STAGE B.I.B.F. VADEMECUM

Transcriptie

1 STAGE B.I.B.F. VADEMECUM BIBF Legrandlaan BRUSSEL Tel: 02/ Fax: 02/ Contact stage: Sandra DE RIDDER

2 1. INHOUDSOPGAVE 1. Inhoudsopgave Wie was Luca Pacioli? Het doel van de stage De toelatingsvoorwaarden Toelatingsproef Diplomavereisten Samenstelling van het dossier om tot de stage toegelaten te worden Basisdocument Wanneer aanvraag indienen? Welke documenten voorleggen? Inschrijving in de KBO De inschrijving Behandeling door de bevoegde Uitvoerende Kamer Publicaties BIBF De stagemeester Opdracht van de stagemeester Wie? De werkgever als stagemeester? Vennootschap als stagemeester? Aanvaarding, aanstelling, schrapping van de stagemeester Hoe een kandidaat-stagemeester of kandidaat-stagiair vinden? De stageovereenkomst Vergoeding Evaluatieverslag De bijdragen De eenmalige bijdrage / p. 2

3 8.2. De stagebijdrage Verloop van de stage Algemeen De stageduur Titel & inschrijvingsnummer Beëindiging van de stageovereenkomsten Schorsing van de stage Tussentijdse evaluatie Financieel plan Eigen clienteel? Handelsactiviteiten? Het extranet & het elektronisch stageverslag Toegang tot het portaal Extranet Elektronisch stageverslag Andere toepassingen op het extranet Permanente vorming Algemeen De permanente vorming en het stageverslag De seminaries voor stagiairs Het praktisch bekwaamheidsexamen Algemeen Deelnemingsvoorwaarden Inschrijvingsprocedure De schriftelijke proef Bezwaar tegen resultaat schriftelijke proef De mondelinge proef De inschrijving op het tableau Wat indien niet geslaagd? / p. 3

4 12.9. De titel van boekhouder-fiscalist voor de leden van het BIBF De Examenjury Stage via vennootschap Voorafgaand aan de inschrijving op de lijst van de stagiairs Nadat men ingeschreven is op de lijst van de stagiairs Beroepsaansprakelijkheidsverzekering Algemeen Begin en tijdens stage Na het beëindigen van de stage Richtlijnen betreffende de stage RICHTLIJN 2010/1 : Richtlijn betreffende regelmatig verloop van de stage teneinde toegang te krijgen tot het schriftelijk examen van het praktisch bekwaamheidsexamen RICHTLIJN 2010/2 : Richtlijn betreffende het correct bijhouden van het elektronisch stageverslag RICHTLIJN 2010/3: Richtlijn betreffende de verplichte seminaries en de permanente vorming van de stagiair boekhouder(-fiscalist) in het kader van zijn stage RICHTLIJN 2010/4 : Richtlijn betreffende inschrijvingsprocedure en uiterste inschrijvingsdatum om deel te nemen aan de schriftelijke proef van het praktisch bekwaamheidsexamen alsook de bevoegdheden om een beslissing te nemen betreffende de toelating of weigering aan het schrijftelijk examen RICHTLIJN 2010/5 : Richtlijn betreffende betwistingen van het resultaat van de schriftelijke proef : Wetten en besluiten Wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen Koninklijk Besluit van 23 december 1997 Reglement van Plichtenleer Koninklijk Besluit van 29 januari 1998 Stagereglement Koninklijk Besluit van 20 januari 2003 praktisch bekwaamheidsexamen Koninklijk Besluit van 15 februari 2005 boekhoudvennootschap / p. 4

5 2. WIE WAS LUCA PACIOLI? Deze in 1445 in een klein Toscaans dorp geboren Franciscaner monnik was in zijn tijd even bekend als zijn goede vriend Leonardo Da Vinci. Deze duivel doet al was niet alleen een eminent theoloog en kunstkenner maar vooral één van de bekendste wiskundigen van zijn tijd. In die hoedanigheid was hij rondreizend docent aan diverse Italiaanse universiteiten en werd hij tevens vaak door rijke families aangeworven als privédocent. Ondanks het feit dat de boekdrukkunst in die tijd nog in haar kinderschoenen stond is Luca Pacioli erin geslaagd veel van zijn teksten in boekvorm (vaak met illustraties van de hand van Leonardo Da Vinci) te laten verschijnen. In 1494 publiceert hij in Venetië o.a. de Summa de Arithmetica, Geometrica, Proportioni et Proportionalita. Dit boek is niet alleen belangrijk omwille van de samenvatting ( summa ) van de stand van zaken in de wiskunde van die tijd maar ook omwille van het vijfde hoofdstuk met als titel De Computis et Scripturis. In dit hoofdstuk, opgedragen aan zijn toenmalige opdrachtgever de hertog van Urbino (een steenrijk zakenman uit Venetië), beschrijft Luca Pacioli voor de eerste maal in de geschiedenis een methode die een onderneming toelaat om alle inkomsten en uitgaven, goederenstromen en dergelijke te registreren en dit zowel op korte termijn (in boeken) als op langere termijn (balans). Wat wij nu zouden omschrijven als dubbel boekhouden stond in die tijd bekend als de Venetiaanse methode daar het handelaars uit Venetië waren die het systeem in de praktijk ontwikkeld hadden. Hoewel hij dus niet de uitvinder was van het dubbel boekhouden en de daarbij horende technieken en begrippen die boekhoudkundige beoefenaars overal ter wereld vandaag nog steeds gebruiken is Luca Pacioli wel de eerste geweest om er op een wetenschappelijke manier een volledige beschrijving van te maken. Het leek het BIBF daarom logisch dat een tijdschrift gewijd aan het boekhouden en het boekhoudkundig beroep de naam zou krijgen van diegene die voor de eerste maal over boekhouding heeft geschreven. Tot vandaag werden al meer dan 300 Pacioli s (sinds 1999 ook te raadplegen op gepubliceerd. Luca Pacioli bleef na de publicatie van zijn hoofdwerk verder doceren en publiceren om zich dan na een rijk gevulde loopbaan op 70-jarige leeftijd terug te trekken in zijn geboortedorp waar hij in 1517 overleed / p. 5

6 3. HET DOEL VAN DE STAGE Artikel 46 van de wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen bepaalt dat: Niemand mag, als zelfstandige in hoofd- of bijberoep, het beroep van boekhouder uitoefenen of de beroepstitel voeren van "erkende boekhouder", of van "stagiair-boekhouder" of een andere titel die tot verwarring zou kunnen leiden, als hij niet ingeschreven is op het tableau van titularissen van het beroep, of op de lijst van stagiairs gehouden door het Beroepsinstituut. Artikel 49 omschrijft het beroep van boekhouder als diegene die zich gewoonlijk, als zelfstandige en voor rekening van derden, bezighoudt met : - de organisatie van boekhoudingsdiensten en raadgeving daaromtrent; - het openen, het houden, het centraliseren en het sluiten van boekingen, geschikt voor het opmaken van de rekeningen; - het bepalen van de resultaten en het opmaken van de jaarrekening in de door de wet bepaalde vorm; - de in artikel 38 bedoelde werkzaamheden. [= alle fiscale activiteiten]!bij inbreuken op dit wettelijk monopolie stelt men zich bloot aan strafrechtelijke vervolging & sancties (artikel 58 Wet 22 april 1999).! Om dus op een wettelijke wijze als zelfstandige boekhouding te doen voor derden moet men dus boekhouder of boekhouder-fiscalist BIBF worden. Om deze inschrijving op het tableau te bekomen moet men conform artikel 51 van de wet van 22 april op voldoende wijze een stage doorlopen die gelijkwaardig moet zijn aan 200 dagen zelfstandige beroepspraktijk gepresteerd over een periode van minstens 12 maanden en maximaal 36 maanden. Deze stageperiode wordt afgesloten met een praktisch bekwaamheidsexamen. De stage heeft dus tot doel de stagiair-boekhouder of de stagiair boekhouder-fiscalist voor te bereiden op de inschrijving op het tableau van de erkende boekhouders of erkende boekhouders-fiscalisten dit door zowel een intensieve vorming op het vlak van de zelfstandige beroepspraktijk als de plichtenleer. De verplichting tot het volgen van een stage geldt voor iedereen en dit ongeacht leeftijd, behaald diploma, eerdere beroepservaring en dergelijke meer / p. 6

7 4. DE TOELATINGSVOORWAARDEN 4.1. Toelatingsproef Er is geen toelatingsproef voorafgaandelijk aan de stage. Enkel op het einde van de stage is een praktisch bekwaamheidsexamen voorzien Diplomavereisten Algemeen Teneinde op de lijst van de stagiairs te kunnen worden ingeschreven moet men over (minstens) één van de in artikel 50 2 van de Wet van 22 april 1999 opgesomde diploma s beschikken. Het bezit van dergelijk diploma moet bewezen worden voorafgaandelijk aan de stage. Een aanvraag tot inschrijving kan dus ten vroegste ingediend worden de dag dat men van de onderwijsinstelling een attest krijgt waarin het behalen van het diploma bevestigd wordt. Een aanvraag die ingediend wordt vooraleer het diploma behaald is zal als onontvankelijk afgewezen worden. De diploma s opgenomen in artikel 50 3 hebben enkel betrekking op het bekomen van de titel boekhouder-fiscalist en zijn niet bepalend om al dan niet toegelaten te worden tot de stage. Zo zal een diploma van graduaat in fiscaliteit (artikel 50 3 c) of de ondernemersopleiding fiscaal raadgever (artikel 50 3 h) op zichzelf geen toegang geen verlenen tot de stage. (zie verder rubriek 11.4 en 11.7) De diploma s behaald in België Hier volgt een korte toelichting bij de diploma s opgenomen onder Artikel 50 2 van de Wet van 22 april * De invoering van de BAMA-structuur. De omschakeling in het hoger onderwijs naar de BAMA-structuur heeft geen bijzondere gevolgen wat betreft de toelating tot de stage. De oudere benamingen van de diploma s behouden hun geldigheid voor de toegang tot de stage. De diploma s vermeld in artikel 50 2a en b zijn thans de Master-diploma s. De diploma s vermeld in artikel 50 2 c tot en met e zijn thans de Bachelordiploma s. Waar en hoe kan men dergelijk bachelor of Master diploma behalen? Betreffende het Nederlandstalig onderwijs kan in het algemeen verwezen worden naar het onderwijsportaal van de Vlaamse overheid : Voor meer informatie over de universiteiten en hogescholen kan men terecht op : / p. 7

