Veehouderij structuur 2017

Veehouderij structuur 2017 Jaap van Os, Rob Smidt en Edo Gies Wageningen Environmental Research Maart 2019

Inleiding Op verzoek van Wakker Dier heeft Wageningen Environmental Research (WENR) een overzicht gemaakt van de veehouderijstructuur in Nederland. Waar in voorgaande jaren regelmatig de focus lag op grootschalige veehouderijbedrijven, heeft WENR ervoor gekozen om de gehele sector in beeld te brengen, inclusief de kleinere locaties en bedrijven. (Bron afbeelding voorzijde: Marijke Verhagen, http://www.freenatureimages.eu/) Dit betekent dat voor de belangrijkste diergroepen in de Nederlandse veehouderij overzichtstabellen zijn gemaakt met het aantal bedrijven dat per provincie in een bepaalde grootteklasse valt. Hierbij worden de volgende diergroepen meegenomen: melkkoeien, vleeskalveren, vleesvarkens, fokzeugen, legkippen, vleeskuikens en geiten. Daarbij wordt het begrip bedrijfsgrootte steeds vanuit twee invalshoeken belicht: - Per bedrijfseenheid, zoals bedrijven zich registreren bij de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO). - Per bedrijfslocatie, dat wil zeggen het aantal dieren dat op een bepaalde adreslocatie wordt gehuisvest. Dit onderscheid wordt gemaakt omdat verschillende landbouwbedrijven hun dieren op meerdere adreslocaties huisvesten. Daarnaast komt het ook voor dat op één adreslocatie dieren van verschillende bedrijven worden gehouden. De basis gegevens van de diertellingen zijn afkomstig van de jaarlijkse landbouwtelling zoals deze door de RVO en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) wordt samengesteld. Hierin worden alle veehouderijbedrijven in Nederland gevraagd om opgave te doen van het aantal dieren dat op 1 april aanwezig is. Voor bedrijven die geen opgave insturen worden schattingen gemaakt op basis van eerder ingevulde dieraantallen of de Identificatie en Registratie (I&R) gegevens. Daarnaast worden de I&R gegevens ook gebruikt door WENR om de informatie van bedrijfsniveau te verdelen over de bijbehorende bedrijfslocaties. In de tabellen hieronder is voor het jaar 2017 vermeld hoeveel bedrijven of agrarische bedrijfslocaties per provincie in een bepaalde grootteklasse vallen. De eerste zeven tabellen geven het aantal bedrijven en locaties weer, de volgende zeven het aantal dieren per grootteklasse. Als er bij een diergroep in een bepaalde grootteklassen te weinig bedrijven zijn, worden de dieraantallen niet vermeld; de totalen per provincie of per grootteklasse in heel Nederland zijn wel weergegeven. Bij de verschillende tellingen speelt de wijze van registreren een rol. Stallen kunnen bijvoorbeeld niet geheel gevuld zijn, of delen van het jaar leeg staan voor bv. schoonmaakwerkzaamheden of reparaties tussen rondes. Vooral bij de diergroepen (vleeskalveren, varkens en pluimvee) waarin meerdere dierrondes per jaar plaats vinden in dezelfde stal, zien we dit fenomeen. Daardoor kunnen bedrijven of locaties in verschillende jaren in verschillende grootte klassen terecht komen. Dit is van belang bij de vergelijking van deze cijfers met voorgaande publicaties. Tabellen Veehouderij structuur Bedrijven met Melkvee Locaties met Melkvee 1-50 50-100 100-175 175-250 > 250 totaal 1-50 50-100 100-175 175-250 > 250 totaal Groningen 144 339 318 79 61 941 179 344 329 81 55 988 Friesland 357 1.133 958 215 125 2.788 468 1.163 979 213 112 2.935 Drenthe 166 409 376 79 38 1.068 223 411 379 86 33 1.132 Overijssel 776 1.486 819 121 35 3.237 869 1.504 822 115 30 3.340 Flevoland 25 76 99 30 32 262 40 75 104 35 28 282 Gelderland 941 1.262 756 126 45 3.130 1.052 1.262 765 120 43 3.242 Utrecht 337 604 199 33 12 1.185 373 611 200 31 10 1.225 Noord-Holland 280 412 254 59 20 1.025 338 421 251 57 20 1.087 Zuid-Holland 368 595 265 53 20 1.301 414 602 265 48 20 1.349 Zeeland 54 71 68 22 11 226 60 70 70 22 9 231 Noord-Brabant 463 1.022 740 185 66 2.476 569 1.030 741 182 66 2.588 Limburg 124 224 162 40 13 563 145 224 163 40 13 585 Nederland 4.035 7.633 5.014 1.042 478 18.202 4.730 7.717 5.068 1.030 439 18.984 2 Veehouderij structuur 2017 - Wageningen Environmental Research, maart 2019

Bedrijven met Vleeskalveren Locaties met Vleeskalveren 1-500 - 1500 1 2500 > 2500 totaal 1-500 - 1500 1 2500 > 2500 totaal Groningen 27 10 2 1 3 43 28 11 3 2 1 45 Friesland 34 12 6 3 1 56 37 14 7 4 62 Drenthe 37 15 8 1 1 62 38 15 8 1 1 63 Overijssel 172 66 27 18 3 286 186 70 30 16 2 304 Flevoland 6 1 1 1 1 10 7 1 2 1 11 Gelderland 298 210 111 27 8 654 351 226 113 26 3 719 Utrecht 40 13 9 3 65 40 14 10 2 66 Noord-Holland 15 1 16 16 1 17 Zuid-Holland 21 2 1 24 23 2 1 26 Zeeland 11 1 12 11 1 12 Noord-Brabant 161 81 45 21 5 313 189 84 52 18 3 346 Limburg 34 12 2 2 50 38 14 2 2 56 Nederland 856 424 212 77 22 1.591 964 453 228 71 11 1.727 Bedrijven met Melkgeiten Locaties met Melkgeiten 1-250 250-500 - 1500 > 1500 totaal 1-250 250-500 - 1500 > 1500 totaal Groningen 16 2 2 3 23 16 3 2 3 24 Friesland 31 7 9 4 51 32 7 9 4 52 Drenthe 16 4 7 2 29 17 4 7 2 30 Overijssel 20 7 17 12 11 67 23 8 19 12 10 72 Flevoland 2 3 1 1 7 4 3 1 1 9 Gelderland 36 12 34 18 14 114 49 13 36 17 17 132 Utrecht 13 3 16 3 35 14 4 16 3 37 Noord-Holland 18 8 3 4 1 34 22 7 3 4 1 37 Zuid-Holland 18 3 9 3 1 34 19 3 9 3 1 35 Zeeland 5 4 1 10 5 4 1 10 Noord-Brabant 12 9 39 22 22 104 18 10 39 22 25 114 Limburg 3 4 6 5 6 24 5 4 5 5 6 25 Nederland 190 63 146 75 58 532 224 67 149 74 63 577 Bedrijven met Vleesvarkens Locaties met Vleesvarkens 1 - - 2500 2 5000 5000-7500 > 7500 totaal 1 - - 2500 2 5000 5000-7500 > 7500 totaal Groningen 40 9 9 4 4 66 47 12 8 4 5 76 Friesland 25 8 2 1 36 29 8 2 1 40 Drenthe 47 21 9 2 3 82 58 28 10 2 2 100 Overijssel 364 126 55 19 10 574 399 141 62 17 6 625 Flevoland 17 8 1 3 29 20 9 1 2 32 Gelderland 595 194 68 10 5 872 670 208 69 11 2 960 Utrecht 132 30 5 1 168 136 26 6 1 169 Noord-Holland 23 4 27 24 4 28 Zuid-Holland 65 12 3 2 1 83 67 12 3 3 1 86 Zeeland 24 1 7 4 1 37 26 1 9 5 1 42 Noord-Brabant 571 308 238 82 41 1.240 718 354 261 89 19 1.441 Limburg 139 120 89 18 15 381 244 148 95 24 8 519 Nederland 2.042 841 486 142 84 3.595 2.438 951 526 157 46 4.118 3 Veehouderij structuur 2017 - Wageningen Environmental Research, maart 2019

Bedrijven met Zeugen Locaties met Zeugen 1-250 250-500 800 800-1200 > 1200 totaal 1-250 250-500 800 800-1200 > 1200 totaal Groningen 21 12 4 37 26 11 4 41 Friesland 9 5 3 3 20 12 7 5 2 26 Drenthe 18 16 7 3 4 48 29 16 7 3 3 58 Overijssel 83 82 40 22 16 243 100 88 41 24 15 268 Flevoland 4 4 3 11 4 4 3 11 Gelderland 152 101 53 24 15 345 195 103 57 24 14 393 Utrecht 30 13 2 5 3 53 32 13 2 5 2 54 Noord-Holland 11 2 1 14 11 2 1 14 Zuid-Holland 24 8 2 1 2 37 29 7 1 2 2 41 Zeeland 12 1 1 14 13 1 1 15 Noord-Brabant 201 226 143 81 78 729 306 235 150 91 78 860 Limburg 48 74 45 27 32 226 108 79 48 29 28 292 Nederland 613 543 301 167 153 1.777 865 565 317 181 145 2.073 Bedrijven met Legkippen Locaties met Legkippen 1-25.000 - - 120.000 > 120.000 totaal 1-25.000 - - 120.000 > 120.000 totaal Groningen 22 13 6 3 3 47 21 15 7 4 2 49 Friesland 35 11 7 6 1 60 34 16 7 4 1 62 Drenthe 21 23 5 7 1 57 22 25 8 5 2 62 Overijssel 103 58 23 8 5 197 108 64 20 8 5 205 Flevoland 23 14 1 6 44 23 14 1 2 4 44 Gelderland 242 96 39 24 9 410 261 99 45 28 8 441 Utrecht 67 17 7 2 3 96 68 17 9 2 2 98 Noord-Holland 36 3 1 40 36 3 1 40 Zuid-Holland 22 1 23 22 1 23 Zeeland 15 7 1 2 3 28 14 8 1 2 3 28 Noord-Brabant 125 75 32 31 14 277 139 86 37 29 12 303 Limburg 51 23 21 21 40 156 72 30 27 25 40 194 Nederland 762 341 142 105 85 1.435 820 378 162 110 79 1.549 Bedrijven met Vleeskuikens Locaties met Vleeskuikens - 10.0000-1 - - 10.0000-1 - 1-10.0000 1 220.000 > 220.000 totaal 1-10.0000 1 220.000 > 220.000 totaal Groningen 37 16 7 3 3 66 52 18 6 2 2 80 Friesland 23 19 10 5 4 61 34 19 14 6 2 75 Drenthe 29 12 11 5 2 59 42 16 12 5 1 76 Overijssel 36 25 10 5 2 78 36 26 14 5 1 82 Flevoland 16 5 21 20 5 25 Gelderland 44 14 5 3 2 68 54 15 9 2 1 81 Utrecht 5 4 1 10 6 3 1 10 Noord-Holland 11 2 2 4 19 12 3 1 2 1 19 Zuid-Holland 7 3 1 11 8 3 1 12 Zeeland 10 5 1 16 11 5 1 17 Noord-Brabant 75 42 28 22 10 177 93 45 30 21 8 197 Limburg 20 12 5 6 2 45 26 17 7 4 2 56 Nederland 313 159 79 55 25 631 394 175 95 48 18 730 4 Veehouderij structuur 2017 - Wageningen Environmental Research, maart 2019

Bedrijven met Melkvee - aantal dieren Locaties met Melkvee - aantal dieren 1-50 50-100 100-175 175-250 > 250 totaal 1-50 50-100 100-175 175-250 > 250 totaal Groningen 3.670 25.874 41.095 16.352 20.935 107.926 4.001 26.165 42.649 16.805 18.690 108.310 Friesland 9.622 86.457 123.712 44.080 43.599 307.470 10.561 88.737 126.287 43.504 38.233 307.322 Drenthe 4.581 30.877 48.085 16.700 13.038 113.281 5.164 31.092 48.372 17.991 11.188 113.807 Overijssel 21.220 111.100 102.484 24.510 11.087 270.401 22.090 112.502 102.861 23.298 9.378 270.129 Flevoland 924 5.862 12.627 6.258 11.947 37.618 1.065 5.787 13.312 7.217 10.283 37.664 Gelderland 24.765 93.655 95.297 25.748 14.308 253.773 25.668 93.718 96.452 24.370 13.632 253.840 Utrecht 9.713 43.996 24.521 6.441 4.240 