INHOUD ANBO CULEMBORG... 2



Vergelijkbare documenten
INHOUD DE KIJKER APRIL

DE KIJKER NR.9/ NOVEMBER 1

Afdeling Harderwijk-Hierden

Nieuwsbrief nr. 3, september Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen

Dinxperlose Ontmoeten & Activiteitenkalender. Juni

Dagbehandeling De Horst

Nieuwsbrief januari Schoolstraat 1, 9461 AA Gieten. Telefoon: (0592) Website:

Berghuizen Breed. Doe mee met leuke activiteiten in Zuid-Berghuizen!

Februari/Maart 2016 Activiteiten commissie A.N.B.O. afdeling Wemeldinge:

De tijd die ik nooit meer

René op vakantie mei 2013 P U T T E N

Dinxperlose Ontmoeten & Activiteitenkalender. December

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging

Voorbeelden van draaiboeken

werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd

de week van de contacten met Sofie op de koffie

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang

Welkom in de Hof Ontmoeting & gezelligheid in Hof van Ammers!

Inleiding. Programma:

Vrije tijd. Studio58 & omgeving December 2018

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

Nieuwsbrief SHIB september 2013

ACTIVITEITEN APRIL/MEI 2016

Nieuwe A. Amsterdammers en taalcoaches gaan samen op stap

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Nieuwsbrief 17 Christus kwam ook voor jou!

KlimtorenNieuws. basisschool de Klimtoren Kerkstraat AG Drempt

Beleidsplan TOV Auteur: Wendy Verkerk Klein

Activiteiten Ontmoetingsplein Barendrecht

Ontmoetingscentrum voor ouderen DE ROOS Ouderen

Het Theeblaadje Juni 2015

MAANDINFORMATIE Januari 2014

Nieuwsflits juli 2014

Voor u ligt het programma van de Zomerschool voor Senioren We bestaan dit jaar 5 jaar en daarom hebben we een mooi programma samengesteld.

NIEUWSBRIEF HUISKAMER VAN ODIJK

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

Vanuit de directie. Beste ouders/verzorgers,

Veel mooie herinneringen verzachten onze smart. Voorgoed uit ons midden, voor altijd in ons hart. Iedere moeder is uniek: Zij was dat heel speciaal

Vrijdag 04 november 2011

INHOUD ANBO CULEMBORG... 2

Wat kan ik voor u doen?

Woensdag 12 en 19 augustus Bustocht en Pannenkoeken eten

Bij ons draait het om u.

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! Auteur: Wendy Verkerk- Klein

Maandagmorgen gymnastiek van uur door de SWON

Deel 2 Specifieke informatie over St. Franciscus

Hierbij ontvangt u de maandbrief van mei, o.a. door de vakantie, iets later dan u van ons gewend bent. Onze excuses voor eventueel ongemak.

Activiteitenbulletin Ewoud en Elisabeth Gasthuis. September en oktober 2015

ANDERS OUDER WORDEN. Anders Ouder Worden wordt financieel ondersteund door WOP Schollevaar

SELECTIE VAN TEKSTEN, INCLUSIEF DE OORSPRONKELIJKE TEKST

De Deuderick. De naam De Deuderick is een afgeleide van een bekende boerderij in Brummen.

Maand programma. juni activiteiten in Zoomhoek rood Activiteiten in De Gravin blauw. de Beijerkorf groen. Activiteiten in

Beleidsplan TOV Auteur: Wendy Verkerk Klein

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

Beleidsplan TOV Auteur: Wendy Verkerk Klein

Jaargang 02 nummer Informatieblad

Wijkontmoetingscentrum

Hudsonhof Activiteitenlijst april Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof KP Amsterdam Tel:

Veens trainingen. opkomen voor jezelf. samen leren. meer zelfvertrouwen. lotgenoten ontmoeten. durven vragen. een groter netwerk

Mijn mond zat vol aarde

Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof KP Amsterdam Tel: Hudsonhof Activiteitenlijst september 2015

Activiteiten overzicht

Welkom in de Open Hof

L E E R W I N S C H O T E N W E S T E R B O R K V U G H T W E S T E R B O R K S O B I B O R

NIEUWSBRIEF. Gebruik van het dossier We zien dat er een aantal mentoren al gebruik maken van Het Dossier. Complimenten daarvoor.

WEEKBRIEF 11 DECEMBER 2015 / NUMMER 18

Nieuws van de Week nr. 5 Vrijdag 30 januari 2015

Iedere meter, wandel je beter, samen gezond!

Wekelijkse activiteiten Ontmoetingsruimte De Spil in Oss

En.donderdag is het dan ook nog Hoeksteenfeestdag! De weersvoorspelling is goed en dat belooft dus ook weer een topdag te worden.

Woonzorgcentrum Theresia

Centrum voor Jeugd en Gezin

KlimtorenNieuws. Maandopening december. Sinterklaasfeest

NIEUWSBRIEF. De Zonnebladwijzer. Datum: 18 februari 2016 Week 7 / 8. Om te onthouden: Rekeningnummer van de school:

De Springplank: info 15 juni 2016.

Stamgroepnieuws, mei 2015

Assenrade. De naam Assenrade is een afgeleide van de naam van de voormalige burgemeesterswoning in Brummen.