8 * Voor meer informatie over het Economisch Hoger Onderwijs sociale promotie (artikel 50 2 d), beter gekend als het avondonderwijs in Centra voor Volwassenonderwijs: Ter zake moet opgemerkt worden dat voor opleidingen met een modulair systeem men effectief alle modules moet gevolgd hebben en geslaagd zijn in de examens hiervan. Het volstaat dus niet om getuigschriften van de modules boekhouding en fiscaliteit voor te leggen om toegang te krijgen tot de stage of de titel van boekhouder-fiscalist (artikel 50 3, d). * Voor meer informatie over de ondernemersopleiding boekhouder (artikel 50 2 h) en fiscaal raadgever (artikel 50 3, h) verwijzen wij naar In geval u twijfelt over uw diploma, aarzel niet om contact te nemen met het Instituut Overige door de Koning erkende diploma's Op basis van het KB van 19 mei 1992, dat inmiddels door artikel 55 2 van de wet van 22 april 1999 werd opgeheven, werd, volgens het koninklijk besluit van 29 september 1994 betreffende de diploma's van boekhouders, de lijst van erkende diploma's aangevuld met: 1 een diploma van boekhouder afgeleverd door de "Société royale Chambre belge des comptables - Bruxelles"; 2 een diploma van kandidaat-accountant afgeleverd door de "Société royale Chambre belge des comptables Bruxelles"; 3 een diploma van boekhouder afgeleverd door de "Société royale Chambre belge des comptables et expert-comptables - Province de Liège du Centre liégeois de Formation permanente des Classes moyennes"; Deze lijst werd hernomen via Artikel 50 2 (i) van de wet van 22 april Erkenning beroepskwalificaties Er werd in artikel 50bis van de Wet van 22 april 1999 een bijzonder diploma- en stageregeling uitgewerkt met betrekking tot diploma s behaald buiten België doch binnen de EER (= de landen van de Europese Unie + IJsland Liechtenstein en Noorwegen). Alle info hierover kan men terug vinden op : / p. 8

9 5. SAMENSTELLING VAN HET DOSSIER OM TOT DE STAGE TOEGELATEN TE WORDEN Basisdocument De aanvraag gebeurt via een formulier dat kan aangevraagd worden per gewone post /fax (02/ ) / ([email protected] )of via Wanneer aanvraag indienen? De aanvraag kan gebeuren op eender welk ogenblik van het jaar. Er is ook geen termijn na het behalen diploma waarbinnen de aanvraag moet ingediend worden. Dus de aanvraag kan ook gebeuren bv 5 jaar nadat men het diploma behaald heeft Welke documenten voorleggen? Het Stagereglement voorziet tevens dat het dossier minstens volgende documenten moet bevatten: een bewijs van nationaliteit of van woonplaats, afgeleverd door de bevoegde overheid, niet ouder dan drie maanden; Een uittreksel van de inschrijving bij de Kruispuntbank Ondernemingen te verkrijgen vragen via een Ondernemingsloket. (zie 4.4.) een bewijs van goed zedelijk gedrag, niet ouder dan drie maanden; de drie exemplaren van de type-stageovereenkomst, elk behoorlijk ondertekend door de partijen, en beantwoordend aan de in het Stagereglement gestelde voorwaarden (zie verder onder 6.7) een bewijs van aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen of bij de nationale hulpkas voor de sociale verzekering der zelfstandigen, niet ouder dan drie maanden; een bewijs van betaling van de eenmalige bijdrage (zie verder onder 7.1) De kandidaten dienen eveneens een recente pasfoto mee te sturen. Wanneer de kandidaat werkzaam is in de openbare sector, dient deze een bewijs van de bevoegde overheid voor te leggen die de zelfstandige uitoefening van het beroep van boekhouder toestaat (art. 22 van het Reglement van Plichtenleer). Een voor eensluidend verklaard afschrift van één van de in artikel 50 2 vermelde diploma s / p. 9

10 Daarnaast wordt nog bijkomende informatie gevraagd over eventuele, voorafgaandelijk aan de stage, uitgeoefende ambachtelijke of handelsactiviteiten en vennootschappen waarin men een bestuursmandaat uitoefent. De kandidaat-stagiair zal samen met voormelde stukken ook de nodige stukken moeten voorleggen betreffende de beroepsaansprakelijkheidsverzekering (zie onder rubriek 13). Indien men kiest voor een stagemeester IAB of IBR moet het dossier ook de nodige documenten bevatten waaruit blijkt dat de kandidaat-stagemeester aan de voorwaarden voldoet (zie rubriek 6.2). Het behoorlijk ingevulde formulier moet, samen met de toe te voegen documenten, binnen de drie maanden na de aanvraag worden teruggestuurd naar het Instituut Inschrijving in de KBO Sinds 30 juni 2009 dienen ook de vrije beroepen ingeschreven te worden in de KBO en dit voorafgaandelijk aan de opstart van de activiteit. Het ondernemingsloket zorgt voor de registratie als niet-handelsonderneming naar privaat recht en kent het ondernemingsnummer toe. U kan de lijst en adressen van ondernemingsloketten terugvinden op : U moet de inschrijving vragen voor volgende NACEBEL-code : ! De code is uitsluitend voor de accountants IAB en mag dus door de boekhouder BIBF niet gebruikt worden. Voor de niet-handelsactiviteiten, zoals stagiair boekhouder(-fiscalist) gebeurt de eerste inschrijving gratis en zal tevens het eerste uittreksel gratis zijn. Voor wijzigingen of toevoegingen aan bestaande ondernemingsnummers dient wel betaald te worden.! De voorafgaande inschrijving in de KBO betekent niet dat men al de werkzaamheden mag opstarten. Men mag de werkzaamheden als boekhouder slechts effectief opstarten NADAT men is ingeschreven op de lijst van stagiairs en zeker niet eerder (op straffe van vervolging wegens onwettige uitoefening van het beroep - zie onder 2).! / p. 10

11 6. DE INSCHRIJVING 6.1. Behandeling door de bevoegde Uitvoerende Kamer Indien het dossier volledig is en de eenmalige bijdrage betaald is, wordt de aanvraag ter goedkeuring voorgelegd aan de bevoegde Uitvoerende Kamer. De bevoegde Kamers komen zeer regelmatig samen om de dossiers te onderzoeken en goed te keuren. Vanaf de datum van goedkeuring mag men de werkzaamheden als zelfstandig boekhouder opstarten. De stagiair zal dan na de inschrijving de nodige codes ontvangen om toegang te krijgen tot het Extranet van het BIBF (zie rubriek 9.1.), waar de stagiair dan ook het elektronische stageverslag (zie rubriek 9.2.) kan bijhouden. Bij de inschrijvingsbeslissing wordt ook badge toegevoegd die de zal toelaten de aanwezigheid op de verplichte stageseminaries (zie 10.3) te registreren. Figuur 1 : badge stagiairs (formaat = bankkaart) Na bevestiging van de inschrijving kan de stagiair dan, indien nog niet gebeurd zou zijn, ook het nodige doen om zich als BTW-belastingplichtige te registreren. Het Instituut zal na de inschrijving op de lijst van stagairs deze toelating activeren in de KBO Publicaties BIBF Op /publicaties) staat een lijst van uitgeverijen waar de stagiair bij de aanschaf wetboeken, handboeken en dergelijke een korting kan bekomen. Vanaf de inschrijving op de lijst zal de stagiair ook de publicaties van het BIBF zoals het tijdschrijft Pacioli, de handboeken en de elektronische nieuwsbrief toegestuurd krijgen. Van zodra wij deze eerste bijdrage in de kosten van uw stage (zie 8.2) hebben ontvangen, zal u eenmalig een gratis exemplaar ontvangen van de Codex BIBF met hierin alle relevante wetgeving voor uw beroepspraktijk / p. 11

12 7. DE STAGEMEESTER 7.1. Opdracht van de stagemeester Conform artikel 2 van het Stagereglement wordt de stage verricht onder begeleiding van een stagemeester. De stagemeester zal de werkzaamheden van de stagiair opvolgen en zal deze inwijden in de knepen van het vak, niet alleen op praktisch vlak maar ook op deontologisch vlak. De stagemeester dient er dan ook op toe te zien dat de stagiair op grondige wijze kennis maakt met alle facetten van het werk van een boekhouder(-fiscalist). Op het einde van de stage moet de stagiair bekwaam zijn om volledig zelfstandig alle taken van een boekhouder(-fiscalist) te vervullen en voldoende praktische ervaring hebben opgedaan in de materies van het praktisch bekwaamheidsexamen (zie rubriek ). De stagemeester zal de stagiair ook bijstaan bij de voorbereiding voor het praktische bekwaamheidsexamen en zal, bij voorkeur, ook aanwezig zijn bij de mondelinge proef van het praktisch bekwaamheidsexamen. De stagemeester moet geregeld kennis nemen van het stageverslag (zie rubriek 9) van de stagiair. Hij tekent er zijn opmerkingen in aan en bespreekt deze samen met de stagiair. Indien de stagiair tijdens de stage aan zijn verplichtingen tekort komt zal de stagemeester dit dienen te melden aan de bevoegde Uitvoerende Kamer. Indien de betrokken partijen het voor het goede verloop van de stage dit wenselijk of nuttig achten kan de Uitvoerende Kamer toestaan dat een stagiair zich laat begeleiden door twee stagemeesters Wie? Gelet op de belangrijke rol die de stagemeester vervult in het vlotte verloop van de stage achtte de Nationale Raad het nodig een aantal criteria vast te leggen waaraan elke stagemeester dient te voldoen. De Nationale Raad heeft deze criteria vastgelegd tijdens haar zitting van 31 mei 2002 De kandidaat-stagemeester moet ofwel erkend boekhouder zijn, ofwel erkend boekhouder-fiscalist, ofwel extern accountant, ofwel extern accountantbelastingconsulent ofwel bedrijfsrevisor. De kandidaat-stagemeester moet ten minste 5 jaar ingeschreven zijn op het tableau van de leden van het BIBF, IAB of IBR. De kandidaat stagemeester die niet zou beantwoorden aan dit criterium, maar die al voor 31 mei 2002 stagemeester was, kan onmiddellijk opnieuw stagemeester worden. De kandidaat-stagemeester dient verzekerd te zijn tegen zijn beroepsaansprakelijkheid conform de deontologische en wettelijke bepalingen ter zake. Bovendien moet deze in orde zijn met de ledenbijdrage. De kandidaat-stagemeester mag maximaal drie stagiairs tegelijk opleiden / p. 12

