Normenkader waterschap Vechtstromen versie: 18 januari 2014
2 9 Normenkader waterschap Vechtstromen
Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 1.1 Rechtmatigheid... 4 1.2 Normenkader - procedureel... 4 1.3 Normenkader - inhoudelijk... 4 1.4 Toegepaste literatuur, achtergrondinformatie... 5 Bijlage 1 Normenkader waterschap Vechtstromen... 6 Normenkader waterschap Vechtstromen 3 9
1 Inleiding Op grond van artikel 108 van de Waterschapswet stelt het algemeen bestuur bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast 1. Met deze verordening worden de eisen van rechtmatigheid, verantwoording en controle gewaarborgd. Daarnaast stelt het algemeen bestuur, op grond van artikel 109 in de Waterschapswet, bij verordening regels vast voor de controle op het financiële beheer en op de inrichting van de financiële organisatie 2. Deze verordening waarborgt dat de rechtmatigheid van het financiële beheer en van de inrichting van de financiële organisatie wordt getoetst. Als één van de voorwaarden voor een (praktische) implementatie van deze wetsartikelen is het normenkader voor waterschap Vechtstromen opgesteld. Daarnaast wordt met dit normenkader recht gedaan aan de beginselen van de Nederlandse code voor goed openbaar bestuur 3 en dan met name Openheid en Integriteit en Legitimiteit. In het vervolg van dit rapport zal eerst ingegaan worden op het begrip rechtmatigheid en vervolgens procedureel en inhoudelijk op het normenkader. 1.1 Rechtmatigheid In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) wordt onderscheid gemaakt tussen het juridische begrip rechtmatigheid en de rechtmatigheid in het kader van de accountantscontrole. Het juridische begrip omvat het handelen in overeenstemming met alle wetten en regels. Bij rechtmatigheid in het kader van de accountantscontrole zijn alleen wetten en regels met financiële beheershandelingen 4 relevant. Voorgesteld wordt laatstgenoemde type rechtmatigheid (ook) richtinggevend te laten zijn voor de voor de interne controle binnen waterschap Vechtstromen. Dit laatste wordt trouwens ook geadviseerd door de commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording). Hierbij zal, evenals bij de accountantscontrole, getoetst worden of baten, lasten en balansmutaties (ambtelijk en bestuurlijk) rechtmatig tot stand zijn gekomen. 1.2 Normenkader - procedureel Voorafgaand aan het toetsen van de (financiële) rechtmatigheid dient vastgesteld te worden welke regelgeving van hogere overheden en van het waterschap zelf bepalingen bevat over financiële beheershandelingen. Deze inventarisatie leidt tot het zogenaamde normenkader voor waterschap Vechtstromen. Vervolgens dient dit normenkader door het algemeen bestuur vastgesteld te worden. Gezien het gering aantal (jaarlijkse) wijzigingen in wet- en (interne) regelgeving wordt voorgesteld het normenkader vast te stellen met een looptijd gelijk aan de zittingsperiode van het huidige algemeen bestuur van waterschap Vechtstromen. De lange(re) looptijd van het normenkader laat onverlet dat de (ambtelijke) organisatie verantwoordelijk blijft voor het toepassen van actuele en geldende wet- en (interne) regelgeving. Ook bij de (jaarlijkse) accountantscontrole zal dit als uitgangpunt gelden. 1.3 Normenkader - inhoudelijk De accountant ondersteunt het algemeen bestuur in haar controlerende functie. Als gevolg hiervan wordt bij de rechtmatigheidscontrole door de accountant getoetst of baten, lasten en balansmutaties overeenkomstig bepalingen in relevante wet- en (interne) regelgeving tot stand zijn gekomen. 1 Op 2 januari 2014 heeft het algemeen bestuur de Verordening beleids- en verantwoordingsfunctie waterschap Vechtstromen vastgesteld. 2 Op 2 januari 2014 heeft het algemeen bestuur de Controleverordening waterschap Vechtstromen vastgesteld. 3 In de Nederlandse code voor goed openbaar bestuur omvat de basale beginselen van goed openbaar bestuur zijn in onze democratische rechtsstaat. Het is een informeel instrument dat een beroep doet op de eigen verantwoordelijkheid van besturen om een gewetensvolle invulling te geven aan hun taken en verantwoordelijkheden in het openbaar bestuur. 4 Financiële beheershandelingen kunnen transacties, overdrachten, financieringen en vermogensmutaties zijn. 4 9 Normenkader waterschap Vechtstromen
