SPATADERS DUPLEXGELEIDE FOAMSCLEROSE. - Patiëntinformatie -

Transcriptie

1 SPATADERS DUPLEXGELEIDE FOAMSCLEROSE - Patiëntinformatie -

2

3 Inleiding. Welkom op de dienst Vaatheelkunde. Bij u werden spataders aan één of beide benen vastgesteld die best kunnen verholpen worden met duplexgeleide foamsclerose (inspuiting met schuim onder echogeleide). Deze uitgebreide brochure geeft u informatie over de medische aspecten van spataders en over alles wat bij uw behandeling komt kijken. Ze biedt een eerste antwoord op vele vragen. Wat zijn spataders? Spataders zijn uitgezette, niet goed werkende aders, die met name voorkomen in de benen. We hebben in ons lichaam twee soorten bloedvaten, namelijk slagaders (arteriën) en aders (venen). Het hart pompt het bloed in de slagaders en via een netwerk van hele kleine dunne adertjes (haarvaten), geeft het bloed zuurstof en voedingsstoffen af aan het weefsel in ons lichaam en neemt de gemaakte afvalstoffen op. Daarna wordt het bloed weer verzameld in de aders en terug naar het hart vervoerd. De kleppen in de aders voorkomen dat het bloed in het been terugstroomt tijdens het terugvoeren van het bloed naar het hart tegen de zwaartekracht in. Wanneer deze niet goed sluiten (insufficiënte kleppen = reflux), ontstaat een te hoge druk in de aders. Hierdoor zetten de aders uit en ontstaat een spatader. Een spatader (varix) is dus een uitrekking en verzakking van een normale ader. De medische naam voor spataders is varices. 1

4 De aders in de benen kunnen worden onderverdeeld in oppervlakkige en diepe aders. Deze aders vertakken zich in kleine aders die zich door de benen verspreiden. De diepe aders en de oppervlakkige aders zijn met elkaar verbonden door verbindingsaders (perforanten), waarin zich eveneens kleppen bevinden. Negentig procent van het bloed wordt via de diepe aders naar het hart geleid. De resterende tien procent van de afvoer van het bloed gaat via de oppervlakkige aders. Het gaat om de vena safena magna over de binnenzijde van het been en de vena safena parva over de kuit. Wanneer één van beide systemen onvoldoende functioneert, neemt het diepe systeem de functie over. 2

5 Hoe ontstaan spataders? Aanleg Spataders zijn veelal erfelijk. Door aangeboren zwakte van de vaatwand van de aders kunnen spataders ontstaan. Doordat de mens rechtop loopt, zullen onder invloed van de zwaartekracht spataders zich juist in de onderbenen gaan ontwikkelen. Als één ouder spataders heeft, dan heeft u kans op 60% dat u ook spataders ontwikkelt. Hebben beide ouders spataders, dan is de kans bijna 100% dat u vroeg of laat ook spataders ontwikkelt. Zwangerschap Zowel door hormonale invloeden als door een beperking van de terugstroom van het bloed in de aders uit de benen naar het hart (door druk van de groeiende baarmoeder) ontstaan spataders gemakkelijker tijdens de zwangerschap. Hormonale factoren De invloed van de verschillende hormonen op het ontstaan van spataders is nog niet geheel duidelijk, maar lijkt wel aanwezig. De vrouwelijke hormonen (oestrogeen) verminderen de functie van de spierlaag van de vaatwand. Dit verklaart waarom spataders veel vaker voorkomen bij vrouwen dan bij mannen. De kans op het krijgen van spataders is in feite een optelsom van risicofactoren, waarvan bovenstaande drie de belangrijkste zijn. Andere factoren die een rol kunnen spelen zijn: Veel staan of zitten Overgewicht en ouderdom (verzwakking van de aderwand) Warme omgeving Klemmende kledij 3

6 Overige oorzaken Spataders kunnen ook een gevolg zijn van een ziekte, zoals bijvoorbeeld een trombosebeen. Bij een trombosebeen zijn enkele aders binnenin het been verstopt geraakt door gestold bloed. Hierdoor zijn andere aders aan de buitenzijde van het been overbelast. Na een aantal jaren zullen veel mensen die een trombosebeen hebben gehad hierdoor last van spataders krijgen. Wat zijn de symptomen? Cosmetische bezwaren Zwaar of vermoeid gevoel Rusteloze benen, vaak in bed (restless legs) Zeurende, doffe pijnklachten Krampen Jeuk Eczeem Bruine verkleuringen (okerdermatitis, hyperpigmentatie) Verharding van de huid en onderhuids vetweefsel (lipodermatosclerose) Witte verlittekening (atrophie blanche) Aderontsteking (flebitis) met klontervorming (tromboflebitis) Bloedingen door stoten Zwelling in de benen, vaak rond de enkels (malleolaire oedemen) Veneus ulcus of open been 4