88.911 9.904 44.459 24.641 6.009 3.693 88.706 Noord-Holland 8.161 30.230 32.640 11.698 7.030 89.759 9.007 30.954 32.215 11.300 6.351 89.827 Zuid-Holland 10.025 43.389 33.681 10.734 6.547 104.376 10.374 43.942 33.580 9.690 6.526 104.112 Zeeland 1.305 5.228 8.649 4.443 3.971 23.596 1.426 5.168 8.953 4.470 3.346 23.363 Noord-Brabant 11.589 76.168 94.701 37.938 21.881 242.277 12.243 76.655 94.733 37.210 21.582 242.423 Limburg 3.240 16.832 20.635 8.018 6.096 54.821 3.270 16.818 20.649 8.003 5.966 54.706 Nederland 108.815 569.668 638.127 212.920 164.679 1.694.209 114.773 575.997 644.704 209.867 148.868 1.694.209 Bedrijven met Vleeskalveren - aantal dieren Locaties met Vleeskalveren - aantal dieren 1-500 - 1500 1 2500 > 2500 totaal 1-500 - 1500 1 2500 > 2500 totaal Groningen 3.466 7.335 12.445 27.227 3.594 7.676 3.497 24.227 Friesland 4.842 8.957 7.627 29.474 5.141 10.825 8.662 7.425 32.053 Drenthe 6.442 10.986 8.897 31.961 6.146 10.986 8.807 31.249 Overijssel 32.325 48.516 33.559 33.425 10.817 158.642 34.125 51.462 36.630 30.252 5.826 158.295 Flevoland 1.020 7.870 1.101 7.250 Gelderland 69.465 153.037 133.142 50.191 27.681 433.516 77.752 164.591 135.509 47.882 8.618 434.352 Utrecht 7.299 9.404 11.286 5.426 33.415 7.299 9.909 12.710 3.676 33.594 Noord-Holland 1.583 1.583 Zuid-Holland 2.036 4.598 2.053 4.615 Zeeland 1.636 1.636 Noord-Brabant 31.419 60.361 55.171 37.208 18.876 203.035 34.506 61.962 63.695 31.858 11.474 203.495 Limburg 5.291 8.251 2.332 4.157 20.031 5.289 9.448 2.332 3.570 20.639 Nederland 165.706 309.856 256.683 141.710 79.033 952.988 179.107 329.868 275.690 130.664 37.659 952.988 Bedrijven met Melkgeiten - aantal dieren Locaties met Melkgeiten - aantal dieren 1-250 250-500 - 1500 > 1500 totaal 1-250 250-500 - 1500 > 1500 totaal Groningen 480 684 1.288 3.770 6.222 509 948 1.288 3.770 6.515 Friesland 480 2.843 5.717 4.436 13.476 367 2.843 5.717 4.436 13.363 Drenthe 1.004 1.511 5.089 5.155 12.759 1.004 1.482 5.089 5.155 12.730 Overijssel 305 2.831 12.898 14.202 23.050 53.286 483 3.136 14.352 14.591 20.951 53.513 Flevoland 60 2.528 5.802 37 2.528 5.778 Gelderland 1.063 4.130 26.539 21.093 36.270 89.095 1.368 4.387 28.248 19.638 37.375 91.016 Utrecht 978 1.186 12.645 3.863 18.672 978 1.599 12.645 3.863 19.085 Noord-Holland 657 2.676 4.228 11.762 1.099 2.420 4.228 11.762 Zuid-Holland 925 6.226 13.949 925 6.226 13.949 Zeeland 44 2.099 44 2.099 Noord-Brabant 311 3.300 28.736 25.928 59.089 117.364 395 3.639 28.936 25.894 55.813 114.677 Limburg 5 1.522 4.630 5.986 19.951 32.094 68 1.525 4.115 5.923 20.462 32.093 Nederland 6.312 23.429 108.593 87.748 150.498 376.580 7.277 24.725 111.441 86.585 146.552 376.580 Bedrijven met Vleesvarkens - aantal dieren Locaties met Vleesvarkens - aantal dieren 1 - - 2500 2 5000 5000-7500 > 7500 totaal 1 - - 2500 2 5000 5000-7500 > 7500 totaal Groningen 9.092 15.106 32.933 24.606 45.437 127.174 10.777 19.137 29.456 24.549 43.702 127.621 Friesland 8.976 10.113 35.617 9.716 33.563 Drenthe 13.324 36.880 29.689 11.722 39.177 130.792 15.595 47.649 33.405 12.082 24.202 132.933 Overijssel 128.739 204.723 186.822 115.191 88.812 724.287 140.910 226.869 211.700 103.441 49.626 732.546 Flevoland 6.349 31.524 54.670 7.454 15.249 48.101 Gelderland 212.546 310.509 236.991 59.009 72.605 891.660 234.755 329.515 238.067 65.682 15.800 883.819 Utrecht 38.651 48.501 111.405 38.518 40.233 107.256 Noord-Holland 3.807 5.693 9.500 3.810 5.693 9.503 Zuid-Holland 13.128 15.322 9.091 63.524 14.229 16.310 9.091 65.613 Zeeland 9.460 26.964 24.034 69.946 10.446 34.642 29.744 84.320 Noord-Brabant 240.553 523.460 842.007 489.534 440.694 2.536.248 292.956 591.663 924.362 533.156 161.064 2.503.201 Limburg 61.005 215.557 307.008 108.620 183.866 876.056 100.948 259.102 327.670 140.984 73.699 902.403 Nederland 745.630 1.401.986 1.699.541 851.379 932.343 5.630.879 880.114 1.563.426 1.840.582 940.595 406.162 5.630.879 In grootte klassen met een te klein aantal bedrijven is het aantal dieren weggelaten. 5 Veehouderij structuur 2017 - Wageningen Environmental Research, maart 2019

Bedrijven met Zeugen - aantal dieren Locaties met Zeugen - aantal dieren 1-250 250-500 800 800-1200 > 1200 totaal 1-250 250-500 800 800-1200 > 1200 totaal Groningen 1.285 4.477 2.756 8.518 1.511 4.132 2.754 8.397 Friesland 764 1.989 1.904 3.148 7.805 973 2.713 3.128 1.840 8.654 Drenthe 1.947 5.599 4.552 2.601 11.538 26.237 2.361 5.563 4.517 2.563 4.992 19.996 Overijssel 9.291 30.456 24.457 21.721 26.943 112.868 10.208 32.669 25.289 24.144 27.187 119.497 Flevoland 208 1.426 15.489 17.123 208 1.426 5.561 7.195 Gelderland 18.270 35.534 33.492 23.079 28.635 139.010 19.866 36.143 35.564 22.577 24.304 138.454 Utrecht 1.684 4.716 1.180 4.629 5.113 17.322 1.786 4.668 1.180 4.629 3.828 16.091 Noord-Holland 691 2.067 691 2.067 Zuid-Holland 1.609 3.496 9.922 1.921 2.618 9.168 Zeeland 1.051 2.617 1.261 2.827 Noord-Brabant 26.924 83.769 90.050 79.427 159.671 439.841 31.727 87.048 94.501 88.820 146.861 448.957 Limburg 7.261 27.165 27.763 26.645 60.634 149.468 9.486 28.901 29.387 28.556 55.165 151.495 Nederland 70.985 198.292 188.998 163.004 311.519 932.798 81.999 206.112 198.410 175.761 270.516 932.798 Bedrijven met Legkippen - aantal dieren Locaties met Legkippen - aantal dieren 1-25.000 - - 120.000 > 120.000 totaal 1-25.000 - - 120.000 > 120.000 totaal Groningen 210.994 500.567 345.667 275.808 1.236.972 2.570.008 188.574 566.017 435.944 360.520 316.573 1.867.628 Friesland 365.403 384.051 488.589 1.945.653 352.403 577.910 469.802 1.931.267 Drenthe 265.705 930.731 316.180 2.303.245 285.456 976.019 507.851 447.276 263.472 2.480.074 Overijssel 921.255 2.076.797 1.444.024 770.383 724.935 5.937.394 984.897 2.302.962 1.254.053 787.162 724.935 6.054.009 Flevoland 299.424 1.140.826 2.099.842 305.353 595.592 222.295 2.098.701 Gelderland 2.495.303 3.386.526 2.449.577 2.443.626 2.221.765 12.996.797 2.609.267 3.557.919 2.829.941 2.774.366 1.386.213 13.157.706 Utrecht 664.047 585.772 436.146 232.115 606.231 2.524.311 674.267 604.334 574.782 