Bij de interne regelgeving gaat het dan om regelgeving van het algemeen bestuur die als norm gelden voor het dagelijks bestuur (en gemandateerden) bij het aangaan van transacties en dergelijke. Besluiten en verordeningen van het dagelijks bestuur vallen buiten de scope van de rechtmatigheidscontrole, tenzij dit op last van hogere regelgeving of regelgeving van het algemeen bestuur alsnog vereist is. Dit betreffen zogenaamde kaderstellende besluiten van het dagelijks bestuur die betrekking hebben op financiële beheershandelingen. Bij de interne controle (en accountantscontrole) zal vervolgens getoetst worden of het voorgeschreven (kaderstellend) besluit daadwerkelijk door het dagelijks bestuur is genomen. Indien wet- en/of (interne) regelgeving ook inhoudelijke eisen aan het besluit van het dagelijks bestuur stelt, zal ook worden getoetst of aan deze eisen is voldaan. Op grond van vorenstaande is in de bijlage bij dit rapport het normenkader voor waterschap Vechtstromen opgenomen. 1.4 Toegepaste literatuur, achtergrondinformatie - Kadernota Rechtmatigheid, commissie BBV, 2013. - Handreiking rechtmatigheid nieuwe Waterschapswet, Unie van Waterschappen, 2009. - Model normenkader voor waterschappen, werkgroep model normenkader waterschappen, 2013 Normenkader waterschap Vechtstromen 5 9
Bijlage 1 Normenkader waterschap Vechtstromen Wet- en regelgeving met financiële beheershandelingen tot gevolg gecategoriseerd naar bestuursprogramma s: Programma Watersysteem Programma Watersysteem Waterketen Wet- en regelgeving (Europees) Subsidies Subsidieregeling ESF 2007-2013 Algemeen Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (aangaande staatssteun) De-minimisverordening (verordening EEG nr. 1998/2006) Belastingen Richtlijn betreffende het gemeenschappelijk stelsel van belastingen over de toegevoegde waarde (Richtlijn 2006/112/EG) Financiën Richtlijn betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties (Richtlijn 2011/7/EU) Inkoop en aanbestedingen Aanbestedingsrichtlijn leveringen, diensten en werken (Richtlijn 2004/18/EG) Verordening (EG) nr. 213/2008 betreffende de gemeenschappelijke woordenlijst overheidsopdrachten (CPV) Wet- en regelgeving (Nationaal) Algemeen Waterwet Waterbesluit Waterregeling Belemmeringenwet privaatrecht Pachtprijzenbesluit 2007 Ruimtelijk bestuursrecht Wet ruimtelijke ordening Besluit ruimtelijke ordening Wet inrichting landelijk gebied Onteigeningswet Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten Milieu Wet milieubeheer Besluit vervuilingswaarde ingenomen water 2009 Visserijwet Subsidies Regeling bijzondere subsidies waterkeren en waterbeheren Tijdelijke regeling eenmalige uitkering stedelijke synergieprojecten kaderrichtlijn water Algemeen Waterwet 6 9 Normenkader waterschap Vechtstromen