13 De kandidaat-stagemeester dient actief te zijn in de zelfstandige beroepspraktijk in hoofdberoep. Als criterium voor het hoofdberoep wordt het sociaalrechterlijke criterium gehanteerd. De Uitvoerende Kamer kan op verzoek van een kandidaatstagemeester van deze regel afwijken. Deze moet hiertoe een voldoende beschikbaarheid (in tijd) en een brede beroepservaring kunnen aantonen. De kandidaat-stagemeester mag geen tuchtrechterlijke veroordelingen hebben opgelopen binnen het beroepsinstituut waar deze is ingeschreven, behoudens eerherstel in overeenstemming met de wettelijke voorwaarden. De kandidaat-stagemeester moet in orde zijn met de verplichting betreffende permanente vorming De kandidaat-stagemeester, lid van het IAB of IBR wordt verzocht een attest van hun respectievelijke Instituut voor te leggen, waarin verklaard wordt of betrokkene al dan niet aan bovenvermelde voorwaarden voldoet. Zij dienen tevens een attest voor te leggen van hun sociale zekerheidskas voor zelfstandigen houdende een verklaring over uitoefening in hoofd-of bijberoep. Voor de kandidaat-stagemeester BIBF zal de stagedienst zelf onderzoeken of aan de voorwaarden voldaan is. De kandidaat-stagemeester moet er zich middels een stageovereenkomst toe verbinden om in de opleiding van de stagiair tot erkend boekhouder(-fiscalist) te voorzien en deze bij te staan volgens de instructies en adviezen van het Instituut. (Zie verder onder 6.7) 7.3. De werkgever als stagemeester? De stagiair boekhouder of stagiair boekhouder-fiscalist die het beroep in bijberoep uitoefent kan in geen enkel geval de werkgever als stagemeester toegewezen krijgen (artikel 6 4 Stagereglement) Vennootschap als stagemeester? De stageovereenkomst mag ondertekend worden in naam van een vennootschap, op voorwaarde dat deze een natuurlijke persoon aanwijst, die daadwerkelijk als verantwoordelijke stagemeester optreedt en die ingeschreven is op het tableau van het B.I.B.F., op het tableau van het IBR of als externe accountant (-belastingsconsulent) op het tableau van het IAB, en aan alle onder 6.2 opgesomde voorwaarden voldoet Aanvaarding, aanstelling, schrapping van de stagemeester De Uitvoerende Kamer is gemachtigd de stagemeester te aanvaarden, een stagemeester te schrappen of te weigeren wanneer deze blijk heeft gegeven van nalatigheid bij het nakomen van zijn verplichtingen. De betrokken stagemeester heeft steeds het recht gehoord te worden en kan desgevallend in beroep gaan / p. 13

14 7.6. Hoe een kandidaat-stagemeester of kandidaat-stagiair vinden? Spontane sollicitatie. Kandidaat-stagiairs of stagiairs op zoek naar een andere of tweede stagemeester kunnen zich natuurlijk zelf spontaan kandidaat stellen bij boekhouders, accountants of bedrijfsrevisoren. Een beroepsbeoefenaar op zoek naar een stagiair zou natuurlijk ook kunnen gebruik maken van klassieke jobpagina s en websites Website BIBF De lijst van stagemeesters Conform de bepalingen van het Stagereglement kan men via de website van het BIBF een lijst raadplegen van stagemeesters BIBF die voldoen aan de basisvoorwaarden en die zich kandidaat stellen om als stagemeester op te treden evenals een lijst van leden van het Instituut die al stagemeester geweest zijn of thans stagemeester zijn Een aankondiging plaatsen Teneinde alle betrokken partijen te helpen in hen zoektocht naar een stagiair of stageplaats voorziet het Instituut via de website in de mogelijkheid om een aankondiging te plaatsen op de website en dit zowel voor de stagiair als voor de stagemeester. Zie / toegang leden & stagiairs /zoekertjes De stageovereenkomst Artikel 2 van het Stagereglement bepaalt dat de stage wordt verricht onder de begeleiding van een stagemeester. Elke stagiair dient bij de aanvraag tot inschrijving op de lijst van de stagiairs drie exemplaren van de stageovereenkomst voor te leggen (art.3 3). Het Stagereglement bepaalt dat de stageovereenkomst, gesloten tussen de stagiair en zijn stagemeester, volgende bepalingen dient te bevatten: de verbintenis van de partijen om zich te schikken naar het Stagereglement en naar de onderrichtingen en richtlijnen die door het Instituut worden verstrekt; De verbintenis van de stagiair en de stagemeester om zich met loyaliteit aan de stage te wijden, het beroepsgeheim te eerbiedigen, en de beroepsbelangen van beide partijen tijdens de stage niet te schaden. De stagiair en de stagemeester gaan de verbintenis aan om gedurende de stage en twee jaar na het beëindigen van de stageovereenkomst geen dossiers over te nemen van hun respectief cliënteel zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de andere partij die bij de stageovereenkomst betrokken was / p. 14

15 Een model overeenkomst werd opgemaakt door het BIBF en dient verplicht gebruikt te worden en wordt meegestuurd bij de aanvraag van de stagedocumenten. U kan dit model terugvinden op het Extranet (rubriek documenten) en op In deze stageovereenkomst worden ook de wijzen opgesomd om aan een stageovereenkomst een einde te maken. Dit kan door een gewone opzegging met vooropzeg van twee maanden, of met instemming van beide partijen of om een gegronde reden die door de bevoegde Uitvoerende Kamer beoordeeld wordt. In dergelijk geval wordt de stageperiode ambtshalve geschorst. De stage begint opnieuw te lopen wanneer de Kamer een nieuwe, met een andere stagemeester gesloten stageovereenkomst heeft goedgekeurd. Het toezicht op de naleving van de bepalingen van deze stageovereenkomst gebeurt door de bevoegde Uitvoerende Kamers. Deze typeovereenkomst staat los van de overeenkomst zelfstandige dienstverlening waarbij stagiair en stagemeester onderling afspreken op welke wijze zij eventueel gaan samenwerken en welke vergoeding hier tegenover staat voor de stagiair. Dit moet onderhandeld worden tussen betrokken partijen en het Instituut zal hier in beginsel niet in tussenkomen Vergoeding Voor de stagemeester De stagemeester neemt de verplichting op zich om zijn/haar persoonlijke ervaring en kennis over te dragen aan de stagiair op een professionele en waardige manier en zonder enige directe of indirecte vergoeding. Het overdragen van bedoelde kennis gebeurt pro-deo en berust op volledig vrijwillige basis. De stagemeester mag zich dus niet laten betalen voor de taken van controle en begeleiding die worden uitgevoerd ten behoeve van de stagiair, ook niet als het persoonlijke dossiers van de stagiair betreft. De stagemeester wordt door het BIBF wel steeds uitgenodigd om, gratis, deel te nemen aan de seminaries voor stagiairs (zie rubriek 10.3). De aanwezigheid op deze seminaries komt in aanmerking voor de permanente vorming van alle Instituten Voor de stagiair De prestaties die de stagiair verricht voor eigen cliënteel dienen aan dat eigen cliënteel aangerekend te worden. Elke stagiair bepaalt vrij de wijze waarop dit ereloon berekend wordt mits natuurlijk de deontologische regels (artikel 13 van het Reglement van Plichtenleer) te respecteren. Het is absoluut aanbevolen om hierbij gebruik te maken van een opdrachtbrief, waarvan men een model kan vinden op De prestaties die de stagiair verricht voor de stagemeester moeten door deze laatste vergoed worden. Het bedrag en de wijze van vergoeding worden, na onderhandeling hierover, best schriftelijk vastgelegd in overeenkomst van zelfstandige dienstverlening. Deze overeenkomst staat los van het model stageovereenkomst (rubriek 6.7). Het is het Instituut wettelijk niet toegestaan om richtlijnen op te leggen betreffende de hoogte of de wijze van vergoeding. Het ontbreken van dergelijke richtlijn betekent / p. 15

16 echter niet dat de stagiair geen recht op een vergoeding zou hebben of dat deze vergoeding uiterst laag mag zijn. Bij het bepalen van een billijke vergoeding kan men onder andere rekening houden met de ervaring en beroepskennis van de stagiair Evaluatieverslag Indien de stagiair slaagt op het schriftelijk deel van het praktisch bekwaamheidsexamen (zie rubriek 11) zal de stagemeester gevraagd worden een evaluatieverslag over het verloop van de stage in te vullen en over te maken vóór het afleggen van de mondelinge proef. 8. DE BIJDRAGEN 8.1. De eenmalige bijdrage Het Huishoudelijk Reglement bepaalt thans dat de stagiair-boekhouder of stagiair boekhouder-fiscalist bij aanvang van de stage een eenmalige bijdrage (dossierkosten) moet betalen, waarvan het bedrag en de betalingsmodaliteiten worden vastgelegd door de Nationale Raad. Dit bedrag werd op 14 december 2001 door de Nationale Raad vastgesteld op De stagebijdrage Deze jaarlijkse stagebijdrage bedraagt thans 86,00 en wordt voor het eerst ingevorderd na de inschrijving op de lijst van stagiairs. Van zodra wij deze eerste bijdrage in de kosten van uw stage hebben ontvangen, zal u eenmalig een gratis exemplaar ontvangen van de Codex BIBF met hierin alle relevante wetgeving voor uw beroepspraktijk. Deze Codex wordt u verstuurd uiterlijk binnen de 4 à 6 maanden na ontvangst van uw betaling. Dit is tevens het enige wetboek dat nog mag gebruikt worden op het praktisch bekwaamheidsexamen ter afsluiting van de stage. Een nieuw exemplaar kan u bestellen op De vrijstelling van jaarlijkse ledenbijdrage is echter niet van toepassing op die stagiairs die een nieuwe (tweede) stageperiode aanvangen en op diegenen die hun stage aanvingen nadat zij werden opgespoord door het Instituut voor het onwettig uitoefenen van het beroep van boekhouder. Deze stagiairs betalen de normale ledenbijdrage (=375,00 in 2013) / p. 16

17 9. VERLOOP VAN DE STAGE 9.1. Algemeen De rechten en plichten van de stagiair en de stagemeester werden vastgelegd in het Stagereglement dat door de Nationale Raad van het BIBF werd opgemaakt en bij koninklijk besluit werd bekrachtigd op 29 januari 1998 (Belgisch Staatsblad 26 februari 1998). Bij de uitoefening van het beroep van boekhouder dient de stagiair natuurlijk ook alle toepasselijke deontologische regels (Reglement van Plichtenleer) te respecteren De stageduur Het artikel 51 van de wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen bepaalt dat de inschrijving op het tableau van titularissen van het beroep afhankelijk is van het op voldoende wijze doorlopen van een stage die gelijkwaardig moet zijn met 200 dagen zelfstandige beroepspraktijk, gepresteerd tijdens een periode van ten minste twaalf maanden en hoogstens zesendertig maanden. Enkel de werkzaamheden verricht in het kader van een overeenkomst van zelfstandige dienstverlening komen in aanmerking voor de stage. Het zijn ook enkel deze uren die in het stageverslag mogen worden opgenomen Titel & inschrijvingsnummer In de beslissing van de Uitvoerende Kamer wordt uw inschrijvingsnummer meegedeeld alsook welke titel men mag voeren : stagiair boekhouder BIBF of stagiair boekhouderfiscalist BIBF. Deze titel en het toegekende inschrijvingsnummer moet u steeds vermelden op al uw documenten zoals briefpapier, naamkaartjes, ereloonnotas en dergelijke. Indien u het beroep uitoefent via een erkende rechtspersoon dat moet het inschrijvingsnummer van de rechtspersoon ook steeds op deze documenten vermeld worden. Indien u bv brieven van de vennootschap tekent dan zal u onder uw naam of in het briefhoofd ook uw invidueel inschrijvngsnummer vermelden. [zie art.24 Reglement van Plichtenleer] 9.4. Beëindiging van de stageovereenkomsten Gedurende de duur van de stage kan het gebeuren dat de stagiair of de stagemeester een einde wensen te maken hun samenwerking. Mits een aantal voorwaarden te respecteren kunnen de stagiair of stagemeester vroegtijdig een einde maken aan de gevolgen van de bestaande stageovereenkomst. De stagiair zal dan wel een nieuwe stageovereenkomst moeten tekenen / p. 17

