Hulpmiddelen voor Webrichtlijnen

Transcriptie

1 Hulpmiddelen voor Webrichtlijnen Raph de Rooij productmanager open standaarden Nieuwegein, 26 juni 2014

2 Wat zijn de Webrichtlijnen? Een specificatie... Opzet: vijf principes 1. Universeel 2. Waarneembaar 3. Bedienbaar 4. Begrijpelijk 5. Robuust Principes 2 tot en met 4 zijn identiek aan de Web Content Accessibility Guidelines 2.0, de toegankelijkheidsspecificatie van het World Wide Web Consortium (W3C) Bron: 2 / 18

3 Waarom Webrichtlijnen? Waar de overheid bij verdergaande digitalisering in redelijkheid rekening mee moet houden is structurele ondersteuning voor burgers die moeite blijven houden met digitale dienstverlening zodat ook voor hen toegang tot de overheid gewaarborgd is. De Nationale ombudsman, dr. A.F.M. Brenninkmeijer Bron: rapport 'De burger gaat digitaal' 3 / 18

4 Doel versus middel Doel Toegang waarborgen tot overheidsinformatie en -diensten Middel Webrichtlijnen versie 2, niveau AA succescriteria 4 / 18

5 Beleid Het huidige beleid Besluit Kwaliteit Rijksoverheidswebsites (2006) Actieplan Nederland Open in Verbinding (2007) NUP en i-nup (2008) Europese ontwikkeling Europese Richtlijn voor webtoegankelijkheid (????) 5 / 18

6 Actieplan Nederland Open in Verbinding (NOiV) Verplichting tot het gebruik van open ICT-standaarden Webrichtlijnen zijn sinds 2007 een open standaard Actielijn 2: 'comply-or-explain and commit' Overheden en instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor het toepassen van 'comply or-explain and commit'. Het Kabinet gaat hierbij uit van zelfbindende instrumenten. Vertaling: 'pas toe of leg uit' ( 'apply-or-explain'...) Actielijn 5: handhaving Handhaving van de inzet van open standaarden geschiedt op basis van high trust met daarop toegesneden lichte instrumenten als monitoring en ranking. 6 / 18

7 Zelfbinding: voorbeeld uit de klassieke oudheid Odysseus laat zichzelf aan de mast vastbinden, om het betoverende gezang van de Sirenen te kunnen weerstaan 7 / 18

8 NoiV: Zelfbindende instrumenten Definitie van zelfbinding Het uit eigen beweging beperken van de eigen handelingsvrijheid op korte termijn, ten gunste van een op langere termijn gewenst resultaat, dat zonder de zelf opgelegde beperking niet tot stand zou komen. Engelstalige term: commitment device Voorbeelden van zelfbindende instrumenten voor organisaties: Innemen van een formeel standpunt SMART geformuleerde beleidsdoelstelling Contractuele bepalingen 8 / 18

9 NoiV: Handhaving op basis van high trust Geen centraal toezicht Dus ook geen centrale toezichthouder Wel periodieke rapportage aan de Tweede Kamer Laatste rapportage: Monitor Open standaardenbeleid / 18

10 Monitor Open standaardenbeleid 2011 Bron: nl/fileadmin/os/documenten/monit or_open_standaardenbeleid_in_201 1_v1_3_2_def.pdf (2,2 MB) 10 / 18

11 High trust Probleem: (eigen) verklaringen op basis van high trust worden lang niet altijd geloofd Reden: onderbouwing wordt doorgaans niet meegeleverd Ondersteunende instrumenten om tot betere verklaringen te komen: Toepassingskader Verantwoordingsmodel Toetsinstrumenten Handmatig: Technieken en evaluatiemethode (WCAG-EM) Automatisch: KING ontwikkelt een toetsinstrument Hybride: UTT (user testing tool, EIII) 11 / 18

12 Toepassingskader Handreiking voor ontwerpers, ontwikkelaars en redacteuren Biedt ondersteuning bij het juist toepassen van Webrichtlijnen Beschrijft zwaarwegende redenen om Webrichtlijnen in specifieke gevallen niet toe te passen en hoe daarmee moet worden omgegaan Is beschikbaar via 12 / 18

13 Toepassingskader: rapport 13 / 18

14 Verantwoordingsmodel Is bedoeld als terugvaloptie (fallback, dus géén alternatief!) in geval een organisatie niet kan aantonen dat een website volledig aan de Webrichtlijnen voldoet Heeft de vorm van een wizard die de organisatie helpt om op een zo betrouwbaar mogelijke manier verantwoording af te leggen Is gebaseerd op basale auditprincipes: actueel, volledig, juist Primair bedoeld voor verbetering van het intern toezicht. En ook voor toezicht door bestuursorganen met een toezichthoudende bevoegdheid (voorbeeld: gemeenteraad) Bevindt zich momenteel in de testfase (we zoeken nog kandidaten...) 14 / 18

15 Verantwoordingsmodel: voorbeeld wizard 15 / 18

16 Automatisch toetsinstrument Wordt ontwikkeld onder regie van KING Gebaseerd op QuailJS (zie Andere technologieën die worden gebruikt: PHP, Drupal, Apache Solr, Apache Nutch, PhantomJs, NodeJs, JavaScript, Jquery Naast automatisch toetsen ook gebruikersinput mogelijk Huidige planning: vanaf begin september 2014 beschikbaar 16 / 18

17 Automatisch toetsinstrument - voorbeeld QUAIL 17 / 18

18 Dank voor jullie aandacht Vragen? Logius Wilhelmina van Pruisenweg 52 Postbus JE Den Haag T: E: I: