariumbeurs Chrisgarnalenshop Aqua Maxim Philippe Delhoulle Casa di Guppy Uiteraard zullen we zelf ook met een stand aanwezig zijn. Impressie beurs 2014 >>> AV De Siervis - pagina 11

De meest complete offline én online gezondheidswinkel in de regio. Keiweg 7 Oosterhout t: 0162-453223 w: www.broedersgezondheidswinkel.nl

AV De Siervis - pagina 13

Afrikaanse rivier biotopen West en Centraal Afrika worden doorkruist door vele rivieren. Bekend zijn onder andere Congorivier, de Ubanghi, de Niger, en de Gambia rivier. Binnen de rivieren kunnen een aantal verschillende biotopen aangetroffen worden. De eerste biotoopbeschrijving zal zich toespitsen op de langzaam stromende delen en de zijtakken van genoemde Afrikaanse rivieren. Phenacogramma interruptus Hierna volgt een biotoopbeschrijving van de stroomversnellingen in specifiek de Congorivier. Biotoop: Onder invloed van de regenseizoenen kunnen de waterwaardes in de rivieren door het jaar heen nogal variëren. In de regentijd is het water zachter en zuurder. Dit is voor veel vissen ook de aanzet om eieren af te zetten. In de droge periode is het water wat harder en alkalischer. De ph van het water is gemiddeld gesproken ongeveer neutraal (ph 6.9-7.2), en het water is over het algemeen vrij zacht (3-8 dh). De temperatuur ligt tussen de 24 en 27 C. Aquarium: Het is belangrijk dat er in het aquarium veel schuilplaatsen voor de verschillende bewoners gecreëerd worden. Hier kunnen stenen, maar ook hout voor gebruikt worden. Voor op de bodem is fijn grind of zand geschikt. Een voedingsbodem is niet aan te raden, wel kunnen voedertabletten bij de planten die dit nodig hebben in de bodem gestopt worden. De verlichting mag 10-12 uur per dag aanstaan, maar dient niet te fel te zijn, omdat de meeste van deze rivierdelen in het tropisch regenwoud liggen en op z'n minst gedeeltelijk overschaduwd worden door de woudreuzen. Eventueel kan gebruik gemaakt worden van drijfplanten om het licht wat te dimmen. Het water moet een lichte stroming hebben en zuurstofrijk zijn. Dit kan bereikt worden door de filteruitlaat zo te plaatsen dat de uitstroom het wateroppervlak beweegt en in de rest van de bak voor een lichte stroming zorgt. Planten: In de langzaam stromende delen van de rivier is veel meer plantengroei te zien dan in de snelstromende delen. Dit biotoopaquarium mag daarom met flink wat planten worden ingericht. De afrikavaren, Bolbitis heudeloti, en de verschillende AV De Siervis - pagina 14

Het complete tuincentrum

Anubiassoorten zijn geschikt om op het hout of tussen de stenen te planten. Een Afrikaanse Vallisneriasoort is de Vallisneria spiralis, dit is een geschikte achtergrondplant.naaldgras, Eleocharis, komt behalve in Afrika ook in andere werelddelen voor (kosmopoliet), maar is goed te gebruiken als voorgrondbedekker. Wil je een originele West Afrikaanse Lelie, ga opzoek naar de tijgerlotus of Nymphaea lotus "zenkeri", Deze heeft mooie gemarmerde rode en groene bladeren en kan onder de juiste omstandigheden zelfs gaan bloeien. De bloemen zijn rood of blauw. Deze plant is echt de blikvanger voor dit biotoopaquarium. Eventueel kun je bij de lelie een voedertablet in de bodem stoppen. Doe dit alleen als je een groot aquarium hebt en een grote plant wil of als je graag wil dat de plant gaat boeien. Wil je de plant liever kleinhouden, geef dan niet teveel mest en snoei regelmatig. Een andere aparte West-Afrikaanse plant is de Crinum calamistratum met zijn lange gekroesde bladeren. Let op, deze plant heeft wel veel licht nodig. Vissen: Scholenvissen, die zich vooral ophouden in de midden/bovenlaag, zijn te vinden onder de Afrikaanse tetras (tandkarpers) denk aan: Phenacogrammus interruptus (Congozalm), Arnoldichthys spilopterus (Arnold's roodoogzalm), Brycinus longipinnis (langvintetra) Alestopetersius (vroeger Hemigrammopetersius) caudalis geelstaartkongozalm), Aplocheilichthys normani of A. luxopthalmus (lichtoogje). Crinum calamistratum Cichliden zijn vooral op en rond de bodem en in holen te vinden. De bekendste cichlide uit de Afrikaanse rivieren is, zeker weten, de kersenbuikcichlide (Pelvicachromis pulcher). Deze vis is gemakkelijk te kweken en te sexen, bijna overal verkrijgbaar, goedkoop en bovendien een prachtige kleurrijke vis. Ook minder bekende Pelvicachromissoorten zoals de P. subocellatus en P. taeniatus zijn erg mooi en interessant. Ook de Anomalochromis thomasi, (african buberfly cichlid) is een makkelijke vreedzame cichlide, die makkelijk kweekt en geschikt is voor beginners. Verschillende Nanochromissoorten, zoals N. nudiceps komen ook veel voor in de Congobekken, maar kunnen vrij agressief zijn. Ook grotere cichliden (als ruimte geen beperking is) zoals Chromidotilapia guentheri, Steatocranus 3nan3 (Leeuwenkopcichlide), Thysochromis ansorgii, diverse Tilapiasoorten en de juweel cichliden uit het geslacht Hemichromis, waarvan Hemichromis lifalili een van de vreedzamere soorten is, kunnen gekozen worden. Vergeet niet dat de meeste cichliden nogal agressief kunnen worden tijdens de broedperiode. Een goed ingerichte bak met veel holletjes en schuil gelegenheden kan helpen om agressie of de gevolgen daarvan te verminderen. Een kweekbak is geen overbodige luxe om agressieve broedparen tijdelijk in onder te brengen. De overige vissen in de West-Afrikaanse rivieren zijn AV De Siervis - pagina 17

