Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Follow-up en monitoring van duurzame gebouwen Leefmilieu Brussel Energiemonitoring: uitdagingen, implicaties en voordelen Vincent DIERICKX Cenergie cvba

Doelstelling(en) van de presentatie Inzicht in de praktijk van een goed energiebeheer Praktische voorbeelden van energiemonitoring binnen patrimoniumbeheer Hoe energiebesparing meten en opvolgen? 2

Algemeen schema van de presentatie Energiebeheer in de praktijk: wat en waarom? Voorbeelden van energiemonitoring binnen een goede energiezorg in de praktijk Van eenvoudige naar advanced monitoring 3

Energiezorg: wat? Het op een structurele en economisch verantwoorde wijze uitvoeren van: organisatorische maatregelen technische maatregelen gedragsmaatregelen... om het gebruik van energie te minimaliseren. 4

Energiezorg: waarom? Substantiële besparing Besparing behouden gedurende langere tijd Hoger comfort en tevredenheid gebruikers Positieve maatschappelijke uitstraling Positieve milieu-impact Beter inzicht in beheer gebouwenpark 5

Efficiënte installaties Optimalisatie regelingen Energiezorg: waarom? 100% 90% 70% Dreigende ontsparing Monitoring en Energiezorg 6

Energiezorg binnen levenscyclus gebouw MWh Business-as-usual Trend energieverbruik Curatief onderhoud Optimalisatie Investering Comfort Trapsgewijs op weg naar energieneutraliteit Preventief onderhoud Investering Investering 0j 10j 20j 60j 30j 40j 50j 7

De 5 taken van een goede energiezorg T a a k 1 : e n e rg ie zo rg syste e m re a lise re n T a a k 2 : in ve n ta rise re n g e b o u w e n T a a k 3 : e n e rg ie b o e kh o u d in g o p sta rte n e n o p vo lg e n T a a k 4 : b e sta a n d e g e b o u w e n e n e rg e tisch o p tim a lise re n T a a k 5 : d u u rza a m b o u w e n e n re n o ve re n 8

Taak 3: Energieboekhouding T a a k 1 : e n e rg ie zo rg syste e m re a lise re n T a a k 2 : in ve n ta rise re n g e b o u w e n T a a k 3 : e n e rg ie b o e kh o u d in g o p sta rte n e n o p vo lg e n T a a k 4 : b e sta a n d e g e b o u w e n e n e rg e tisch o p tim a lise re n T a a k 5 : d u u rza a m b o u w e n e n re n o ve re n 9

Energieboekhouding: wat? Energieboekhouding: Een energieboekhouding is een instrument om het energie- en waterverbruik doorheen de tijd te kunnen registreren, analyseren, evalueren en rapporteren. 10

Energieboekhouding : Waarom? Energiezorg zonder energieboekhouding is even rationeel als bedrijfsvoering zonder (financiële) boekhouding 11

Consommation en m³/an Energieboekhouding : Waarom? Consommations standards 350.000 300.000 250.000 200.000 150.000 100.000 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Evolution par année 2007 2008 12

Enkele voorbeelden 13

VB 1: Opsporen lekken/problemen 14

Defecte waterontharder 15 :: Cenergie cvba :: Gitschotellei 138 :: B-2600 Berchem :: t +32 3 271 19 39 :: www.cenergie.be :: 15

K o s te n ( ) Defecte thermostaat 6 0. 0 0 0 5 5. 0 0 0 Permanente verwarming op hoge temperatuur 5 0. 0 0 0 4 5. 0 0 0 4 0. 0 0 0 3 5. 0 0 0 3 0. 0 0 0 2 5. 0 0 0 2 0. 0 0 0 1 5. 0 0 0 1 0. 0 0 0 5. 0 0 0 ja n f e b m rt a p r m e i ju n ju l a u g se p o k t n o v d e c ja n f e b m rt 2004 2005 W e rke lijk V e rw ac h t E r b i s we b 16 :: Cenergie cvba :: Gitschotellei 138 :: B-2600 Berchem :: t +32 3 271 19 39 :: www.cenergie.be :: 16

VB 2: Opvolgen onderhoud/regeling 17

Energetische handtekening 18 :: Cenergie cvba :: Gitschotellei 138 :: B-2600 Berchem :: t +32 3 271 19 39 :: www.cenergie.be :: 18

VB 3 : Opvolgen resultaten 19

Opvolgen tegen verwachting 20 :: Cenergie cvba :: Gitschotellei 138 :: B-2600 Berchem :: t +32 3 271 19 39 :: www.cenergie.be :: 20

Resultaat 21 :: Cenergie cvba :: Gitschotellei 138 :: B-2600 Berchem :: t +32 3 271 19 39 :: www.cenergie.be :: 21

VB 4 : Rendement PV-installatie 22

Rendement met schaduw 23 :: Cenergie cvba :: Gitschotellei 138 :: B-2600 Berchem :: t +32 3 271 19 39 :: www.cenergie.be :: 23

Rendement zonder schaduw 24 :: Cenergie cvba :: Gitschotellei 138 :: B-2600 Berchem :: t +32 3 271 19 39 :: www.cenergie.be :: 24

Rendementsverlies opvolgen Ook op te volgen rendementsverlies door: Vuil Defect Leeftijdsgebonden verlies 25

VB 5: Eenvoudige monitoring 26

Eenvoudige monitoring 27

Klimaatgecorrigeerde verwachtingen 28

Vergelijken van werkelijke verbruiken 29

Vergelijken met anderen 30

Hardware Belgische producten: Flukso ( www.flukso.net ) Smappee ( www.smappee.com ) Cloudcake ( www.cloudcake.be ) OneSmartControl ( www.onesmartcontrol.com ) 31