Programma Wet- en regelgeving (Nationaal) Algemeen Algemene wet bestuursrecht Besluit proceskosten bestuursrecht Besluit tarieven openbaarheid van bestuur Burgerlijk wetboek Waterschapswet Waterschapsbesluit Mededingingswet Ruimtelijk bestuursrecht Wet gemeenschappelijke regelingen Belastingen Algemene wet inzake rijksbelastingen Uitvoeringsregeling Algemene wet inzake rijksbelastingen 1994 Invorderingswet 1990 Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 Kostenwet invordering rijksbelastingen Wet waardering onroerende zaken Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst Regeling diplomatieke en internationale vrijstellingen waterschapsbelastingen Wet op de omzetbelasting 1968 Uitvoeringsbeschikking omzetbelasting 1968 Wet op de belastingen van rechtsverkeer Wet op de accijns Wet belastingen op milieugrondslag Financiën Wet houdbare overheidsfinanciën Wet financiering decentrale overheden Besluit leningvoorwaarden decentrale overheden Uitvoeringsregeling Financiering decentrale overheden Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden Regeling schatkistbankieren decentrale overheden Regeling beleidsvoorbereiding en verantwoording waterschappen Inkoop en aanbestedingen Aanbestedingswet 2012 Aanbestedingsreglement werken 2012 (ARW) Personeel en organisatie Pensioenwet Werkloosheidswet Ziektewet Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers Wet financiering sociale verzekeringen Wet kaderregeling VUT overheidspersoneel Wet op de loonbelasting 1964 Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen Zorgverzekeringswet Wet arbeid en vreemdelingen Wet structuur uitvoerorganisatie werk en inkomen Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag Uitvoeringsbesluit loonbelasting 1965 Uitvoeringsregeling loonbelasting 2011 Normenkader waterschap Vechtstromen 7 9
Programma (vervolg) Wet- en regelgeving (Nationaal) Personeel en organisatie (vervolg) Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen Wet inkomstenbelasting 2001 Wet overheidspersoneel onder de werknemersverzekering Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Pensioenreglement Stichting Pensioenfonds ABP Interne regelgeving met financiële beheershandelingen tot gevolg gecategoriseerd naar bestuursprogramma s: Programma Watersysteem Waterketen Regelgeving Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regeling Waterschapslaboratorium Rijn Oost Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regeling Waterschapslaboratorium Rijn Oost Bestuur Verordening rechtspositie bestuursleden Vechtstromen Verordening financiële bijdragen aan bestuursfracties waterschap Vechtstromen Bezoldiging leden van het dagelijks bestuur Reglement voor de adviescommissie waterschap Vechtstromen Presentievergoeding fractievertegenwoordigers 5 Belastingen Verordening watersysteemheffing waterschap Vechtstromen 2014 Verordening verontreinigingsheffing waterschap Vechtstromen 2014 Verordening zuiveringsheffing waterschap Vechtstromen 2014 Kwijtscheldingsverordening Vechtstromen Financiën Verordening beleids- en verantwoordingsfunctie waterschap Vechtstromen Controleverordening waterschap Vechtstromen Beleidsnotitie reserves en voorzieningen Beleidsnotitie activa 5 Besluit kostentoerekening waterschap Vechtstromen 5 Besluit meerjarige lastendrukontwikkeling Vechtstromen 5 Treasurystatuut waterschap Vechtstromen 2014 5 5 Betreft kaderstellend besluit van het dagelijks bestuur die betrekking heeft op financiële beheershandelingen. Bij de interne controle (en accountantscontrole) zal getoetst worden of het voorgeschreven (kaderstellend) besluit daadwerkelijk door het dagelijks bestuur is genomen. Indien wet- en/of (interne) regelgeving ook inhoudelijke eisen aan het besluit van het dagelijks bestuur stelt, zal ook worden getoetst of aan deze eisen is voldaan. 8 9 Normenkader waterschap Vechtstromen
Programma (vervolg) Regelgeving Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regeling gemeenschappelijk belastingkantoor Lococensus-Tricijn 2014 Gemeenschappelijke regeling Het Waterschapshuis Nadeelcompensatie Procedureverordening nadeelcompensatie waterschap Vechtstromen Personeel en organisatie Sociaal statuut fusie waterschap Velt en Vecht en waterschap Regge en Dinkel tot het nieuwe waterschap Vechtstromen Sectorale Arbeidsvoorwaarden Waterschapspersoneel Normenkader waterschap Vechtstromen 9 9