202.850 584.346 2.640.579 Noord-Holland 36.675 250.255 36.675 250.255 Zuid-Holland 82.022 82.022 Zeeland 242.179 205.591 503.579 1.197.892 287.140 524.579 1.242.853 Noord-Brabant 1.087.395 2.690.374 2.137.045 3.026.015 3.124.388 12.065.217 1.253.329 3.162.525 2.396.145 2.818.701 2.511.219 12.141.919 Limburg 446.900 841.823 1.317.117 2.014.556 8.372.847 12.993.243 729.643 1.055.214 1.719.028 2.388.911 7.126.070 13.018.866 Nederland 7.021.394 12.390.264 9.051.345 10.282.149 18.220.727 56.965.879 7.627.157 13.841.484 10.313.960 10.691.824 14.491.454 56.965.879 Bedrijven met Vleeskuikens - aantal dieren Locaties met Vleeskuikens - aantal dieren 1 - - 10.0000 10.0000-1 1-220.000 > 220.000 totaal 1 - - 10.0000 10.0000-1 1-220.000 > 220.000 totaal Groningen 1.098.710 1.079.133 856.095 578.532 1.378.429 4.990.899 1.540.863 1.253.036 698.690 381.024 678.430 4.552.043 Friesland 649.249 1.460.648 1.234.935 915.850 1.218.280 5.478.962 1.023.282 1.413.907 1.671.059 1.135.671 638.918 5.882.837 Drenthe 898.378 874.372 1.339.949 999.943 1.038.519 5.151.161 1.223.418 1.166.969 1.421.476 4.999.551 Overijssel 863.214 1.688.344 1.266.096 934.000 748.141 5.499.795 878.385 1.738.075 1.749.175 5.635.918 Flevoland 387.400 335.500 722.900 808.335 Gelderland 842.549 1.051.112 617.560 553.014 704.049 3.768.284 1.030.817 1.046.932 1.071.454 3.749.717 Utrecht 78.393 512.273 490.784 Noord-Holland 266.166 1.338.096 313.673 332.750 1.338.096 Zuid-Holland 214.810 533.810 236.299 555.299 Zeeland 296.385 783.492 320.528 783.492 Noord-Brabant 1.939.106 3.117.691 3.515.469 3.957.389 3.108.170 15.637.825 2.252.975 3.344.776 3.687.116 3.664.367 2.495.017 15.444.251 Limburg 546.046 891.628 627.100 1.032.477 723.632 3.820.883 666.929 1.177.365 805.799 753.659 594.305 3.998.057 Nederland 8.080.406 11.412.929 9.806.204 10.019.621 8.919.220 48.238.380 10.128.114 12.362.348 11.469.626 8.691.224 5.587.068 48.238.380 In grootte klassen met een te klein aantal bedrijven is het aantal dieren weggelaten. 6 Veehouderij structuur 2017 - Wageningen Environmental Research, maart 2019

Wageningen Environmental Research Postbus 47 6700 AA Wageningen T 0317 48 07 00 www.wur.nl/environmental-research Wageningen Environmental Research De missie van Wageningen University & Research is To explore the potential of nature to improve the quality of life. Binnen Wageningen University & Research bundelen Wageningen University en gespecialiseerde onderzoeksinstituten van Stichting Wageningen Research hun krachten om bij te dragen aan de oplossing van belangrijke vragen in het domein van gezonde voeding en leefomgeving. Met ongeveer 30 vestigingen, 5.000 medewerkers en 10.000 studenten behoort Wageningen University & Research wereldwijd tot de aansprekende kennisinstellingen binnen haar domein. De integrale benadering van de vraagstukken en de samenwerking tussen verschillende disciplines vormen het hart van de unieke Wageningen aanpak. 7 Veehouderij structuur 2017 - Wageningen Environmental Research, maart 2019