Eerste Heilige Communie

Nieuwsflits: Augustus 2014

Werkboek Het is mijn leven

Streetwise, let op gewijzigde schooltijden. Maandag 11 t/m woensdag 13 mei Kamp groep 5 en 6 Atletiekdag groep 7 en 8, vertrek 8.30 uur met de fiets

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Activiteitenfolder november 2015

Juni 2017 Deze maand hebben we weer tal van activiteiten voor u, o.a.: Dansmiddag Kersen eten Bingo Film Woensdag 21 juni Kersen eten

de agenda 3e periode 2013 sept t/m dec, van het CLI

De Geschiedenis van de Witte Slagerij

AGENDA nr. 4 JARIG NIEUWS

Nieuwsbrief 2 1 september 2014

Nieuwsbrief Bewonersoverleg Batadorp: Nr. 20 September 2006

Activiteitenprogramma DAGBESTEDING CASTRICUM. voor mensen met een beperking

De Duivenwal. Activiteiten

Uitnodiging. Nieuwsbrief De Lichtbron Lichtbron-inspiratie

En dan Nog.. Even Dit

Transcriptie:

ANBO AFDELIING CULEMBORG UIITGAVE 10- - 2013 INHOUD ANBO CULEMBORG... 2 ANBO AFSCHEID VAN CARST KIJLSTRA... 2 VACATURES ANBO CULEMBORG... 2-3 ALGEMENE INFORMATIE... 3 OOK AMBTENAREN EN RAADSLEDEN CULEMBORG OP STAP MET ZORG EN WELZIJN... 3 STOLPERSTEINE EN HETTY DE ROODE... 4-5 - 6 DATA RIJBEWIJSKEURING... 7 DE KLAARTJESBUSJES RIJDEN AL 35 JAAR DOOR DE STAD CULEMBORG... 7-8 EXCURSIE JOODS HISTORISCH MUSEUM... 8-9 ANBO VERRASSINGSTOCHT... 9 PUZZEL... 10 KERSTREIS 11 DECEMBER NAAR OBERHAUSEN... 11 PMA- BONUS BIJ MENZISVERZEKERING... 11 PROGRAMMA ACTIVITEITEN BONVIE... 11-12 - 13 AGENDA HUIS VAN DE BUURT... 13-14 BREI-, HAAK- EN NAAICAFÉ... 14 ANBO AGENDA... 15 KERSTFEEST... 15 COLOFOON... 16 WIJZIGINGEN DIE VOOR DE ANBO CULEMBORG VAN BELANG ZIJN De ANBO Culemborg wordt regelmatig geconfronteerd met het feit dat zij niet over de juiste gegevens beschikt van haar leden door verhuizingen, overlijden of andere redenen. Verzend wijzigingen naar cla@anbo.nl of bel naar 0348-466690. DE KIJKER DECEMBER 2013 / JANUARI 2014 1 C

ANBO CULEMBORG AFSCHEID VAN CARST KIJLSTRA In april 2007 werd Carst bestuurslid van onze afdeling. Eerst was hij penningmeester, later na de reorganisatie van ons bestuur werd hij secretaris. Zijn tomeloze energie leidde ertoe dat hij naast het secretariaat ook al snel de ledenadministratie voor zijn rekening nam en het opzetten en onderhouden van de website. Carst was meestal de stuwende kracht achter het organiseren van themabijeenkomsten. De inzet van Carst werd gekenmerkt door de zorg voor een constante polsslag van de afdeling. Hij zorgde voor continuïteit in ons bestuurswerk. De agenda van vergaderingen werd zorgvuldig voorbereid, de voortgang van bestuurswerkzaam- heden werd door hem in de gaten gehouden en hij correspondeerde op profes- sionele wijze met de buitenwacht over tal van zaken. Het belangrijkst was De dat Jo kees Carst inspiratie haalde uit veel inhoudelijke onderwerpen die de senioren aangingen. Het overleg met het gemeentebestuur over huisvesting van ouderen in de toekomst, de bijdrage aan het inventariseren van huurwoningen op geschiktheid voor ouderen en ook het thema eenzaamheid als hét probleem van de oudere oudere. Over dat laatste was Carst van mening dat de landelijke ANBO te sterk het accent legde op de materiële kant van de belangenbehartiging voor ouderen in de zin van inkomenskwesties en afbrokkelende regelingen voor de zorg, maar dat de eenzaam- heid die plotseling kan opdoemen, ernstig werd verwaarloosd. Juist daar lag volgens hem een taak voor de plaatselijke ANBO- afdeling in de vorm van één op één- contacten en in de vorm van een breed scala aan activiteiten. Deze erfenis laat Carst achter voor het bestuur om nader te worden uitgewerkt. Wij vinden het als bestuur ontzettend jammer, Carst, dat je stopt met jouw ANBO- werkzaamheden. Wij zijn je dankbaar voor alle energie die je in de afdeling hebt gestoken, voor de prettige samenwerking en jouw collegialiteit. Wij wensen jou en je vrouw, samen met jullie kinderen en kleinkinderen, een hele fijne toekomst toe. VACATURES ANBO CULEMBORG Secretaris De ANBO Culemborg heeft op dit moment geen secretaris. Wij zouden het fijn vinden als ons bestuur werd versterkt. De secretaris heeft tot taak de agendering en verslag- leg legging van de maandelijkse bestuursvergadering, de behandeling van de in- en uit- gaande post en de samenstelling van het jaarverslag. Verder levert hij/zij een bijdrage aan het beleid, aan de besluitvorming van het bestuur en aan het (incidenteel, samen met de andere ouderenbonden) organiseren van informatieve bijeenkomsten voor de senioren van Culemborg. Er is volop gelegenheid voor het in teamverband inbrengen van eigen deskundigheid en ervaring, voor het ontwikkelen van initiatieven en ideeën en voor het onderhouden van contacten met andere organisaties en instanties. 2 DE KIJKER DECEMBER 2013/JANUARI 2014

