Nieuwsbrief IVN Zeewolde

Transcriptie

1 1 A C T I V I T E I T E N Natuurwandelen: 5 en 19 december 2 en 16 januari 6 en 20 februari 6 en 20 maart Volle maan wandeling: 15 februari Seizoenswandeling: 31 januari 25 april zondagmiddag Snertwandeling Nestkastjes maken Vogelfotografie Voorjaarswandeling Lezing over de Ijsvogel 16 maart Inhoud Verbouwing 1 Van het bestuur 2 Nieuwjaarsreceptie Penningmeester 3 Verrekijkers 4 Paddenstoelenexcursie 6 Pompoenworkshop 7 Tuinvogels kijken Tuinvogeltelling Natuurcursus Sperweruil 8 9 IJsvogellezing 10 Nacht van de Nacht 11 MaS Speurtocht Preuverie Braakballen pluizen Programma Nieuwsbrief IVN Zeewolde Voortgang verbouwing Roode Schuur Een jaar geleden begonnen we verbouwingsplannen te maken voor de Roode Schuur. Inmiddels is een groot deel hiervan gerealiseerd! Er is afgebroken, geschilderd, elektra verlegd, gebouwd, opgeruimd, geregeld en veel overlegd, gepuzzeld en gepeinsd. Met een fantastisch resultaat. Maar we zijn er nog niet Wat staat nog te gebeuren? In december worden voor de grote roldeuren kozijnen geplaatst van glas, zodat we meer daglicht krijgen in de schuur en zicht krijgen op het groen rondom de schuur. Bovenop de vogelkijkhut wordt een piramide gebouwd met daarin een voorstelling van de aarde bij nacht. Deze voorstelling wordt vanuit de vogelkijkhut bereikbaar door op een trapje te klimmen en je hoofd door een gat in het plafond te steken. Dit wordt een spannende ruimte voor kinderen. Wendela van Lynden en Bernadette Hofman zijn druk bezig met de inrichting van de vitrinekasten. Een deel hiervan wordt permanent ingericht, een ander deel flexibel afhankelijk van het thema. Ton Sturm maakt in overleg met de werkgroepen teksten bij de opgezette dieren. De vitrinekast met spiegels wordt omgebouwd tot rariteitenkabinet. Dit noemen we zo omdat we er spullen willen zetten die niet direct met de tentoonstelling te maken hebben maar wel met IVN werk, bijv. resultaten van de scholenwerkgroep, excursies of workshops. Ook wordt er gewerkt aan grote rolblokken op wielen van 1,20 x 1,20 m die zoveel mogelijk worden ingericht met educatieve spellen voor kinderen. Eén rolblok wordt gemaakt door drie IVN leden als eindopdracht voor de natuurgidsencursus. Tot slot wordt nog een folderkast gemaakt. D E C E M B E R 2013 Als dit alles klaar is, zeggen we vast geen schuur meer tegen de schuur maar: Expositieruimte! Eind maart hopen wij de werkzaamheden af te ronden. De officiële opening is gepland op 6 april. Voor vragen, opmerkingen en ideeen: Werkgroep herinrichting Roode Schuur: Harry Stappers, Wendela van Lynden, Jan Zuidberg, Rob van den Broek en Marleen Wessels. Marleen Wessels

2 2 VAN HET BESTUUR Verenigingsjaar 2013 Op het moment dat u deze nieuwsbrief ontvangt loopt het jaar op z n einde. In 2013 is weer door heel veel leden, heel hard gewerkt. IVN is ook een echte doe vereniging en dus passen hard werkende leden ook bij IVN om zich in te zetten voor educatie, natuur en duurzaamheid. Wij vinden dat niet van zelfsprekend, maar vinden het super dat onze leden dit ieder jaar weer willen doen. Beleef en geniet vooral ook tijdens al het vrijwilligers werk. Beste vrijwilligers, allemaal héél hartelijk dank voor je inzet dit jaar. Verbouwing De verbouwing van de expositieruimte en de expositie is al ver gevorderd. Natuurlijk moet er nog een hele boel gebeuren, maar op dit moment is het even wachten op externe vaklieden voordat we verder kunnen. Wendela en Bernadette zijn druk bezig met inrichten en ze zijn erg verlegen om input voor de expositie. Heb je materialen/ideeën in welke vorm dan ook, neem contact met hun op of ze het kunnen gebruiken voor de expositie. Materialen kunnen uit de natuur komen, bijzondere vondsten uit de natuur, een hele mooie tak, boom-en struikknoppen,bosvruchten, houtsnijwerk, opgezette dieren of bv. foto s enz. Abe is voor de expositie boomstammen aan het zagen als vervanging van de oude stammen die bij de oude balie stonden. Deze stammen worden nu ± 25 cm en worden aan de bovenkant schuin afgezaagd zodat men de ringen ook goed kan zien. Vooral zijn we op zoek naar doe dingen omdat die door ons zelf te realiseren zijn. Heb je ook hier ideeën over, laat het weten. Zie je ergens iets waarvan je denkt dat is iets voor IVN, maak een foto met details, mogelijk kunnen we hier dan iets mee. Opening expositieruimte Op zondag 6 april 2014 zal de officiële opening plaats vinden op een leuke en ludieke manier. Kom met ideeën voor een spectaculaire openingsstunt. Het zou fijn zijn als alle IVN-ers met hun partner daarbij aanwezig zijn. We zullen lokale autoriteiten uitnodigen, maar ook onze sponsoren en van het provinciale en landelijke bestuur van IVN. Nadere berichtgeving zal nog volgen, maar noteer deze datum al vast in uw agenda voor Nieuwjaarsreceptie Op vrijdag 3 januari 2014 zal IVN haar nieuwjaarsreceptie houden in de Roode Schuur. De receptie zal van tot uur plaatsvinden. Bij deze nodigt het bestuur alle leden uit om elkaar gelukkig Nieuwjaar te wensen onder het genot van een drankje en een hapje. Algemene ledenvergadering Op donderdag 13 maart 2014 zal IVN Zeewolde zijn algemene ledenvergadering houden in de Roode Schuur. Een uitnodiging volgt te zijner tijd. Versterking van het bestuur is nog altijd gewenst. Schroom niet om je aan te melden voor de 2 vacatures van algemeen lid, die er nog steeds zijn. Cursussen in 2014 voor IVN-ers Dit jaar worden door IVN landelijk/provincie een aantal cursussen gegeven voor belangstellende IVN-ers. Je kunt je daar voor aanmelden bij het bestuur. De volgende cursussen worden gegeven bij voldoende belangstelling: - watergids - schoolgids - besturen Harry Stappers voorzitter De verf voor de verbouwing werd geleverd door Phoenix verffabriek op het Trekkersveld

3 UITNODIGING NIEUWJAARSRECEPTIE 2014 De nieuwjaarsreceptie van IVN afdeling Zeewolde vindt plaats op vrijdag 3 januari 2014 van tot uur in de Roode Schuur aan de Dasselaarweg. We beginnen met koffie en thee. De voorzitter zal kort terugkijken op het afgelopen jaar en vooruit kijken naar Daarna heffen we het glas en kunt u elkaar de beste wensen overbrengen. U bent hierbij van harte uitgenodigd om deze nieuwjaarsreceptie bij te wonen. Wij wensen u een goede decembermaand en een prettige jaarwisseling toe. Het bestuur 3 Oproep nieuw bestuurslid Er is nog altijd een functie van algemeen bestuurslid vacant. Aanvulling van het bestuur is zeer welkom. De invulling van de taken van dit nieuwe algemene bestuurslid is uiteraard bespreekbaar. Als je belangstelling hebt meldt je dan bij Henk Visser via [email protected] Van de penningmeester Geacht Lid/Donateur, Graag wil ik uw aandacht vragen voor de jaarlijkse contributie/donatie aan IVN/Zeewolde. De contributie/donatie voor 2014 bedraagt minimaal voor elk: Lid: 20,00 Huislid: 10,00 Lid + huislid samen: 30,00 Donateur vanaf 15,00 meer mag, ja graag zelfs In de Algemene Ledenvergadering is afgesproken dat de contributie voortaan voor 1 december van het voorafgaande jaar betaald wordt. Dit betekent dat de contributie 2014 voor 1 december 2013 betaald moet zijn. Dit omdat 1 januari voortaan de peildatum voor IVN- Landelijk is en wij voor 31 januari moeten afdragen Wanneer u de contributie nu nog niet betaald hebt, hopen wij uw contributie/ donatie te ontvangen op banknummer van Triodosbank t.n.v. I.V.N. Zeewolde. Opzeggingen dienen altijd vóór 1 december binnen te zijn. Met vriendelijke groeten, Brigitte Hoogervorst Penningmeester IVN Zeewolde

4 4 MaS schooljaar Momenteel lopen 13 leerlingen maatschappelijke stage bij IVN. de meesten hebben zich vis de MaS markt opgegeven. Ze lopen stage bij IVN van 6 tot 30 uren (per leerling). Ze komen van de Levant, Groevenbeek, Nassau Veluwe, het Slingerbos en het Groenhorstcollege. Ze werken in de natuur, ze zijn gastvrouw zijn of ze helpen bij zondagmiddagactiviteiten of helpen mee bij allerhande klusjes in en om de Roode Schuur. Ze zijn er druk mee en vinden het leuk. IVN hoopt hen op deze manier iets te leren van de natuur. Jeannette Rubbens ` Thomas Vlekke en Jens De Hoogh Eline van Nood Marjolein Brink Speurtocht Op zondag 29 september hebben we als zondagmiddagactiviteit een speurtocht georganiseerd, waarbij alle werkgroepen betrokken waren. De deelnemers moesten tijdens de wandeling door het bos vragen beantwoorden. Wie alle vragen goed had kreeg na afloop een prijs. Het was heel mooi weer en er waren ca 25 deelnemende kinderen. Hieronder enkele beelden van de speurtocht

5 5 Preuverie Dit jaar was er na afloop van de speurtocht geen barbecue, maar een preuverie georganiseerd voor en door onze vrijwilligers. Veel vrijwilligers hadden iets lekkers klaargemaakt. Dit leverde verrassende hapjes op. Hieronder nog wat beelden van de preuverie Braakballen pluizen Zondag 20 oktober konden de kinderen weer braakballen pluizen. Uit onderstaande foto s blijkt dat het weer een gezellige drukte was.

6 6 Zeer geslaagde paddenstoel excursie op zondag 6 oktober Om één uur stond de grote schuifdeur van de Rode Schuur uitnodigend open. Er waren al een aantal IVN ers er kwamen steeds meer vaders, moeders en kinderen met fototoestellen en plastic zakken. Het was prima weer, waardoor er extra belangstelling voor de excursie was. Tegen half twee kwamen er nog een aantal mensen die zich voor de paddenstoelen excursie van Staatsbosbeheer hadden verzameld, die echter niet doorging. Wij konden nu meer dan 30 mensen verwelkomen. Geweizwammetje De IVN excursie werd ingeleid door Jos Jagers met een korte uitleg over de indeling van de paddenstoelen naar hun leefwijze. Tevens werd gewaarschuwd voor de zeer giftige groene knolamaniet, hier veel voor komt. Verder werden er spiegeltjes en loepjes uitgedeeld. Als 2 e IVN gids nam Henny Karsen deel aan de excursie. De deelnemers konden zich nu over 2 gidsen verdelen, zodat aan iedereen voldoende aandacht gegeven kon worden. Direct aan het begin van het natuurpad stond de weidekringzwam. Deze vormt een kring en staat hier meestal in het voorjaar, maar door de droogte is hij pas in het najaar gaan groeien. In het bos lagen een paar takken met geweizwammetjes. Toch wel een bijzondere vorm voor een paddenstoel. We hebben meer dan 40 soorten paddenstoelen gezien en ik noem een aantal bijzondere. Een groot aantal prachtige vliegenzwammen (rood met witte stippen) tussen de berkenbomen, een supergrote boleet met een hoed van wel 20 cm, een tiental wollige bundelzwammen, die op de afgezaagde stammen van populieren groeien. boleet Wollige bundelzwam De peksteel beukwortelzwam, die bij de boomstronken van de beuk groeien en waarvan de steel tot wel 10 cm diep als wortel in de grond groeit. En ten slotte nog Peksteel een prachtige donker roodbruine waaiervormige paddenstoel. Doordat er de laatste jaren op steeds meer plekken in het bos gekapte bomen blijven liggen, krijgen de paddenstoelen volop de gelegenheid om hierop te groeien. Tot op het laatst was iedereen enthousiast. Er werden volop paddenstoelen en zwammen meegenomen en van één deelnemer heb ik de volgende opmerking gehoord: Ik heb hier zo nie spijt van Om ongeveer half vier waren we weer terug bij de Rode Schuur, waar Jos Jager nog een afsluitend praatje hield. Spiegeltjes en loepjes werden weer ingenomen. Een aantal mensen ging nog mee naar binnen voor een kopje koffie. Zij vonden het een zeer geslaagde excursie.

7 7 Dezelfde wollige bundelzwam, nu 2 weken later gefotografeerd. Je kan goed zien hoeveel een paddenstoel in 14 dagen tijd kan veranderen, waarmee tevens aangetoond wordt hoe moeilijk het is om een paddenstoel te determineren. Jan de Bruijn Pompoenworkshop in de Roode Schuur Op zondagmiddag 3 november stond alles in de Roode Schuur klaar voor de jaarlijkse pompoenworkshop. De biologische pompoenen zijn geschonken door Maart Norder en Piet van Andel (lid van IVN). Zij hebben een biologisch akkerbouwbedrijf aan de Winkelweg in Zeewolde. Maart en Piet: heel hartelijk bedankt!!! Zaterdag 2 november heb ik samen met maatschappelijke stagiaire Marjolein twee grote pannen pompoensoep gemaakt, een Hollandse en een Russische. Ze vielen erg in de smaak. Het werd een gezellige drukte in de schuur, die sinds de verbouwing fantastisch ruim is voor dit soort activiteiten. 35 kinderen zijn aan de slag gegaan met de pompoenen. Ze konden daarbij geholpen worden door Rob van den Broek, MaS-ser Jens en mezelf. Het drukke snij en uithol werk werd zo nu en dan onderbroken voor een drankje of kop soep. In totaal hebben ruim 60 mensen de schuur bezocht. En de kinderen gingen met mooie creaties naar huis. Een geslaagde herfstactiviteit! Marleen Wessels

8 8 Tuinvogels op zondagmiddag Al enkele weken worden de tuinvogels weer gevoerd bij de Roode Schuur. En het was er meteen weer een komen en gaan van vogels. Een mooie tijd om ook het publiek weer te leren kijken naar tuinvogels vanuit onze kijkhut. Op zondagmiddag 17 november was er dan ook de activiteit Tuinvogels kijken. Vlak voordat de Roode Schuur open ging stonden de eerste twee enthousiastelingen al voor de deur. Een moeder met haar zoon hebben wel anderhalf uur vanuit de kijkhut gekeken naar de vogels. En er was heel wat leuks te zien! Al bij het neerzetten van de telescoop en het scherpstellen vloog er een boomklever door het beeld. En de boomklevers bleven de hele middag op de pindasilo en de voedersilo met gemengde zaden afkomen. Ook een specht kwam meerdere keren langs, speciaal voor de pinda's. En verder waren er die middag zo'n twintig koolmezen met daartussen enkele pimpelmezen. Voor de beginnende vogelaars toch altijd weer een hele sport om die twee uit elkaar te houden. Wat we verder zoal zagen waren: vinken, merels, huismussen, putter, spreeuw,. Er kwamen niet veel mensen deze middag (er waren meer vogels!). Het was mooi om te zien, dat de kinderen alles heel snel oppikten en vaak al meer wisten dan hun ouders, zelfs jongetjes van een jaar of 6. En men bleef lang kijken en wilde van alles weten over de vogels en over het voeren. Het doel om deze middag mensen enthousiast te krijgen voor de natuur in eigen tuin is daardoor voor mij geslaagd te noemen. Koolmees vink mus Doe mee met de Zeewolder tuinvogeltelling! Elke winter organiseert de Vogelwerkgroep een tuinvogeltelling. Hoe meer mensen er meetellen, hoe meer er bekend wordt over de vogels in Zeewolde. Uit de telgegevens van vorige winters bleek dat de grootste groepen vogels in de Zeewolder tuinen bestonden uit huismussen, koolmezen en vinken. Veel andere soorten komen alleen of in tweetallen in de tuinen. Ook werden putters, staartmezen, grote bonte spechten, sperwers en zelfs een fazant gezien. Helaas waren er afgelopen winter veel minder kramsvogels en koperwieken dan andere jaren. Het is interessant om dit soort gegevens te koppelen aan het weer en aan plaatselijke omstandigheden zoals het voorkomen van bomen en struiken. Iedereen in Zeewolde kan meedoen met het tellen van de vogels in eigen tuin, balkon of groenstrook bij het huis. Er wordt geteld in de maanden december tot en met februari. U bepaalt zelf hoe vaak of hoe lang u telt. Zelfs gewoon een paar minuten naar buiten kijken is vaak al voldoende om leuke waarnemingen te doen en meer te weten te komen over de vogels in uw tuin. boomklever IVN Zeewolde nodigt u uit om mee te doen met de tuinvogeltelling winter 2013/2014 en te ontdekken dat er veel meer soorten vogels in uw tuin komen dan u misschien denkt! De telformulieren en een uitgebreide uitleg zijn op te vragen bij Riëtte Platen via [email protected] Riette Platen