18 Wat zegt het stagereglement? Artikel 6, 2, 2 lid: " Als ze een vorige stageovereenkomst vervangt of wijzigt wordt deze, ter goedkeuring voorgelegd aan de Kamer. Na goedkeuring van de overeenkomst wordt een exemplaar aan de stagiair alsook aan de stagemeester toegezonden. Het derde exemplaar blijft gevoegd bij het dossier van de stagiair. Artikel 8: " Aan de stageovereenkomst kan vroegtijdig een einde gesteld worden: 1 mits een vooropzeg van twee maanden aan de andere partij betekend; 2 mits schriftelijke toestemming van beide partijen; 3 om een gegronde reden, die door de Kamer wordt beoordeeld nadat de partijen gehoord of minstens behoorlijk opgeroepen werden. Het beëindigen van de stageovereenkomst moet onverwijld betekend worden aan de Kamer door de partij die de opzeg doet. Artikel 11: Wanneer aan de stageovereenkomst een einde wordt gemaakt bij toepassing van artikel 8, wordt de uitvoering van de stage ambtshalve geschorst. de stage begint opnieuw te lopen wanneer de kamer een nieuwe, met een andere stagemeester gesloten stageovereenkomst heeft goedgekeurd Praktisch 1. Beëindiging met vooropzeg van 2 maanden betekend aan de andere partij Bij voorkeur per aangetekend schrijven Vermelden begindatum vooropzeg Vermelden van de duur van de vooropzeg (cfr. art. 8 stagereglement = 2 maanden) Kopie van de brief overmaken aan het BIBF door diegene die opzeg geeft. 2. Beëindiging door schriftelijk akkoord tussen beide partijen De beëindiging na schriftelijk akkoord Vermelden naam, voornaam, adres, lidnummers betrokken partijen Vermelden dat het gaat om de beëindiging van de stageovereenkomst Datum van effectieve beëindiging / p. 18

19 Datum & handtekening betrokken partijen Bepalen wie het Instituut hiervan zal in kennis stellen Op te maken in 3 exemplaren: één te bewaren door de stagiair, één te bewaren door de stagemeester en één exemplaar bestemd voor het BIBF Voor een model schriftelijk akkoord: zie /stage/uw stage Gevolgen De Uitvoerende Kamer neemt akte van de beëindiging. De stage wordt vervolgens door de Uitvoerende Kamer ambtshalve geschorst vanaf de beëindiging: na het verstrijken van de 2 maanden vooropzeg of vanaf de overeengekomen datum. Dit wordt schriftelijk (brief of mail) bevestigd door de Uitvoerende Kamer. Gedurende deze periode van schorsing is het de stagiair niet toegestaan om prestaties als zelfstandig boekhouder te verrichten en dit tot datum van goedkeuring van een nieuwe stageovereenkomst. Gelijktijdig zal daarom de stagedienst 3 exemplaren van de stageovereenkomst overmaken aan de stagiair. Indien men de aankondigingen of de lijst van stagemeesters wenst te raadplegen: zie toegang leden & stagiairs /zoekertjes. Verder verloop van de procedure. De drie exemplaren moeten na ondertekening door de stagiair en de kandidaatstagemeester, overgemaakt worden aan het Instituut. De diensten van het Instituut zullen onderzoeken of de kandidaat-stagemeester voldoet aan de voorwaarden om stagemeester te worden. (deze voorwaarden zijn vastgelegd door de Nationale Raad in haar beslissing van 31 mei 2002: /stage). Indien nodig worden bijkomende inlichtingen gevraagd. Vervolgens worden de stageovereenkomsten voorgelegd aan de Uitvoerende Kamer. Na goedkeuring ontvangen stagiair en stagemeester elk één exemplaar en het derde exemplaar wordt aan het stagedossier toegevoegd. De stagiair kan de werkzaamheden hervatten vanaf de datum van goedkeuring en het nodige wordt gedaan om de stagemeester toegang tot het elektronisch stageverslag te geven. Tip: Teneinde een ambtshalve schorsing te vermijden is het aangewezen om reeds vóór de beëindiging een nieuwe stagemeester te zoeken en voor te stellen Schorsing van de stage Wat zegt het stagereglement? Op gemotiveerd verzoek van de stagiair of van de stagemeester kan de Kamer de stage voor een door haar bepaalde duur opschorten / p. 19

20 Wanneer aan de stageovereenkomst een einde wordt gemaakt bij toepassing van artikel 8, wordt de uitvoering van de stage ambtshalve geschorst. De stage begint opnieuw te lopen wanneer de Kamer een nieuwe, met een andere stagemeester gesloten stageovereenkomst heeft goedgekeurd. (artikel 11 Stagereglement). De stagiair die in de onmogelijkheid verkeert zijn stagewerkzaamheden te verrichten, kan, in het belang van het beroep, door de Kamer geschorst worden (artikel 12 Stagereglement). Ter zake verwijzen wij ook naar Richtlijn 2010/ 02 : Indien de stagiair tijdelijk gedurende minstens 1 maand geen activiteiten meer heeft, dient hij/zij dit voorafgaand te melden aan de stagedienst. Tevens geeft hij/zij aan wanneer de zelfstandige werkzaamheden terug zullen aanvangen. Indien deze periode langer duurt dan 3 maanden, dient te stagiair de (tijdelijke) schorsing van de lijst van de stagiairs te vragen aan de bevoegde uitvoerende kamer Procedure Het gemotiveerde verzoek tot schorsing van de stageperiode dient schriftelijk aan de Uitvoerende Kamer gericht te worden. Tevens dient de periode waarvoor deze schorsing aangevraagd wordt vermeld te worden. De beslissing van de Uitvoerende Kamer wordt via een aangetekend schrijven aan de stagiair en de stagemeester betekend. Elke schorsing of schrapping wordt gelijktijdig aan de stagemeester en aan de stagiair per aangetekend schrijven betekend door de Kamer. De motivering van de schorsing wordt enkel vermeld op de kennisgeving gericht aan de persoon die geschorst wordt (artikel 14 Stagereglement). Indien de stagiair werkt onder toezicht van twee stagemeesters wordt de beslissing betekend aan de stagiair en aan beide stagemeesters Gevolgen Artikel 13 van het Stagereglement voorziet dat de stage onderbroken wordt voor de duurtijd van de schorsing. De activiteiten die opgesomd worden in artikel 49 van de Wet van 22 april 1999 mogen niet uitgevoerd worden tijdens de periode van schorsing (zie ook artikel 12 Reglement van Plichtenleer). Wanneer het echter de stagemeester is die geschorst wordt of zijn beroepswerkzaamheden dient stop te zetten, wordt de stage niet onderbroken wanneer een nieuwe stageovereenkomst, goed te keuren door de Kamer, binnen de zestig dagen wordt afgesloten (artikel 13 Stagereglement). De stagiair dient tijdens deze periode evenmin de seminaries voor stagiairs bij te wonen. De stagiair blijft wel de publicaties van het Instituut ontvangen tijdens de periode van schorsing. De stage wordt automatisch hervat na het einde van de periode van schorsing Tussentijdse evaluatie Om de stagiair toe te staan een beeld te vormen van de evolutie van zijn stage wordt een tussentijdse evaluatie voorzien. Deze tussentijdse evaluatie, over de examenmateries, bestaat uit een mondeling onderhoud met de Stagecommissie en dit ter gelegenheid van de mondelinge proeven van het praktisch bekwaamheidsexamen / p. 20

21 Deze tussentijdse evaluatie is vrijwillig en kan aangevraagd worden door alle stagiairs die nog niet eerder aan het mondeling examen hebben deelgenomen, minstens tussen de 400 en 600 uren stage hebben en minstens 12 maanden stage gedaan hebben Financieel plan Artikel 51, 2 lid van de Wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen heeft de stagiair boekhouders-(fiscalisten) een bijkomende verplichting opgelegd met betrekking tot startende ondernemers. De Nationale Raad van het Beroepsinstituut heeft namelijk als opdracht de regels te bepalen volgens welke de stagiair-boekhouders belast worden met de opstelling van een financieel plan voor ondernemers in het kader van hun eerste vestiging. De opmaak van een dergelijk plan, analoog aan het financieel plan voor startende vennootschappen, geschiedt ten kostenloze titel en onder toezicht van de stagemeester. De Nationale Raad heeft de voorwaarden en de omkadering voor de opstelling van dit financieel plan vastgelegd op 8 juni Hierbij werd bepaald dat een Commissie Financieel Plan een aantal elementen verder zal uitwerken en begeleiden, zoals het creëren van een gegevensbank, de werkmethode en de confraternele controle op het voorgestelde financieel plan. Voor de voorwaarden, toepassingsgebied en nadere details verwijzen we naar de toepasselijke rubriek op de website van het BIBF. Ter zake het financieel plan werd door de twee Instituten in 2006 een uitgebreide technische nota ontwikkeld en werd diverse software voor het opstellen van een financieel plan getest. Uit de beschikbare software werden twee programma s gekozen en deze kunnen door de leden van de Instituten aan een voordelig tarief aangeschaft worden. Meer info op /uw stage /financieel plan) Eigen clienteel? De stagiair kan zowel werken op de dossiers van de stagemeester als voor een eigen cliënteel. Het is echter geen verplichting om eigen dossiers te hebben of om louter in de dossiers van de stagemeester te werken. De concrete invulling van de stage wordt vrijelijk bepaald door de stagiair in overleg met de stagemeester. Belangrijk is dat de stagiair en de stagemeester erop toezien dat er variatie is in de behandelde dossiers en de stagiair in aanraking komt met de diverse materies die op het praktisch bekwaamheidsexamen (zie rubriek 12) behandeld worden Handelsactiviteiten? Artikel 21 van het reglement van plichtenleer bepaalt dat : Het beroep van boekhouder is onverenigbaar met elke ambachtelijke of handelsactiviteit welke rechtstreeks of onrechtstreeks, individueel of in verenigings- of vennootschapsverband op zelfstandige basis wordt uitgeoefend / p. 21