zeer divers van uiterlijk en kunnen van het biotoop echt iets bijzonders maken. Er zijn verschillende soorten Synodontismeervallen te vinden, bijvoorbeeld S. haugi, S. nigriventris, S. eupterus, S. decorus, S. robertsi, en S. schoutedeni. Ook de killivis Epiplatys dageti (dwarsbandsnoekje) wordt gevonden in deze wateren. De klimbaarssoorten van het geslacht Ctenopoma zijn labyrintvissen. Ze kunnen niet met kleine vissen gehouden worden, want die zien ze als voedsel. Ze blijken hun bek wonderbaarlijk ver te kunnen uitstulpen en opensperren waardoor ze in verhouding flinke prooien naar binnen kunnen werken. Zeer aparte en toch sierlijke vissen om te zien zijn de Mormyridae (olifantsvissen), de Afrikaanse mesvis en de Afrikaanse vlindervis Pantodon buchholzi. Ongewervelden: In dit biotoop kan ook de Afrikaanse waaierhandgarnaal (Atyopsis gabonensis) gehouden worden. Hij filtert met de sierlijke waaiers aan zijn poten micro-organismen uit het water. Om dit te kunnen doen heeft dit dier behoefte aan een redelijke stroming. De West-Afrikaanse puntslak, Pachymelania byronensis voelt zich ook thuis in dit biotoop. Dit is een rustige slak, die overdag actief is, met name rondom voedertijd. Hij eet voedselresten die op de bodem terecht komen en is absoluut geen planteneter. Deze slak graaft zich graag in de bodem. Een voordeel hiervan is, dat de bodem omgewoeld wordt en van zuurstof voorzien. De slak is levendbarend en plant zich prima voort in het aquarium. Het huisje wordt zo'n 5 cm lang en is bezet met puntjes. Biotoop: Stroomversnellingen in de Congorivier: De Congorivier is op de Nijl na de grootste rivier van Afrika. Deze rivier voert water af uit een groot deel van West- en Centraal Afrika. De Congorivier en zijn zijtakken snijden vooral door tropisch regenwoud, maar stromen ook over de savanne. In het stroomgebied van de rivier leven circa 700 soorten vissen en ruim 200 soorten amfibieën. Op een aantal plaatsen komen stroomversnellingen en watervalletjes voor. De stroomversnellingen in dit gebied vormen de inspiratie voor de beschrijving van dit biotoop, maar soortgelijke stroomversnellingen bestaan in vele andere Afrikaanse rivieren. Water: Doordat de Congorivier twee maal de evenaar kruist voert de rivier water af van zowel het noordelijk als het zuidelijk halfrond. Dit heeft tot gevolg dat de seizoenen van beide kanten invloed hebben op de Zaïre rivier. De regentijd op het tropische noordelijk halfrond valt samen met de droge tijd in de zuidelijke tropen en andersom. De hoeveelheid water in de rivier schommelt daardoor veel minder dan de hoeveelheid water in een tropische rivier die maar aan 1 kant van de evenaar stroomt. Het water in de rivier is neutraal tot licht basisch (ph: 7.0-7.5) en zacht tot matig hard (DH: 6-10), de temperatuur ligt tussen de 25 en 27 ºC. Aquarium: Door de turbulente in de stroomversnellingen is het water in deze rivieren erg zuurstofrijk. Het water in het aquarium zal dus goed doorlucht moeten worden en er zal wat stroming moeten staan, dit kan bijvoorbeeld bereikt worden door aan de uitstroomslang van het potfilter een uitstroombuis met gaatjes te zetten en deze net boven het wateroppervlak in het aquarium te bevestigen. Een krachtige pomp kan worden gebruikt om de stroming na te bootsen, door deze schuin omhoog, riching het w teroppervlak, te richten, komt ook extra zuurstof in het water. Er dient een ruime open zwemruimte te zijn, maar wat grote afgeronde AV De Siervis - pagina 18