9 IVN Natuurcursus najaar 2013 Vanaf september tot en met november hebben 20 enthousiaste cursisten deelgenomen aan de IVN natuurcursus, een basiscursus gericht op de natuur in en om Zeewolde. Zij hebben vijf cursusavonden gevolgd door vijf excursies. Achttien dames en twee heren hebben zich verdiept in de natuur van Zeewolde op het gebied van kringlopen, paddenstoelen, vogeltrek, planten en dieren in herfst en winter, het Horsterwold, dierensporen en zoogdieren. Tijdens de praktijk op de cursusavond en tijdens excursies en avondwandeling hebben ze de natuur in diverse facetten beleefd. Na afloop dankten de cursisten de docenten voor hun enthousiasme en specifieke kennis. De docenten waren: Henny Karssen, Jos Jagers, Harry Stappers, Anke Jongens, Brigitte Hoogervorst, Joop Stuurman, Rob van Swieten, Abe Dijkstra en ik. IVN heeft een groep gehad waarvan we zeker een aantal tegen zullen komen als we zelf door de natuur lopen. Zo doe je dat Docent Joop Stuurman Jeannette Rubbens coordinator IVN natuurcursus najaar SPERWERUIL BRENGT VOGELAARS IN REP EN ROER. U heeft vast wel gelezen in de krant of zelfs op het journaal en uitgebreid in "de wereld draait door"gezien dat er weer een sperweruil in Nederland is gesignaleerd. Ditmaal werd deze zeldzame uil, het is de vierde waarneming tot nu toe en dat maakt de sperweruil dus uiterst zeldzaam, in een buitenwijk van Zwolle gesignaleerd. Overigens maar goed dat de sperweruil niet in ons land broedt want ze zijn uiterst agressief naar mensen die in de buurt van hun nest komen. Maar buiten hun broedgebied is er niets aan de hand en laten ze zich goed zien en zijn dus goed te bewonderen. En dat was dus niet tegen dovemansoren gezegd, uit het hele land en ook ver daar buiten trokken honderden vogelaars en vogelfotografen naar Zwolle. Een onvoorstelbare kermis en de uil trok zich niets van de mensenmassa aan en verschanste menig muisje onder toezicht. Hans Lodewijk had al voor deze hype reeds kennis van de locatie maar gezien het sombere weer niet direct de neiging om daar wat mooie foto s van het vogeltje te maken. Donderdag j.l. brak in Zeewolde opeens het zonnetje door en toen werd snel koers gezet naar Zwolle, daar aangekomen was de zon helaas reeds verdwenen. Ondanks de sombere weersomstandigheden en de mensen massa slaagde hij erin om flink wat mooie foto s van deze schoonheid te maken. Hans Lodewijk

10 10 IJsvogellezing door Jelle Harder Nieuw voor IVN: een interessante lezing op een donderdagavond. Kom allen donderdag 20 maart 2014 naar de Roode Schuur want IVN Zeewolde organiseert een IJsvogellezing voor IVN leden en andere belangstellenden. Aanvang 20 uur, inloop vanaf uur. Kent u ook deze prachtige ijsvogel? Hebt u altijd al meer willen weten over deze prachtig gekleurde inlandse vogel. Kom dan genieten van de presentatie door de bevlogen en gerenommeerde ijsvogelkenner van Nederland, Jelle Harder. Jelle begint met een PowerPointpresentatie van ca. 40 min. Zijn lezing gaat over het uiterlijk van de ijsvogel, het leefgebied, het broeden, leeftijd, voedsel en voedsel zoeken. Vervolgens komt aan de orde hoe het met de ijsvogelstand gaat in het Gooi en de Vechtstreek vanaf 1995 tot nu toe. Er wordt een vergelijking gemaakt met de ijsvogelstand in Nederland. Daarna wordt met wat voorbeelden duidelijk gemaakt hoe de mens ijsvogels kan helpen aan meer broedgelegenheid. Daarna is er pauze, waarna de lezing vervolgd wordt en afgesloten met een prachtige film van over ijsvogels in een stadse omgeving. Informatie over Jelle Harder Van de IJsvogelwerkgroep Gooi en Vechtstreek is hij de oprichter en coördinator. Het onderzoek aan ijsvogels doet hij al vanaf begin jaren negentig. Over het maken van broedwanden voor ijsvogels heeft hij een Handleiding gemaakt en een DVD instructiefilm. Voor zijn activiteiten t.b.v. de ijsvogels ontving hij in 2006 de eerste Paul Fentener van Vlissingen AD Natuurprijs. Voor Vogelbescherming Nederland was hij in 2008, 2009 en 2011 webloghouder van de site over de ijsvogels ( Kosten : voor IVN leden is de entree 2,-. voor niet leden vragen we 3,50. Graag aanmelden bij Jeannette Rubbens [email protected]. ivm met het aantal stoelen. Breng belangstellenden, buren en/of familie mee. Tot ziens op deze unieke lezing! Jeannette Rubbens Fotograaf Jeroen Stel Nieuwsbrief De Nieuwsbrief van IVN Zeewolde wordt verzorgd door de PR groep, die bestaat uit : Ton Sturm, Johan de Muynck en Henk Visser. Stukjes n.a.v. een activiteit of andere stukjes kunt u mailen naar: [email protected]

11 11 Grote belangstelling voor de Nacht van de Nacht bij IVN & SBB Zeewolde Het was zaterdagavond 26 oktober jl gezellig druk in de Roode Schuur aan de Dasselaarweg. Rond half acht hadden zich daar ruim 60 kinderen en volwassenen verzameld om deel te nemen aan de Nacht van de Nacht. Deze activiteit werd dit jaar gezamenlijk georganiseerd door Staatsbosbeheer Zeewolde en IVN Zeewolde. In afwachting van de wandeling in het donkere bos liepen veel gasten en vooral de kinderen nieuwsgierig rond in de (nieuwe) tentoonstellingsruimte waar veel opgezette vogels en dieren staan. De groep werd verwelkomd door de IVN voorzitter Harry Stappers. Snel werden drie groepen gevormd die onder begeleiding van IVN gidsen aan de nachtwandeling begonnen. We liepen onder een wisselend heldere hemel met veel sterren, het was vrijwel windstil en heerlijk zacht, kortom een prachtige avond. De wandeling leidde de deelnemers over veel paden door afwisselende bospercelen met loofbomen en dan weer naaldbomen en ook langs de sloten. De IVN gids gaf uitleg over de schemer- en nachtdieren die in het Horsterwold voorkomen. Daarbij moeten we denken aan de vos, de ree, de egel, de vleermuis, de ransuil en zeker ook insecten en verschillende nachtvlinders. In elke groep had de IVN gids een bat detector waarmee het mogelijk is om de vleermuizen die in het donker rondvliegen op jacht naar insecten, te signaleren. Mede door het mooie en zachte weer waren er regelmatig vooral bij de waterpartijen vleermuizen te horen met de batdetector. Halverwege de tocht had Staatsbosbeheer, mooi verscholen in een diepe kuil bij de Banken een prachtig kampvuur aangelegd. Zittend in een kring werden we welkom geheten door boswachter Rob Koetsier en daarna vertelden echte verhalenvertellers een spannend verhaal. Zo n verhaal krijgt midden in het bos bij een kampvuur met overtrekkende wolken wel een heel eigen sfeer.spannend was het zeker. Het was vooral voor de kinderen heel bijzonder om in het donker door het bos te sluipen, zachtjes pratend Het kampvuur met mama en papa. Er werd goed geluisterd of in het bos iets te horen was; op de hurken gezeten ingespannen kijken of er echt een egel liep of een bosmuis. Een jongen vertelde enthousiast over een Ufo die hij gezien had, een meisje had misschien wel een egel gehoord en een andere jongen hoorde duidelijk een dwergvleermuis. Eén groep heeft nog stil gestaan bij een stinkzwam die, zoals de naam zegt, zichzelf verraadde door zijn sterke stank. Opvallend was de aandacht en interesse die de kinderen voor de nachtelijke natuur aan de dag leggen. Op een grote open plek in het bos stonden twee telescopen opgesteld en daar werd door IVN vrijwilligers een en ander uitgelegd over de sterrenhemel die op dat moment te zien was. We konden het sterrenbeeld de Grote Beer goed zien, van daaruit is het gemakkelijk de Kleine Beer en de Poolster te vinden. Zo ook stond de W van Cassiopeia helder aan de hemel en werd gewezen op de winterdriehoek. Met de telescoop was het mogelijk om een blik te werpen op de Pleiaden. Grote Beer Conclusie lopen in een donker bos is echt anders. het voelt anders, je loopt anders, het ruikt anders, je kijkt anders, kortom een bijzondere ervaring en daar gaat het om. Staatsbosbeheer Zeewolde en IVN Zeewolde kunnen terugkijken op een geslaagde activiteit waar veel gasten van hebben genoten. Niet onvermeld mag blijven dat dit mogelijk gemaakt werd door de inzet van een grote groep vrijwilligers. Ton Sturm