7 Behandelingsmogelijkheden? Spataders kunnen op verschillende manieren worden behandeld. De keuze van de behandelmethode is afhankelijk van het type spatader, de ernst en de uitgebreidheid van het probleem. De vaatchirurg laat zich leiden door de klinische gegevens van de patiënt én de bevindingen bij het duplexonderzoek. Een duplexonderzoek is een combinatie van een echografie met doppleronderzoek. Hierbij wordt ook de bloedstroom (snelheid en richting) in de vaten zichtbaar en hoorbaar. Zo kan de vaatchirurg tot een behandeling op maat komen, aangepast aan elke individuele patiënt. Klassieke behandeling : crossectomie en stripping Endoveneuze behandeling door middel van radiofrequente ablatie Duplexgeleide foamsclerose Flebectomies volgens Müller Duplexgeleide foamsclerose. Voorbereiding Om de behandeling zo goed mogelijk te laten verlopen, is het belangrijk dat u de volgende instructies opvolgt: Smeer uw benen op de dag van de behandeling niet in met crème of lotions. Epileer of scheer uw benen niet op de dag van de behandeling. Draag op de dag van de behandeling ruime schoenen en ruime kleding. Door de kousen die u na de behandeling moet dragen, past een strakke broek of schoen waarschijnlijk niet meer. 5

8 Hou uw benen warm en wandel veel rond de dag van de ingreep. Zo is de ader groter en gemakkelijker te bereiken. Ingreep Breng uw steunkousen mee! De behandeling wordt meestal ambulant uitgevoerd op de consultatie in de polikliniek. Ze vindt plaats zonder verdoving. U hoeft niet nuchter te zijn. Eerst wordt er een nieuwe duplex verricht van de spataders die met een stift worden afgetekend. Daarna wordt u gevraagd op de behandeltafel plaats te nemen. Op de behandeltafel wordt onder echogeleide de spatader aangeprikt. Vervolgens wordt een schuimvloeistof gemaakt door Aethoxysclerol te vermengen met lucht. Deze schuimvloeistof wordt dan ingespoten. Dit middel zorgt voor een ontstekingsreactie in de spatader waardoor de wand zal verkleven en de ader komt dicht te zitten. Tijdens een behandeling worden één of meerdere injecties gegeven. Meestal wordt per bezoek één been behandeld. In totaal duurt de behandeling ongeveer 15 minuten. 6

9 Nazorg Onmiddellijk na de inspuiting moet u gedurende enkele minuten blijven liggen. Er wordt een drukverband aangebracht op de geïnjecteerde zone en vervolgens wordt een steunkous aangedaan. Deze steunkous moet u minstens een maand dragen: de eerste week dag en nacht, daarna enkel overdag. Het drukverband mag u zelf na drie dagen verwijderen. Vanaf dan mag de steunkous tijdelijk verwijderd worden als u zich wil wassen. Het is af te raden langdurig stil te staan of te zitten. Mobilisatie is aangewezen! Bij lang stilzitten is het aan te raden de benen in hoogstand te leggen. 7

10 De eerste week na de operatie dienen intensieve sporten zoals wielrennen of hardlopen vermeden te worden. Zonnebank, sauna en blootstelling aan de zon dienen vermeden te worden de eerste maanden na de ingreep. Bij pijn mag u paracetamol 1 g (Dafalgan forte) nemen tot maximaal viermaal daags. Neveneffecten? de eerste avond na de behandeling kunnen klachten optreden als hoofdpijn en rillerigheid. Hiervoor kunt u pijnstillers innemen, bijvoorbeeld paracetamol. lokale pijn en een harde streng (zone) over het behandelde bloedvat. oppervlakkige flebitis: pijnlijke, rode en warme zone op en rond de plaats van de behandeling. hyperpigmentatie of bruinverkleuring over het behandelde bloedvat (dit kan soms enkele maanden aanhouden maar verdwijnt meestal). Tot slot. We hopen dat deze brochure voor u een hulp is geweest om meer te weten te komen over duplexgeleide foamsclerose. Met bijkomende bemerkingen of vragen kan u steeds bij de verpleging en uw vaatchirurg terecht. We hopen tevens dat uw verblijf hier zo kort en zo aangenaam mogelijk verloopt en wensen u alvast een spoedig herstel toe. 8

11

12 AZO/HEK/277 V1.0 Voor meer info raadpleeg: Dr. Bart De Nijs D I E N S T T H O R A C O V A S C U L A I R E H E E L K U N D E Secretariaat Thoracovasculaire Heelkunde T: Dagziekenhuis T: Afspraken T: