HANDLEIDING VOOR HET INVULLEN VAN HET RAPPORTAGEFORMULIER.

Transcriptie

1 HANDLEIDING VOOR HET INVULLEN VAN HET RAPPORTAGEFORMULIER. Om binnen de regio s te komen tot een goed inzicht betreffende de verrichtingen van de scheidsrechters, is het een voorwaarde te beschikken over voldoende uniforme rapporten per scheidsrechter. Om daartoe te komen is een rapportageformulier ontwikkeld, met daarbij een leidraad voor het invullen. Een wedstrijd kan geleid worden door een of twee scheidsrechters. De eerste scheidsrechter is verantwoordelijk voor het totale wedstrijd gebeuren en heeft te allen tijde de eindbeslissing. Het is raadzaam, alvorens het rapport in te vullen, eerst wat afstand te nemen van de wedstrijd. Het maken van aantekeningen is een nuttig hulpmiddel. We zullen nu het rapportageformulier puntsgewijs met u doornemen en waarnodig van toelichting voorzien. De wedstrijd. Naam van de ploegen invullen, de thuisclub het eerste. Invullen van het wedstrijdnummer. Verder dienen de datum en de plaats van spelen te worden ingevuld. Uitslag en Setstanden. Naast de uitslag worden ook de setstanden gevraagd. De setstanden kunnen mede een aanwijzing zijn wat voor wedstrijd het is geweest: roept een ander beeld op dan Naam van de scheidsrechter(s)/ nummer(s). Het komt voor dat een ander dan de oorspronkelijk aangewezen scheidsrechter(s) de wedstrijd leidt. Wanneer u de scheidsrechter niet kent, vraag dan de naam en het scheidsrechtersnummer(s) of kijk op het wedstrijdformulier. Wanneer de juiste naam ontbreekt, is het rapport vrijwel waardeloos. 1. WEDSTRIJDVOORBEREIDING. In officieel tenue. D.w.z.: witte sweater of polo met embleem. Bij wedstrijden in derde divisie wordt een witte broek aanbevolen. De scheidsrechter is als wedstrijdofficial tegelijkertijd een official van de NeVoBo. Hij vertegenwoordigt de Bond en dus spelen houding, omgang en verzorgd uiterlijk een rol. Op tijd aanwezig in de zaal. 20 min. voor de geplande aanvangstijd bij het veld.

2 Controle van het speelveld. De 2 de scheidsrechter (dit geldt alleen als er een 2 de aanwezig is, anders is dit ook een taak voor de 1 ste scheidsrechter) controleert het formulier en de kaarten. De 1 ste scheidsrechter controleert het speelveld (de nethoogte met een meetlat, de belijning en de verplichte vrije ruimte rond het speelveld). Ook controleert hij de wedstrijdbal en het telbord. De spelerskaarten worden voor de officiële aanvangstijd gecontroleerd en vergeleken met de speler(sters) en met de gegevens op het wedstrijdformulier. Op tijd beginnen na vrijkomen van het speelveld. De wedstrijd dient stipt op tijd te beginnen. Tijdstip eventueel vast te stellen in overleg met de zaalcommissie. Bij uitloop van het programma moet de wedstrijd beginnen min. na einde vorige wedstrijd of anders i.o.m. de zaalcommissie. 2. OPTREDEN VAN DE SCHEIDSRECHTER(S). Samenwerking / instructie officials. Goede samenwerking is een basisvoorwaarde voor goede arbitrage, daarvoor is regelmatig oogcontact noodzakelijk. De taak van de 2 de scheidsrechter is hoofdzakelijk gelegen rond het net, binnen de aanvalzones en het bankgebeuren. Verder kan de 2 de scheidsrechter nog fouten aangeven, maar mag daarbij niet aandringen. Het staat de 1 ste scheidsrechter vrij, aangegeven fouten wel of niet over te nemen. Wanneer de 2 de scheidsrechter zich op dit punt wat terughoudend opstelt, bevordert dit meestal de samenwerking. Bij afspraak kan de 2 de scheidsrechter speciaal letten op bepaalde fouten en deze aangeven. In het algemeen duidt het maken van verschillende armtekens op een minder goede samenwerking. Indien een 2 de scheidsrechter aanwezig is, heeft deze voor aanvang van de wedstrijd instructies ontvangen. Uiteraard geldt dit ook voor de teller en bij de 3e divisie voor de lijnrechters. Houding t.o.v. spelers / coach. De scheidsrechter moet zich kunnen verplaatsen in het denken en voelen van de deelnemers. Hij houdt rekening met reacties die ontstaan uit spelsituaties, zonder toe te staan dat er grenzen worden overschreden. Een scheidsrechter die dit goed aanvoelt, wordt meestal aanvaard door de ploegen. Zijn beslissingen worden geaccepteerd. De scheidsrechter heeft begrip voor de positie van de coach en de overige bankzitters. De coach is verplicht de aanvraag voor time-out en spelerswissels te doen met het voorgeschreven armteken. Indien tegelijkertijd meerdere wissels worden aangevraagd, dient dit duidelijk te worden aangegeven. Nadat de aanvraag is gedaan, is het verboden het aantal wissels nog te wijzigen, ga daar als scheidsrechter duidelijk mee om, indien niet goed door de coach aangegeven, vertel hem dat dan ook voor een volgende keer. Indien het dan nog fout is dan gewoon weigeren. Blijf als scheidsrechter te allen tijden beleefd en netjes tegenover de spelers/sters en coaches, want bij een eventuele strafzaak zal dit zeker meewegen in de beoordeling van de ontstane situatie.

3 Armtekens / fluitsignalen. Werden deze correct toegepast? In een kleine zaal moet minder hard op de fluit geblazen worden dan in een sporthal, met b.v. 4 velden. Te zacht fluiten kan tot verwarring leiden. Uitvoering cérémonie protocollaire. Wilt u hier aangeven of door de scheidsrechter op alle onderdelen correct werd gehandeld bijvoorbeeld einde set en wisselen van speelveld, Time Out's en wissels enz. Wangedrag. Trad de scheidsrechter voldoende op tegen onsportief gedrag van speler/coach/overige bankzitters, werd op tijd de officiële waarschuwing gegeven (die overigens niet vermeld hoeft te worden op het wedstrijdformulier), en werd daarna de gele kaart getoond en bij herhaling de rode kaart enz. Onbehoorlijk gedrag moet direct worden bestraft met een gele kaart en leidt dus tot verlies van de rally. Herhaling hiervan betekent uit het veld sturen voor de rest van de set. Hierbij wordt de rode kaart getoond. Alle gele en rode kaarten gelden voor de gehele wedstrijd en niet meer per set. Na een gegeven rode kaart voor beledigend gedrag kan aan dezelfde speler nooit meer een gele kaart gegeven worden voor onsportief gedrag. Er moet dan bestraft worden met het eruit sturen voor de rest van de wedstrijd d.m.v. het trekken van geel/rood in een hand. De eerste keer beledigend gedrag betekent uit het veld sturen voor de rest van de set en bij herhaling voor de rest van de wedstrijd. Resp. rood en geel/rood in een hand. Dit kan geschieden zonder voorafgaande waarschuwing. Agressief gedrag of een poging daartoe wordt bestraft met uitsluiting voor de rest van de wedstrijd. Geel/rood in een hand en de speler dient de speelruimte te verlaten. Spelophouden Spelophouden is een onjuist gedrag van een ploeg, waardoor spelhervattingen worden vertraagd. Dit moet worden beschouwd als spelophouden. Hierbij kan men denken aan: Wissel die te lang duurt Een bal te zacht naar de serverende ploeg gooien Onreglementair aanvragen van wissels en/of time outs De eerste keer dient hiervoor een officiële waarschuwing te worden gegeven die ook op het formulier wordt vermeld. Bij elke herhaling in de wedstrijd dient de gele kaart getoond te worden en is er sprake van verlies van de rally. Ten overvloede, een waarschuwing of kaart voor spelophouden geldt voor de gehele ploeg, inclusief de bank. Voor de scheidsrechter geldt hier dat hij op tijd zijn maatregelen moet hebben genomen tegen het expres beïnvloeden van de wedstrijd door middel van spelophouden van een van de ploegen.

4 3. TECHNISCHE BALBEHANDELING. Bovenhandse techniek. Bovenhands spelen is een basistechniek in het volleybal. De bal mag daarbij niet tweemaal worden gespeeld of te lang worden vastgehouden, behalve bij de eerste balbehandeling. Enigszins sturen van de bal b.v. bij een set-up is wel toegestaan. Ook het opzetten van de bal met een hand is toegestaan, evenals het terughalen van een bal die over het net dreigt te gaan, mits daarbij de bal niet wordt gedragen en de bal niet wordt geraakt boven het veld van de tegenpartij. Het spelen van de bal met een hand is dus geoorloofd, als de bal correct wordt gespeeld. De meest voorkomende fouten bij bovenhands spelen zijn vasthouden, dragen en gooien van de bal. Bij het blokkeren mag de bal door het blok gestuurd worden, duidelijk meenemen over een langere afstand moet als dragen worden afgefloten. (zgn. dunken ). Onderarmse techniek. Meervoudige balcontacten zijn toegestaan mits dit gebeurt in dezelfde spelactie en het de 1 ste balbehandeling betreft. Duidelijk vasthouden en/of weggooien van de bal blijft echter fout. Bij het onderarms spelen van de 1 ste bal in dezelfde actie kan een parallel worden getrokken met wat bij blokkeren (spelregel 19.2) is toegestaan. Dezelfde speler mag echter niet onmiddellijk daarna weer spelen, dan is het niet meer dezelfde spelactie en een schoolvoorbeeld van tweemaal spelen. Aangezien het blok niet als aanraking telt, is ook de bal die via het blok komt te beschouwen als 1 ste bal, waarbij voor het onderarms spelen daarvan het voorgaande van toepassing is. Pas op! Hierbij mag het gehele lichaam onderdeel zijn van het spelen van de bal. De scheidsrechter moet pas fluiten als de bal zichtbaar tweemaal gespeeld, gedragen of vastgehouden wordt. Harde aanval. Bij de harde aanval worden betrekkelijk weinig fouten gemaakt. Alleen als een speler verkeert timed en daardoor een gooi- of draagbal veroorzaakt, dient gefloten te worden. De ingehouden slag dient beoordeeld te worden op kort contact, vasthouden of gooien is niet toegestaan. Zachte aanval (veegballen / tactische ballen). Bij veegballen wordt de bal opzettelijk niet vol geraakt, maar eerder geschampt. De bedoeling is het blok te omspelen. Kort contact bij veegballen is voorwaarde. Tactische ballen worden vaak met een hand gespeeld met de bedoeling het blok te verschalken en de bal in het gat achter het blok of in de hoeken te spelen. De tactische bal wordt duidelijk gestuurd en het gevaar van dragen of gooien is niet denkbeeldig. Als de bal met een polsbeweging wordt gespeeld en het contact kort is, is er geen reden voor de scheidsrechter om te fluiten. Wordt de bal duidelijk zichtbaar over een langere afstand meegenomen of gegooid, dan moet de scheidsrechter fluiten. De scheidsrechter beslist waar de toelaatbaarheidsgrenzen worden overschreden.

5 Beoordeling van rally s. In het hedendaags volleybal is duiken en rollen bij de dames en heren een normaal onderdeel van de veldverdediging. Ook het redden van ballen ver buiten het speelveld is steeds meer te zien, het spel is veel beweeglijker geworden. De veranderingen in spelregels zijn mede oorzaak van langere rally s waarin zich meer onverwachte situaties voordoen. Van de scheidsrechter wordt verwacht dat hij rally s in dit licht beoordeelt, zonder daarbij iedere actie goed te keuren. 4. TOEPASSING SPELREGELS Opstellingsfouten. De 1 ste scheidsrechter let op opstellingsfouten en schermen (individueel- of groepsscherm) van de ploeg aan de opslag. De 2 de scheidsrechter (indien aanwezig) let op opstellingsfouten op het moment van opslag bij de ontvangende ploeg, anders is dit ook een taak van de scheidsrechter. Wanneer de serveerder een voetfout maakt, ongeacht of de ontvangende ploeg een opstellingsfout maakt, gaat de opslag over aan de andere ploeg. Pas als er correct is opgeslagen, kan een opstellingsfout van de ontvangende partij worden bestraft, ook al gaat de opslag daarna in het net. De serveerder kan, nu het serveergebied 9 meter is geworden, nooit in een opstellingsfout staan. Blokkerende achterspeler. Het is ook fout als een blokkerende achterspeler of een groepsblok, waarvan een achterspeler deel uit maakt, de bal raakt. Blok en touches. De aanrakingen door het blok tellen niet mee in het kader van de toegestane drie aanrakingen die iedere ploeg heeft. Touche is dus alleen van belang als de bal daarna uit gaat. Men geeft dus touche aan als de bal aan de kant van de ontvangende partij blijft en uit gaat. Netfouten en overschrijden middenlijn. Een speler maakt een netfout als hij gedurende het spel het net aanraakt terwijl hij van plan is de bal te spelen. Hetzelfde geldt ook voor een schijnaanval. Als het net de speler raakt is dit geen netfout. De bovenkant van het net is voor de 1 ste scheidsrechter, de rest van het net is voor de eventuele 2 de scheidsrechter, indien aanwezig, tenzij anders afgesproken. Het spel boven het net is ook voor de 1 ste scheidsrechter, die in het algemeen de bal volgt. Het is zaak dat de 2 de scheidsrechter, vooral bij netspel, niet de bal volgt maar zijn aandacht blijft richten op het net en de directe omgeving. Dit om netfouten en overschrijdingen van de middenlijn te constateren en ervoor te fluiten. Aanraken van het net, onder het net doorkomen en het raken van het speelveld van de tegenstander tijdens het spel is niet per definitie fout, hiervoor wordt verwezen naar de spelregels. Netspandraden en palen mogen wel getoucheerd worden, mits dit het spel niet beïnvloedt, nadat de bal gespeeld is. Het net mag wel per ongeluk aangeraakt worden bij het wegdraaien van het net, mits dit het spel niet beïnvloedt.

6 Lijnen begrenzen het speelveld en de verschillende zones en maken deel uit van het speelveld. Overschrijding van de middenlijn is slechts toegestaan zolang een deel van de voet of hand en de projectie de middenlijn raakt. Overschrijding van het verlengde van de middenlijn is toegestaan, als daarbij geen tegenstander gehinderd wordt. Het aanraken van het veld van de tegenstander met enig ander lichaamsdeel dan de voet of hand is verboden. Een achterspeler mag een bal, hoger dan de bovenkant van het net, niet vanuit de aanvalszone in het veld van de tegenpartij of tegen het blok spelen. Hierbij is de plaats van de voeten bij het afzetten bepalend voor het maken van de fout. Verder moeten bij de opslag alle spelers in het veld staan, met uitzondering van de speler aan opslag, deze dient immers de opslag uit te voeren volgens de daarvoor geldende regels. In en uit zijn geen waarnemingen die in deze categorie als lijnfouten bedoeld worden. De regels betreffende de libero zullen verderop in deze leidraad nog besproken worden. In en uitballen. Bij dit onderdeel gaat het uiteraard om het feit of de scheidsrechter de in- en uitballen correct en resoluut kan beoordelen en zich niet laat beïnvloeden door reacties in en buiten het veld. Aanvallende achterspeler. Een achterspeler mag een bal, hoger dan de netrand, niet vanuit de aanvalszone in het veld van de tegenpartij of het blok spelen. Hierbij is de plaats van de voeten bij het afzetten bepalend voor het maken van de fout. Hier mag alleen de 1 ste scheidsrechter voor fluiten, de 2 de scheidsrechter heeft hier een aangevende taak. Vier keer spelen. De scheidsrechter moet fluiten, als de bal voor de vierde keer wordt aangeraakt. Het blok telt niet mee als aanraking. De 2 de scheidsrechter mag dit alleen aangeven naar de 1 ste scheidsrechter, maar mag er niet voor fluiten. Wijze van leidinggeven. Floot de scheidsrechter op het niveau van de wedstrijd, d.w.z. nam hij/zij niet te strenge beslissingen en liet hij/zij niet al te veel doorgaan wat betreft het technisch en tactisch kunnen van beide teams. Een grote moeilijkheid in de volleybalarbitrage is het aanhouden van de gekozen technische lijn voor de balbehandelingen. Dit aanhouden dient te geschieden, anders ontstaat onrust in en buiten het veld. Invloedsfactoren die het aanhouden bemoeilijken zijn de duur van de wedstrijd, vermoeidheid bij de ploegen, concentratieverlies bij ploegen en officials. Schommelingen treden vaak op in de 3e, 4e en/of 5e set. Als een der officials minder gaat presteren, krijgt zijn collega het zwaarder. Wisselend fluiten wekt ongenoegen bij ploegen, coaches en publiek. Aanmerkingen op de leiding zijn vaak het gevolg en de sfeer wordt snel slechter. Een scheidsrechter, die consequent de door hem gekozen lijn aanhoudt, ook al vindt u het niveau niet goed gekozen, dient beoordeeld te worden met een voldoende.

7 5. ALGEMEEN BEELD Aanvoelen van de wedstrijd. Heeft de scheidsrechter begrip voor tempo en karakter van de wedstrijd en past hij zich aan? De scheidsrechter is er om de wedstrijd te leiden, niet om het spel te maken. Totaal indruk arbitrage. Als laatste wordt gekeken naar een slotconclusie. Veel onderdelen van de arbitrage zijn aan bod gekomen, niet alles echter is concreet te benoemen. Daarom vragen wij u, het geheel overziende, uw eindoordeel over de scheidsrechter te geven. Wil u hierin betrekken: De persoonlijkheid van de scheidsrechter Bezit hij/zij overwicht, aanvaarden de ploegen zijn/haar leiding Hoe reageert hij/zij op invloedsfactoren zoals publiek etc.