12 12 Programma 2014 IVN Zeewolde zondagmiddag 2 snertwandeling zaterdagavond 15 februari Volle maan wandeling vanaf uur zondagmiddag 16 Nestkastjes timmeren zondagmiddag 2 Succesvol starten met vogelfotografie zondagmiddag 16 maart Voorjaarswandeling donderdagavond 20 Lezing over de IJsvogel aanvang uur De Roode Schuur is op bovenstaande zondagen van uur voor bezichtiging geopend. Alle activiteiten zijn geschikt voor volwassenen en kinderen. Natuurwandeling elke maand op de 1e en 3e donderdag Start om : 9.30 uur bij de Roode Schuur Wanneer : In december In januari februari maart april Opgeven hiervoor is niet nodig. Lange seizoenswandeling Wanneer : 31 januari en 25 april 2014 Opgeven bij Jeannette Rubbens, [email protected] of Zie voor aanvang, kosten en wijzigingen van de activiteiten en verdere informatie onze site: of de lokale nieuwsbladen. Ben je benieuwd hoe het wandelen gaat, loop een keer mee!! Tot ziens Jeannette Rubbens IVN Zeewolde Postbus BB Zeewolde banknummer t.n.v. I.V.N. Zeewolde. [email protected] Bestuur: Harry Stappers Brigitte Hoogervorst Henk Visser Christina de Muynck voorzitter penningmeester secretaris algemeen bestuurslid IVN Zeewolde is onderdeel van IVN Nederland. IVN, Instituut voor Natuureducatie en duurzaamheid draagt bij aan een duurzame samenleving door mensen te betrekken bij natuur, milieu en landschap. IVN Zeewolde doet dit binnen de grenzen van de gemeente Zeewolde. Onze afdeling kent een aantal werkgroepen, elk met een eigen aandachtsgebied. IVN Zeewolde is gevestigd in het enige monument van Zeewolde: de Roode Schuur aan de Dasselaarweg. Deze voormalige werkschuur van de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders herbergt thans de vergader-, werken expositieruimte van de afdeling.

13 Verrekijkers Verrekijkers hebben maar één doel en dat is het object dat u wilt bekijken dichterbij halen. De reden dat er zoveel verschillende modellen bestaan is dat er niet één verrekijker bestaat die voor alle doeleinden geschikt is. Een zeiler die een boei probeert waar te nemen heeft absoluut niets aan een 8 21 pocketkijker die echter weer door een rugzaktoerist als je-van-het wordt ervaren, terwijl een jachtopzichter weer heel andere eisen aan zijn kijker zal stellen. Graag wil ik enige uitleg en informatie verschaffen waar u op moet letten bij de aanschaf van een verrekijker. De vergrotingsfactor en het gezichtsveld Als u de natuur zo veel mogelijk met rust wilt laten en schuwe dieren toch wilt waarnemen, dan is een hoge vergrotingsfactor voor u ideaal. Toch??? Een 8 x 40, 10 x 70 of een 20 x 80, alles is mogelijk. Wat betekenen deze cijfers nu eigenlijk? De 10 staat voor de vergrotingsfactor en de 70 voor de diameter van het objectief in millimeters. U moet zich wel realiseren dat een kijker van het formaat een joekel van een apparaat is, dat ook nog eens uit de losse pols moeilijk stil te houden is. Ergo, u hebt formidabel kijkcomfort maar u levert in op draagcomfort. Daarbij komt dat uw gezichtsveld kleiner wordt naarmate de vergrotingsfactor hoger wordt. Het gezichtsveld geeft de diameter in meters die u horizontaal kunt waarnemen op een afstand van 1000 meter. Hoe hoger dit getal, des te breder uw gezichtsveld is. Dit is voor u van belang om te weten als u overweegt een kijker aan te schaffen waarmee u veel naar vliegende vogels wilt kijken. Uittrede pupil Stelt u zich de volgende situatie eens voor: Het is eind juni en de schemer ingetreden. Plotseling ziet u een ree uit een donkere bosrand komen. Behoedzaam reikt u naar uw 8 x 21 verrekijker en brengt deze naar uw ogen, tenslotte had u deze voor dit soort doeleinden gekocht. U kijkt naar de ree en tot uw stomme verbazing ziet u met het blote oog beter dan door uw net aangeschafte kijker. Hoe kan dit? Hoe groter de objectiefdiameter, des te meer licht zal deze kijker kunnen doorlaten naar uw oog en des te meer details zult u waarnemen. Dit klinkt logisch maar er komt nog één niet te verwaarlozen factor bij. Bij zonnig weer sluiten uw oogspieren uw pupil tot ongeveer 2 mm. In het schemerdonker zal uw pupil gemiddeld 6 à 7 mm doorsnede hebben. Bent u boven de 50 jaren oud dan zal de kracht van uw pupilspier dusdanig zijn afgenomen dat uw pupil maar maximaal 5 mm doorsnede zal bedragen. Laten we als voorbeeld een verrekijker nemen van 8 x 40. De vergrotingsfactor is 8 en de diameter van de voorste lens, het objectief, is 40 mm. Als we nu de objectiefdiameter (40) delen door de vergrotingsfactor (8) dan komen we op 5. De uittrede pupil van deze kijker is dus 5 mm doorsnede. Bij een 8 x 21 kijker is deze dan dus.. juist: 2.5 mm doorsnede. Weet u nog ons probleem? Het was uur en onze pupillen stonden voor maximale lichtontvangst geopend en dus op gemiddeld 6 mm doorsnede. Uw oog vroeg dus 6, maar kreeg maar 2.5. Met andere woorden, met uw blote oog kon u meer waarnemen dan door dit kijkertje. De lichtsterkte van deze kijker schiet tekort voor dit specifieke doeleinde. Zou het getal hoger zijn geweest dan 5, dan had u wel goed zicht gehad. Hoger dan 7 is volledig zinloos omdat uw pupil toch niet meer dan 7 mm doorsnede kan bedragen. Het is dus de uittrede pupil die bepaalt hoeveel licht uw oog bereikt en deze wordt berekend door de objectiefdiameter te delen door de vergrotingsfactor. 13

