Leerlingenprognose PO

Transcriptie

1 Leerlingenprognose PO /'

2 Leerlingenprognose PO / In opdracht van: OJZ Projectnummer: Lotje Cohen Manilde van der Oord Annika Smits Esther Jakobs Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal Postbus, AR Amsterdam [email protected] Telefoon Amsterdam, maart Foto voorzijde: Ouders halen kinderen op uit school in Oostpoort, fotograaf Cecile Obertop ()

3 Leerlingenprognose PO / Inhoud Samenvatting Inleiding Leerlingenprognose PO /. Op korte termijn minder sterke groei in PO geprognotiseerd. Leerlingenprognose / per stadsdeel PO basisgeneratie. Vergelijking van de PO basisgeneratie. Vergelijking PO basisgeneratie per stadsdeel. Ontwikkeling basisgeneratie in veranderende wijken. Vergelijking leerlingenprognose / en telling. Minder -jarigen in Amsterdams PO Werkwijze leerlingenprognose PO /. Algemene uitgangspunten. Vergelijking korte- en langetermijnprognose Bijlage Specifieke aanpassingen Aanpassingen vooraf toegepast Aannames in softwarepakket G pro Aannames bij handmatige aanpassing prognose OIS Bijlage : Achtergrond basisgeneratie Werkwijze bevolkingsprognose OIS Invoer van het prognosemodel Veronderstellingen bevolkingsprognose

4 Leerlingenprognose PO / Samenvatting Uit de jongste leerlingenprognose PO / van OIS blijkt dat het leerlingenaantal in Amsterdam de komende jaren toeneemt. De groei is minder sterk dan vorig jaar geprognosticeerd. De prognose laat zien dat het leerlingenaantal zal stijgen met. leerlingen in de komende vijf jaar: van. in / tot. in / (+, %) en tot. in / (+, %). Dit leidt in vergelijking met de vorige prognose van / tot ongeveer. leerlingen minder in / en. leerlingen minder in /. Deze aanpassing volgt volledig de aanpassing in de basisgeneratie PO die het gevolg is van de grotere vertrekkansen van jonge gezinnen. Dat er meer gezinnen vertrekken uit de stad dan vorig jaar werd verwacht is ook terug te zien bij de vergelijking tussen de vorige leerlingenprognose voor / en de voorlopige oktober leerlingentelling (DUO); er zitten ruim leerlingen minder op Amsterdamse basisscholen dan vorig jaar geprognotiseerd Figuur Leerlingenprognose PO / in vergelijking met leerlingenprognose / en de basisgeneratie PO aantal feitelijk leerlingenaantal leerlingenprognose 2014/'15 leerlingenprognose2015/'16 feitelijk basisgeneratie prognose basisgeneratie 2014 prognose basisgeneratie 2015 bron: OIS De belangrijkste demografische ontwikkeling voor PO scholen is dat de leeftijdsgroep van tot en met jaar de komende jaren zal blijven groeien, zij het in eerste instantie minder hard dan in de vorige prognose van / werd verwacht. De grootste verschillen tussen de huidige prognose van de PO basisgeneratie en die van zijn het gevolg van drie ontwikkelingen:

5 Leerlingenprognose PO /. De toegenomen vertrekkansen van gezinnen met jonge kinderen in. Waarschijnlijk is het opleven van de woningmarkt hier grotendeels de oorzaak van. Huishoudens die hun verhuizing uit de stad hadden uitgestel in de crisisperiode realiseren alsnog hun verhuiswens. Dit zorgt voor een geringere groei ten opzichte van de vorige prognose.. Een verhoogde woningbouwprogrammering tot. Er is rekening gehouden met de ambitie van Koers in deze prognose. De doelstelling van Koers is om tot jaarlijks. woningen te realiseren. Ten opzichte van de vorige prognose is het jaarlijkse aantal woningtoevoegingen voor de periode tot naar boven bijgesteld.. De forse toename van migratie vanuit het buitenland tot. Voor het toekomstige buitenlandse migratiesaldo voor Amsterdam wordt verondersteld dat de stad % van het totale landelijke buitenlandse migratiesaldo krijgt. Hierdoor komt het buitenlands migratiesaldo voor de periode - hoger uit dan volgens de vorige prognose (. in plaats van. ). Door de toegenomen woningbouwplannen en verwachte buitenlandse migratie zal het aantal kinderen in de basisgeneratie naar verwachting blijven toenemen. Doordat er echter in veel kinderen vertrokken en naar verwachting in de komende jaren nog zullen vertrekken, is het aantal kinderen in de basisgeneratie volgens de huidige prognose tot kleiner dan volgens de vorige prognose.

6 Leerlingenprognose PO / Inleiding Sinds schooljaar / maakt (OIS) in opdracht van Onderwijs, Jeugd en Zorg (OJZ) Amsterdamse leerlingenprognoses voor het PO, VO en SO 1. In de jaren hiervoor maakte OJZ deze prognoses zelf. De leerlingenprognose geeft inzicht in hoeveel leerlingen basisscholen in de komende jaren mogen verwachten op basis van de gesignaleerde demografische ontwikkelingen. In deze leerlingenprognose PO worden speciale basisscholen (sbo) niet meegenomen, deze worden meegenomen in de SO leerlingenprognose. De prognoses worden onder meer gebruikt voor de planning van huisvesting van scholen. OIS gebruikt, net zoals OJZ in de jaren hiervoor deed, het programma G pro van het bedrijf Pronexus om de leerlingenprognoses te maken. Gegevens die dit programma gebruikt voor de PO prognose zijn de bevolkingsprognose over de omvang van de bevolking naar leeftijd en buurtcombinatie (OIS), de integrale oktober telling van de aantallen leerlingen per school per leeftijd en de buurtcombinatie waar leerlingen wonen (DUO/ERISA). In opdracht van OJZ heeft OIS voor schooljaar / voor de derde keer een leerlingenprognose gemaakt, die in deze rapportage wordt weergegeven. In het eerste hoofdstuk wordt de nieuwe leerlingenprognose gepresenteerd en volgt een korte analyse van de verwachte ontwikkelingen per schoolsoort en stadsdeel. In het tweede hoofdstuk wordt de basis van de leerlingenprognose, de jongste prognose van de PO basisgeneratie, besproken en vergeleken met de bevolkingsprognose van. Dit geeft inzicht in welke stadsdelen en buurtcombinaties er veranderingen in het aantal kinderen worden verwacht. Vervolgens wordt de leerlingenprognose van / over schooljaar / vergeleken met de leerlingentelling van oktober. Op deze manier worden de verschillen tussen de geprognotiseerde aantallen en de feitelijke tellingen duidelijk en wordt inzichtelijk of en waar er grote verschillen zijn. Deze vergelijkingen hebben waar nodig tot aanpassingen voor aannames van de nieuwe leerlingenprognose geleid. In het laatste hoofdstuk beschrijven we hoe de leerlingenprognose PO / tot stand is gekomen en welke aanpassingen er zijn gedaan. Ten slotte staan in de bijlage de precieze bevolking aannames en een gedetailleerde specificatie van de aanpassingen in de leerlingenprognose PO beschreven. 1 OIS, Leerlingenprognose / PO, Amsterdam, juli & OIS, Leerlingenprognose / VO, Amsterdam, april OIS, Leerlingenprognose / PO, Amsterdam, april & OIS, Leerlingenprognose / VO, Amsterdam, april & OIS, Leerlingenprognose speciaal onderwijs /, Amsterdam, maart

7 Leerlingenprognose PO / Leerlingenprognose PO / In dit hoofdstuk presenteren we de leerlingenprognose PO /. In de eerste paragraaf vergelijken we het totaal aantal geprognotiseerde leerlingen met de leerlingenprognose van vorig jaar. In de tweede paragraaf staan per stadsdeel de grote verschillen. Als bijlage bij dit rapport hoort een Exceltabel met daarin de leerlingenprognose PO / per school.. Op korte termijn minder sterke groei in PO geprognotiseerd Uit de jongste leerlingenprognose PO / van OIS blijkt dat het leerlingenaantal in Amsterdam de komende jaren minder sterk toeneemt dan vorig jaar geprognosticeerd, hiermee volgt de aangepaste stijging de nieuwste bevolkingsprognose van de basisgeneratie (zie figuur. ). De jongste prognose laat zien dat het leerlingenaantal zal stijgen met. leerlingen in de komende vijf jaar: van. in / tot. in / (+, %) en tot. in / (+, %). Dit leidt in vergelijking met de vorige prognose tot ongeveer. leerlingen minder in / en ongeveer. leerlingen minder in /. Deze aanpassing volgt volledig de aanpassing in de basisgeneratie PO die het gevolg is van de grotere vertrekkansen van jonge gezinnen. Dat er meer gezinnen vertrekken uit de stad dan vorig jaar werd verwacht is ook terug te zien bij de vergelijking tussen de vorige leerlingenprognose voor / en de voorlopige oktober leerlingentelling (DUO); er zitten ruim leerlingen minder op Amsterdamse basisscholen dan vorig jaar geprognotiseerd Figuur. Leerlingenprognose PO / in vergelijking met leerlingenprognose / en de basisgeneratie PO aantal feitelijk leerlingenaantal leerlingenprognose 2014/'15 leerlingenprognose2015/'16 feitelijk basisgeneratie prognose basisgeneratie 2014 prognose basisgeneratie 2015 bron: OIS

8 Leerlingenprognose PO / Natuurlijk zijn er verschillen tussen scholen. Sommige scholen laten de afgelopen jaren een sterkere groei zien, en deze groei is meegenomen in de huidige prognose. Andere scholen hadden juist het afgelopen jaar minder inschrijvingen en krimpen daarom in de huidige prognose. Hiernaast zijn er verschillen tussen de gebieden in de stad. In onderstaande figuur zijn de scholen te zien die opvallen vanwege een groei (ver) boven of (ver) onder het gemiddelde van de stad (de gemiddelde groei is +, % in de komende jaar). Figuur. Ontwikkeling leerlingenaantallen PO scholen tussen / -/ Ontwikkeling leerlingenaantal PO scholen 2015/'16 en 2025/'26 recent gestarte / verplaatste scholen ver boven het gemiddelde boven het gemiddelde rond het gemiddelde (+4,9%) onder het gemiddelde ver onder het gemiddelde bron: OIS. Leerlingenprognose / per stadsdeel In deze paragraaf bespreken we de trends per stadsdeel en de scholen in elk stadsdeel die opvallen. Centrum In Centrum zal het leerlingenaantal de komende jaren waarschijnlijk met %- % afnemen van. in / tot ongeveer. leerlingen (in / en / ). Dit is vooral een gevolg van de krimp van de basisgeneratie wonend in Centrum. Mogelijk komen er op de scholen in stadsdeel Centrum meer plekken beschikbaar voor kinderen wonend in andere stadsdelen (o.a. ook op basis van voorrangsregels uit het nieuwe stedelijke toelatingsbeleid), dat is nu echter nog niet te prognosticeren. Scholen die opvallen in Centrum zijn de Pool, de Saffier en de Antonius, wegens een afnemende instroom is bij deze scholen de prognose sterker naar beneden bijgesteld dan gemiddelde

9 Leerlingenprognose PO / scholen in Centrum. Hiernaast is de prognose van de Boekmanschool, wegens een groeiende instroom (en extra lokalen), ten opzichte van vorig jaar naar boven bijgesteld. Figuur. Leerlingenprognose PO / stadsdeel Centrum, aantallen aantal leerlingen feitelijk leerlingenaantal leerlingenprognose 2014/'15 leerlingenprognose2015/'16 bron: OIS West In West zal het leerlingenaantal toenemen met leerlingen in de komende vijf jaar; van. in / tot. in / (+, %) en tot. in / (+, %). Ook hier is de toename in het leerlingenaantal tot en met / kleiner in de huidige prognose, wegens de stijgende vertrekkans. De toename in het leerlingenaantal is vooral te zien in het nieuwe gebied de Houthavens. De toename van leerlingen in de Houthavens is vooral terug te zien in een toename van leerlingenaantallen bij de Spaarndammerhout, de Wereldschool (beide gelegen in de Houthavens) en bij de Eilanden (in Centrum) en de Zeeheld (beide gelegen in naastliggende buurten). De Zeeheld en de Wereldschool hebben momenteel bijna geen leerlingen die wonen in de Houthavens, gezien de locaties van deze scholen verwachten we dat dit in de toekomst wel het geval zal zijn. Hiernaast is er een ander nieuw te ontwikkelen gebied, namelijk Sloterdijk, waar vanaf kinderen zullen wonen. Voor dit laatste gebied is in de leerlingenprognose een overloopschool gecreëerd met rond de leerlingen in /. Scholen die verder opvallen in West wegens een groeiende instroom zijn de Springplank, de Visserschool, de Boomgaard; de verwachte instroom voor deze scholen in de komende jaren is naar boven bijgesteld. Daarnaast zijn er een paar scholen met een dalende instroom: de Waterkant, de Elisabeth Paulusschool, de e Montessori het Winterkoninkje, Narcis-Querido en de Roos. Deze zijn wegens de dalende instroom naar beneden bijgesteld. Als laatste laten een aantal scholen een stabiele in plaats van stijgende instroom zien in de afgelopen twee jaar, dit zijn de Bron, de Corantijn, de Leonardo da Vinci, de Vlinderboom, Dr Rijk Kramer en de Al Wafa.

10 Leerlingenprognose PO / Figuur. Leerlingenprognose PO / stadsdeel West, aantallen aantal leerlingen feitelijk leerlingenaantal leerlingenprognose 2014/'15 leerlingenprognose2015/'16 bron: OIS Nieuw-West In Nieuw-West, het stadsdeel waar in vergelijking met andere stadsdelen de meeste Amsterdamse leerlingen wonen en naar school gaan, blijft het aantal leerlingen de komende tien jaar schommelen tussen de. en. leerlingen. Wegens sloopplannen zal er na een kleine afname van leerlingenaantallen zijn, die rond / weer zal aantrekken wegens nieuwbouw. Naast de nieuwe school de Ontplooiing, is de school die in dit stadsdeel de sterkste toename in leerlingenaantallen laat zien de Fiep Westendorp, deze toename is ongeveer hetzelfde als werd verwacht in de voorgaande prognose. Wegens een groeiende instroom nemen daarnaast de leerlingenaantallen van El Kadisia, de Ichtus, de Toekomst en de Louis Bouwmeester sterker toe dan gemiddeld in Nieuw-West. Scholen die een sterkere afname van het aantal leerlingen laten zien dan gemiddeld in Nieuw- West én afwijken ten opzichte van de vorige prognose wegens een dalende instroom zijn Community Center Einstein, Pieter Jelles Troelstra, de Immanuelschool, de Timotheus, Prof. Dr. H. Kraemer, het Bovenland en de Slootermeerschool. Hiernaast hebben een aantal scholen een stabiel in plaats van een groeiend aantal leerlingen: de e Montessorischool, de Globe, de El Amien en de Atlantis.

11 Leerlingenprognose PO / Figuur. Leerlingenprognose PO / stadsdeel Nieuw-West, aantallen aantal leerlingen feitelijk leerlingenaantal leerlingenprognose 2014/'15 leerlingenprognose2015/'16 bron: OIS Zuid In Zuid, het stadsdeel waar meer leerlingen naar school gaan dan dat er wonen, omdat er veel instroom van andere stadsdelen is, blijft het leerlingenaantal groeien. Van. tot rond de. leerlingen (+ %) van / t/m /, hierna zal het leerlingenaantal naar verwachting verder groeien. In vergelijking met de vorige leerlingenprognose zijn dit rond / ongeveer. leerlingen minder. In Zuid zijn er drie nieuwe scholen die de komende jaren zullen uitgroeien tot volwaardige scholen met leerlingen in alle groepen, dit zijn de Denise (gestart binnen de Europaschool) 2, de Kindercampus Zuidas en de dependance van de Nicolaas Maes. Voor de meeste overige scholen in Zuid is de prognose dit jaar naar beneden bijgesteld wegens de verhoogde vertrekkansen van Amsterdamse gezinnen. Een aantal scholen springen eruit omdat het aantal inschrijvingen het afgelopen jaar is gedaald, dit zijn de Avonturijn, de Willemsparkschool, de Springstok, de e Dalton en de Olympia. Figuur. Leerlingenprognose PO / stadsdeel Zuid, aantallen aantal leerlingen feitelijk leerlingenaantal leerlingenprognose 2014/'15 leerlingenprognose2015/'16 bron: OIS 2 In de huidige leerlingenprognose zijn we uitgegaan van de huidige belangstellingspercentages voor de Denise in Zuid. Of een verhuizing van de school naar Nieuw-West gevolgen heeft voor de leerlingenaantallen zullen we in de volgende leerlingenprognose zien.

12 Leerlingenprognose PO / Oost Oost is het enige stadsdeel waar de huidige leerlingenprognose naar boven is bijgesteld in vergelijking met de vorige prognose; er wordt nu een groei van het leerlingenaantal verwacht in plaats van een afname. Dit is voornamelijk het geval in de nieuwbouwgebieden Omval/ Overamstel, Zeeburgereiland en IJburg. In de huidige prognose zien we een stijging van. leerlingen in / tot ruim. leerlingen in / (+, %). In de huidige prognose zijn twee nieuwe scholen meegenomen die zullen groeien, de Amstel Montessori en het IKC Zeeburgereiland. Daarnaast zijn er twee overloopscholen gecreëerd om de leerlingentoename in Zeeburgereiland en IJburg op te vangen. Hiernaast zijn er een paar andere scholen die een grotere toename van het aantal leerlingen dan gemiddeld (en dan tijdens de vorige prognose) laten zien, door een grotere instroom het afgelopen jaar, dit zijn: de Poseidon, de As Siddieq Oost en de Kraanvogel. Bijna alle scholen op IJburg laten een sterke afname van het leerlingenaantal zien, als gevolg van afnemende kinderaantallen in de basisschoolleeftijd op IJburg. Een andere school die een (sterk) dalend leerlingenaantal laat zien is de combinatie Insulinde/Valentijn die vanaf volgend schooljaar fuseren. Ook in het Oostelijk Havengebied staat een aantal scholen met een meer dan eerder geprognosticeerde afname van het aantal leerlingen afnemen als gevolg van een lagere instroom, dit zijn de Kleine Kapitein en het Gouden EI. Ook in andere gebieden zijn er scholen met een meer dan gemiddelde afname van de leerlingaantallen: de Dapper en de Linnaeus. Figuur. Leerlingenprognose PO / stadsdeel Oost, aantallen aantal leerlingen feitelijk leerlingenaantal leerlingenprognose 2014/'15 leerlingenprognose2015/'16 Noord In Noord groeit het leerlingenaantal de komende jaren het meest: van. in / tot. in / (+ %) en tot. in / (+%). De huidige leerlingenprognose van Noord lijkt sterk op die van vorig schooljaar. bron: OIS De eerste vijf scholen waar deze groei duidelijk te zien is zijn de recent gestarte scholen: Elzenhagen, Cosmicus, de binnen de Buikslotermeerschool nieuw gestarte Vrije School Noord Kairos, de IJsbreker en Overhoeks. Daarnaast stijgen de As Siddieq Noord, IKC NoordRijk en Boven 't IJ Azaleastraat sterker dan gemiddeld (en iets meer dan vorig jaar).

13 Leerlingenprognose PO / Er zijn echter ook scholen in Noord die een dalend leerlingenaantal hebben, en waar het leerlingenaantal sterker afneemt in de huidige prognose dan de vorige, dit zijn: het IJplein, de Sint Rosa, de IJdoornschool, de Botteloef, de Krijtmolen en de Capelleschool. Figuur. Leerlingenprognose PO / stadsdeel Noord, aantallen aantal leerlingen feitelijk leerlingenaantal leerlingenprognose 2014/'15 leerlingenprognose2015/'16 bron: OIS Zuidoost In Zuidoost is in de huidige leerlingenprognose een sterkere daling van het aantal leerlingen voorzien dan in de vorige prognose. Het leerlingenaantal zal naar verwachting afnemen van. in / tot. in / (-, %) en. in / (-, %). In Zuidoost zijn er twee nieuwe scholen die in de huidige prognose zijn meegenomen en waarvan we verwachten dat dit scholen zullen worden met leerlingen in alle groepen: de Lotusschool en de Toekomst, van deze laatste is de groei echter bijgesteld vanwege de beperkte instroom de afgelopen twee jaar. Hiernaast zijn er een aantal scholen die een groeiend leerlingenaantal laten zien in plaats van een dalende trend, dit zijn: de Cornelis Jetses, Wereldwijs en de Blauwe Lijn. Figuur. Leerlingenprognose PO / stadsdeel Zuidoost, aantallen aantal leerlingen feitelijk leerlingenaantal leerlingenprognose 2014/'15 leerlingenprognose2015/'16 bron: OIS