stenen, eventueel gecombineerd met savannehout cre. ren een natuurlijk aanzicht. Het substraat kan bestaan uit fijn grind of zand. In de natuur is het water troebel door de stroming, zorg daarom voor niet te felle verlichting, daar houden de vissen niet van. Hemichromis lifalilli Planten: Door de sterke stroming groeien er weinig planten in de stroomversnellingen. In het aquarium kunnen planten gebruikt worden, als ze goed verankerd zijn of beschermd tegen de stroming. Afrikaanse planten die geschikt zijn voor een snelstromende omgeving zijn o.a. de Afrikaanse watervaren (Bolbitis heudeloti) en de verschillende Anubias soorten. Zowel de watervaren als de Anubiassen zijn epifyten; je kunt ze op hout of steen laten groeien. De Anubias is endemisch voor de Afrikaanse rivieren, hij komt van nature alleen daar voor. Vissen: De glasmeervallen Eutropiellus buffei en Parailia congica zijn beide bijzondere scholenvisjes van zo'n 8 cm. Een groep van 6 tot 20 van één van deze vissen is een echte blikvanger. Verder komen diverse Afrikaanse tetra's in aanmerking: Arnoldichthys spilopterus, Distichodus sexfasciatus en Phenacogrammus interruptus. lingen. Ook diverse Synodontis soorten komen voor in het stroom-gebied van de Congorivier. De S. brichardi en S. ornatipinnis zijn specifiek te vinden in de stroomversnel- De volgende cichliden komen voor in het stroomgebied van de Congorivier: Steatocranus casuanus, Hemichromis lifalili. Hemichromis thomasi, Teleogramma brichardi en diverse Lamprologus soorten. Ook de meervallen Chiloglanis cameroonensis en Chrysichthys ornatus voelen zich thuis in dit biotoop. Ongewervelden: In dit biotoop kan ook de Afrikaanse waaierhandgarnaal (Atyopsis gabonensis) voorkomen. Zoals je ziet zijn er wat overlappingen tussen het eerste en het tweede biotoop... dit is niet zo gek aangezien ze achter elkaar in dezelfde rivier kunnen voorkomen. De meeste soorten uit het ene biotoop zullen het in het algemeen ook vrij goed doen in het andere biotoop. Een middenweg is dus ook mogelijk. Bron: www.poseidongent.be Visweetjes Goudvis Goudvissen (Carassius auratus) kunnen infrarood licht zien. Blauwe vinvis De Blauwe vinvis (Balaenoptera Musculus) heefteen tong zo groot als een olifant. Oesters Oesters van het vrouwlijke geslacht naar het mannelijke geslacht kunnen veranderen en omgekeerd. Nautilussen Nautilussen zijn al miljoenen jaren onveranderd (hetzelfde) en worden levende fossielen genoemd. Een nautilus is eigenlijk een inktvis met een uitwendige schelp en leeft op circa 300 meter diepte. De nautilus zwemt door water in en uit de schelp te pompen en halen de leeftijd van 20 jaar. Wat is de snelste vis? Momenteel is de Indo-Pacific zeilvis de snelste vis op aarde. ( snelheid 110 km per uur) AV De Siervis - pagina 21

Ledeninfo Contributie Categorie Siervis Siervis + NBAT Siervis + NBAT + Het Aquarium lid 35 51 69 60 + 30 46 64 jeugdlid 30 46 64 huisgenoot 15 nvt nvt U bent donateur vanaf 15 euro per jaar. Inschrijving geschiedt door storting op Rabobanknummer: NL51 RABO 0156 5821 63 t.n.v. A.V. De Siervis, Oosterhout, of per kas op de verenigingsavond op de eerste maandag van de maand. Het lidmaatschap gaat in op de eerste dag van de volgende maand nadat het inschrijfgeld en de contributie is ontvangen. Opzegging van het lidmaatschap kan eenmaal per jaar en dient SCHRIFTELIJK te gebeuren voor 1 september van het lopende jaar. U kunt lid worden door een mail te sturen naar info@desiervis.nl of ga naar onze website: www.desiervis.nl AV De Siervis - pagina 22