22 In concreto betekent dit dat u, naast uw boekhoudwerkzaamheden, geen commerciële neven- activiteiten mag uitvoeren, noch als natuurlijk persoon, noch als mandataris van een vennootschap, tenzij U deze reeds opgestart had vóór uw inschrijving op de lijst van de stagiairs (zie ook syllabus deontologie op Extranet). Indien U dit kan aantonen, bv aan de hand van de inschrijving in de KBO, mag U deze activiteiten verder zetten tot het einde van de stage. Aan het einde van de stage zal u dan de keuze moeten makken. Een nieuwe handelsactiviteit opstarten mag niet. 10. HET EXTRANET & HET ELEKTRONISCH STAGEVERSLAG Toegang tot het portaal Extranet Het BIBF maakt voor tal van zaken gebruik van het internet. Het portaal Extranet van het BIBF groepeert die internettoepassingen die enkel toegankelijk zijn voor de personen die over een voor het portaal geldige registratie (leden van het Instituut, stagemeesters ) beschikken. Het extranet kan gebruikt worden met alle courante browsers. Het algemene adres is Indien men nog geen geheime sleutel heeft zal men van het Instituut een pincode (tijdelijke sleutel) moeten krijgen om zo een geheime sleutel te kunnen aanmaken. Het algemene adres is of via /toegang leden en stagiairs / extranet Wat heb ik als stagiair nodig voor de verbinding? Om zich met het portaal Extranet van het BIBF in verbinding te kunnen stellen moet men over een gebruikersnaam en geheime sleutel beschikken. Indien men nog geen geheime sleutel heeft zal men van het Instituut een pincode (tijdelijke sleutel) moeten krijgen om zo een geheime sleutel te kunnen aanmaken. Twee situaties kunnen zich voordoen: Uw adres is al door het Instituut gekend Normaliter zal u binnen de acht dagen na uw inschrijving op de lijst van stagiairs van het Instituut een ontvangen met uw gebruikersnaam en met een pincode, evenals een link naar het portaal Extranet. Verbinding met de pincode De pincode die men ontvangt kan enkel gebruikt worden voor de eerste verbinding met het portaal. Deze pincode zal enkel toelaten uw geheime sleutel aan te maken. Na aanmaak van de geheime sleutel wordt de pincode onbruikbaar / p. 22

23 Na het klikken op de link (in de ) zal u in eerste instantie gevraagd worden de algemene gebruiksvoorwaarden te aanvaarden (OK klikken) en vervolgens komt men op volgend scherm (fig.1.) : Figuur 2 : Aanmaak geheime sleutel De drie stappen (drie knoppen die men moet aanklikken) moeten uitgevoerd worden in deze volgorde: Teller stoppen Printen [dit is niet verplicht maar ten stelligste aanbevolen] Opslaan De geheime sleutel wordt aangemaakt op de computer van de gebruiker en wordt bij verzending op een onomkeerbare (hash) manier geëncrypteerd. Aldus is het zeker dat enkel de gebruiker de geheime sleutel kent. Gelieve dan ook uw paswoord aan niemand mee te delen. Op het einde van deze etappe zal de U zich opnieuw in verbinding moeten stellen met het portaal en ditmaal met de geheime sleutel als paswoord (de gebruikersnaam blijft in dit stadium onveranderd). Op het scherm «login» zal gevraagd worden om de gebruikersnaam en geheime sleutel (in het veld paswoord ) in te vullen. Figuur 3 : login Klik vervolgens op LOGIN en men komt terecht op het hoofdmenu van het portaal. Dit hoofdmenu bevat een werkbalk en geheel van iconen (toepassingen) / p. 23

24 Wij raden u aan om eerst naar de rubriek documenten te gaan : Figuur 4 : werkbalk portaal Onder de rubriek documenten/stage zal u tevens een reeks documenten aantreffen zoals o.a. het Vademecum van de stage, het Stagereglement, het Reglement van Plichtenleer, het Examenreglement, de kalender voor de verplichte stageseminaries en dergelijke meer. Via de rubriek Mijn Portaal kan u o.a. uw gebruikersnaam en paswoord veranderen, een nieuw adres laten registreren en via de subrubriek voorkeuren ook uw paswoord in een cookie bewaren zodat u zonder opnieuw te moeten identificeren steeds automatisch toegang krijgt tot het extranet Uw adres is nog niet door het Instituut gekend Van zodra u over een adres beschikt verzoeken wij u om een te sturen naar [email protected]. en dit met vermelding van uw stagenummer, naam en voornaam en de vraag om een pincode toe te sturen. Na ontvangst van de pincode kan men dan de geheime sleutel aanmaken (zie ) en zo toegang te krijgen tot de verschillende toepassingen De stagemeester en het elektronisch stageverslag Vanaf de datum van inschrijving op de lijst van stagiairs zal ook de stagemeester toegang krijgen tot het stageverslag. Indien de stagemeester aangesloten is bij het IAB of IBR zal deze per mail een pincode krijgen en vervolgens de procedure zoals hierboven beschreven kunnen toepassen (zie ) De stagemeester BIBF beschikt in beginsel reeds over een paswoord om in te loggen op het extranet (voor bv het indienen van de verslagen permanente vorming). Indien men niet over een dergelijk paswoord zou beschikken kan men dit aanvragen via het extranet (zie of ) Elektronisch stageverslag Teneinde zowel de stagiair, de stagemeester als het BIBF toe te laten het verloop van de stage in concreto te kunnen opvolgen moeten alle stagiairs een elektronisch stageverslag bijhouden. Ter zake heeft de Nationale Raad op 27 augustus 2010 een richtlijn goedgekeurd. Deze richtlijn 2010/02 vindt u op /stage/ uw stage. Het stageverslag wordt elektronisch bijgehouden en is beschikbaar via extranet op de site van het Instituut Dit verslag vermeldt de zelfstandige beroepswerkzaamheden die de stagiair heeft verricht of waaraan hij/zij heeft deelgenomen. Het verslag maakt melding van de juridische vorm en de aard van de / p. 24

25 bedrijvigheid van de klant, evenals de aard van de door de stagiair uitgevoerde opdracht en de hieraan bestede tijd. In de rubriek documenten (zie fig.4) kunnen stagiair en stagemeester de handleiding elektronisch stageverslag vinden.! Wij bevelen u aan om deze af te printen en door te nemen voordat u begint met het invullen van het elektronisch stageverslag. Vanaf de datum van inschrijving op de lijst van stagiairs zal ook de stagemeester toegang krijgen tot het stageverslag. De stagemeester neemt regelmatig kennis van het elektronisch stageverslag van de stagiair en tekent er zijn/haar opmerkingen en beoordelingen in aan. Indien de stagiair aan zijn/haar verplichtingen tekort komt zal de stagemeester dit dienen te melden aan de Uitvoerende Kamer binnen een termijn van drie maanden vanaf het ogenblik dat de stagemeester zijn stagiair heeft verzocht deze tekortkomingen te regulariseren en deze hier geen positief gevolg aan heeft gegeven.! Dit elektronisch stageverslag moet worden bijgehouden tot de dag waarop men door de bevoegde Uitvoerende Kamer op het tableau wordt ingeschreven!! De stagiair en de stagemeester(s) zijn ertoe gehouden elke vraag vanwege het Instituut en haar organen, betreffende het elektronisch stageverslag schriftelijk (per post/fax/ ) te beantwoorden en dit uiterlijk binnen de 7 werkdagen na verzending van de vraag.! Het niet of onvolledig rapporteren van de stageprestaties conform deze richtlijn alsook het niet beantwoorden van de briefwisseling terzake zal aanleiding geven tot een weigering om toegelaten te worden tot deelname aan het schriftelijk examen (zie richtlijn 2010/01) of kan aanleiding zijn tot melding aan de bevoegde rechtskundig assessor die ter zake een tuchtrechtelijk onderzoek kan opstarten Andere toepassingen op het extranet Het BIBF heeft op haar website tal van toepassingen toegankelijk zowel voor haar leden en derden, zoals bv Pacioli (14-daagse nieuwsbrief van het BIBF), de kalender van seminaries georganiseerd door beroepsverenigingen. Binnen dit kader werden ook een aantal toepassingen ontwikkeld die enkel toegankelijk zijn voor de leden van het Instituut. Deze toepassingen vinden we op het portaal Extranet van het BIBF. Zo kunnen alle leden het jaarverslag over de permanente vorming elektronisch indienen, uitgebreide bedrijfsinformatie bekomen (Companyweb) en kunnen de stagiairs en stagemeesters het elektronisch stageverslag bijwerken/raadplegen. Onder het icoon documenten vinden we o.a. nogmaals alle relevante regelgeving, en praktische info betreffende de stage en het elektronisch stageverslag, syllabi van seminaries, elektronische nieuwsbrieven, de polis van de beroepsaansprakelijkheidsverzekering en dergelijke meer / p. 25

26 11. PERMANENTE VORMING Algemeen Een van de belangrijkste deontologische verplichtingen voor de leden van het Instituut is de permanente vorming (artikel 15 Reglement van Plichtenleer en Richtlijn 2010/3). Het is voor elke boekhouder, boekhouder-fiscalist BIBF een absolute noodzaak om steeds op de hoogte te zijn van recente ontwikkelingen betreffende boekhouding, fiscaliteit, vennootschapsrecht, sociale wetgeving en dergelijke meer. In dit kader zal de Nationale Raad jaarlijks het aantal uren bepalen dat elke lid van het Instituut minstens jaarlijks dient besteden aan permanente vorming en bekend maken via de website en de elektronische nieuwsbrief. De onderwerpen die in aanmerking komen werden vastgelegd door de Nationale Raad in een richtlijn van 19 mei 2006, die kan geraadpleegd worden op In de elektronische nieuwsbrief (en op vindt men telkens ook een kalender van alle komende door het BIBF erkende seminaries. Voor 2013 bedraagt het minimum aantal uren 40. De stagiair die in de loop van het jaar op de lijst wordt ingeschreven dient pro-rata de resterende tijd een minimum aantal uren te doen (bv inschrijving op 01 juni -6/12 van 40 uren moeten nog minstens gevolgd worden). Alle leden van het Instituut moeten via het Extranet een verslag indienen over de door hun gevolgde permanente vorming. Dit verslag kan jaarlijks ingevuld worden doch het is ten stelligste aanbevolen dit op regelmatige basis te doen. De toepassing is zo ontworpen dat met een beperkt aantal muisklikken het verslag op systematische wijze kan worden bijgewerkt. Deze verplichtingen zijn ook integraal van toepassing op de stagiairs BIBF De permanente vorming en het stageverslag Bij wijze van ondersteuning is het de stagiairs BIBF toegestaan om een beperkt aantal uren permanente vorming te beschouwen als stage-uren en in te schrijven in de daarvoor voorziene rubriek in het elektronische stageverslag (zie Richtlijn 2010/3 rubriek 2). In eerste instantie zijn dit de verplichte voordrachten en seminaries die door het Instituut ten behoeve van de stagiairs georganiseerd worden, m.a.w. de 5 x 4 uren = 20 uren per jaar waaraan de stagiairs nauwgezet deelnemen (zie rubriek 10.3). Hierbij komen de 40 verplichte uren permanente vorming, die door de deontologie voorgeschreven worden (rubriek 10.1). In totaal kunnen dus - per jaar maximaal deze uren in aanmerking komen voor opname in het stageverslag als stage-uren / p. 26