14 Leerlingenprognose PO / PO basisgeneratie In de eerste paragraaf van dit hoofdstuk wordt de jongste prognose van de PO basisgeneratie () besproken en vergeleken met de basisgeneratie volgens de bevolkingsprognose van. Wanneer er in bepaalde stadsdelen afwijkingen zijn ten opzichte van de vorige prognose, geven we hier een verklaring voor (in paragraaf..). In paragraaf. beschrijven we de prognose van de basisgeneratie voor een aantal wijken waarin sterke veranderingen optreden. Vervolgens wordt in paragraaf. de leerlingenprognose van / vergeleken met de leerlingentelling van oktober (DUO). In de laatste paragraaf gaan we in op andere mogelijke veranderingen in de leerlingenpopulatie, zoals een daling van het aantal - en jarigen in het basisonderwijs.. Vergelijking van de PO basisgeneratie Voor het maken van de leerlingenprognose vormt de PO basisgeneratie het uitgangspunt. Hiertoe worden alle kinderen in de leeftijd van tot en met jaar gerekend, plus nog eens procent van de -jarigen. De prognose van deze basisgeneratie vloeit voort uit de demografische ontwikkelingen die zich in het verleden voordeden en de aannames over de toekomstige trends hierin. In Bijlage staat gedetailleerd beschreven hoe de ontwikkelingen in het verleden eruit zien en hoe de aannames over toekomstige trends tot stand zijn gekomen. De belangrijkste ontwikkeling voor PO scholen is dat de leeftijdsgroep van tot en met jaar de komende jaren zal blijven groeien, zij het in eerste instantie minder hard dan in de vorige prognose werd verwacht. De meeste verschillen tussen de huidige prognose van de PO basisgeneratie en die van zijn het gevolg van drie recente ontwikkelingen:. De toegenomen vertrekkansen van gezinnen met jonge kinderen in. De verhoogde woningbouwprogrammering tot. De fors toegenomen migratie vanuit het buitenland tot Door de toegenomen woningbouw en de buitenlandse migratie zal het aantal kinderen in de basisgeneratie blijven toenemen. Doordat er echter in veel kinderen vertrokken en naar verwachting in de komende jaren nog zullen vertrekken, is het aantal kinderen in de basisgeneratie volgens de huidige prognose tot kleiner dan volgens de vorige prognose. Al sinds is het aantal Amsterdammers dat jaarlijks de stad verruilt voor een andere Nederlandse gemeente stabiel. Tot en met bedroeg het zogeheten binnenlands vertrek ongeveer. personen per jaar. In waren dat er fors meer:.. Waarschijnlijk is het opleven van de woningmarkt hier grotendeels de oorzaak van; huishoudens die hun verhuizing de stad uit hadden uitgesteld in de crisisperiode, realiseerden in alsnog hun verhuiswens.

15 Leerlingenprognose PO / Onder de huishoudens die uit de stad vertrokken bevinden zich met name huishoudens met jonge kinderen. In figuur. is voor de periode - per leeftijdsgroep weergegeven hoe groot het aandeel kinderen was dat de stad uit verhuisde. De figuur laat zien dat de vertrekkans voor kinderen van de jongste leeftijdsgroep ( - tot en met -jarigen) gedurende de hele periode hoger is dan voor de overige leeftijdsgroepen. Ook is te zien dat in de periode - een dip was in de vertrekpercentages. Deze dip is te verklaren door de crisis op de woningmarkt. Doordat de prijzen van koopwoningen daalden stelden veel huishoudens de verkoop van hun woning uit. Met het aantrekken van de woningmarkt namen in de vertrekpercentages weer toe, met name voor kinderen uit de jongste leeftijdsgroep. De verwachting is dat deze ontwikkeling zich heeft voortgezet in, en mogelijk nog zal voortduren in. In de bevolkingsprognose wordt de toekomstige vertrekkans per leeftijd en geslacht ingeschat op basis van de gemiddelde vertrekkans in de laatste vijf jaar. In de vorige prognose was deze gemiddelde vertrekkans klein, maar door het toegenomen vertrek in wordt in de huidige bevolkingsprognose gerekend met een grotere gemiddelde vertrekkans. Als gevolg hiervan zullen in de toekomst meer gezinnen met jonge kinderen vertrekken dan volgens de prognose van. Figuur. Aandeel binnenlands vertrokkenen per leeftijdsgroep, bron: OIS In Tabel. zijn de verschillen te zien in de verwachte woningbouwaantallen volgens de huidige bevolkingsprognose en die van. Het verwachte aantal woningen dat jaarlijks toegevoegd wordt aan de woningvoorraad kwam volgens de prognose van per jaar uit op gemiddeld. tussen en en op. tussen en. In de huidige prognose gaat het om respectievelijk. en. woningen. Meer informatie over de achtergrond van de

16 Leerlingenprognose PO / woningbouwprogrammering en de doorwerking daarvan in de bevolkingsprognose, is te vinden in Bijlage. Tabel 2.2 Aantal toevoegingen aan de woningvoorraad per periode volgens prognose 2014 en 2015 Periode Volgens prognose Volgens prognose Verschil bron: OIS In figuur. is de verwachte ontwikkeling van de basisgeneratie te zien volgens de werkelijke stand, de huidige prognose en de twee voorgaande prognoses. Volgens de huidige prognose zal de basisgeneratie toenemen van ruim. in tot iets meer dan. in. Dat is iets meer dan in de vorige prognose werd verwacht (. ). De prognoses lopen het meest uiteen in de periode -. In deze periode is het aantal kinderen in de basisgeneratie volgens de huidige prognose elk jaar zo n. kleiner dan volgens de vorige prognose. Dit is te verklaren door het toegenomen vertrek van jonge kinderen sinds. Vanaf zal de basisgeneratie sterker toenemen. Na komen de aantallen volgens de huidige prognose hoger uit dan volgens de prognose van. De verhoogde woningbouwprogrammering, maar ook de fors gestegen buitenlandse migratie liggen hieraan ten grondslag. Figuur. Basisgeneratie PO, aantallen (feitelijk t/m, prognose daarna) feitelijk prognose 2013 prognose 2014 prognose 2015 bron: OIS. Vergelijking PO basisgeneratie per stadsdeel In figuur. is de ontwikkeling van de basisgeneratie te zien voor de stadsdelen Nieuw-West, Oost en Noord volgens de werkelijke stand, de huidige en de vorige prognose. Voor zowel Nieuw-West als Noord geldt dat de verwachte aantallen kinderen in de basisgeneratie volgens de huidige prognose iets kleiner zijn dan volgens de prognose van. Voor Oost zijn de aantallen groter. Voor alle stadsdelen geldt dat de basisgeneratie lager is in de huidige prognose als gevolg van het toegenomen vertrek van jonge gezinnen. Voor Oost echter zijn in de huidige prognose per saldo meer nieuwe woningen voorzien dan in de prognose van. Voor de periode tot en met gaat het om ongeveer. woningen extra. Ook in Noord zijn in

17 Leerlingenprognose PO / de huidige prognose meer woningen voorzien dan in de prognose van, maar het verschil is minder groot (+ woningen). Voor Nieuw-West geldt dat er in de huidige prognose. meer woningen worden verwacht in de periode - dan in de vorige prognose, maar onder de nieuw te bouwen woningen in Nieuw-West zijn veel studentenwoningen. Figuur. Basisgeneratie PO, stadsdelen Nieuw-West, Oost en Noord, feitelijk (t/m ) en volgens verschillende prognoses Nieuw-West prognose 2014 Oost prognose 2014 Noord prognose 2014 bron: OIS In figuur. is de prognose voor de basisgeneratie weergegeven voor de stadsdelen Zuid en Zuidoost. De figuur laat zien dat de basisgeneratie voor beide stadsdelen licht fluctueert. In Zuidoost neemt het aantal kinderen in de basisgeneratie sinds licht af. Naar verwachting gaat het aantal kinderen in de basisgeneratie weer toenemen vanaf en staat de teller in op.. In de huidige prognose worden voor Zuidoost meer woningen verwacht dan in de prognose van, maar ook hier gaat het om een groot aantal studentenwoningen. Als gevolg van het toegenomen vertrek van jonge gezinnen komt de huidige prognose voor de periode - iets lager uit dan de prognose van. Figuur. Basisgeneratie PO, stadsdelen Zuid en Zuidoost, feitelijk (t/m ) en volgens verschillende prognoses Zuid prognose 2014 Zuidoost prognose bron: OIS

18 Leerlingenprognose PO / Ook voor Zuid komt de huidige prognose van de basisgeneratie lager uit dan de prognose van. De verklaring hiervoor is het toegenomen vertrek uit de stad. Daarnaast worden in de huidige prognose voor de periode - minder woningen verwacht dan in de prognose van.. Ontwikkeling basisgeneratie in veranderende wijken Voor de leerlingenprognose per school is de bevolkingsontwikkeling op wijkniveau van groot belang. Het kleinste niveau waarop OIS de bevolkingsprognose maakt is op het niveau van wijken; in de vorige prognose nog buurtcombinaties genoemd. Omdat de gemeente Amsterdam sinds - - een nieuwe gebiedsindeling hanteert, is een vergelijking van de huidige prognose met die van niet mogelijk. Sommige wijken zijn onveranderd gebleven, maar in de nieuwe gebiedsindeling worden ook compleet nieuwe wijken onderscheiden en zijn van bestaande wijken de grenzen aangepast. Wijken waar een grote verandering in de omvang van de basisgeneratie wordt verwacht, worden in deze paragraaf nader toegelicht. In figuur. is de ontwikkeling van de basisgeneratie weergegeven voor een aantal wijken in Noord en Oost. In Noordelijke IJ-oevers-West worden de komende jaren veel nieuwe woningen gebouwd. In was het aantal kinderen in de basisgeneratie in dit gebied op twee handen te tellen; in zijn dat er naar alle waarschijnlijkheid ruim.. In IJburg-Oost, Zeeburgereiland/Nieuwe Diep en Omval/Overamstel is een vergelijkbare ontwikkeling gaande. In IJburg-Oost worden de eerste woningen vanaf op Centrumeiland verwacht. De basisgeneratie zal hier tot fors toenemen tot ruim. kinderen. In Zeeburgereiland/Nieuwe Diep groeit de basisgeneratie van zo n kinderen in tot bijna. in. OIS gaat ervan uit dat de woningbouw hier voornamelijk tussen en plaatsvindt. Het gaat hier om ruim. woningen. Doordat er in de jaren daarna minder nieuwe woningen worden verwacht, zal de basisgeneratie groeien tot, en daarna weer afnemen. Eventuele veranderingen in de woningbouwprogrammering zullen ook leiden tot een verandering van de ontwikkeling van de basisgeneratie. In Omval/Overamstel zal de basisgeneratie gestaag blijven doorgroeien. In gaat het om ongeveer kinderen; in zijn dat er naar verwachting ruim.

19 Leerlingenprognose PO / Figuur. Basisgeneratie PO naar wijk, voor enkele wijken in Noord en Oost, aantallen, prognose Noordelijke IJ-oevers-West IJburg-Oost Elzenhagen Zeeburgereiland/Nieuwe Diep Omval/Overamstel Noordelijke IJ-oevers-Oost bron: OIS Ook in Elzenhagen (een nieuwe wijk sinds, die voorheen onder de buurtcombinatie Buikslotermeer viel) zal de basisgeneratie gestaag blijven doorgroeien. Hier verwacht OIS tussen en een toename van iets meer dan. woningen. In Noordelijke IJ-oevers-Oost waren tot voor kort nog niet veel woningbouwactiviteiten gepland. In de bevolkingsprognose van gaat OIS uit van extra woningen (tot ) in het Hamerstraatgebied. Na het verschijnen van de bevolkingsprognose is het Hamerstraatgebied echter aangemerkt als versnellingsgebied en is het verwachte aantal woningen opgehoogd tot iets meer dan.. De huidige prognose van de basisgeneratie komt uit op ongeveer kinderen in, maar dit zal in de prognose van zeer waarschijnlijk naar boven worden bijgesteld. Figuur. Basisgeneratie PO naar wijk, voor enkele wijken in West, Nieuw-West en Zuid, aantallen, prognose Slotermeer-Zuidwest Overtoomse Veld De Kolenkit Westlandgracht Zuidas Houthavens Centrale Markt bron: OIS Figuur. laat de ontwikkeling van de basisgeneratie zien voor enkele wijken in West, Nieuw- West en Zuid. In Slotermeer-Zuidwest bedraagt het aantal kinderen in de basisgeneratie naar

20 Leerlingenprognose PO / verwachting bijna. kinderen, ongeveer gelijk aan de stand van. De verwachting is echter dat de basisgeneratie in deze wijk zal afnemen tot ruim. kinderen in. De verklaring voor deze dip is de voorgenomen sloop van bijna woningen in. In Overtoomse Veld neemt het aantal kinderen in de basisgeneratie toe van ruim. in tot ruim. in. De verwachting is dat hier tot zo n. woningen bijkomen. Ook in De Kolenkit in West worden de komende jaren nieuwe woningen gebouwd. Het gaat om. woningen tot. Hierdoor zal het aantal kinderen in de basisgeneratie toenemen van ruim in tot ruim. in. In Westlandgracht in Nieuw-West zal de basisgeneratie tussen en toenemen van tot ruim. kinderen. Ook hier is veel woningbouw gepland; in de prognose van OIS wordt uitgegaan van ruim. woningen tot. Het aantal kinderen in de basisgeneratie in Centrale Markt neemt sinds licht af. Voor de periode van tot en met wordt een groei verwacht van bijna tot zo n kinderen. OIS gaat ervan uit dat hier tot woningen bijkomen. Net als in Omval/Overamstel groeit in Zuidas en Houthavens de basisgeneratie uit van een handvol kinderen in tot een omvangrijke groep van respectievelijk en kinderen. In beide gebieden vindt volop woningbouw plaats. OIS gaat er in zijn jongste prognose van uit dat in Houthavens tussen en. nieuwe woningen worden opgeleverd, en in Zuidas ruim. tot.. Vergelijking leerlingenprognose / en telling Bij een vergelijking tussen de leerlingenprognose voor / en de oktober leerlingentelling (DUO) zien we dat er in werkelijkheid leerlingen minder in Amsterdam naar school gaan dan vorig jaar geprognotiseerd (zie tabel. ). Dit is een gevolg van het toegenomen vertrek van gezinnen uit Amsterdam. Tabel. Vergelijking 1 oktobertelling 2015 en vorige leerlingenprognose voor 2015/ 16 naar stadsdeel 1 oktobertelling 2015/'16 leerlingenprognose voor 2015/'16 verschil Noord Oost Zuidoost Centrum West Nieuw-West Zuid Amsterdam bron: OJZ, DUO en OIS Minder leerlingen in Zuid en Nieuw-West dan geprognotiseerd Er is vooral een verschil zichtbaar in Zuid, waar in oktober leerlingen minder naar school gaan dan geprognotiseerd was. In Zuid groeide de afgelopen jaren het leerlingenaantal relatief sterk (van / tot / met, % en van / tot / met, %). In de voorgaande prognose zette deze stijging met, % door. In de realiteit is deze groei echter afgezwakt, het afgelopen jaar is het leerlingenaantal in Zuid met slechts, % gegroeid. In Zuid is duidelijk dat de instroom stabiel blijft, ruim de helft van de scholen zitten vol na elke inschrijfronde van het nieuwe toelatingsbeleid. Als er scholen of klassen bij zouden komen in Zuid dan zou het leerlingenaantal weer verder kunnen gaan stijgen.

21 Leerlingenprognose PO / In Nieuw-West speelt iets soortgelijks, hier was de jaarlijkse groei in leerlingenaantal de afgelopen twee jaar, %, en van eenzelfde groei werd uitgegaan bij de vorige leerlingenprognose. Het afgelopen schooljaar was de groei met, % duidelijk lager dan in voorgaande jaren, wat het verschil in de oktobertelling en de prognose ( leerlingen minder dan verwacht) kan verklaren. In Noord zien we een tegenovergestelde trend. Groeide daar het leerlingenaantal de afgelopen twee jaar met % en, %, het afgelopen jaar is het leerlingenaantal met, % toegenomen. Dit is duidelijk hoger dan geprognotiseerd (een stijging van, %), en een verschil van leerlingen. Scholen waar het leerlingenaantal meer gedaald is dan geprognotiseerd Een aantal scholen valt op omdat leerlingenaantallen per oktober lager uitvallen dan geprognotiseerd. In onderstaande tabel staan alle scholen waar minimaal leerlingen minder op zitten dan geprognotiseerd in de vorige leerlingenprognose. Het grootste verschil was zichtbaar bij de El Amien waar leerlingen minder naartoe gingen dan geprognotiseerd. Deze school liet de afgelopen jaren een sterke groei zien (van leerlingen in / tot leerlingen in / ), die in de vorige prognose was doorgetrokken. Het afgelopen jaar is het leerlingenaantal echter met ruim leerlingen gedaald in plaats van gestegen, dit is te zien in zowel een verkleinde instroom als een uitstroom in meerdere groepen. Ook voor de Olympia ( leerlingen minder dan geprognotiseerd) geldt dat dit vooral komt door een dalend leerlingenaantal in alle groepen. Tabel. Scholen met minder leerlingen bij de oktober telling dan bij de leerlingenprognose van / voor / stadsdeel brin naam 1 oktober telling 2014/'15 1 oktober telling 2015/'16 leerlingen prognose voor 2015/'16 verschil Nieuw- West 24TB00 El Amien I Zuid 20XU00 Olympia Oost 20SJ00 Linnaeus Noord 14JC00 Capelle Noord 16MW00 Sint Rosa Oost 18UR00 Aldoende Nieuw- Pieter Jelles 20VN West Troelstra Zuid 12ON00 Nautilus bron: OJZ, DUO en OIS Hiernaast speelt bij bijna alle scholen in tabel. dat de instroom in de kleutergroepen kleiner is dan de jaren ervoor en dat dit een reden is van het verschil tussen het werkelijke leerlingenaantal en het geprognotiseerde. De scholen die minder leerlingen hebben dan in de vorige prognose werd verwacht zullen in de nieuwe prognose een verdere afwijking van de voorgaande prognose laten zien.

22 Leerlingenprognose PO / Scholen waar het leerlingenaantal meer gegroeid is dan geprognotiseerd Een aantal andere scholen valt juist op omdat de leerlingenaantallen hoger uitvallen dan geprognotiseerd (zie tabel.). De eerste school die hier opvalt is de nieuwe school Denise (gestart binnen de Europaschool), de leerlingen hiervan waren in de vorige prognose nog meegenomen bij het Europaschool. In oktober heeft deze nieuwe school bijna leerlingen. Verder is te zien dat deze scholen verspreid staan over de hele stad. De scholen hebben een aantal gemeenschappelijke kenmerken, zo hebben veel scholen een specifiek onderwijsconcept zoals: dalton, OGO, vrije school of tweetalig onderwijs. Daarnaast zijn het scholen die zich op een andere manier onderscheiden zoals de sportiefste school van Nederland of een school met een goedlopend ouderinitiatief. Al deze kenmerken zorgen er blijkbaar voor dat er een verhoogde instroom is bij de kleuters en in sommige gevallen een grote zij-instroom. Ook voor deze scholen geldt dat de leerlingenprognose voor de komende jaren aangepast is. Tabel. Scholen met meer leerlingen bij de oktober telling dan bij de leerlingenprognose van / voor / stadsdeel brin naam 1 oktober telling 2014/'15 1 oktober telling 2015/'16 leerlingen prognose voor 2015/'16 verschil Centrum 18UH00 Dr. E. Boekman Oost 29XF00 Archipel Noord 28BZ00 Elzenhagen Oost 17AC00 Lidwina Oost 23PJ00 Achthoek Zuidoost 12GF00 Polsstok Noord 20ZB01 Vrije School Noord Kairos Nieuw- West 05FS00 Koggeschip West 13FM00 Visser Oost 30BB00 Poseidon Zuid 24TC03 Denise bron: OJZ, DUO en OIS Nieuwe scholen Daarnaast is het interessant om te kijken naar de leerlingenaantallen op de nieuwe scholen, zijn deze groter of kleiner dan vooraf gedacht? Voor twee scholen, de binnen de Buikslotermeerschool nieuw gestarte Vrije School Noord Kairos en de Ontplooiing in Nieuw- West geldt dat de scholen harder groeien dan verwacht, beide hebben in hun eerste of tweede bestaansjaar leerlingen in meerdere groepen. De Toekomst in Zuidoost heeft minder leerlingen dan verwacht.

