Oogheelkunde Poliklinische Staaroperatie U krijgt een staaroperatie aan uw linkeroog / rechteroog Datum operatie:... Tijd:... Datum en tijd 1e controle:... Datum en tijd 2e controle:... Binnenkort komt u voor een staaroperatie naar de polikliniek Oogheelkunde. In deze folder leest u wat staar is en hoe u zich goed voorbereidt op de operatie. Het is belangrijk dat u dit doet zoals in deze folder is beschreven. Wat is grijze staar? Grijze staar, ook wel cataract genoemd, is een vertroebeling van de ooglens. Deze lens zit achter de pupilopening. Door de lens worden de dingen die wij zien scherp op het netvlies afgebeeld. Door staar gaat u op den duur steeds slechter zien. In de meeste gevallen merkt u dat u minder scherp of wazig ziet. Ook kunt u door staar dubbel zien of moeilijk tegen het licht inkijken. Deze informatie voor patienten is met de grootste zorg samengesteld. Het betreft algemene informatie. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Jeroen Bosch Ziekenhuis 2011 www.jeroenboschziekenhuis.nl (OOG-075, uitgave januari 2015)
De oorzaak van staar is nog niet precies bekend. Staar kan op iedere leeftijd voorkomen, maar heeft meestal te maken met ouder worden. Er zijn verschillende andere vormen van staar. Zo kan staar ook aangeboren zijn, of ontstaan door ziekte of beschadiging van het oog door bijvoorbeeld een ongeluk. Met een operatie is grijze staar goed te behandelen. Er bestaan hiervoor geen medicijnen. Bepaling sterkte kunstlens Vaak wordt na het gesprek met de arts een oogmeting bij u gedaan. De assistent doet de oogmeting bij u. Dit is nodig om de sterkte van de kunstlens te bepalen. Het onderzoek duurt niet lang en is niet pijnlijk. Soms maken we een aparte afspraak. Dit geldt wanneer u contactlenzen draagt. U moet deze een langere tijd voor het onderzoek uit doen: harde lenzen één week voor de meting; zachte lenzen drie dagen voor de lensmeting. Voorbereiding thuis op de dag van de operatie Druppelen van het te opereren oog voor de operatie Het is belangrijk dat u vóór de operatie thuis uw oog druppelt dat geopereerd gaat worden. U heeft hiervoor een recept meegekregen. Hierop staan vier soorten oogdruppels, Dexamethason, Yellox, Tropicamide en Phenylefrinehydrochloride. Eén uur voor uw afspraak druppelt u uw oog. U druppelt van alle vier de oogdruppels, twee druppels in het oog dat geopereerd wordt. Druppel met een pauze van enkele minuten. Neem vervolgens alle vier de oogdruppels mee naar het ziekenhuis! Wat moet u voor de operatie thuis regelen? U heeft een recept gekregen voor oogdruppels. Deze moet u bij de apotheek ophalen. Dat een familielid of kennis op de dag van de operatie met u meegaat. En dat degene u na de operatie met de auto naar huis kan brengen. Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 2 van 7
Dat er iemand bij u blijft wanneer u thuis komt. Uw geopereerde oog is namelijk afgeplakt. U kunt hierdoor uw bril niet of moeilijk dragen. Dat u paracetamol tabletten (pijnstillers) in huis heeft. Deze zijn zonder recept te koop bij drogist of apotheek. Hoewel pijnstilling vaak niet nodig is, is het goed dat u deze voor de zekerheid in huis hebt. Zorg dat iemand thuis uw oog kan druppelen als u dit zelf niet kunt. U begint de dag na de operatie met druppelen. Dit kan een familielid of een verpleegkundige van de Thuiszorg voor u doen. Bij de apotheek zijn ook hulpmiddelen verkrijgbaar om zelfstandig uw oog te druppelen. Uw apotheek kan u hierover een persoonlijk advies geven. Waar let u nog meer op? Trek makkelijk zittende kleding aan. Het liefst in twee delen. Een blouse/trui met broek of blouse/trui met rok. U krijgt een ziekenhuisjasje overuw kleding aan tijdens de operatie. Liever géén steunkousen of korset aandoen. Doe geen make-up op. Laat uw sieraden thuis. Neem een brillenkoker mee. De verdoving Kort voor de operatie wordt uw oog verdoofd door middel van druppels. Met deze verdoving voelt u geen pijn. U voelt wel dat er aan uw oog gewerkt wordt. U voelt namelijk het druppelen van water op het oog tijdens de operatie. Bij druppelverdoving is het belangrijk dat u goed tijdens de operatie in het microscooplicht kijkt. Op deze manier houdt u uw oog stil. De operatie Voor de operatie hoeft u niet nuchter te zijn. U mag gewoon eten en drinken. U neemt thuis uw gebruikelijke medicijnen in, behalve uw plastablet (diuretica). Deze neemt u pas ná de operatie in. Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 3 van 7
Op het afgesproken tijdstip meldt u zich bij polikliniek Oogheelkunde. In de wachtkamer druppelt de verpleegkundige uw oog. Als u nog vragen heeft, kunt u deze met de verpleegkundige bespreken. In de voorbereidingskamer krijgt u verdovingsdruppels. Als u aan de beurt bent, brengt de verpleegkundige u naar de operatiekamer. Houdt u er rekening mee dat u ongeveer 1½ uur in het ziekenhuis bent. Wat gebeurt er bij een staaroperatie? Op de operatiekamer wordt uw oog nogmaals verdoofd met druppels. U ligt in een speciale behandelstoel. Uw oog wordt met jodium gereinigd en daarna afgedekt. Tijdens de operatie wordt de kern van de lens vergruisd met ultrageluidsgolven (phako-emulsificatie).vervolgens wordt de lens weggezogen. Het voordeel van deze techniek is dat de hele operatie door een zeer kleine opening van het oog kan gebeuren. Als de troebele lens uit het oog is gehaald, plaatst de arts vrijwel altijd een kunstlens in het oog. Deze plaatst de arts meestal in uw eigen lenskapselzakje. U krijgt geen hechtingen in uw oog. Tijdens de operatie hoort u allerlei geluiden van het toestel waarmee gewerkt wordt. Als u pijn heeft, of u voelt zich niet prettig, zeg dit dan. U krijgt dan extra verdoving. Het is beter om niet te bewegen of te hoesten. Mocht dit toch nodig zijn, zeg het ons! De operatie duurt ongeveer vijftien minuten. Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 4 van 7
Wat gebeurt er na de operatie? Na de operatie is uw geopereerde oog afgeplakt met een gaasje en een kapje. Na de operatie krijgt u een kop koffie/thee. Dan wordt ook de nazorg met u doorgesproken. Zijn de controles gedaan en voelt u zich goed? Dan mag u naar huis. Tijdens de operatie heeft u een kraakheldere kunstlens in uw oog gekregen. In het begin is het mogelijk dat u moet wennen aan de helderheid van licht. Een zonnebril dragen kan dan een oplossing zijn. Uw oog kan rood en gezwollen zijn. Dit is normaal en verdwijnt vanzelf. Uw oog is de eerste dagen nog gevoelig. Dit verbetert wanneer u de ogen druppelt. Wat kunnen de risico s zijn? Er komen bij deze ingreep zelden complicaties voor. Toch kan het gebeuren dat een operatie gecompliceerder verloopt dan normaal. Zo kan het voorkomen dat het lenskapsel tijdens de operatie breekt. Er moet dan een ander soort kunstlens worden geplaatst dan oorspronkelijk de bedoeling was. In uitzonderlijke gevallen is een tweede operatie nodig. Het eindresultaat is vrijwel altijd goed. Na de operatie kan een verhoogde oogboldruk optreden waardoor u hoofd- of oogpijnklachten kunt krijgen. Ernstige complicaties als een inwendige oogontsteking of netvliesloslating zijn zeldzaam. Waar let u op als u weer thuis bent? Na de operatie neemt u uw gebruikelijke medicijnen gewoon in. Vergeet daarbij ook de oogdruppels niet! U krijgt het volgende mee naar huis: twee eigen flesjes Dexamethason en Yellox ; instructies over het druppelen van uw oog; adviezen en leefregels voor de eerste tijd na de operatie; Tot en met de eerste controle mag u nog niet zelf autorijden. Houdt u er rekening mee dat u vervoer moet regelen. Bij de tweede controle is het mogelijk dat u bij een optometrist komt in plaats van een oogarts. Een optometrist is opgeleid om bepaalde taken over te nemen van de oogarts. Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 5 van 7
U leest hierover meer in de folder U heeft een afspraak met de optometrist (OOG-018). Het is verstandig dat u het de eerste week na de operatie rustig aan doet. U kunt gewoon uw dagelijkse dingen doen. Het is alleen beter om niet zwaar te tillen, hoesten en flink te persen. Voorzichtig bukken mag wel. We raden u aan om de eerste week na de operatie niet te zwemmen. Fietsen mag u wel. Het dragen van een bril kan u helpen om niet per ongeluk aan het oog te zitten. Soms ziet u beter zonder bril. In dat geval mag u uw bril afzetten. Om te voorkomen dat u in uw slaap in het oog wrijft, is het verstandig om een week lang s nachts het oogkapje voor te doen. Na de eerste week mag u alles weer doen. Het is alleen niet verstandig dat u zich enorm inspant. Het is wel noodzakelijk dat u uw oog en oogleden goed schoonmaakt. Hoe u dit het beste kunt doen, leest u in de folder: Na de staaroperatie (OOG-068). Deze folder krijgt u mee naar huis na de operatie. Hierin leest u ook precies hoe u uw ogen moet druppelen. Druppelen Voor een goede genezing van het oog, druppelt u het geopereerde oog op de voorgeschreven tijden met de meegekregen medicijnen. Met de medicijnen Dexamethason en Yellox druppelt u: de eerste en de tweede week 3x daags de derde week 2x daags de vierde week 1x daags Na de vierde week stopt u met het druppelen van beide medicijnen. Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 6 van 7
Bril Na vier tot zes weken kan de nieuwe sterkte van uw bril worden bepaald. Door de moderne operatietechniek ziet u vaak op afstand redelijk scherp en is alleen een leesbril nodig. De oogarts of optometrist kijkt samen met u wat voor u het meest geschikt is. Nastaar Soms treedt na verloop van tijd nastaar op. Hierbij wordt het lenskapsel troebel. Nastaar is met een eenvoudige en pijnloze laserbehandeling snel te verhelpen. Wanneer belt u naar het ziekenhuis? U belt naar het ziekenhuis, wanneer u na de ingreep: een pijnlijk, rood oog krijgt; wazig gaat zien; zwarte vlekken en lichtflitsen gaat zien. Tijdens kantooruren belt u naar de polikliniek Oogheelkunde, telefoonnummer: (073) 553 60 60. Buiten kantooruren belt u naar de afdeling Spoedeisende Hulp, telefoonnummer: (073) 553 27 00. Heeft u nog vragen? Heeft u vragen over de operatie? Dan kunt bellen naar de polikliniek. U kunt ook mailen naar: cataractcare1@jbz.nl. Voor meer informatie kunt u kijken op de website: www.jbz.nl. Patientenvoorlichting jeroen bosch ziekenhuis 7 van 7