27 De stagiair kan tevens vanaf de aanvraag tot inschrijving voor de schriftelijke proef en op voorwaarde dat ten minste uren beroepspraktijk als zelfstandige werden gerapporteerd in het stageverslag, de uren voorbereiding, voor het examen waarvoor de inschrijving gevraagd wordt, in het stageverslag opnemen als stageprestatie De seminaries voor stagiairs Naast de algemene verplichting tot permanente vorming dienen de stagiairs ook deel te nemen aan de voordrachten en seminaries die door de Nationale Raad ten behoeve van de stagiairs georganiseerd worden ((zie Richtlijn 2010/3 rubriek 3). Deze seminaries zijn niet alleen bedoeld als bijscholing maar ook als voorbereiding op het praktisch bekwaamheidsexamen. Er worden jaarlijks 5 seminaries voorzien zodat binnen een periode van twee jaar alle materies van het praktisch bekwaamheidsexamen kunnen worden behandeld. Het programma van de seminaries wordt per jaar vastgelegd en kan op, alsook op het Extranet (rubriek documenten/stage) worden geraadpleegd. Er worden geen afzonderlijke papieren uitnodigingen verstuurd! Het is dus aangewezen om deze data in uw agenda in te schrijven. De week vooraf kan de syllabus van het seminarie gedownload worden op de website van het Instituut. Er worden geen papieren versies meer uitgedeeld! Het seminarie duurt van 9 uur tot tot 13 uur en tijdens het seminarie worden één of meer praktische oefeningen (gelijkaardig aan die van het examen) uitgewerkt door de spreker. Het is mogelijk dat de spreker voor de aanwezige stagiairs in een bijkomend voorbeeld van een examenvraag betreffende de materie voorziet. Deze vraag kan dan thuis (al dan niet samen met de stagemeester) opgelost worden. Een modeloplossing zal dan op de website gepubliceerd worden 10 dagen na afloop van het seminarie. Elke spreker zal ook een vraag opstellen die kan verwerkt worden in het praktisch bekwaamheidsexamen. Deze vraag wordt niet medegedeeld aan de stagiairs. De sprekers zullen in de mate van het mogelijke tevens lid zijn van de stagecommissie zodat het verwachtingspatroon van de stagecommissie t.a.v. de stagiairs nauw aansluit bij de gegeven materie. In het belang van de stagiair zal niet geduld worden dat het seminarie vroegtijdig verlaten wordt. De stagiair dient het seminarie tot het einde te volgen!!! De stagiair die niet aanwezig kan zijn dient de stagedienst ([email protected]) hiervan in kennis te stellen en dit vóór het seminarie. Een dergelijke in kennisstelling kan in geen enkel geval gelijkgesteld worden met een aanwezigheid op het betreffende seminarie.! De seminaries tellen natuurlijk ook als permanente vorming in het kader van de algemene deontologische verplichting en mogen dus ook in het verslag hierover worden opgenomen. Ook de stagemeesters zijn van harte welkom op deze seminaries. Zij zullen op het einde een aanwezigheidsattest ontvangen dat geldig is voor de drie Instituten / p. 27

28 12. HET PRAKTISCH BEKWAAMHEIDSEXAMEN Algemeen De Wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen voorziet dat " De stage wordt afgesloten door het met goed gevolg afleggen van een praktisch bekwaamheidsexamen, georganiseerd door het Beroepsinstituut. Dit examen kan verschillend zijn voor stagiair-boekhouders en stagiair-boekhouders-fiscalisten. Het programma, de voorwaarden en de examenjury worden door de Koning vastgesteld. Het programma, de voorwaarden en de examenjury werden door de Koning uitgevaardigd op 20 januari 2003 en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 12 februari Het examen bestaat uit een schriftelijke en een mondelinge proef en heeft tot doel na te gaan of de stagiair aan het einde van zijn stage voldoende in staat is om zijn theoretische kennis in de beroepspraktijk toe te passen en dit met in acht name van de regels van de plichtenleer Deelnemingsvoorwaarden Teneinde te kunnen toegelaten worden moet men voldoen aan de voorwaarden zoals opgenomen in Richtlijn 2010/01 (tekst ook op nl : 1. Voorwaarden waaraan moet voldaan zijn op datum van de schriftelijke proef van het praktisch bekwaamheidsexamen. De stagiair moet ten minste 12 maanden stage gedaan hebben. 2. Voorwaarden waaraan moet voldaan zijn op datum van de aanvraag tot inschrijving op het schriftelijk examen en uiterlijk op de dag van de afsluiting van de inschrijvingen tot de schriftelijke proef van het praktisch bekwaamheidsexamen De stagiair moet : - aanwezig geweest zijn op minimum ¾ van de seminaries die door het Instituut specifiek voor de stagiairs worden georganiseerd (zie richtlijn 2010/03). Dit wordt berekend op het aantal seminaries die georganiseerd werden vanaf de inschrijving van de stagiair op de lijst van de stagiairs door de bevoegde Uitvoerende Kamer tot op de datum dat de stagiair zijn schriftelijke aanvraag doet om deel te nemen aan de schriftelijke proef conform artikel 6 van het KB van 20/01/2003. Een stagiair die zich verontschuldigt voor een seminarie, om welke reden ook, wordt niet aanzien als een aanwezige stagiair. Bij de berekening van het minimum, wordt dit steeds afgerond in het voordeel van de stagiairs. Bvb. 10 seminaries te volgen = ¾ is 7,50. dit wordt afgerond naar 7. De stagiair moet dus minstens 7 van de 10 seminaries gevolgd hebben. - het elektronisch stageverslag ingevuld en bijgehouden hebben conform de bepalingen van richtlijn 2010/ / p. 28

29 - ten minste 200 dagen beroepspraktijk als zelfstandige gepresteerd hebben. In dit kader wordt het minimum van 200 dagen gelijkgesteld met ten minste uren beroepspraktijk als zelfstandige. Dit minimum moet bereikt zijn op de uiterste datum om zich in te schrijven voor het examen (zie richtlijn 2010/04). De beoordeling hiervan gebeurt op basis van het elektronisch stageverslag (zie richtlijn 2010/02) en het daarin vermelde aantal uren. - in orde zijn met de verplichtingen inzake permanente vorming. Het elektronisch verslag inzake de permanente vorming moet bijgewerkt zijn conform de richtlijnen van de Nationale Raad. Dit betekent ondermeer dat het verslag inzake permanente vorming dient afgesloten te zijn voor de jaren vóórafgaand aan het jaar waarin men aan schriftelijk examen wil deelnemen. Het minimum aantal uren moet bereikt zijn, rekening houdende met richtlijn dd.19 mei 2006 van de Nationale Raad, te weten over een periode van drie jaren of de periode voorafgaand aan de aanvraag tot deelname aan het praktisch bekwaamheidsexamen. - in orde zijn met de verplichtingen inzake ledenbijdrage/bijdragen in de kosten van de stage alsook betreffende de verplichte verzekering burgerlijke beroepsaansprakelijkheid. Hier inbegrepen zijn de ledenbijdragen/bijdragen in de kosten van de stage en de verplichtingen inzake de verzekering burgerlijke beroepsaansprakelijkheid van het jaar waarin de stagiair zijn inschrijving vraagt tot het praktisch bekwaamheidsexamen voor zover de eerste betalingstermijn nog niet is verstreken op het ogenblik dat de schriftelijke proef zal plaatsvinden. Indien de eerste termijn is verstreken dient alles betaald te zijn opdat de aanvraag ontvankelijk is. Indien aan één of meerdere van deze criteria niet voldaan is zal de deelname tot het examen geweigerd worden Inschrijvingsprocedure De inschrijvingsprocedure en betwistingen inzake niet-inschrijving zijn geregeld door Richtlijn 2010/ Inschrijving De stagiair moet uiterlijk 21 kalenderdagen voordat het schriftelijk examen plaatsvindt de inschrijving vragen. Indien de uiterste inschrijvingsdatum (dag schriftelijk examen min 21 kalenderdagen) een weekenddag of feestdag is wordt deze datum verschoven naar de eerste vroegere werkdag (vb. X min 22 kalenderdagen). Deze uiterste inschrijvingsdatum zal steeds bekendgemaakt worden samen met de datum waarop het schriftelijk examen zal plaatsvinden. In elk geval moet de inschrijving tot de proef plaatsvinden binnen de wettelijke termijn van 36 maanden stage. Bvb.: Een stagiair die de 36 maanden stage beëindigt op 15 maart 2013 dient zich per post, fax of in te schrijven voor de proef van 04 mei 2013 ten laatste op 15 maart Dus als X min 21 dagen, later is dan einddatum stage is de einddatum stage de uiterste inschrijvingsdatum / p. 29