23 Leerlingenprognose PO / Tabel. Vergelijking oktober telling dan bij de leerlingenprognose van / voor / voor nieuwe scholen stadsdeel brin naam 1 oktober telling 2014/'15 1 oktober telling 2015/'16 leerlingen prognose voor 2015/'16 verschil Noord 20ZB01 Vrije School Noord Kairos Nieuw-West 30XH00 Ontplooiing Zuidoost 31AE00 Lotus/Hindoe Zuidoost Noord 30VE00 Cosmicus Oost 30UP00 Amstel Montessori Zuidoost 30XJ00 Toekomst O4NT bron: OJZ, DUO en OIS. Minder -jarigen in Amsterdams PO Naast veranderingen in de basisgeneratie kunnen er ook nog andere tendensen aanleiding zijn voor een verandering in de leerlingenprognose. Zo kan het dat meer of minder Amsterdamse kinderen gebruik maken van het Amsterdamse reguliere basisonderwijs, bijvoorbeeld omdat meer of minder leerlingen naar het s(b)o gaan, omdat ze meer/minder buiten de stad naar school gaan of omdat ze vaker/minder vaak naar een particuliere school gaan. Ook zou het zo kunnen zijn dat leerlingen vroeger doorstromen naar het VO (dus dat meer leerlingen op -jarige leeftijd naar het VO gaan). We hebben dit jaar alle bovenstaande hypotheses getoetst en komen tot de conclusie dat alleen de laatste klopt. Er gaan steeds minder - en -jarige Amsterdamse kinderen naar het basisonderwijs. In / ging, % van de -jarigen en % van de jarigen naar het Amsterdamse PO, in / zijn deze beide gedaald naar respectievelijk, % en, % (zie figuur.). Dit is een trend waar we bij het inschatten van het huidige deelnamepercentage rekening hebben gehouden (dit percentage hebben we niet laten groeien, maar stabiel tot licht afnemend gehouden voor de hele stad). In de toekomst zullen we dit zowel voor de PO als voor de VO leerlingenprognose in de gaten houden. Figuur. -, - en - jarigen naar het type onderwijs dat ze volgen 11-jarigen 12-jarigen 13-jarigen 2013/' /' /' /' /' /' /' /' /'16 PO s(b)o particulier VO onbekend % bron: OJZ/ OIS

24 Leerlingenprognose PO / Werkwijze leerlingenprognose PO / In dit hoofdstuk beschrijven we hoe de leerlingenprognose PO / tot stand is gekomen. Bij de berekeningen is gebruik gemaakt van het softwarepakket G PRO 3. We starten met een beschrijving van de algemene uitgangspunten en eindigen met de veronderstellingen die we hebben gebruikt bij het handmatig aanpassen van de prognose.. Algemene uitgangspunten Als basis zijn per basisschool de leerlingenaantallen van de afgelopen drie jaar ingevoerd. Hiervoor zijn de recentste gegevens van DUO gebruikt. Omdat de leerlingenprognose voor de hele stad geldt, betekent het dat het totaal aantal leerlingen dat voortvloeit uit de basisgeneratie verdeeld wordt over de scholen. Enkele scholen die één BRIN-nummer hebben maar op meerdere locaties gehuisvest zijn in overleg met OJZ gesplitst. Het gaat om de volgende scholen: CD Wereldschool en CD Catamaran Bentinck. RO Mobiel Reigersbos en RO Mobiel Holendrecht. CH Flevoparkschool en CH t Gouden ei. TC Europaschool, TC AICS en TC DENISE. LY Frankendael Hogeweg en LY Frankendael Von Liebigweg. VJ Westerpark van Hogendorpplein en VJ Westerpark van Hallstraat. ZB Buikslotermeerschool en ZB Vrije School Noord Kairos. ZR Boven `t IJ Kampina en ZR Boven 't IJ Azaleastraat. KC Horizon Pieter Calandlaan en KC Horizon, Brenner. Daarnaast is voor enkele scholen de historie gesplitst en zijn voor enkele scholen de BRINnummers aangepast. Voor schooljaar / is er geen plan voor het stichten van een nieuwe school. Wel zijn er recentelijk gestarte scholen die nog niet volledig gevuld zijn. Voor een beschrijving van de nieuwe scholen en de scholen met gesplitste historie verwijzen we naar bijlage. De eerste stap in het maken van de leerlingenprognose PO is het definiëren van de herkomstgebieden waaruit een school leerlingen trekt. Voor de afbakening van herkomstgebieden worden voor het PO de buurtcombinaties genomen. Gemeenten buiten Amsterdam worden in zijn geheel als herkomstgebied meegenomen. Per school wordt het voedingsgebied berekend. Elke school heeft een eigen voedingsgebied op basis van de waargenomen herkomst (woonlocatie) van zijn leerlingen. Als tenminste leerlingen of minimaal % van de leerlingen uit 3 Dit programma voldoet aan het Programma voor het opstellen van leerlingenprognoses van de VNG.

25 Leerlingenprognose PO / een bepaald gebied naar een school gaan, is het gebied een herkomstgebied van de school. Alle herkomstgebieden samen vormen het voedingsgebied van de school. Op basis van de basisgeneratie en het voedingsgebied wordt per school een prognose van de leerlingaantallen berekend. Dit betekent dat het totaal aantal leerlingen dat voortvloeit uit de basisgeneratie verdeeld wordt over de scholen. Deze verdeling gebeurt op basis van de belangstellingspercentages van de basisgeneratie voor de school. Hierbij geldt de ontwikkeling van de afgelopen jaren per school als uitgangspunt waarbij de aanname is dat er een afvlakkende trend zal zijn van drie jaar: groeide een school de afgelopen jaren, dan blijft de school dit de komende drie jaar ook nog doen, alhoewel de groei iets afgevlakt zal worden. Hetzelfde geldt voor krimpende scholen. Als verwachte wordt dat groei of krimp van een school door zal zetten (bijvoorbeeld omdat het een nieuwe school is), dan is een handmatige aanpassing gedaan om de groei bij te stellen. Het kan zijn dat door de automatische doorrekening van de (afvlakkende) trend van drie jaar, het totale deelnamepercentage uit een herkomstgebied behoorlijk verandert (in plaats van bijvoorbeeld % wordt die automatisch aangepast naar %). Daarom worden handmatig alle buurtcombinaties langsgelopen om te bekijken hoe realistisch de deelname is en of er een tegengestelde aanpassing nodig is. Op deze manier houden we het totale deelnamepercentage in buurtcombinaties in de prognose redelijk stabiel.. Vergelijking korte- en langetermijnprognose De belangrijkste stap om tot handmatige aanpassingen te komen is een vergelijking tussen de korte- en langetermijnprognose van de school, en tussen de langetermijnprognose van vorig jaar en van het huidige prognosejaar. Voor de kortetermijnprognose gebruiken we een instroomdoorstroommodel: op basis het aandeel van het laatste jaar dat instroomt in de kleutergroepen worden de komende jaren aan de hand van de doorstroompercentages (percentage van de kinderen dat bijvoorbeeld van groep naar groep doorstromen) doorgerekend. Bij de instroom wordt er rekening gehouden met een mogelijke groei in de basisgeneratie. OIS heeft na het maken van de eerste langetermijnprognose voor alle scholen de korte-, de oude lange- en de nieuwe langetermijnprognoses vergeleken. Een eerste groep scholen die opvalt bij een vergelijking van de korte- en de langetermijnprognose zijn de recent gestarte scholen en de twee verplaatste scholen naar het nieuwbouwgebied in de Houthavens. Daarnaast zijn er drie overloopscholen gecreëerd in de nieuwbouwgebieden Sloterdijk, Zeeburgereiland en IJburg. Deze worden als eerste gevuld. Bij het vullen van de recent gestarte scholen is gekeken naar hoeveel leerlingen er in / zijn ingestroomd. Voor een beschrijving van de handmatige aanpassingen op deze scholen verwijzen we naar bijlage. De tweede groep scholen zijn de scholen die op basis van de vergelijking tussen de korte- en de langetermijnprognose en kennis over de groei of krimp van de basisgeneratie zoals beschreven in hoofdstuk iets meer moeten stijgen dan in de eerste versie van de langetermijnprognose. De laatste groep zijn de scholen die op korte termijn een sterkere krimp laten zien dan op hun langetermijnprognose. Voor die scholen is een handmatige aanpassing gedaan om het

26 Leerlingenprognose PO / leerlingenaantal iets naar beneden bij te stellen. De handmatige aangepaste scholen staan beschreven in bijlage. Ten slotte zijn, omdat we de deelnamepercentages per gebied in totaal ongeveer gelijk willen houden, de belangstellingspercentages van scholen uit gebieden met een niet realistisch deelnamepercentage nog een keer bekeken en onderzocht en waar nodig handmatig aangepast.

27 Leerlingenprognose PO / Bijlage Specifieke aanpassingen Bij het maken van de leerlingenprognose voor het basisonderwijs zijn er verschillende veronderstellingen en aanpassingen gedaan. In deze bijlage beschrijven we deze: aanpassingen die we vooraf hebben toegepast, daarna de aannames van het G pro programma voor de lange termijnprognose en voor de korte termijnprognose en als laatste de veronderstellingen die we hebben gebruikt bij het handmatig aanpassen van de prognose. Aanpassingen vooraf toegepast Als basis voor de woonplek van de leerling is Erisa genomen en teldata van DUO voor de totalen per school (voorlopige tellingen voor oktober ; definitieve tellingen voor oktober en ). Omdat de schooltotalen uit Erisa verschillen met de DUO teldata, worden de Erisa gegevens gewogen zodat ze overeen komen met de DUO gegevens. In overleg en in samenwerking met OJZ zijn enkele BRIN-nummers gesplitst. Voor deze scholen zijn zowel de Erisagegevens als de teldata (DUO), met historie, gesplitst naar aparte BRIN-nummers. Via OJZ hebben we informatie over de leerlingen op de gesplitste scholen verkregen. Door de BSN-nummers van deze leerlingen te koppelen met de Erisa bestanden kon een goede verdeling gemaakt worden van de herkomst van de leerlingen op de splitsscholen. Het gaat om de volgende BRIN-nummers en scholen: CD Wereldschool en CD Catamaran Bentinck. RO Mobiel Reigersbos en RO Mobiel Holendrecht. CH Flevoparkschool en CH t Gouden ei. TC Europaschool, TC AICS leerlingen Europaschool en TC DENISE. LY Frankendael Hogeweg en LY Frankendael Von Liebigweg. VJ Westerpark van Hogendorpplein en VJ Westerpark van Hallstraat. ZB Buikslotermeerschool en ZB Vrijeschool Kairos. ZR Boven `t IJ Kampina en ZR Boven 't IJ Azaleastraat. KC Horizon Pieter Calandlaan en KC Horizon, Brenner. In overleg en in samenwerking met OJZ hebben we in het geval van fusies of andere samenwerkingsvormen de historie van enkele scholen/brin-nummers samengevoegd Frankendael (LY) en extra nevenlocatie Frankendael TOS (voomalige Louise de Coligny, LY) samengevoegd in LY Montessorischool e de 'Stern'(TX) is opgegaan in het Kindercampus Zuidas (RL). De Insulinde (AI) wordt opgeheven in /. Deze is daarom alvast samengevoegd met de Valentijn (FR) samengevoegd Voor enkele scholen die van BRIN nummer zijn veranderd, is de historie () aangepast (dus het oude BRIN nummer omgezet naar het nieuwe) AI Insulinde, was eerst ZY JC De Bonkelaar, was eerst WG HF De Avonturijn, was eerst WB.

28 Leerlingenprognose PO / De aannames en prognose voor het basisonderwijs vinden plaats op buurtcombinatieniveau. Dit jaar gebruiken we als input voor de leerlingenprognose voor de leerlingen die niet in Amsterdam wonen maar in omringende gemeentes de bevolkingsprognose van Pronexus. Aannames in softwarepakket G pro Lange termijnprognose De eerste stap in G pro is het bepalen van de basisgeneratie uit de bevolkingsprognose van OIS. Voor het basisonderwijs zijn dit de - jarigen + % van de -jarigen. Vervolgens wordt informatie van Erisa over de woonbuurt van de leerlingen naar leeftijd gecorrigeerd met de telgegevens naar leeftijd van oktober (uit DUO). Op basis van de woonbuurtcombinatie van de leerlingen wordt per school een voedingsgebied vastgesteld. In de huidige leerlingenprognose is het gebied onderdeel van het herkomstgebied van de school als tenminste leerlingen of minimaal % van de leerlingen uit een bepaald gebied naar de school gaan. Op basis van de voedingsgebieden van de scholen worden vervolgens belangstellingspercentages voor de scholen voor de instroomgeneratie ( / jarigen) en de basisgeneratie ( t/m + % jaar) per voedingsgebied (buurtcombinatie) bepaald. Het belangstellingspercentage is het aandeel van de betreffende basisgeneratie uit een herkomstgebied dat naar een bepaalde school gaat. Zo komen bijvoorbeeld in schooljaar /, leerlingen (gecorrigeerd aantal) van de ASVO uit de Weteringschansbuurt. Er wonen op januari in dat gebied kinderen van de basisgeneratie ( t/m jarigen + % -jarigen). Dit betekent dat in het schooljaar /, % van de basisgeneratie naar de ASVO gaat. In deze prognose wordt uitgegaan van een afvlakkende driejarige trend. Dit betekent dat het verschil tussen het laatst waargenomen belangstellingspercentage wordt vergeleken met het belangstellingspercentage van twee jaar eerder. Dit verschil wordt gedeeld door tot de macht ( ) en wordt opgeteld bij het laatst waargenomen belangstellingspercentage, dit geeft de belangstelling van het eerste prognosejaar. Het tweede prognosejaar is het eerste prognosejaar plus het verschil tussen het eerste prognosejaar en twee jaar eerder gedeeld door tot de macht. Het derde prognosejaar is het tweede prognosejaar plus het verschil van twee jaar eerder gedeeld door tot de macht. Uitgewerkt voor het bovenstaande voorbeeld van de ASVO, waar de belangstelling uit de Weteringschansbuurt de laatste drie jaar iets is afgenomen: Tabel Belangstellingspercentage ASVO uit de Weteringschansbuurt 2013/ / / / / / 19 De Weteringschans 24,966 24,683 22,293 21,625 21,243 21,177 bron: OJZ, DUO en OIS Het verschil in belangstelling tussen / en / in de Weteringschansbuurt is (,, ) = -,. Een kwart hier van wordt opgeteld bij het belangstellingspercentage van / (-, / ^ +, ) geeft, %, de belangstelling in het eerste prognose schooljaar / uit de Weteringschansbuurt

29 Leerlingenprognose PO / voor de ASVO. In / is het uitgangspunt, wat wordt vergeleken met /. Dit verschil (-, ) wordt gedeeld door tot de macht (-,) en opgeteld bij het percentage van /, dit is het belangstellingspercentage voor / (, ). Via de afvlakkende driejarige trend zijn de belangstellingspercentages per school per buurt automatisch berekend. Afhankelijk van de korte termijn prognose, ontwikkelingen in de buurt en ontwikkelingen bij scholen in de omgeving zijn deze automatisch berekende belangstellingscijfers waar nodig handmatig aangepast. Korte termijnprognose Voor het maken van de korte termijnprognose zijn we uitgegaan van een gelijkblijvende instroom in groep van het laatste jaar. G pro neemt hier de verwachte ontwikkeling van de basisgeneratie in het voedingsgebied mee (deze zal dus groeien als de basisgeneratie in het voedingsgebied groeit en dalen als deze daalt). Daarnaast hebben we de doorstroompercentages (hoeveel procent van de kinderen uit groep naar groep gaan bijvoorbeeld) van het laatste jaar de komende jaren doorgetrokken. Voor de recent gestarte scholen en relatief kleine scholen en hebben we de doorstroompercentages vast gezet op % voor de jaren t/m en % voor de jarigen. Aannames bij handmatige aanpassing prognose OIS Voor drie relatief geïsoleerd liggende gebieden waar de komende jaren veel nieuwbouw wordt verwacht zijn overloopscholen gecreëerd. Zo is er een overloopschool voor het nieuwbouwgebied Sloterdijk, voor Zeeburgereiland en IJburg. Voor alle drie deze gebieden geldt dat het niet waarschijnlijk is dat veel kinderen naar een school buiten het gebied zullen gaan. Op basis van de vergelijking tussen de korte en de lange termijnprognoses hebben we de belangstelling voor scholen waar de korte termijnprognose lager was dan de lange termijnprognose aangepast. Omdat we verwachten dat de deelname in de voedingsgebieden ongeveer gelijk zullen blijven heeft een toename van het belangstellingspercentage van de ene school, een afname van de belangstelling van een andere school tot gevolg. Om de deelnamepercentages per gebied in totaal ongeveer stabiel te houden zijn de belangstellingspercentages van andere scholen die uit hetzelfde gebied leerlingen trekken handmatig aangepast. Recent gestarte scholen De volgende recent gestarte scholen zijn handmatig verder gevuld totdat er leerlingen in alle groepen zitten. Bij deze vulling is gekeken naar hoeveel leerlingen er in schooljaar / zijn ingestroomd. Bij het vullen van de nieuwe scholen zijn we uitgegaan van een instroom per jaar van ongeveer leerlingen. Amstel Montessori (UP); deze school is per / gestart en heeft in het huidige schooljaar leerlingen. Deze school staat in nieuwbouwgebied de Omval. We verwachten we dat het belangstellingspercentage uit deze buurt in de toekomst naar de

30 Leerlingenprognose PO / % zal groeien. Met ook nog belangstelling uit een aantal andere buurten uit Oost komen we uit op een leerlingenaantal van in / en mogelijk in /. Cosmicus (VE); deze school in Noord die in / is gestart heeft in schooljaar / leerlingen, voornamelijk uit Waterlandpleinbuurt, Buikslotermeer en Banne Buiksloot. We verwachten dat de school in / totaal gevuld zal zijn, dan komt deze school uit op leerlingen. Zuidas (RL); deze school is gestart in / met leerlingen in de kleutergroepen. Daarnaast zijn de leerlingen van de voormalige Stern (TX) met deze school samengevoegd. Dat maakt dat het totale leerlingenaantal / op uitkomt. Omdat de school in een nieuwbouwgebied staat (Buitenveldert-West en Buitenveldert-Oost) verwachten we dat het leerlingenaantal de komende jaren zal groeien, in / verwachten we dat de nieuwe school zal bestaan uit leerlingen. Zeeburgereiland (PM); op deze school zitten in / leerlingen voornamelijk afkomstig uit Zeeburgereiland. Zeeburgereiland is een nieuwbouwgebied en dit is de enige school in dit gebied, we verwachten dan ook dat de belangstelling zal toenemen. De school komt dan uit op leerlingen in / Ontplooiing (XH), de Steve Jobsschool in Nieuw-West is in / gestart met leerlingen uit verschillende buurten in Nieuw-West (o.a Overtoomse Veld). We verwachten dat in / alle klassen gevuld zijn en dan leerlingen zal hebben. De Toekomst O NT (XJ), de Steve Jobsschool in Zuidoost is in / gestart met leerlingen uit voornamelijk Gein en Bijlmer Oost. Omdat de instroom minder dan een groep is verwachten we dat de groei op deze school iets langzamer zal gaan dan op andere nieuwe scholen, we komen uit op leerlingen in /. Nicolaas Maesschool (VJ); deze school krijgt een dependance, de Kleine Nicolaas. De verwachting is dat deze school in / een volwaardige school is met leerlingen van de groepen t/m. De belangrijkste voedingsgebieden zijn Willemspark en Museumkwartier. Het leerlingenaantal van beide scholen samen stijgt van in / tot in /. De Vrije School Noord Kairos (welke is gestart binnen de Buikslotermeerschool) (ZB); in / is deze locatie gestart met leerlingen (in de leeftijd t/m jaar) uit verschillende buurten in Noord (vooral uit Tuindorp Nieuwendam maar ook uit nieuwbouwgebied Buiksloterham). We gaan er in de huidige prognose van uit dat de school tot en met / zal stijgen met ongeveer een klas per jaar, dat leidt tot een leerlingenaantal van in /. DENISE (TC); een geheel tweetalige basisschool, in / officieel gestart met leerlingen afkomstig uit veel verschillende buurten. We verwachten dat deze school in / leerlingen zal hebben en nog door kan groeien tot ruim in /. Lotus (AE): in schooljaar / met leerlingen gestart in Zuidoost. Een school van de Stichting Lotus in het gebouw van de voormalige Mobiel Holendrechtschool op het Holendrechtplein in buurtcombinatie T Holendrecht/Reigersbos. We verwachten dat deze school vooral leerlingen uit Holendrecht/Reigersbos zal trekken en zal groeien tot leerlingen in /. Dat de Lotusschool gevuld moest worden heeft tot gevolg dat er scholen zijn die minder kinderen uit dit gebied zullen trekken. De scholen die we daarom, en vanwege een betere aansluiting bij hun korte termijnprognose, iets hebben laten dalen zijn: de Holendrechtschool, de Morgenster en de Brink.

31 Leerlingenprognose PO / Scholen met toenemende belangstelling Op basis van de vergelijking tussen de korte en de lange termijn prognose en kennis over de groei of krimp van de basisgeneratie is besloten voor een aantal scholen een handmatige aanpassingen te doen, om de school iets meer te laten stijgen dan in de eerste versie van de lange termijn prognose. Scholen waarvoor een aanpassing van minimaal leerlingen is gedaan, worden hieronder beschreven. Aangegeven is voor welke buurt het belangstellingspercentage handmatig is aangepast: Fiep Westendorp (TJ): toename van de belangstelling uit de Westlandgracht (F). De Wereldschool (CD): toename van de belangstelling uit de Houthavens (E). Boomgaard (AD): toename van de belangstelling vanuit Landlust (E). Blauwe Lijn (TV): toename van de belangstelling uit de Bijlmer-Oost (T). Wereldwijs (ZL): toename van de belangstelling uit de Bijlmer-Oost (T). Kinkerbuurt (SG): toename van de belangstelling uit de Kinkerbuurt (E). Rosa Boekdrukker (TQ): toename van de belangstelling uit de Landlust (E). e Montessori Scholekster (TX): toename van de belangstelling uit de Nieuw Pijp (K). e Montessori Jordaan (VA): toename van de belangstelling uit de Jordaan (A). Zeeheld (XO): toename van de belangstelling uit de Houthavens (E). De Spaarndammerhout (XT): toename van de belangstelling uit de Houthavens (E). Boven t IJ Azaleastraat (ZR): toename van de belangstelling uit Volewijck (N). El Kadisia (MW): toename van de belangstelling uit het Overtoomse veld (F). Europaschool (TC): toename van de belangstelling uit de Stadionbuurt (K). Odyssee (AJ): toename van de belangstelling uit Middelveldsche Akerpolder (F). Poseidon (BB): toename van de belangstelling uit Ijburg Oost (M) vanaf. IJsbreker (GF): toename van de belangstelling uit de Noordelijke IJ-oevers West (N). Witte Tulp (GJ): toename van de belangstelling uit Osdorp-Oost (F) en Osdorp- Midden (F). As Siddieq Noord (UE): toename van de belangstelling uit de Waterlandpleinbuurt (N). As Siddieq Zeeburg (UF): toename van de belangstelling uit de Indische buurt-oost (M) en de Indische buurt-west (M). Scholen met afnemende belangstelling Uit de vergelijking tussen de korte en de lange termijn prognose komen ook scholen naar boven die op korte termijn een sterkere krimp laten zien dan op lange termijn. Daarom is besloten voor een aantal scholen een handmatige aanpassing te doen en het leerlingenaantal iets naar beneden bij te stellen. Scholen waarvoor een aanpassing van minimaal leerlingen is gedaan, worden hieronder beschreven. Aangegeven is voor welke buurt het belangstellingspercentage handmatig is aangepast: Valentijn (FR): afname van de belangstelling uit de Indische buurt-oost (M). Satelliet (IP): afname van de belangstelling uit Tuindorp Oostzaan (N). Slootermeer (WD): afname van de belangstelling uit Slotermeer-Noordoost (F). De Brink (VV): afname van de belangstelling uit Holendrecht/Reigersbos (T).

32 Leerlingenprognose PO / Holendrechtschool (SC): afname van de belangstelling uit Holendrecht/Reigersbos (T). e Montessori (UP): afname van de belangstelling uit Overtoomse veld (F). J.P. Coen (ZG): afname van de belangstelling uit de Dapperbuurt (M) en de Indische buurt-west (M). IJdoorn (AH): afname van de belangstelling uit de Waterlandpleinbuurt (N). Morgenster (LW): afname van de belangstelling uit Holendrecht/Reigersbos (T). Kleine Kapitein (YK): afname van de belangstelling uit het Oostelijk Havengebied (M). Podium (RV): afname van de belangstelling uit IJburg-Zuid (M). In vertoont de basisgeneratie in Slotermeer-Zuidwest (F) een dip. Oorzaak van de daling is de sloop van bijna woningen, waarvan in de Lodewijk van Deysselbuurt, in de Rousseaubuurt/de Kade en in de Burgermeester Roëllstraat-Noord. De sloop staat gepland rond, maar het is niet bekend of alle woningen tegelijkertijd gesloopt gaan worden. Daarnaast verwachten we niet dat de voorgenomen sloop een even flinke dip in de schoolpopulatie tot gevolg heeft. Daarom zijn belangstellingspercentages van scholen die veel leerlingen uit de buurt trekken handmatig aangepast opdat het leerling aantal in lijn blijft met het aantal in de omliggende jaren. Het gaat om de volgende scholen: Immanuelschool (ZS), Noordmans (TM) en Burgemeester de Vlugt (WK).

33 Leerlingenprognose PO / Bijlage : Achtergrond basisgeneratie Voor de leerlingenprognoses voor het PO wordt de basisgeneratie uit de bevolkingsprognose van OIS gebruikt. Dat is procent van alle - tot en met -jarigen, plus procent van alle -jarigen. In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe de bevolkingsprognose van OIS tot stand komt. De achterliggende veronderstellingen voor de prognose worden toegelicht, en waar ze afwijken van de veronderstellingen in de vorige bevolkingsprognose wordt hier extra uitleg over gegeven. Werkwijze bevolkingsprognose OIS OIS maakt jaarlijks een nieuwe bevolkingsprognose. Dat begint altijd met een vergelijking van de laatste prognosecijfers met de feitelijke aantallen. Zo wordt bekeken of de geprognosticeerde aantallen overeen komen met de werkelijke stand. Eventuele verschillen kunnen dan gebruikt worden om de veronderstellingen voor de nieuwe prognose aan te passen. Demografische ontwikkeling Voor het opstellen van de prognose op stadsniveau wordt gebruikgemaakt van de cohortcomponentenmethode. Dat wil zeggen dat voor alle leeftijdscohorten de componenten van de bevolkingsprognose (geboorte, sterfte, vestiging en vertrek) apart worden doorgerekend. Hiertoe wordt de gemiddelde kans op deze componenten berekend op basis van de leeftijds- en geslachtsspecifieke kansen over de afgelopen vijf jaar. Dit gemiddelde wordt gebruikt voor het inschatten van de toekomstige kansen. Vervolgens worden de randvoorwaarden voor de toekomstige bevolkingsontwikkeling bepaald en worden, waar nodig, de kansen evenredig aangepast. Wanneer bijvoorbeeld wordt verwacht dat het migratiesaldo voor de gehele stad zal afnemen, worden alle leeftijds- en geslachtsspecifieke kansen met eenzelfde factor verlaagd. Voor het bepalen van de randvoorwaarden worden er veronderstellingen gedaan over toekomstige ontwikkelingen in geboorte, sterfte, buitenlandse migratie, inwoning en leegstand. Historische en actuele ontwikkelingen zijn hiervoor een belangrijke leidraad. Soms is het nodig de veronderstellingen aan te passen, bijvoorbeeld wanneer de cijfers van de laatste bevolkingsprognose te veel afwijken van de inmiddels gerealiseerde cijfers, of wanneer actuele ontwikkelingen (zoals een toename van de asielinstroom) hier aanleiding toe geven. In het prognosemodel kan middels een stuurkaart voor alle toekomstige jaren worden ingegeven wat het verwachte gemiddelde vruchtbaarheidscijfer is, de gemiddelde levensverwachting, het buitenlands migratiesaldo (vestiging minus vertrek), en de factoren voor inwoning en leegstand. Ontwikkeling van de woningbouw Ook wordt een woningraming gemaakt, waarbij wordt ingegeven wat de verwachte jaarlijkse woningvoorraad is. Bij de woningraming wordt in eerste instantie stadsbreed bepaald hoeveel woningen er jaarlijks aan de woningvoorraad zullen worden toegevoegd. Hiertoe maakt OIS gebruik van een vastgestelde ambitie. Al jaren is dat de ambitie volgens de Structuurvisie

34 Leerlingenprognose PO / voor het bouwen van. extra woningen tussen en. Afhankelijk van de situatie op de woningmarkt, economische ontwikkelingen en de landelijke verwachting voor de toekomstige groei van het aantal huishoudens, worden deze woningen over de jaren verdeeld. In de jongste prognose is ook rekening gehouden met de ambities volgens Koers, waarin gestreefd wordt naar de bouw van jaarlijks. woningen tot. Omdat OIS voor de lange termijn de bandbreedte van. woningen handhaaft, betekent dat voor de woningraming dat de meeste toevoegingen tot zullen plaatsvinden. Zodra er een vastgestelde woningbouwambitie beschikbaar is voor de langere termijn, zal OIS de ambitie uit de structuurvisie loslaten en gebruik maken van de nieuwe ambitie. Voor de prognose op stadsdeel- en wijkniveau wordt gedetailleerd onderzoek gedaan naar alle bouwplannen die bij de gemeente bekend zijn. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de woningbouwplannen volgens het basisbestand woningbouwlocaties, dat wordt bijgehouden door de afdeling Grond en Ontwikkeling van de Gemeente Amsterdam. Onderzocht wordt in welke fase de plannen zich bevinden, van het verlenen van de bouwvergunning tot het gereedkomen van het project. Wanneer het aantal toevoegingen voor een bepaald jaar hoger is dan het door OIS geraamde aantal, worden woningbouwplannen doorgeschoven naar de langere termijn. Voor het doorschuiven van projecten wordt gewerkt met een prioritering. Plannen die zich in de beginfase van de cyclus bevinden, krijgen daarbij een lagere prioritering dan bouwplannen die al in een verder gevorderd stadium zijn. De zeven fases die worden onderscheiden zijn: ) initiatief, ) vooronderzoek, ) nota van uitgangspunten, ) project ontwikkeling/voorbereiding, ) realisering, en tot slot ) beheer. Naast deze prioritering op basis van de faseomschrijving van een project, wordt in de woningraming ook rekening gehouden met versnellingsprojecten en projecten voor specifieke doelgroepen. Versnellingsprojecten worden niet meegenomen in de doorschuifmethode maar krijgen een vast opleveringsjaar; vaak is dat het opleveringsjaar zoals dat in het basisbestand is ingegeven. Bouw- en sloopplannen voor woningen met een leeftijdsspecifieke doelgroep, zoals studenten en ouderen, worden in de buurtprognose apart gehouden. Deze woningen tellen niet mee in de doorberekening van de kansen op geboorte, sterfte, vestiging en vertrek, omdat verondersteld wordt dat de populatie in deze woningen stabiel blijft qua omvang en gemiddelde leeftijd. De woningbouwplannen uit het basisbestand zijn te raadplegen via deze kaart. De opleveringsjaren die hierop te zien zijn, kunnen afwijken van de opleveringsjaren die OIS hanteert in de woningraming. Nadat per jaar de bevolkingsgroei op basis van de demografische componenten berekend is, is ook het verwachte inwonertal uitgaande van een binnenlands migratiesaldo van nul - bekend. Dat wordt omgezet naar het verwachte aantal huishoudens. Het binnenlands migratiesaldo wordt nu bepaald door het aantal huishoudens in te passen in de verwachte woningvoorraad. Wanneer er, gegeven de inwoning en leegstand, meer huishoudens zijn dan woningen, zal het binnenlands migratiesaldo negatief zijn: er zullen meer mensen uit de stad wegtrekken dan er naartoe komen.

35 Leerlingenprognose PO / Invoer van het prognosemodel Het Amsterdamse prognosemodel op stadsniveau, bestaat uit de volgende variabelen: De standbevolking op januari van het laatst bekende jaar, uitgesplitst naar -jaars leeftijdsgroep en geslacht. In de prognose van is de standbevolking die op januari. Om de analyse compleet te maken en de kansen voor de verschillende gebeurtenissen uit het verleden te kunnen bepalen is het noodzakelijk om ook een x- aantal jaren uit het verleden in te voeren. Het minimaal aantal benodigde jaren hiervoor is jaar. Geboorten. Per jaar (minimaal jaarreeksen) het aantal geboorten naar leeftijd van de moeder in -jaars leeftijdsgroep. De groep vruchtbare vrouwen bevindt zich in de groep - tot en met -jarigen. Sterfte. Per jaar (minimaal jaarreeksen) het aantal gestorvenen naar leeftijd en geslacht. Vertrek binnenland. Per jaar (minimaal jaarreeksen) het aantal mensen dat vertrekt uit de stad naar een locatie binnen Nederland per -jaars leeftijdsgroep en geslacht. Vertrek buitenland. Per jaar (minimaal jaarreeksen) het aantal mensen dat vertrekt uit de stad naar een locatie buiten Nederland per -jaars leeftijdsgroep en geslacht. Vestiging binnenland. Per jaar (minimaal jaarreeksen) het aantal mensen dat zich vanuit Nederland in de stad vestigt naar -jaars leeftijdsgroep en geslacht. Bovendien is nodig de meest recente bevolkingsprognose voor Nederland in -jaars leeftijdsgroepen. Deze is nodig om de verdeling van de vestigers naar leeftijd voor de toekomst te corrigeren. Vestiging buitenland, per jaar (minimaal jaarreeksen) het aantal mensen dat zich van buiten Nederland in de stad vestigt naar -jaars leeftijdsgroep en geslacht. Woningvoorraad en woningbouwprogrammering. Hier gaat om de meest recente stand van de woningvoorraad en de meest actuele verwachting van de jaarlijkse toevoegingen. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van het zogeheten basisbestand woningbouwlocaties, dat bijgehouden wordt door de afdeling Grond en Ontwikkeling van de Gemeente Amsterdam. In dit bestand worden alle woningbouwplannen die bij de gemeente bekend zijn, opgeslagen. Voor de prognose van is het basisbestand met peildatum november gebruikt. Veronderstellingen bevolkingsprognose Veronderstellingen over de geboorte Voor de prognose is het belangrijk de ontwikkeling van de TFR (Total Fertility Rate) te volgen. De TFR kan geïnterpreteerd worden als het gemiddeld aantal kinderen dat een vrouw in haar leven krijgt, als de voor dat jaar berekende leeftijdsspecifieke geboortecijfers zouden blijven gelden. In Amsterdam is de TFR van niet-westerse allochtonen hoger dan die van autochtonen en westerse allochtonen. Wel neemt de TFR van alle niet-westerse allochtonen samen al jaren af, met name onder de tweede generatie, terwijl die van autochtonen juist steeg tussen en. In de prognose van was de verwachting dat de TFR in Amsterdam nog verder daalt als gevolg van het afnemende kindertal onder niet-westerse allochtonen, maar niet zo ver als in eerdere prognoses werd aangenomen. Reden hiervoor was het stijgende kindertal onder autochtonen.

36 Leerlingenprognose PO / In de huidige prognose heeft de verwachting over de buitenlandse migratie tot aanpassingen van de TFR in het prognosemodel geleid. Door de komst van nieuwe immigranten met een nietwesterse achtergrond zal de TFR op een hoger niveau blijven dan in de prognose van werd aangenomen. Figuur Total Fertility Rate (TFR), Amsterdam, -, naar herkomstgroepering 4,5 4,3 4,1 3,9 3,7 3,5 3,3 3,1 2,9 2,7 2,5 2,3 2,1 1,9 1,7 1,5 1,3 1,1 0,9 0,7 0, Marokkanen Turken overige niet-westerse allochtonen Surinamers totaal autochtonen Antillianen westerse allochtonen bron: OIS In was de TFR in Amsterdam, en werden er. kinderen geboren. Ter vergelijking: in was de TFR, en werden er. kinderen geboren. De verwachting is dat de TFR in, zal zijn; iets hoger dan de verwachting van, volgens de prognose van. Veronderstellingen over de sterfte De levensverwachting in Nederland neemt de laatste jaar erg sterk toe, wel maanden per jaar. Het is onwaarschijnlijk dat dat altijd zo door blijft gaan. Aangezien het hier om een landelijke ontwikkeling gaat en niet om een specifiek Amsterdamse, wordt de ontwikkeling gevolgd zoals het CBS die voorspelt. Dat betekent dat is uitgegaan van de Amsterdamse cijfers, maar dat deze zodanig worden aangepast voor de toekomst dat de stijging van de levensverwachting gelijk is aan die van de CBS-prognose. Het volgen van de landelijke trend in de levensverwachting heeft er meerdere malen toe geleid dat de sterftekansen in het Amsterdamse prognosemodel werden bijgesteld. De levensverwachting in Amsterdam ligt ongeveer een jaar onder het Nederlands gemiddelde. In de bevolkingsprognose van gaan we uit van een levensverwachting van, jaar in voor vrouwen (, jaar volgens de prognose van ) en, jaar voor mannen (, jaar volgens de prognose van ). De gemiddelde levensverwachting in Nederland is volgens de

37 Leerlingenprognose PO / meest recente bevolkingsprognose van het CBS, jaar voor vrouwen en, jaar voor mannen. Veronderstellingen over de woningvoorraad Conform de ambitie die in de Structuurvisie Amsterdam is opgenomen, wordt verwacht dat de woningvoorraad in Amsterdam tussen en met. woningen zal toenemen. Nieuw in de prognose van is dat er daarnaast ook rekening gehouden wordt met de ambitie uit Koers om tot per jaar. woningen te bouwen. Omdat OIS voor de lange termijn de bandbreedte van. woningen handhaaft, betekent dat voor de woningraming dat de meeste toevoegingen tot zullen plaatsvinden. Zodra er een vastgestelde woningbouwambitie beschikbaar is voor de langere termijn, zal OIS de ambitie uit de structuurvisie loslaten en gebruik maken van de nieuwe ambitie. Ten opzichte van de vorige prognose is het jaarlijkse aantal toevoegingen aan de woningvoorraad voor de periode tot naar boven bijgesteld. Werden er in de prognose van nog. extra woningen verwacht in de periode -; volgens de huidige prognose zijn dat er.. In totaal wordt in de huidige prognose rekening gehouden met. extra woningen tot ;. meer dan volgens de prognose van. Net als in voorgaande prognoses wordt verondersteld dat vanaf, wanneer de groei van het aantal huishoudens in Nederland is afgevlakt (CBS prognose ), het draagvlak om te bouwen zal afnemen. De groei bedraagt vanaf dan nog ongeveer. woningen per jaar. Veronderstellingen over de migratie Het saldo van vestiging in Amsterdam vanuit het buitenland en vertrek naar het buitenland vanuit Amsterdam, oftewel het buitenlands migratiesaldo 4, is de loop der tijd erg grillig. Het hangt veelal af van het migratiebeleid en buitenlandse ontwikkelingen zoals vluchtelingenstromen. De buitenlandse migratiestroom van en naar Amsterdam hangt samen met de landelijke migratiestromen. Voor het toekomstige buitenlandse migratiesaldo voor Amsterdam wordt verondersteld dat de stad % van het totale landelijk buitenlands migratiesaldo krijgt. Dit percentage blijkt op de lange termijn de meest robuuste voorspeller te zijn. In de meest recente bevolkingsprognose van het CBS zijn de verwachtingen omtrent de buitenlandse migratie flink naar boven bijgesteld. De hogere immigratiestromen zijn vooral het gevolg van de toegenomen asielmigratie maar ook van de toenemende arbeidsmigratie vanuit de EU-landen. Het CBS gaat er vanuit dat als gevolg hiervan ook de gezinsmigratie hoger zal uitvallen. In de meest CBS-prognose van - wordt verwacht dat Nederland in een migratiesaldo van ruim duizend bereikt. Zo n duizend personen zullen dit jaar vanuit het buitenland naar Nederland komen; waaronder ongeveer duizend asielzoekers. Ook in verwacht het CBS nog een hoog migratiesaldo. Dat zal naar verwachting geleidelijk afnemen tot zo n. in. Belangrijk hierbij is op te merken dat de verwachting voor de asielmigratie naar Nederland zeer afhankelijk is van bijvoorbeeld de totstandkoming van een Europees 4 In dit saldo is het ambtshalve vertrek inbegrepen; dat zijn uitschrijvingen uit het bevolkingsregister van personen die zich niet zelf hebben uitgeschreven, maar waarvan, na een uitgebreide onderzoeksprocedure, het vermoeden bestaat dat ze niet langer in Nederland verblijven.

38 Leerlingenprognose PO / opvangbeleid, maar ook van de ontwikkelingen in de herkomstlanden van de asielzoekers. Daarnaast bestaat de immigratie nog voor het grootste deel uit arbeidsmigratie. Veronderstellingen over inwoning en leegstand In het Amsterdamse prognosemodel is ook een mogelijkheid om de inwoning te bepalen: dit is de verhouding tussen het aantal huishoudens en het aantal bewoonde adressen. Deze verhouding is mede afhankelijk van de ruimte op de woningmarkt en de economische situatie. Bij een krappe woningmarkt en grote populariteit van Amsterdam zal de inwoning hoog zijn en bij een ruime markt en/of geringe populariteit van Amsterdam zal de inwoning laag zijn. De verwachting is dat de inwoning nog hoog is zo lang het buitenlands migratiesaldo hoog is. Daarna zal de inwoning afnemen en stabiel blijven. Daarnaast biedt het prognosemodel de mogelijkheid om, per jaar, de leegstand te laten toe- of afnemen en het aandeel bewoonde niet-woningen te bepalen. Hierbij kan gedacht worden aan bewoonde kantoorruimtes. Verondersteld is dat de leegstand van woningen laag is, en het aandeel bewoonde niet-woningen hoog is, tijdens krapte op de woningmarkt. Als gevolg van de toegenomen en verder toenemende woningbouwproductie en toegenomen mogelijkheden om leegstand op te vullen, is de verwachting dat de leegstand in Amsterdam zal afnemen. Door de verstevigde woningbouwambities Figuur toont de loop van de Amsterdamse bevolking. Vanaf is de nieuwste bevolkingsprognose gebruikt. De figuur laat duidelijk zien dat er voor de jaren - nog steeds een groei voorzien wordt. Deze groei is voornamelijk het gevolg van natuurlijke aanwas. Opvallend is de omslag in de omvang van het binnenlands migratiesaldo en het buitenlands migratiesaldo. Conform de verwachting van het CBS zal het buitenlands migratiesaldo de komende jaren nog hoog blijven; en op termijn gaan afnemen. Tot gaat het per saldo om gemiddeld. personen per jaar die zich vanuit het buitenland in Amsterdam vestigen. In de vorige prognose lag die verwachting lager: rond. personen per jaar. Het opvangen van deze nieuwe inwoners vereist voldoende woonruimte. De figuur laat duidelijk zien dat, ondanks het feit dat de woningbouwproductie in de periode tot juist hoog is, er toch een negatief binnenlands saldo zal gaan ontstaan. Er zullen meer Amsterdammers zijn die de stad verruilen voor een andere Nederlandse gemeente, dan dat er vanuit andere gemeenten naar Amsterdam verhuizen.

39 Leerlingenprognose PO / Figuur B. Loop van de bevolking, - (vanaf volgens prognose ) 20 x natuurlijke aanwas buitenlands saldo binnenlands saldo toe/afname bevolking bron: OIS

40