Geciviliseerde. tested

Transcriptie

1 tested Net als vele andere beroemde high-end merken van het eerste uur zoals onder andere Mark Levinson en Krell, stamt ook Classé Audio uit de laatste decennia van de vorige eeuw. Oprichter David Reich was in deze jaren tachtig helemaal toegewijd aan het ontwerpen van hoogwaardige versterkertechniek. Al gauw werd David vergezeld door Mike Viglas, die als Classé liefhebber van het eerste uur, de basis van het bedrijf bremusic 66 Geciviliseerde Het Canadese Classé is één van die audiomerken die sterk tot de verbeelding weet te spreken. Je komt het niet zo vaak tegen, mensen die het hebben zijn er lyrisch over en de conceptuele benadering en vormgeving van deze fabrikant is sterk afwijkend van het gangbare. Een ideale voedingsbodem voor mythevorming is hiermee geboren en om hierin meer duidelijkheid te verschaffen volgt hier nu een spannende test bestaande uit het neusje van de zalm van de voor high-end begrippen, nog verrassend betaalbare Classé Delta serie.

2 CLASSÉ CP-700 VOORVERSTERKER, CDP-102 CD-SPELER EN CA-M400 MONO EINDVERSTERKERS der wist te maken met ontwerpen op het digitale vlak en meerkanaalstechnologie. Vanaf 2001 is het bedrijf in een stroomversnelling terechtgekomen toen de Britse luidsprekergigant Bowers & Wilkins, zijn oog liet vallen op deze onderneming ter completering van hun (betere) luidsprekers. Op dat moment bezat Classé alleen de uitgebreide, exclusieve en prijzige Omega lijn. Weliswaar compromisloze producten maar niet helemaal in de lijn wat B&W voor ogen had. Om alles op de rails te krijgen werd zwaargewicht en commerciële topman, Dave Nauber afkomstig van Mark Levinson, ingehuurd. Vervolgens werden de eerste stappen gezet voor de ontwerpen die later de zo karakteristieke kenmerken van de Delta serie zouden laten zien. Doel van de hele operatie was om Classé zoveel naamsbekendheid te laten krijgen, dat het tot de beste en meest exclusieve A/V wereldmerken zou behoren. Delta serie Wanneer de transporteur op een zekere dag bij mij voorrijd, ben ik verrast door de werkelijk enorme lading apparaten die voor mijn deur staat. Maar liefst twee fl inke pallets zijn nodig om de stapel forse (kunststof!) dozen te herbergen. Eenmaal in huis kom ik erachter dat ze naast erg groot, vooral ook erg zwaar zijn. Toch blijkt er ook een positieve keerzijde aan deze vele kilo s te zijn. Het feest begint eigenlijk al met de verpakkingen, want het is meteen al duidelijk dat hier heel goed over is nagedacht. Door middel van allerlei uitvouwbare onderdelen kun je namelijk met zo min mogelijk inspanning, de apparaten uit de doos krijgen en dat is in dit geval geen overbodige luxe. Wat hier uit tevoorschijn komt is zacht uitgedrukt, zeer indrukwekkend te noemen. Grote massieve apparaten met een opvallend vloeiende vormgeving en het zo typerende gebogen geëxtrudeerde front wat alle apparaten uit de Delta serie kenmerkt. Bedenker en ontwerper van deze bijzondere, gebogen vormgeving is Engelsman Morton Warren, een wereldberoemde en toonaangevende ontwerper op het gebied van industriële vormgeving. Toch had het technologisch nog heel wat voeten in de aarde om het massief aandoende aluminium front op een zo volmaakte wijze, strak en rond te krijgen. Classé was hierin op dat moment de absolute pionier en ook vandaag de dag zijn er nog maar weinig bedrijven die het hebben aangedurfd om zoiets te fabriceren. Naast het gebogen front heeft de Delta serie nog meer ongebruikelijke zaken aan boord zoals een aanraak TFT display wat ieder component kenmerkt. Doordat dit scherm softwarematig wordt aangestuurd kan de fabrikant voor ieder soort apparaat een passende menustructuur bieden. Niet alleen kunnen nu veel meer functies dan gebruikelijk aan de koper worden geboden, het front blijft er ook veel rustiger en evenwichtiger door. Naast de vooruitstrevende wijze van aansturing en bediening is de technologische basis van Classé tamelijk conservatief te noemen music NEXT tested 67

3 tested music 68 en wijkt niet wezenlijk af van de andere high-end fabrikanten. Forse voedingen, strakke printopbouw, uitstekende componenten en veel aandacht voor de onderlinge afscherming completeren het plaatje. Geheel binnen hun fi losofi e om maximale betrouwbaarheid aan een zeer hoog kwaliteitsniveau te koppelen, maakt deze Canadese fabrikant alleen gebruik van transistoren en is er geen buis in de producten te vinden. CP-700 voorversterker De CP-700 voorversterker is de meest kostbare voorversterker uit de Delta serie. Naast de complete uitrusting, zijn veel kenmerken van de duurdere Omega serie overgenomen. De versterker is zoals alle Classé componenten, geheel gebalanceerd opgebouwd waardoor het op deze wijze aansluiten op de rest van de keten, ook daadwerkelijk nut en zin heeft. Het eerste wat opvalt aan de CP-700 en tevens het onderscheid met de goedkopere CP-500, is de enorme losse voeding die wordt meegeleverd. Hierdoor wordt het algemene prestatieniveau nog een fl ink stuk opgekrikt. Net als de andere Classé producten uit deze test is ook deze CP-700 met afmetingen van 44,5 cm breed, 12,1 cm hoog en 41,9 cm diep, een fors apparaat te noemen. De voortrap en externe voeding weten met hun 22 kg(!) gewicht, het beeld van kwaliteit en degelijkheid, alleen nog maar verder te versterken. De voorzijde is fraai in tweekleurig aluminium uitgevoerd en bezit maar enkele zichtbare bedieningsorganen. De rest van alle functies is bedienbaar middels het dimbare, blauwkleurige aanraak display. Erg prettig is dat Classé ondanks alle geavanceerde elektronica, toch trouw is gebleven aan een volumeregeling met draaiknop. Hoewel, het is wel een fi ctieve draaiknop, want achter deze prettig lopende, conventionele regelaar, zit een hoogwaardige schakeling die het volume zeer fi jnmazig in stappen van één db in het lagere volumebereik en een halve db in het hogere bereik weet te regelen. Door de verregaande digitalisering is letterlijk van alles en nog wat in te stellen en afl eesbaar op het display van de CP-700. Ik noem maar even: polariteit van de netstekker, temperatuur, instellingen per ingang, etc. Aan de overzichtelijke achterzijde valt meteen de echt gescheiden opbouw per kanaal op want het linker- en het rechterkanaal zijn ver uit elkaar geplaatst. Naast de niet gebalanceerde, gangbare RCA aansluitingen, is veel plaats opgenomen voor de gebalanceerde XLR connectoren en de mogelijkheid is aanwezig om maar liefst vier mono eindversterkers op deze wijze aan te sturen. Om de software gemakkelijk te kunnen opwaarderen is er een RS232 aansluiting beschikbaar terwijl er verschillende verbindingsopties zichtbaar zijn om de Classé apparaten onderling te laten communiceren. Een hoogwaardige platenspeler insteekmodule is optioneel en kan gemakkelijk door een dealer worden toegevoegd. De binnenzijde is een lust voor het oog en kan qua componentgebruik en opbouw meekomen met de absolute wereldtop. CDP-102 multispeler Ook al noemt Classé zelf de CDP-102 een pure cd-speler. Wanneer ik de lijst met specifi caties doorneem blijkt het apparaat ook geschikt te zijn om naast cd, mp3, dvd-video en dvd-audio weer te geven. In mijn optiek heet zoiets dan een multispeler. In vergelijking met de andere Classé modellen, is er overigens wel extra aandacht aan optimalisatie van de weergave van de vertrouwde Compact Disc besteed. Dat de CDP-102 gebruik maakt van een dvd-rom loopwerk, is tegenwoordig al niet meer bijzonder. Ook de momenteel ter test aanwezige Meridian 808i en vele anderen werken op deze manier. Wel bijzonder is het ontbreken van een transportlade of bovenlader mechanisme om het plaatje te laden. De CDP-102 maakt namelijk gebruik van een speciaal insteekmechanisme. In auto s is dit principe inmiddels ruimschoots gemeengoed, maar voor een high-end speler is dit de eerste en enige keer dat ik het tegen ben tegengekomen. Echte nadelen kan ik er echter niet in zien en het maakt deze speler meteen lekker eigenwijs. Qua vormgeving lijkt deze speler op de volumeregelaar na, als twee

4 druppels water op zijn voorversterkende broer. Bij het inschakelen blijkt natuurlijk wel meteen de display anders te zijn ingedeeld en zijn de voorkeuzemogelijkheden van de voortrap, nu vervangen door de bekende weergave opties zoals we die ook op bv. een cd-speler vinden. De achterzijde kent die typische en overzichtelijke Classé opbouw en is voorzien van alle bekende aansluitingen die benodigd zijn voor het afspelen van de hierboven genoemde media. Net als de binnenzijde van de CP-700, is de binnenzijde van deze CDP-102 een absoluut plaatje. Strakke, gescheiden en logische opbouw van de verschillende onderdelen en componentgroepen en nagenoeg geen zichtbare bedrading. De afmetingen zijn exact hetzelfde als die van de voortrap en het gewicht is met 12,3 kg lekker zwaar. tested specifi ceerd, maar neem maar van mij aan dat dit zo nog wel even doorgaat. Erg stabiel dus. De afmetingen zijn 44,5 cm breed, 22,2 cm hoog en 47 cm diep, bij een gewicht van 37 kg per monoblok. Deze Classé behoort absoluut tot de grootste en meest krachtige versterkers die tot nu toe bij mij hebben gelogeerd. De bediening is zoals het een eindversterker betaamt, lekker eenvoudig. Enkel voor het omschakelen van een single ended naar gebalanceerd verbinding, waarbij enkele knoppen bij het inschakelen ingedrukt moeten worden gehouden, heb ik even de handleiding nodig gehad. Voor de rest wijst het zich allemaal zichzelf. Vermeldenswaard is verder nog dat deze CA-M400 bij vele beroemde studio s in de wereld, zoals o.a. de Londense Abbey Road Studio s een graag geziene gast is en wordt ingezet als referentie. Iets wat veel zegt over de behaalde ontwerpkwaliteit en neutraliteit van deze eindversterker. CA-M400 mono eindversterker Bij deze CA-M400 wordt werken pas echt een serieus begrip. Niet alleen is deze mono eindversterker de zwaarste en kostbaarste uit de Deltaserie, werkelijk alles is extreem aan deze gigant. Belangrijk aspect aan dit apparaat is de onvoorwaardelijke stabiliteit aan elke denkbare last. Zoals het typenummer al eigenlijk aangeeft beschikt de CA-M400 maar liefst over een vermogen van 400 Watt aan 8 Ohm. Dit verdubbelt aan 4 Ohm, dus 800(!) Watt. 2 Ohm en nog lager wordt door de fabrikant niet geren ze tot de meest neutrale kabels ter wereld. Vanzelfsprekend waren de kabels voor deze test, ingespeelde exemplaren. Naast mijn eigen MC-Systems M3 luidsprekers waren verder nog een prototype van het Nederlandse Master in de vorm van de Contemporary C weergevers en de Martin Logan Vantage aanwezig. De mono eindversterkers zijn vlak naast de luidsprekers geplaatst waardoor de luidsprekerkabels ultrakort konden zijn. De set heeft voor het serieuze luisteren een week in kunnen spelen en alleen al visueel stond er werkelijk een indrukwekkende set opgesteld. De zeer solide uit aluminium vervaardigde Classé afstandbediening straalt bij het drukken op de transparante knoppen, een mysterieuze blauwe goed uit, die overeenkomt met de displaykleur van de componenten. Fraai! De eerste cd legt de lat meteen al hoog en wanneer deze nieuwste productie van Donald Fagen - Morph the Cat, zacht snorrend in de gleuf van de CDP-102 verdwijnt ben ik razend benieuwd naar mijn eerste indrukken. Deze opname is namelijk zeer precies en strak gearrangeerd en laat feilloos horen hoe een set werkelijk presteert. Is deze te helder en analytisch afgestemd, dan word je getrakteerd op een bijna ongenietbare weergave. In geval van een (te) romantische afstemming, verdwijnt vrijwel meteen alle spanning en ritmische samenhang uit de muziek. Bij het num- Luisteren Deze set heeft een behoorlijke periode bij mij mogen logeren en is als één geheel beluisterd. Op verzoek van de importeur zijn de componenten met elkaar verbonden middels de toplijn van Cardas in de vorm van gebalanceerde Golden Cross en Golden Reference interlinks en netkabels. Cardas kabels hebben vaak een heel lange inspeeltijd nodig maar zijn ze dat eenmaal, behomusic NEXT 69

5 tested music 70 mer H gang, kwam al meteen bij één van de eerste openingsakkoorden een weldadig aandoende, diepe drukgolf uit de weergevers waarmee de set meteen zijn visitekaartje af wist te geven. De puntige dynamiek en accenten die uit het niets lijken op te doemen, zijn het handelsmerk van deze cd en de Classé set wist dit indrukwekkend neer te zetten. De stabiliteit van het stereobeeld was erg hoog en alles stond heel nauwkeurig op de hem toegewezen plaats. Het hoog was open, helder en vloeiend, zonder enige scherpte, het middengebied rustig, gedetailleerd en neutraal terwijl het laag het duidelijke statement van een eindversterker met nagenoeg

6 onbeperkt vermogen af wist te geven. Knorrend, knagend, afgronddiep en altijd onder controle. De volgende cd was het superswingende jazz album van organist Eddy Louiss en de veel te jong, op 36 jarige leeftijd gestorven pianist Michel Petrucciani. Dit album Conférence de presse, is een prachtig staaltje betrokkenheid en samenspel van vraag en antwoord. De Classé combinatie liet veel overeind van de intieme en betrokken clubsfeer. Het laag had weer de nodige druk en strakheid en iedere noot was perfect te plaatsen. De textuur van de instrumenten was op zich prima uitgewerkt, maar wel een fractie aan de witte, koele kant van neutraal. In het lage midden was juist het omgekeerde het geval en was het juist weer net wat vager en minder gedefi nieerd dan idealiter mogelijk is. Let wel ik spreek hier over gradaties afgezet tegen een heel hoog weergaveniveau. Opvallend was het lage stoorniveau en de zwartheid in de muziek die daardoor heel puur overkwam. Dynamiekverwerking was volgens verwachting erg goed. Nergens werd het geluid knepen of kwam de set in de problemen. De dynamische indruk daarentegen kwam bij dit album toch wat minder uitgesproken over dan mogelijk is. Eén en ander heeft ook te maken met het beheerste en ietwat laidback-achtige basiskarakter van deze set. Klankma- tig kan de muziek best spetteren maar het blijft in alle gevallen keurig uitgewerkt en strak gedirigeerd waardoor er afhankelijk van de software, ietsje aan ele expressie kan ontbreken. Dit soort zaken valt vooral op wanneer ik bijvoorbeeld de cd-speler vervang door mijn referentie North Star 192 loopwerk met bijbehorende Extremo DAC en White Gold I2S kabel. Of wanneer ik de voortrap vervang door een Hovland HP-100. Maar op dit niveau gaan persoonlijke voorkeuren natuurlijk ook een bepaalde rol spelen en wordt het meer en meer een kwestie van interpretatie. Beyond the Missouri Sky is een sfeervol album van Bassist Charlie Haden en gitarist Pat Metheny. Naast de prachtige muziek stelt dit album hoge eisen aan de klankschakeringen, texturen en laagweergave die een set kan weergeven. Op veel installaties is dit album gewoonweg niet aan te horen en veel te donker van karakter. De Classé set kon hier veel van zijn troeven uitspelen en de strakke regie en controle waren nu een duidelijk voordeel. Steeds duidelijker werd het feit dat de Classé set vooral deed waar het feitelijk voor gemaakt is, namelijk muziek weergeven zonder afl eiding. Nooit een kanaalonbalans, vastloper, ruis, etc. Maar steeds die volledige concentratie op het stuk wat op dat moment speelt. Conclusie Deze CP-700, CDP-102 en CA-M400 behoren tot de topmodellen uit de Classé Delta serie. De apparaten zijn van alle kanten bekeken, feilloos geproduceerd en echte nadelen zijn er eenvoudigweg niet te melden. De producten zijn visueel nadrukkelijk aanwezig en een behoorlijke dosis pride of ownership kan de producten niet worden ontzegd. De weergave is te typeren als precies, zonder te klinisch of analytisch te worden. De betrokkenheid staat op een hoog niveau maar op dit aspect bestaan er binnen deze prijsklasse best producten die hierin verder gaan en meer ele beleving weten te bieden. Wat de Classé producten echter zo goed maakt is de afwezigheid van opvallende fouten waar dan ook. Alles aan deze producten is in balans en indrukwekkend uitgewogen waardoor het lang, heel lang op een prettige manier luisteren is naar deze gehoormatig onopvallende producten. Wanneer u vooral houdt van uitgesponnen en diep uitgewerkte texturen, enorme klankbeelden en ultieme spanning in de muziek, dan kunnen deze Classé producten in eerste instantie misschien een tikje saai en kleurloos overkomen. Langer luisteren, laat echter horen dat de schoonheid van de muziek in dit geval op een andere manier genoten kan worden. Meer op een wijze van schoon, onvervormt en met een dermate lage stoordrempel, dat je beter in staat wordt gesteld de diepere betekenis in de muziek waar te nemen. Genieten voor de liefhebber die er prijs op stelt vele jaren lang muziek op eenzelfde hoge niveau te ervaren zonder aan techniek te denken. tested music 71 Tekst en fotografische bewerking: Werner Ero PRIJZEN: CLASSÉ CP ,- CLASSÉ CDP ,- CLASSÉ CA-M ,- PER STUK B&W LOUDSPEAKERS NEDERLAND B.V. TEL: [email protected] END