30 Het verzoek tot inschrijving wordt, bij voorkeur via aangetekend schrijven, gericht aan de Stagecommissie. Dit kan op volgend adres: BIBF Stagecommissie, Legrandlaan 45 te 1050 Brussel. Postdatum geldt als bewijs. De aanvraag kan eveneens via [email protected] of via fax 02/ gebeuren. De bewijslast van tijdige verzending ligt bij de stagiair De stagiair geeft in de aanvraag tot inschrijving voor het schriftelijk examen duidelijk aan in welke landstaal hij/zij het examen wenst af te leggen. Bij gebreke hiervan wordt hij/zij vermoedt het examen af te leggen in de officiële taal waarvoor hij is ingeschreven op de lijst van de stagiairs. Na ontvangst van de aanvraag tot inschrijving, wordt door de stagedienst een ontvangstmelding verstuurd (per mail), met daarin de bevestiging van de inschrijving op een lijst van kandidaat-examinandi. Desgevallend wordt de kandidaat attent gemaakt op de vaststelling dat niet wordt voldaan aan één of meerdere van de in richtlijn 2010/1 opgenomen criteria. In dat geval wordt desgevallend tevens aangegeven hoe en tegen wanneer dit kan geregulariseerd worden. De briefwisseling wordt ondertekend door de stageverantwoordelijke. De Stagecommissie alsook de stagedienst kan van de stagiair eisen dat deze zijn/haar aanvraag vervolledigt door overlegging van alle stukken of gegevens (zie Richtlijn 2010/01) die nodig zijn om zich over de aanvraag tot inschrijving tot het schriftelijk examen te kunnen uitspreken. Enkel de Voorzitter of de Ondervoorzitter van het Instituut, bij delegatie van de Stagecommissie in toepassing van artikel 13 van het K.B. van 20 januari 2003, kan beslissen dat de stagiair die de inschrijving heeft gevraagd voor de schriftelijke proef, al dan niet beantwoordt aan de criteria zoals vastgelegd door de raad in richtlijn 2010/1. De voorzitter of ondervoorzitter zal de beslissing over de aanvraag tot inschrijving schriftelijk meedelen en dit per aangetekend schrijven, ten laatste 14 kalenderdagen voor het examen. Indien beslist wordt tot niet-inschrijving, wordt tevens aangegeven aan welke criteria niet is beantwoord alsook de modaliteiten om tegen deze beslissing een bezwaar aan te tekenen Bezwaar tegen niet-inschrijving De stagiair die niet akkoord gaat met de beslissing van de Voorzitter of Ondervoorzitter om hem/haar niet toe te laten tot de schriftelijke proef, kan dit per gemotiveerd aangetekend schrijven melden aan de Stagecommissie. Het aangetekend schrijven moet ten laatste 8 werkdagen vóór het examen verstuurd worden en geeft de redenen aan waarom men niet akkoord is met deze beslissing. Een bezwaar dat niet binnen deze termijn is verstuurd en/of niet gemotiveerd is, is onontvankelijk / p. 30

31 De stagiair geeft tevens aan of hij wenst gehoord te worden. Indien dienaangaande niets wordt vermeld, wordt aangenomen dat de stagiair niet wenst gehoord te worden. Het bezwaar en het volledige aanvraagdossier wordt door de Voorzitter of de Ondervoorzitter overgemaakt aan 3 leden van de Stagecommissie, in toepassing van artikel 13 van het K.B. van 20 januari De voorzitter of ondervoorzitter van het Instituut neemt niet deel aan de behandeling van en de beraadslaging over het bezwaar. De drie gedelegeerde leden van de stagecommissie onderzoeken het dossier en beslissen erover. De beslissing van de Stagecommissie wordt per en per aangetekend schrijven medegedeeld aan de stagiair uiterlijk binnen de drie werkdagen volgend op de beslissing. Deze beslissing is definitief De schriftelijke proef De onderwerpen De materies waarover deze kennis en beroepspraktijk moeten aangetoond worden zijn bij voormeld KB vastgelegd en zijn : Boekhouding en jaarrekening: algemene boekhouding, wetgeving op de boekhouding en de jaarrekening van de ondernemingen, algemene beginselen van financieel beheer, opstellen, analyse en kritische beoordeling van de jaarrekening, organisatie boekhouddiensten en de administratieve diensten van de onderneming Directe belastingen: personenbelasting, vennootschapsbelasting, procedure Indirecte belastingen: BTW, beginselen van registratie- en successierechten, beginselen betreffende douane en accijnzen, procedure Vennootschappen: vennootschapsrecht en wetgeving betreffende ondernemingen in moeilijkheden Sociaal: beginselen van arbeidsrecht en sociaal zekerheidsrecht Deontologie: de plichtenleer van de boekhouder (-fiscalist). Op het examen worden deze materies onderverdeeld in drie grote rubrieken: boekhouding, fiscaliteit en recht. De vragen bestaan uit praktische toepassingen van desbetreffende materie. Na elke schriftelijke proef, zullen de examenvragen en modelantwoorden onmiddellijk op de website van het BIBF worden geplaatst. De vragen en modelantwoorden van de vorige examens kunnen steeds geraadpleegd worden in de rubriek stage van de website van het BIBF Praktisch Het Instituut zal minstens twee maal per jaar een schriftelijke proef organiseren. De data hiervan worden steeds ruimschoots vooraf aangekondigd via de website van het Instituut / p. 31

32 De schriftelijke proef verloopt op één dag doch in twee delen. Deel 1 van 09u tot 12u en deel 2 van 13u30 tot 16u00. De vragen zullen gedeeltelijk afkomstig zijn uit de seminaries voor stagairs (zie rubriek 10.3). AANDACHT! Bij de schriftelijke proef mag men enkel gebruik maken van een rekeningstelsel, een rekenmachine en een niet-geannoteerde papieren- BIBF-Codex (zie Hoofdstuk 7). Het gebruik van handboeken en dergelijke is niet toegestaan. Het examen mag ingevuld worden enkel met blauwe of zwarte inkt. Her gebruik van potlood of bv rode inkt is niet toegstaan. Het niet-respecteren van deze modaliteiten zal leiden tot verwijdering uit de zaal en annulatie van het examen van desbetreffende stagiair. De schriftelijke proef kan naar keuze afgelegd worden in één van de drie officiële landstalen Bezwaar tegen resultaat schriftelijke proef Na verbetering van alle exemplaren door de leden van de examenjury worden de resultaten schriftelijk medegedeeld. Indien de stagiair niet akkoord is met de toegekende punten voorziet Richtlijn 2010/5 in een bezwaarprocedure. Elke stagiair heeft het recht om zijn schriftelijk examen in te zien. De stagiair kan dit doen tot maximaal 10 kalenderdagen na betekening van het resultaat van de schriftelijke proef en na voorafgaande afspraak met de stagedienst. Indien een stagiair niet akkoord is met de examenuitslag kan hij hiertegen bezwaar aantekenen uitsluitend via een gemotiveerd aangetekend schrijven gericht aan de Voorzitter van de Stagecommissie. Dit dient uiterlijk te gebeuren binnen de 15 kalenderdagen na betekening van het resultaat van de schriftelijke proef. De postdatum geldt als bewijs Indien het bezwaar een loutere materiële vergissing betreft (vb. optelfout in de punten, ) kan de Voorzitter of de Ondervoorzitter (in functie van de taal waarin het examen werd afgelegd) van de Stagecommissie dit verbeteren en het nieuwe resultaat bekendmaken aan de stagiair die desgevallend wordt toegelaten tot de mondelinge proef (indien hij/zij beantwoordt aan de slaagcriteria na correctie van het resultaat) Indien het een betwisting betreft over de wijze waarop de punten zijn toegekend of elke andere betwisting, legt de Voorzitter de betwisting voor aan 3 leden van de Stagecommissie, in toepassing van artikel 13 van het K.B. van 20 januari 2003, die niet hebben deelgenomen aan de verbetering van de betwiste vraag/vragen. De stagiair wordt uitgenodigd op deze vergadering en kan zijn/haar bezwaar toelichten. De beslissing wordt aan de stagiair betekend per aangetekend schrijven uiterlijk binnen de 14 kalenderdagen volgend op de beslissing. Deze beslissing is definitief. Indien de beslissing tot gevolg heeft dat de stagiair voldoet aan de criteria voor deelname aan de mondelinge proef zal betrokkene in het zelfde schrijven uitgenodigd worden voor een mondelinge proef / p. 32

33 12.6. De mondelinge proef Toelatingsvoorwaarden a. kandidaten erkend boekhouder Van alle kandidaten wordt een grondige kennis verwacht betreffende boekhouden en deontologie. De kandidaten erkend boekhouder dienen op de schriftelijke proef minstens 50% van de totale punten te halen EN minstens 60 % van de punten op de boekhoudvakken EN minstens 50 % van de punten op deontologische vragen voordat ze toegelaten worden tot de mondelinge proef. De kandidaat die geen 50% haalt en/of niet voldoende punten scoort op boekhouden of deontologie en wiens driejarige stagetermijn nog niet is verstreken kan een nieuwe aanvraag indienen om deel te nemen aan het volgende examen. b. kandidaten boekhouders-fiscalisten Voor deze kandidaten wordt bovendien een grondigere kennis vereist van de specifieke fiscale materies. Zij dienen niet alleen 50% van de punten te hebben behaald op de schriftelijke proef (EN 60 % op de boekhoudvakken EN 50 % op deontologie) DOCH moeten tevens 60% behalen op de specifiek fiscale vakken om tot de mondelinge proef te worden toegelaten. Deze kandidaten dienen ook over een diploma te beschikken dat voorkomt in artikel 50 3 van de Wet van 22 april Verloop van de mondelinge proef Deze bestaat uit een bespreking met leden van de Examenjury van de schriftelijke proef alsook uit een ondervraging over de praktijk van de functie, opdrachten, aansprakelijkheid en de materies vermeld in artikel 3 (zie ) van het KB betreffende het examen. De stagemeester is bij voorkeur aanwezig bij het afleggen van deze proef. Na de mondelinge proef worden de dossiers voor deliberatie voorgelegd aan de voltallige Examenjury De inschrijving op het tableau De kandidaten die op de mondelinge proef minstens 60% van de punten hebben gehaald zijn geslaagd en worden geacht hun aanvraag te hebben gedaan tot inschrijving op het tableau zoals bedoeld in artikel 46 van het koninklijk besluit van 27 november 1985 tot bepaling van de regels betreffende de organisatie en de werking van de beroepsinstituten die voor de dienstverlenende beroepen zijn opgericht. De kandidaten worden schriftelijk in kennis gesteld van het resultaat en verzocht mede te delen op welke wijze men een beroepsaansprakelijkheidsverzekering zal onderschrijven (zie rubriek 13). Deze dossiers worden vervolgens overgemaakt aan de bevoegde Uitvoerende Kamer die na onderzoek ervan betrokken personen zal inschrijven op het tableau van de titularissen van het beroep en dit als erkend boekhouder of erkend boekhouder-fiscalist / p. 33