VB 6: Advanced monitoring 32

Advanced monitoring Automatische datacaptatie Data op kwartierbasis Webbased analyse Automatische alarmering en rapportering Budgetbewaking en doorfacturatie 33

Advanced monitoring Datalogger, PDA of handmatig Gebouw Beheer Systeem Andere data zoals productie of weer Energie Monitoring Netbeheerder (slimme meters) CTS server Systeem Energiebedrijf Meetbedrijf (grootverbruik) grafieken alarmen analyses rapporten 34

Metering Puls captatie Pulsuitgang: mechanische of elektronisch uitgang op de meter die kortstondig kortsluit bij verstrijken van bepaald verbruik, bijv 1 puls per 0,1 kwh Verbonden met datalogger die pulsen telt en omzet naar een verbruikshoeveelheid per tijdseenheid, bijv. kwartier of uur Nadeel: Indien men pulsen mist, zal het verbruik niet meer kloppen. Toepassing Oudere elektriciteitsmeters Klassieke gas- en watermeters Caloriemeters

Metering Bus systeem Meter heeft busuitgang (M-bus, Modbus, KNX-bus) en beschikt intern over registers die via bus kunnen uitgelezen worden Verbonden met datalogger/gateway (via buskabel) die registers uitleest volgens tijdsinterval (bijv. kwartier). Registerwaarden kunnen verbruiken of meterstanden zijn (aanbevolen) Voordeel (meterstanden): Indien men een uitlezing mist, zal het totaalverbruik blijven kloppen. Toepassing Elektriciteitsmeters Bepaalde recente gas- en watermeters Caloriemeters

Datalogging Onafhankelijk GBS PLC of Industriële PC verwerkt data tot CSV Stuurt data op geregelde tijdstippen door via GPRS, 3G, TCP/IP, PSTN Al dan niet met lokaal geheugen Al dan niet vanop afstand configureerbaar Datakoppeling meestal aan te maken Meters in GBS toegankelijk Trends te programmeren en saven GBS creëert CSV-files Datakoppelingen beschikbaar GBS verstuurt via TCP/IP (evt. programmaatje te voorzien

Advanced Monitoring 38 :: Cenergie cvba :: Gitschotellei 138 :: B-2600 Berchem :: t +32 3 271 19 39 :: www.cenergie.be :: 38

Advanced Monitoring Basislast pompen + extractie sanitair 39

Analyse gasverbruik 40 :: Cenergie cvba :: Gitschotellei 138 :: B-2600 Berchem :: t +32 3 271 19 39 :: www.cenergie.be :: 40

Advanced monitoring: financieel 41

Advanced monitoring: financieel Welke factoren kunnen de keuze van followupmethode beïnvloeden? Budget Jaarlijkse energiekost Beschikbare tijd (niet te verwaarlozen) Grootte van het of de gebouw(en) Aantal gebouwen Technische wensen 42

Advanced monitoring: kost Budgettaire manoeuvreerruimte voor service van extern bedrijf (via datalogger) voor drie meters per gebouw Installatie van datalogger: vanaf 650 1.500 2500 Jaarlijks serviceforfait: 50 400 800 Hangt van grootte van installatie, technische mogelijkheden en bijgeleverde service af Extra kosten per gebouw: Bekabeling: 3 x +/-30 m/meter x 6 /m = 540 Terbeschikkingstelling van impulskasten (water, gas, elektriciteit): 2.000 (schatting, zonder metervervanging) Communicatiekosten: 100 /jaar.gebouw 43

Advanced monitoring: kost Rentabiliteit van een dergelijke investering (schattingen) : gemiddelde investering per gebouw = 4.000 /gebouw voor apparatuur. 50 /jaar/meetpunt en gebouw voor de service Bedrag van de premie (apparatuur, bekabeling, impulskasten, diensten gedurende 3 jaar): 30% (energiepremie A4) Geschatte financiële besparing per gebouw: +/- 8 % min. (15 20% bereiken is niet onmogelijk!) Investeringsbedrag delen door 8% van jaarlijkse energie- en waterkost Tijd te besteden aan opmetingen en analyses eventueel mee incalculeren 44

Taak 4: Optimaliseren van bestaande gebouwen T a a k 1 : e n e rg ie zo rg syste e m re a lise re n T a a k 2 : in ve n ta rise re n g e b o u w e n T a a k 3 : e n e rg ie b o e kh o u d in g o p sta rte n e n o p vo lg e n T a a k 4 : b e sta a n d e g e b o u w e n e n e rg e tisch o p tim a lise re n T a a k 5 : d u u rza a m b o u w e n e n re n o ve re n 45

Opvolging resultaten? Vb: energiebesparing stookplaatsrenovatie 46

Regressie gas voor maatregel # 47

Regressie gas na maatregel # 48

Bepaling besparing via CUSUM # 49

Om te onthouden van de presentatie Patrimoniumbeheer zonder energiemonitoring is even absurd als een financiële bedrijfsvoering zonder boekhouding. Energiemonitoring speelt een belangrijke rol bij de energetische optimalisatie van een patrimonium en laat toe om Problemen te detecteren, Regeling te optimaliseren, Besparingen van een REG-beleid te becijferen In functie van de verschillende noden bestaan er verschillende systemen op de markt 50

Contact Vincent DIERICKX BU Manager Energy Management & Policy Coördinaten : : 03/271.19.39 E-mail : info@cenergie.be 51