14 14 De helderheid die een kijker biedt, wordt bepaald door de effectieve lichtwaarde. De lichtsterkte dus!! Deze kunnen we berekenen door de uittrede pupil met zichzelf te vermenigvuldigen. Pakken we onze 8 x 40 weer eens op, dan weten we dat zijn uittrede pupil 5 bedraagt. 5 x 5 is..25! Hoe hoger dit getal is, des te helderder het beeld in uw kijker is. Dit heeft een maximale grens tot 50. Daarboven heeft geen zin, want dat levert voor ons menselijk oog geen extra helderheid meer op. Ergo, een 7 x 50 bijvoorbeeld geeft een maximaal helder beeld want zijn uittrede pupil is 7. En 7 maal 7 is 49 en dus bijna het maximaal haalbare. Schemergetal Dit brengt ons naar het volgende onderwerp en dat is het schemergetal. Elke kijker heeft ook een schemergetal. Dit getal geeft het vermogen van de kijker weer om onder slechte lichtomstandigheden toch nog goed te kunnen waarnemen. Dit getal dient zo hoog mogelijk te zijn! Is de waarde beneden de 15 dan is uw kijker eigenlijk uitsluitend geschikt om er overdag mee waar te nemen. Hoe berekent u nu het schemergetal? U vermenigvuldigt de vergrotingsfactor met de objectiefdiameter en uit dit getal trekt u de wortel en dat is uw schemergetal. Onze kijker is een 7 x maal 50 is 350. De wortel van 350 is Dit ligt boven 15 en is dus goed te noemen. Dichtbij bereik Als u in een winkel door een verrekijker tuurt, dan kijkt u meestal naar het verst verwijderde punt, want alleen dan denkt u voor uzelf te kunnen bepalen hoe dichtbij het bekeken object wel kan komen. Probeer absoluut de kijker ook eens op een paar meter afstand uit. Dit wordt aangeduid als het dichtbij bereik van de kijker. Sommige kijkers hebben een dichtbij bereik van 2 meter. Anderen van 8 meter! Een mooie vlinder op een bloem op drie meter afstand met een kijker bekeken is omgerekend op dertig centimeter bekeken met het blote oog, alleen verstoort u zijn/haar rust niet!!! Persoonlijk Al met al, de keuze voor een verrekijker is heel persoonlijk. Test uitgebreid in de winkel en neem desnoods een paar kijkers mee naar huis om deze in de praktijk uit te testen. Veel kijkplezier! Overgenomen uit het: verenigingsblad Nijkerk Natuurlijk van IVN Nijkerk Eric van der Goot Van der Goot Opticiens- Plein AB Nijkerk