34 Na inschrijving op het tableau zal men dan ook uitgenodigd worden om de ledenbijdrage te voldoen voor de resterende kwartalen van het jaar. Er gebeurt geen compensatie met de eventueel reeds betaalde stagebijdrage Wat indien niet geslaagd? De personen die niet geslaagd zijn en wiens driejarige periode nog niet verstreken is hebben de mogelijkheid om zich in te schrijven voor een volgende examensessie. Men dient telkens alle materies van zowel de schriftelijke als mondelinge proef volledig opnieuw af te leggen. De personen die niet geslaagd zijn en wiens driejarige periode verstreken is zullen na onderzoek van het dossier en na eventueel gehoord te zijn van de lijst van de stagiairs weggelaten worden. Zij hebben de mogelijkheid om een nieuwe stageaanvraag in te dienen. Deze tweede stage is een volledig nieuwe stage en dus gelden dezelfde verplichtingen betreffende de duur, praktisch bekwaamheidsexamen en dergelijke. In dergelijk geval zijn ze ook verplicht om de volledige ledenbijdrage te betalen en een individuele beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten De titel van boekhouder-fiscalist voor de leden van het BIBF Het KB voorziet in artikel 17 de mogelijkheid voor de leden die reeds ingeschreven zijn op het tableau als erkend boekhouder om de titel van "erkend boekhouder-fiscalist" te bekomen. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat bepaalde boekhouders de overgangsperiode tot het bekomen van de bijkomende titel van "fiscalist" hebben laten voorbijgaan of nog, dat zij hun stage enkel zullen afleggen als erkend boekhouder. Ook zij die op het schriftelijk deel van het praktisch bekwaamheidsexamen geen 60 % scoorden (zie b) op de fiscale vakken kunnen hiervan gebruik maken om later alsnog de titel van boekhouder-fiscalist te verwerven. Indien deze personen de bijkomende titel van "erkend boekhouder-fiscalist" wensen te bekomen, kan dit op voorwaarde dat zij over een diploma beschikken dat toegang geeft tot deze titel (lijst in artikel 50 3 van de Wet van 22 april 1999). Men dient dan niet opnieuw een stage te volgen doch men wordt rechtstreeks toegelaten tot het praktisch bekwaamheidsexamen. Dit zal in deze hypothese, enkel een mondelinge proef betreffen, die uitsluitend handelt over de specifieke fiscale materies die hierboven werden vermeld. Teneinde de titel te verwerven dient men minstens 60% van de punten te behalen De Examenjury Binnen het BIBF wordt een stagecommissie opgericht die zal fungeren als examenjury en die belast wordt met het afnemen van het praktisch bekwaamheidsexamen. Deze bestaat voor de beide taalrollen uit 20 werkende leden (10 Franstalig en 10 Nederlandstalig). De Voorzitter en de Ondervoorzitter van het Instituut zijn tevens Voorzitter en Ondervoorzitter van de stagecommissie. De leden, en hun plaatsvervangers, worden benoemd door de Nationale Raad van het BIBF voor een hernieuwbare termijn van vier jaar (zelfde termijn dus als voor de mandatarissen van het BIBF, die om de vier jaar worden verkozen door alle BIBF leden) / p. 34

35 Deze benoemingen zijn onderworpen aan de goedkeuring van de Minister die bevoegd is voor de Middenstand. De leden van de stagecommissie (waarvan er één beschikt over voldoende kennis van de Duitse taal) kunnen benoemd worden onder de leden van de Nationale Raad (maximaal 5 per taalrol) en bestaan voor het overige uit personen die ofwel lid zijn van het Instituut ofwel personen die gekozen worden op grond van hun specifieke kennis van de materies relevant voor het beroep (bv advocaten, notarissen, belastingsambtenaren ). Ten minste één Franstalig en één Nederlandstalig lid moeten bovendien docent zijn aan een universiteit, een onderwijsinstelling voor hoger onderwijs van universitair niveau of van een inrichting voor economisch hoger onderwijs. Er is onverenigbaarheid tussen het lidmaatschap van de stagecommissie en dat van werkend of plaatsvervangend lid van de Uitvoerende Kamer en de Kamer van Beroep van het BIBF (tuchtorganen). De stagecommissie, die haar opdrachten aan één of meerdere van haar leden kan toevertrouwen, beraadslaagt per taalrol in aanwezigheid van minstens zes leden. De stagecommissie staat in voor de organisatie van het examen en dit zowel voor het schriftelijk als mondeling gedeelte. De Nederlandstalige taalrol van de examenjury is thans als volgt samengesteld : Effectieven : Xavier Schraepen Ondervoorzitter BIBF Christian Soens Boekhouder-fiscalist Marina Smits Docent Patrick Deleu Boekhouder-fiscalist Eddy Baudry notaris John Vanneste Boekhouder-fiscalist Mirjam Vermaut Boekhouder-fiscalist Eddy Soenen FOD Financiën Martine Missotten boekhouder-fiscalist Geert Claes Boekhouder-fiscalist Plaatsvervangers Frank Vanbiervliet FOD Financiën Luc Stolle Advocaat Jean-Michel Willems boekhouder Jos Vervoort Docent André Jorissen boekhouder-fiscalist Benny Peeters Boekhouder-fiscalist Michaël Vanwettere FOD Financiën Luc Sterkens boekhouder-fiscalist / p. 35

36 13. STAGE VIA VENNOOTSCHAP Voorafgaand aan de inschrijving op de lijst van de stagiairs. Gelet op de reglementering van het beroep van boekhouder en de vereisten betreffende de erkenning van boekhoudvennootschappen (KB ) is het absoluut uitgesloten dat de kandidaat-stagiair voorafgaandelijk aan de inschrijving op de lijst van de stagiairs een bestuursmandaat zou opnemen in een bestaande boekhoudvennootschap, zoals deze van de stagemeester, of over zou gaan tot de oprichting van een eigen boekhoudvennootschap. Dit kan ten vroegste gebeuren NADAT men is ingeschreven op de lijst van stagiairs. In de mate dat de intentie bestaat om onmiddellijk na inschrijving op de lijst van stagiairs ook het beroep via een vennootschap uit te oefenen kan men reeds een ontwerp van oprichtingsakte en statuten opstellen en deze voor nazicht aan het Instituut voorleggen. De effectieve oprichting en erkenning van de rechtspersoon kan echter slechts gebeuren na inschrijving op de lijst Nadat men ingeschreven is op de lijst van de stagiairs. Er zijn verschillende mogelijkheden waarop de stagiair het beroep als boekhouder (- fiscalist) kan uitoefenen via een rechtspersoon. a. Door een bestuursmandaat op te nemen in een erkende boekhoudvennootschap. Dit kan onder voorwaarde dat deze vennootschap volledig beantwoordt aan de geldende wettelijke regels en deontologische richtlijnen. (zie Conform de deontologische regels moet het opnemen van dergelijk mandaat gevolgd worden door de mededeling ervan aan het Instituut. b. Door een eigen boekhoudvennootschap op te richten. Het is belangrijk om bij de oprichting van dergelijke vennootschap steeds het ontwerp van oprichtingsakte en statuten voor nazicht voor te leggen aan de juridische dienst BIBF. Na de oprichting dient de rechtspersoon erkend te worden door de bevoegde uitvoerende Kamer en ingeschreven worden op een afzonderlijk daartoe bijgehouden tableau en dit conform het KB van 15 februari 2005 (tekst en toelichting op Wij vestigen de bijzondere aandacht op het feit dat de stagiairs via een rechtspersoon kunnen werken doch op voorwaarde dat dit gebeurt in samenwerking met de stagemeester of een ander lid van het BIBF / p. 36

37 14. BEROEPSAANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERING Algemeen De Wet van 22 april 1999 bepaalt uitdrukkelijk dat om erkend te worden en te blijven als boekhouder of boekhouder-fiscalist men een beroepsaansprakelijkheidsverzekering moet hebben afgesloten die voldoet aan de door de Nationale Raad bepaalde minimum voorwaarden Begin en tijdens stage Voor de stagiairs BIBF kunnen zich 2 onderscheiden situaties voordoen : Indien men uitsluitend werkzaamheden verricht in onderaanneming voor de stagemeester, is men in principe 1 automatisch meeverzekerd via de verzekeringspolis van de stagemeester. In dit geval dient men ons het samen met de stagedocumenten meegezonden formulier, ondertekend door stagiair en stagemeester, terug te sturen. De stagiair zal voor eigen cliënteel te werken of in de loop van de stage krijgt deze eigen cliënten In dit geval moet de stagiair zich persoonlijk verzekeren tegen de burgerlijke beroepsaansprakelijkheid. Men kan hiervoor : Ofwel toetreden tot de collectieve polis van het Instituut (Marsh NV). Men dient ons enkel het bij de stageaanvraag toegevoegde toetredingsformulier ondertekend terug te sturen. Men kan dit formulier ook vinden op Ofwel een verzekering onderschrijven bij een verzekeringsmaatschappij naar keuze, in de mate dat hun polis beantwoordt aan de minimumdekking opgelegd door de referentiepolis. Deze referentiepolis werd door het B.I.B.F. onderhandeld met verzekeringsmakelaar Marsh NV (tekst op het Extranet). Men dient ons dan het attest van de verzekeraar toe te sturen.! De stagiairs die een tweede stage beginnen dienen altijd in eigen naam een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten, ook al werken ze enkel voor de stagemeester! 1 Dit is zeker zo voor de collectieve polis BIBF. Voor andere polissen dient de stagemeester dit nauwkeurig te controleren in de tekst van de polis! / p. 37

38 14.3. Na het beëindigen van de stage Na de inschrijving op het tableau is elke stagiair verplicht om individueel een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Men kan dit doen door : Ofwel toetreden tot de collectieve polis van het Instituut (Marsh NV). Men dient ons enkel het toetredingsformulier dat samen met de mededeling dat men geslaagd is toegezonden wordt ondertekend terug te sturen. Ofwel een verzekering onderschrijven bij een verzekeringsmaatschappij naar keuze, in de mate dat hun polis beantwoordt aan de minimumdekking opgelegd door de referentiepolis. Deze referentiepolis werd door het B.I.B.F. onderhandeld met verzekeringsmakelaar Marsh NV (tekst op Men dient ons dan het attest van de verzekeraar toe te sturen. Zonder beroepsaansprakelijkheidsverzekering zal het dossier niet worden voorgelegd aan de Kamer en wordt men niet op het tableau ingeschreven! 15. RICHTLIJNEN BETREFFENDE DE STAGE RICHTLIJN 2010/1 : Richtlijn betreffende regelmatig verloop van de stage teneinde toegang te krijgen tot het schriftelijk examen van het praktisch bekwaamheidsexamen RICHTLIJN 2010/2 : Richtlijn betreffende het correct bijhouden van het elektronisch stageverslag RICHTLIJN 2010/3: Richtlijn betreffende de verplichte seminaries en de permanente vorming van de stagiair boekhouder(-fiscalist) in het kader van zijn stage RICHTLIJN 2010/4 : Richtlijn betreffende inschrijvingsprocedure en uiterste inschrijvingsdatum om deel te nemen aan de schriftelijke proef van het praktisch bekwaamheidsexamen alsook de bevoegdheden om een beslissing te nemen betreffende de toelating of weigering aan het schrijftelijk examen RICHTLIJN 2010/5 : Richtlijn betreffende betwistingen van het resultaat van de schriftelijke proef : 16. WETTEN EN BESLUITEN Wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen Koninklijk Besluit van 23 december 1997 Reglement van Plichtenleer Koninklijk Besluit van 29 januari 1998 Stagereglement Koninklijk Besluit van 20 januari 2003 praktisch bekwaamheidsexamen Koninklijk Besluit van 15 februari 2005 boekhoudvennootschap Deze richtlijnen & wetgeving kan men vinden op de website van het BIBF / p. 38