Nog 2 nieuwe bestuursleden We zijn een klein bestuur en onderhouden als zodanig ook contacten met de andere vrijwilligers in onze afdelingen die allerlei activiteiten organiseren voor onze leden. Als we het bestuur ook hiervoor kunnen uitbreiden met een tweetal personen, dan worden de lasten van het huidige bestuur verlicht. Bel naar een van onze bestuursleden of stuur een e- mail als u in staat en bereid bent een bijdrage te leveren. Coördinator De Kijker Het verzamelen van kopij voor De Kijker deed tot op heden de coördinator die zijn werkzaamheden echter heeft moeten beëindigen. Wanneer alle kopij is verzameld, maken Gerda Keizer en Theo van Dam (lay- out) ons blad klaar voor de drukker. Riet van Hazendonk schrijft maandelijks artikelen voor De Kijker. Wij zouden graag aan onze redactie iemand willen toevoegen als coördinator. Heeft u belangstelling, stuur dan een e- mail naar gjmreintjes@gmail.com of bel één van onze bestuursleden. ALGEMENE INFORMATIE OOK AMBTENAREN EN RAADSLEDEN CULEMBORG OP STAP MET ZORG EN WELZIJN Maandag 23 september zijn beleidsmedewerkers en raadsleden van de Gemeente Culemborg een ochtend op stap geweest met medewerkers van zorgorganisatie STMR en Elk Welzijn. Wijkverpleegkundigen, Thuisbegeleiders en collega's van de Dagver- zorging namen de mensen mee voor een kennismaking met klanten en zorg en welzijn in de praktijk. Deelnemers konden zelf kiezen met wie zij wilde 'meedraaien'. Een deel van de groep ging samen met wijkverpleegkundigen of thuisbegeleiders de wijk in om klanten thuis te bezoeken. Anderen bezochten de dagbesteding bij BonVie of brachten een bezoek aan het woonzorgcentrum Elisabeth Hof. Na afloop kwam de groep weer samen om ervaringen uit te wisselen en te praten over het wijkgericht werken, de toekomst van de zorg en het belang van samenwerking tussen zorg en welzijnspartners. Mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen. Dat is niet alleen de eigen wens, maar ook de manier om de zorg op lange termijn betaalbaar te houden. De regie daarop ligt vanaf 1 januari 2015 bij ons als gemeente. Met het nieuwe reageerakkoord en de ontwikkelingen in de zorg wordt het nu nóg belangrijker om slimme verbindingen te leggen, in te zetten op preventie en zorg anders te organiseren. Bezoek achter de voordeur laat zien dat mensen langer in zwaardere situaties thuis wonen en wat dat vereist van de professionals om het eigen netwerk meer en blijvend aan te spreken op hun betrokkenheid. Zo werken we aan een samenredzame samenleving vertelt de Culemborgse beleidsambtenaar Paula van Oostrum. Speciale aandacht was er voor de wijkverpleegkundige als zichtbare schakel in de wijk. Een andere manier van werken, breed kijkend en handelend als spil in de wijk tussen klant en verschillende hulpverleners. Naast de reguliere taken richt de wijkverpleeg- kundige zich namelijk ook op de signalering en ondersteuning ten aanzien van wonen en welzijn. Uitgangspunt is daarbij de eigen kracht en de gedachte dat welzijn zorg voorkomt. DE KIJKER DECEMBER 2013 / JANUARI 2014 3

STOLPERSTEINE OF TE WEL STRUIKELSTENEN Op diverse plekken in Culemborg zijn op zaterdag 16 juni 2012 door de Stichting Stolpersteine Culemborg 37 zogenaamde struikelstenen geplaatst. Ze zijn geplaatst ter nagedachtenis aan Joodse inwoners van onze stad die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. De stenen liggen voor de huizen waar Joodse families woonden op het moment dat ze werden afgevoerd. Op de steen is niet alleen te lezen wie er woonde maar ook wanneer hij/zij werd vermoord. Adressen waar Joodse families hebben gewoond en waar de stolpersteine zijn geplaatst zijn: Herenstraat 7, Kattenstraat 12 / 14 / 17, Markt 7 / 23 / 47, Nieuwstraat 42, Wester- singel 82, Zandstraat 22/30/35, Tollenstraat 1/7 Oude Vismarkt 10bis / 11, Kolfbaan 4 (Kolfbaan bestaat niet meer; de tegel werd geplaatst vlak bij de molen De Hoop). Terwijl een van de stenen geplaatst werd, vertelde een toeschouwster dat, vlak voor het moment dat een van de Culemborgse Joden werd opgepakt, een vrouw haar dochtertje over de schutting aan de buurvrouw gaf. Dit meisje zou de oorlog hebben overleefd. Een ontroerend verhaal, aldus de Stichting Stolpersteine Culemborg. Het is zo belangrijk dat dit verhaal altijd verteld blijft worden!. De Stolperstein is een messing gedenksteen van 10 bij 10 centimeter. Om te lezen wat er op de steen staat moet men zich haast wel buigen waardoor een gebaar van eerbied naar het slachtoffer wordt gemaakt. Op het plaatje staan de naam, geboorte- en sterfdatum vermeld. Het initiatief is afgeleid van het project van Gunter Demnig. Deze Duitse kunstenaar plaatst over de hele wereld deze stenen zodat Joodse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog niet zullen worden vergeten. Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is, aldus deze Gunter Demnig. Meer recentelijk: Op donderdag 24 oktober van dit jaar, zijn nog eens 6 stolpersteine geplaatst voor niet- joodse inwoners van Culemborg die op gruwelijke wijze door de Nazi s zijn omgekomen. Het betrof: Hendrikus Pieter Vermeulen, Cornelis Johannes Pieter van den Ham, Henricus Wilhelmus van Lierop, Arnoldus Geerlof Sterk, Speijer Jasper Sterk en Aart Cornelis Vermeulen. 4 DE KIJKER DECEMBER 2013/JANUARI 2014

STICHTING STOLPERSTEINE EN MEVR. HETTY DE ROODE Bij gelegenheid kwam ik, ondergetekende, in gesprek met een van de oprichters van Stichting Stolpersteine. Ik werd emotioneel gegrepen door haar levensverhaal. Haar naam is Hetty de Roode- de Jong (op de foto de tweede vrouw rechts). Met haar toestemming mag ik u hiervan verhalen. Hetty is een stadsgenote en geboren in 1931 in Amsterdam. Zij groeide op in een Joods gezin met zes kinderen. Zij was de jongste. Ze heeft een heel bewogen leven gehad, met vooral een heel moeilijke jeugd. In de oorlog moesten alle Joodse mensen zich melden. Haar oudste broer moest naar een werkkamp in Groningen, twee andere broers en haar zus hebben zich na de oproep gemeld. Hetty met haar ouders en jongste broertje zijn later ondergedoken in Den Haag. Het gezin werd echter verraden. Wonder boven wonder ontsprong (alleen) Hetty deze hachelijke en gevaarlijke situatie (en de dood) en na veel omzwervingen kwam ze uiteindelijk in Friesland terecht bij een domineesechtpaar zonder kinderen, waar zij rust en liefde vond en waarbij de dominee en zijn echtgenote de zorg en de voogdij voor haar op zich namen. Ze is deze lieve mensen haar hele leven dankbaar gebleven en heeft ze, toen zij dat zelf nodig hadden, met liefde tot het eind van hun leven bijgestaan. Haar echtgenoot Rense ontmoette ze in Coevorden en na hun huwelijk woonden ze in diverse plaatsen als Haarlem, Amsterdam en later in Castricum. Op een zeker moment verhuisde zijn werk naar IJsselstein. Bewust zochten ze toen een woonplaats in die omgeving. Er moest een station zijn en middelbare scholen voor hun opgroeiende kinderen. De keus viel toen op Culemborg. Dat was mei 1976. Joods en/of Gereformeerd Wat mij intrigeerde was het antwoord op de vraag hoe Hetty omging en omgaat met haar Joodse verleden in haar vroege jeugd en haar gereformeerde opvoeding, waarin ze (op 18 jarige leeftijd) gedoopt werd en belijdenis deed. Ik vroeg me af of ik haar daar naar mocht vragen. En dat mocht Hetty maakt mij deelgenoot van haar denken, voelen en beleven hierover. Het gezin waarin zij werd geboren was weliswaar Joods, maar niet echt belevend. De vrijdag had altijd wel iets gezelligs, zei ze, maar daar bleef het toch wel bij. De angst en het verdriet van de oorlogstijd, het verdriet van het verlies van haar DE KIJKER DECEMBER 2013 / JANUARI 2014 5

ouders, haar vier broers en haar zuster heeft ze min of meer verdrongen. Pas vele jaren later, in de jaren 80 van de vorige eeuw, wilde (en kon ze ook) terugblikken en wilde er toen ook meer over weten. Ze is op zoek gegaan naar gegevens en naar Israel en Auschwitz gereisd. Ze wilde de namen en bijzonderheden ontdekken van haar familie. Dat horende is het dan ook begrijpelijk dat Hetty, samen met Nini Vonk en nog twee anderen, de Stichting Stolpersteine Culemborg opzette. Korte tijd daarna had ze grote behoefte om voor haar eigen familie ook deze stenen te laten plaatsen. Die zijn er ook gekomen. Voor haar ouderlijke huis in Amsterdam Oost op de Arntzeniusweg nr.26 liggen nu 7 struikelstenen, 7 stenen voor haar 7 omgebrachte familieleden. Zij heeft ze met veel eer en aandenken laten plaatsen tijdens een bijzondere zelfgekozen intieme plechtigheid waarin zijzelf woorden sprak, twee kleindochters een gedicht voorlazen en een dochter dwarsfluit speelde. Hetty heeft de trieste tijd, de trieste herinneringen, nu een plaats kunnen geven. Ik ben met mijn N.S.- vrije reis op pad gegaan om deze Stolpersteine zelf te zien en me er voor te buigen. Het ontroerde me enorm. Toevallig ken ik Hetty ook persoonlijk. Zij was de oprichtster van een bridgeclub en jarenlang voorzitster ervan. Ze was zeer actief in het vrijwilligerswerk, o.a. bij de U.V.V. en zorgcentrum Kulenburg. Hiervoor werd zij in 2007, uit handen van de burgemeester, beloond met een Koninklijke onderscheiding. Riet van Hazendonk 6 DE KIJKER DECEMBER 2013/JANUARI 2014

DATA RIJBEWIJSKEURING Keuringen voor senioren van 70 jaar en ouder op de volgende woensdagen: 11 december 2013 8 januari 2014 12 februari 2014 12 maart 2014 - De rijbewijskeuringen vinden plaats in het Rode Kruisgebouw, Otto van Reesweg 10 te Culemborg. Het gebouw is op genoemde data geopend vanaf 09.30 uur s morgens. - U wordt verzocht zelf tijdig een afspraak te maken met de keuringsarts, dhr. R. Kamerling, telefoon 06.22.94.75.48. - De keuringskosten (contant te betalen aan de arts) bedragen 22,50 voor leden van een ouderenbond (ANBO, KBO, PCOB) en 27,50 voor niet- leden. Zonder ledenpas betaalt u 27,50. - Voor de keuring dient u mee te nemen: - (1) de door u ingevulde gezondheidsverklaring, op een formulier Eigen Verklaring dat te verkrijgen is bij het gemeentehuis (niet kosteloos) - (2) een flesje met uw eigen urine - (3) een lijst met de medicijnen die u gebruikt (gratis af te halen bij uw apotheek) - (4) de bril die u draagt tijdens het autorijden - (5) uw rijbewijs - (6) uw ledenpas. Heeft u vragen en wilt u meer weten, neem dan contact op met ANBO Culemborg, dhr. A.H. (Ton) Scholtens, telefoon 0345-753039. DE KLAARTJE BUSJES RIJDEN AL 35 JAAR DOOR DE STAD CULEMBORG Weet u ook: dat ouderen en gehandicapten tegen een kleine vergoeding zich dagelijks met Klaartje kunnen laten vervoeren van hun huis naar elk ander adres binnen de gemeente Culemborg; dat u van uw deur tot voor de deur van bestemming wordt gehaald en gebracht; dat u ook naar het centrum (winkels) kan worden gebracht en gehaald; dat we u rijden naar o.a. artsen, fysiotherapeuten, kappers, winkelcentra, zwembad, enz.; dat u zelf kun opgeven waar u uit- of in wilt stappen; dat Klaartje ook is uitgerust voor rolstoelvervoer; dat ook naar ziekenhuizen wordt gereden in Nieuwegein, Tiel en Utrecht en dat we bij poliklinische afspraken op u blijven wachten; dat een enkel ritje met Klaartje in de stad 60 eurocent kost; dat we geen taxi zijn, maar aanvullend dienstverlenend; dat er op werkdagen twee Klaartje- bussen rijden in de stad; dat er soms (te) veel aanvragen zijn voor een rit; dat we toch ons best doen om rustig en op tijd te rijden; DE KIJKER DECEMBER 2013 / JANUARI 2014 7

dat de rijders op de bussen vrijwilligers zijn; dat u, op werkdagen van 09.00 tot 12.00 uur, afspraken kunt maken via telefoonnummer 0345-518300 voor binnen Culemborg en 520521 voor ritten naar een aantal ziekenhuisbestemmingen buiten Culemborg; dat u dan een vriendelijke telefoniste aan de lijn krijgt; dat de rijtijden van de bussen zijn: maandag t/m vrijdag van 08.00-22.00 uur, op zaterdag van 09.00-22.00 uur en op zondag van 10.00-22.00 uur; Klaartje rijdt niet tussen 12.00 en 13.00 uur en tussen 18.00 en 19.00 uur. Uit ons gehouden onderzoek blijkt dat de gebruikers van Klaartje tevreden zijn over het vervoeren. We blijven ons best doen en streven naar een dienstverlening die zo goed mogelijk aansluit bij de wensen van onze gebruikers EXCURSIE JOODS HISTORISCH MUSEUM Op 20 september jl. vertrokken we met een volle museumplusbus naar Amsterdam voor een bezoek aan het Joods Historisch Museum. Dit museum is gevestigd in een grote, voormalige synagoge, een prachtige ruimte voor een sobere maar informatieve expositie. Er waren mooie, sfeervolle schilderijen die een beeld geven van huiselijk samenzijn en van belangrijke rituelen. Ook was er een grote vitrine vol voorwerpen uit het dagelijkse leven van de Joodse gemeenschap. Onze gids wilde ons echter vooral een beeld geven van de geschiedenis van het Joodse volk, dat uitzwermde naar meerdere delen van Europa en daarna leefde in de diaspora, het verstrooid wonen tussen andersdenkenden. Daarbij hebben twee stromingen ons land bereikt: - in de zeventiende eeuw vooral de uit Spanje en Portugal afkomstige Joden, de Sefardim, met een mediterraan uiterlijk en met namen als Spinoza en Lopez de Cardoso - in de negentiende en twintigste eeuw (voor 1940) de uit Oost- Europa, Polen en Duitsland afkomstige en gevluchte Joden, fors gebouwd en met namen als Polak en Cohen. Zij worden de Asjkenazim genoemd. In Nederland waren de Joden tot 1940 veilig en geaccepteerd, maar aanvankelijk niet geïntegreerd, zeker niet in de zeventiende eeuw. De gilden waren een te gesloten groep, daar kwamen geen vreemdelingen in. De Joden kwamen mede daardoor aanvankelijk in de handel terecht, sommigen als "arme" straatventers, anderen als groothandelaren en diamantairs, maar ook als wetenschappers en artsen. Onze gids, een Joodse dame, vertelde ons over het Joodse leven dat zij zelf nog als kind had meegemaakt. Over de hechte familieband, over de trouwe gang op Sabbath naar de "sjoel", de synagoge, waar de mannen (velen met hoge hoed) samen kwamen in het belangrijkste gedeelte van de sjoel. De vrouwen mochten ook naar de synagoge, maar zij moesten op een hogere etage vanachter een hek de plechtigheid volgen. Vrome gezinnen aten "kosjer". Dat betekende o.a. niets eten wat van varkens of andere onreine dieren afkomstig kon zijn. Eigenlijk kocht men uitsluitend voedsel dat afkomstig was van kosjere winkeliers. 8 DE KIJKER DECEMBER 2013/JANUARI 2014

In vrome Joodse families worden nog altijd de jongens op de achtste dag van hun leven besneden. Wanneer iemand in de familie is overleden, komen een week lang 's avonds de volwassen mannelijke familieleden bij elkaar om luid van hun rouw te getuigen (een schilderij gaf daar een beeld van). Bij het Joodse Paasfeest wordt het brood vervangen door "ongezuurd" brood in de vorm van matses. Na de rondleiding van een uur wachtte ons de lunch. Daarna was er nog volop tijd om het Waterlooplein te verkennen of om op eigen houtje wat meer rond te neuzen in het museum. Al met al was het een zeer geslaagd bezoek aan een bijzonder museum, dat misschien voor sommige bezoekers een eye- opener was. Rest mij nog om allen die deze excursie hebben verzorgd en begeleid van harte te danken. Het was voor ons allemaal een heel mooie dag. Ook dank aan de chauffeur die zijn bus heel kundig door de Utrechtsestraat manoeuvreerde en die voor ons ook nog een leuke kleine rit door Amsterdam verzorgde. Nogmaals hartelijk dank! An van Oostrum- Barbiers ANBO- VERRASSINGSTOCHT OP 30 OKTOBER 2013 gesponsord door Stichting Bladt Charity We vertrokken omstreeks 9.00 uur uit Culemborg. De weergoden waren ons gunstig gezind. Het was schitterend weer. We gingen op weg richting Garderen waar de koffie met gebak al klaar stond. De koffie was erg pittig, voor wie nog niet helemaal wakker was. Na de koffie reed onze buschauffeur Bram langs vele mooie plekjes door de prachtige bossen bij Kootwijk richting t Loo en Hoog Soeren. Prachtig die herfstkleuren! Er waren ook wel wat bomen omgewaaid door de storm van maandag 28 oktober. Tegen 12.00 uur kwamen we aan bij de Ossenstal in Epe. Dat is een mooi restaurant midden in de bossen, waar we werden verwend op een hele rits stamppotten: boeren- kool, zuurkool en andijvie. Ook waren er nog spekjes, jus en zuur bij. Het heeft ons allemaal lekker gesmaakt. Omstreeks 14.00 uur gingen we naar... We zouden een kleine Hanzestad bezoeken. Nu even nadenken. Het bleek Hattem te zijn. We zijn naar het Anton Pieck Museum geweest met heel veel tekeningen in een mooi oud pand. Het kleine stadje Hattem heeft één grote winkelstraat met rondom de wallen. Tegen 15.45 uur gingen we weer richting Culemborg. Op de snelweg hadden we even wat oponthoud, maar we waren omstreeks 18.00 uur weer thuis. Mede door de sponsoring van Stichting Bladt Charity was het een heel mooie dag. Bedankt, reisleiders Bep en Rees! Mieke Reintjes DE KIJKER DECEMBER 2013 / JANUARI 2014 9

WOORDZOEKER N E E T S R O O H C S B E P S C A E J D R A A P L S A M A H T E K N A B E E I T A F A O N Z L R P C T R S R K O B C K A O N U T P E S K N N R O P K A L E R P E K IJ E D E L E A A R U P P I T L E A T A M A T S I E N L W R P N E D S F C T I D Z E T E T T I E A H S N E T O N R E P E P R O E B R O M T O L H O R T E R IJ M T O O B M O O T S N BANKET MARSEPEIN SCHOORSTEEN BROMTOL PAARDJE SINTERKLAAS CHOCOLADE PEEN SPECULAAS FONDANT PEPERNOTEN STIPPESTAP HAAR PIETERBAAS STOOMBOOT HEERLIJK POP STRAF KIND POT SURPRISE LETTER RIJM ZAK MAAN SCHOEN ZWEEP Streep bovenstaande woorden weg in de tabel. De woorden kunnen van links naar rechts, van onder naar boven, diagonal of andersom voorkomen. Sommige letters kunnen meerdere keren gebruikt zijn. De letters die overblijven vormen, achter elkaar gezet een woord. De oplossing van de woordzoeker uit De KIJKER nr. 8 is: EETHUISJE 10 DE KIJKER DECEMBER 2013/JANUARI 2014

WOENSDAG 11 DEC. KERSTREIS OBERHAUSEN De reis is nog niet volgeboekt. Er is nog plaats voor de liefhebbers van de duitse kerstmarkt, die qua niveau een verademing is vergeleken met de Nederlandse kerstmarkten. Kwaliteit en kunstnijverheid op velerlei gebied viert hoogtij. Verder bezoekt U een van de mooiste en grootste winkelcentra van Duitsland. Opgave voor de reis is nog mogelijk. Vul het aanmeldingsformulier van de vorige De Kijker in. Ook kunt U altijd nog e- mailen of bellen naar Bep Klarenbeek (zie blz. 10 van De Kijker). PMA- BONUS BIJ MENZISVERZEKERING Voor degenen die via de instantie PMA verzekerd zijn bij Menzis hier een tip. U kunt (let op!) t/m 31 december 2013 een bonus aanvragen op uw verzekering. Voor nieuwe inschrijvingen is deze 36,50 en voor reeds verzekerden 18,00. Aanvragen kan via: - het internet: www.pmabonus.nl - of per brief. Aan PMA, Kerklaan 2, 2911AD, Nieuwerkerk a/d/ IJSSEL (hierin uw adresgegevens noteren + plus sofi- en bankrekeningnummer) ACTIVITEITEN BONVIE December 2013 en januari 2014 2 DECEMBER: 10.45-11.45 uur, Sinterklaasconcert door kleuters van OBS De Distelvlinder 9 DECEMBER 19.30 uur, Bingo 11 DECEMBER: 20.00 uur, Lezing Volksuniversiteit: Islamitische Kunst, 11,- Aanmelden via www.volksuniversiteit.nl/culemborg. 15 DECEMBER: 15.00 uur, Optreden koor BonTon 17 DECEMBER: 09.30-11.30 uur, Workshop Bloemschikken (kerst) met Marco Janssen, 13,50. Aanmelden infobalie BonVie, telefoon 471000. 23 DECEMBER: 17.30 uur, Eten met de Buurt, voor buurtbewoners BonVie, 8,- Aanmelden infobalie BonVie, telefoon 471000. 20 JANUARI: 19.30 uur, Bingo Alle activiteiten vinden plaats in Eetgelegenheid De Ontmoeting of de Elk zaal, beiden in BonVie, Admiraalvlinderlaan 2 te Culemborg. Meer informatie: telefoon 471000. DE KIJKER DECEMBER 2013 / JANUARI 2014 11

PROGRAMMA VASTE ACTIVITEITEN IN BONVIE Maandag 09.30 11.30 uur Koffie inloop in De Ontmoeting Tijdens de koffie- inloop een kopje koffie voor 0,50! 09.00 10.00 uur Yoga 55+ (docente Marianne Lobberegt) 10.00 12.00 uur DIS: computerhulp voor senioren, open inloop 13.00 17.00 uur Bridge 19.00 20.00 uur Yoga 55+ (docente Carin Pieters) 20.15 22.15 uur Line- dance (docent Ruud van Nunen) Dinsdag 09.30 11.30 uur Koffie inloop in De Ontmoeting 09.30 10.30 uur BonCrea. Diverse workshops, zie programma 13.30 16.00 uur Sjoelen 19.00 22.30 uur Klaverjassen/Jokeren Woensdag 09.30 11.30 uur Koffie inloop in De Ontmoeting 09.00 12.00 uur GoodMorning. Engels voor senioren. 2 Niveau s. (docente Nella Baartman) 13.30 17.00 uur Biljarten met biljartclub De Ontmoeting 13.30 16.30 uur Klaverjassen/Jokeren 18.00 23.00 uur Biljarten met biljartclub De Ontmoeting Donderdag 09.30 11.30 uur Koffie inloop in De Ontmoeting 10.30 11.30 uur Tai Chi (docente Dolly Rugebrecht) 13.00 17.00 uur Biljarten met biljartclub BonVie 14.00 16.30 uur Koersbal 18.00 23.00 uur Biljarten met biljartclub BonVie 19.15 21.30 uur Koersbal Vrijdag 09.30 11.30 uur Koffie inloop in De Ontmoeting 09.00 09.45 uur BonFit 55+. Begeleiding door fysiotherapeute. 09.00 11.00 uur Haak- en BreiCafé. Open inloop in restaurant. 10.00 12.00 uur Tekenclub. Eigen materiaal meenemen. (docente Inek Terstappen, begeleiding om de week) Zaterdag 10.00 12.00 uur Koffie inloop in De Ontmoeting Zondag 10.30 12.00 uur Koffie inloop in De Ontmoeting 12 DE KIJKER DECEMBER 2013/JANUARI 2014

Meer informatie: Bridgeclub: Dhr. N.J. Lampen, 514087, n.lamphen@gmail.com Sjoelclub: Mw. D. Kersaan, 473175, adsl536323@telfort.nl Kaartclub: Mw. R. van Gasteren, 5200564, mtvangasteren@versatel.nl Biljartclub: 1.De Ontmoeting: Dhr. H. van Unen, 517233, hgcvanunen@ziggo.nl 2. Bon Vie: Dhr. P. Schiks, 512889, peterschiks@versatel.nl Koersbalclub: Mw. M. Kersaan, 06 23597263, mjkersaan@wxs.nl Tekenclub: Mw. I. Terstappen, 522202, i.terstappen@planet.nl Engelse les: Mw. n. Baartman, 535169, www.nella- engelseles.nl <http://www.nella- engelseles.nl> SportBalans: Info bij de docenten. U kunt vrijblijvend een proefles bijwonen. Alle activiteiten vinden plaats in de ELK- zaal of in Eetgelegenheid De Ontmoeting in BonVie Centre, Admiraalvlinderlaan 2 te Culemborg, in de periode september- mei. Voor overige informatie kunt u terecht bij Renée Lankwarden (ElkWelzijn in BonVie), telefoon 0345-47 10 00, of via e- mail rlankwarden@elkwelzijn.nl <mailto:rlankwarden@elkwelzijn.nl> AGENDA HUIS VAN DE BUURT BEATRIXSTRAAT DATUM ACTIVITEIT INFO / LOCATIE DECEMBER 2013 Woensdag 11-12 Mannenkoor Oefening Baart Kunst 19:00 21:00 Plein Vrijdag 13-12 Kerstmarkt opbouwen 13:00 18:00 Plein Zaterdag 14-12 Kerstmarkt 14:00 17:00 Plein Dinsdag Woensdag 17-12 18-12 Dinnershow met Vrouwenkoor Otherwise als afsluiting Kerstoptreden Huis Van de Buurt- koor 17:00 Plein 14:30 Plein Dinsdag 19-12 Lunchconcert 11:00 Plein DE KIJKER DECEMBER 2013 / JANUARI 2014 13

Dinsdag 19-12 Lunchconcert 11:00 Plein Dinsdag 24-12 Kerstnachtviering 19:30 20:30 Plein Dinsdag 31-12 Oudejaarsdag: oliebollenbingo 14:00 16:00 Plein AGENDA HUIS VAN DE BUURT BEATRIXSTRAAT DATUM ACTIVITEIT INFO/LOCATIE JANUARI 2014 Zaterdag 04-01 Nieuwjaarsbal 14:30 Plein Dinsdag 14-01 Quizmiddag 14:30 Plein Donderdag 16-01 Musica 19:30 Plein Maandag 20-01 Blue Monday (de exacte invulling volgt nog) Zaterdag 25-01 Jonkers Schoenmode 10:00 Plein Dinsdag 28-01 Bingo 19:30 Plein Iedere zondag zondag is er van 14:00 15:00 uur een kerkdienst in het Huis van de Buurt. Elke maandag is er van 09:30 12:00 uur: Haak- en Breicafé op het Open Inloop Plein. Elke woensdag is er van 9:30-12:00 uur: DIS, computerhulp voor senioren op het Open Inloop Plein. Elke vrijdag is er van 09:30 11.30 uur: Naaicafé op het Open Inloop Plein. BREI-, HAAK- EN NAAICAFÉ In Huis van de Buurt, Beatrixstraat 20 is er elke maandagochtend van 9.30 tot 12.00 uur een brei- en haakcafé. Op elke vrijdagochtend is er van 9.30 tot 11.30 uur een naaicafé. Iedereen is er van harte welkom om gezellig samen te breien, ideeën uit te wisselen of elkaar te helpen. Of u nu heel goed of minder goed kunt breien, haken of naaien maakt niet uit. U kunt zelf bepalen hoe laat en hoe vaak u komt. Er zijn geen verplichtingen en deelname is gratis. Voor de koffie en de thee wordt een vergoeding gevraagd. Kom eens vrijblijvend kennismaken op maandag- of vrijdagochtend op het "Open Inloop Plein. 14 DE KIJKER DECEMBER 2013/JANUARI 2014

ANBO AGENDA DATUM ACTIVITEIT INFO / LOCATIE Elke ma, di, wo, vr 11.00 tot 14.00 uur DECEMBER 2013 MET KERSTFEEST, ALS HET DONKER WORDT Met Kerstfeest, als het donker wordt de nachten lang, de dagen kort Dan is het o zo aangenaam als alle lichtjes branden gaan Vergezeld van onze wensen: Een fijne Kerst voor alle mensen En vooral met elkaar een heel goed jaar!! Fitness voor senioren 2 x per week voor 10 p/m M. Verheul 518898 Woensdag 04-12 Bestuursvergadering B. Reintjes 513047 Vrijdag 06-12 Leeskring W. Bosman 514785 Maandag Woensdag 09-12 11-2 Theater Ouderen Programma De niet meer zo piep kerstshow Rijbewijskeuring 70+ Kerstreis Oberhausen Zondag 22-12 Kerst op het Spoel Zaterdag 14-12 28-12 Wandelen De Fransche School Aanvang 14:00 uur Ton Scholtens 753039 Bep Klarenbeek 513784 Werk aan het Spoel Nadere info volgt Bep Wansing 513840 JANUARI 2014 Vrijdag 03-01 Leeskring Wil Bosman 514785 Woensdag 08-01 Bestuursvergadering Bert Reintjes 513047 Maandag Zaterdag 13-01 11-01 25-01 Theater Ouderenprogram- ma Film Hope Springs Wandelen De Fransche School Aanvang 14:00 uur Bep Wansing 513840 DE KIJKER DECEMBER 2013 / JANUARI 2014 15

COLOFON Het ledenblad DE KIJKER, wordt gratis bezorgd bij ANBO- leden woonachtig in Culemborg. Redactie: Dhr. A.H.(Ton)Scholtens 753039 a.h.scholtens@tele2.nl Website: www.anbo.nl/afdelingen/culemborg Contributie 2013: 37,30 voor één persoon. 33,80 voor het partner lid op hetzelfde adres. ANBO- lid worden? Mail of telefoneer naar de ledenadministratie: Dhr. A. H. (Ton) Scholtens 753039 Postbus 284, 4100 AG Culemborg a.h.scholtens@tele2.nl. CONTACTPERSONEN ANBO CULEMBORG BESTUUR Voorzitter Dhr. G.J.M.(Bert) Reintjes 0653920951 513047 532866 gjmreintjes@gmail.com Secretariaat Vacature Ledenadministratie Dhr. A. H. (Ton) Scholtens 753039 Penningmeester Dhr. G.W.M.(Bert) van Raaij 518461 gwmvanraaij@gmail.com ING bank 5435553 t.n.v. ANBO Culemborg Lid en leeskring Mevr. W.J.(Wil) Bosman, 514785 bosmanmoonen@ziggo.nl Lid en thema wonen Dhr. W.J.(Wim) Tienstra 501620 wim.tienstra@tele2.nl COÖRDINATOREN Verjaardagskaarten Mevr. A.(Ans) van der Luit 512657 C.(Cor)v.d.Luit@hccnet.nl Rijbewijskeuring Dhr. A.H.(Ton) Scholtens 753039 a.h.scholtens@tele2.nl Comm. Belastingen Dhr. J.(Hans) van Wijngaarden 513955 en SGR dewijngaard@hotmail.com Coördinator VOA s dhr. F.J. (Frits) van de Spreng 06-22332523 f.vandespreng@online.nl Externe relaties en Mevr. M.(Meddy) Verheul 518898 recreatieve activiteiten meddy.verheul@planet.nl Reizen en recreatieve Dhr. G.G.(Bep) Klarenbeek 513784 activiteiten klatel@planet.nl Distributie: Dhr. A.H.(Ton)Scholtens 753039 a.h.scholtens@tele2.nl 16 DE KIJKER DECEMBER 2013/JANUARI 2014