Emeritaatsviering prof. dr. Johan Leman

Transcriptie

1 Emeritaatsviering prof. dr. Johan Leman Op donderdag 30 mei 2013 werd prof. dr. Johan Leman gevierd ter ere van zijn emeritaat. Tijdens een plechtige ceremonie werd de professor gehuldigd voor zijn rijke bijdrage aan het academische en het maatschappelijke veld waarna hij de status van emeritus kreeg toegekend. Verscheidene sprekers brachten hulde en belichtten de veelzijdigheid van professor Leman. Onder de genodigden bevonden zich ministers van staat Paula D Hondt, Wilfried Martens en Miet Smet alsook voormalig voorzitter van de Raad van Bestuur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding, dhr. Jean Hallet. De spreekgedeeltes werden ingeleid door collega dr. Ching Lin Pang.

2 De emeritaatsviering werd ingezet met een verwelkoming door de decaan van de Faculteit Sociale Wetenschappen, Katlijn Malfliet, waarna verscheidene sprekers het woord namen. Professor dr. Patrick Devlieger, coördinator van het Interculturalism, Migration and Minorities Research Centre (IMMRC), startte met de mededeling dat deze viering een primeur is. In de zowat 40 jaar dat de opleiding sociale en culturele antropologie bestaat in Leuven is dit de eerste keer dat er een emeritaatsviering voor een professor antropologie wordt georganiseerd.

3 Johan Leman werd omschreven als een echte homo universitas. In één persoon vervulde hij als het ware drie loopbanen gelijktijdig, namelijk als publiek persoon, als directeur van NGO De Foyer en als academicus. Professor Leman liet zich vooral kennen als iemand die het type antropologie heeft willen bedrijven dat maatschappelijk, sociaal en politiek relevant was. De inhoudelijke thematieken religie en etniciteit zijn hem steeds blijven bewegen. Professor Leman heeft de rol van de geëngageerde antropoloog glansrijk waargemaakt lang voor er sprake was dat de universiteit zich wat meer maatschappelijk zou mogen engageren. Tijdens zijn laatste jaren als coördinator van het IMMRC heeft hij meegewerkt aan twee opmerkelijke initiatieven, namelijk een Erasmus Mundus aanvraag met de Universiteit van Rijsel als coördinator en het aanbrengen van de Gülen Chair for Intercultural Studies, met daarmee samenhangend in het kader van de Chair een memorandum tot samenwerking met de Yunnan universiteit in Kunming (China). Als geen andere is Johan Leman een antropoloog met een opinie die er in slaagt om binnen de moderniteit aan te tonen dat religie een rol heeft te spelen, dat de migratie een troef is voor ontvangende samenlevingen en dat bewegingen zoals die van Fetullah Gülen een emanciperende en creatieve bijdrage kunnen leveren, het middenveld op een alternatieve wijze kunnen organiseren, en samenleven en tolerantie mogelijk en leefbaar kunnen maken. Minister van staat Wilfried Martens schetste in zijn bijdrage het migrantenbeleid tijdens het einde van de jaren tachtig en het begin van de jaren negentig. Hij werd toen als eerste minister geconfronteerd met de opkomende polarisatie rond de migrantenproblematiek in België. Binnen deze context werd het Koninklijk Commissariaat voor het Migrantenbeleid opgericht. Het Koninklijk Commissariaat heeft onder leiding van Paula D Hondt en met Johan Leman als kabinetschef heel wat gerealiseerd. De oprichting van de Moslimexecutive is een uitloper van de werkzaamheden van het Commissariaat die erop gericht waren de erkenning van de islam door de Belgische overheid in 1974, haar normaal sluitstuk te geven op vlak van organisatie en vertegenwoordiging en in haar relatie met de overheden. De werkzaamheden van het Koninklijk Commissariaat hebben het debat over het migrantenbeleid gevoed, de inhoud daarvan georiënteerd en de grenzen beter afgebakend. Hetzelfde mag worden gezegd van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding met Johan Leman als haar voormalig directeur.

4 Dhr. Jean Hallet, die als eerste het Centrum voor Gelijkheid van Kansen voorzat, benadrukte vooral zijn samenwerking met Johan Leman als directeur van het Centrum. Dankzij zijn kennis als antropoloog, maar ook wonende in Brussel en daardoor bekend met het terrein, werden aan aantal belangrijke problematieken aangepakt en kreeg het Centrum ook twee duidelijke doeleinden: de aanpak van discriminatie en sensibilisering met een duidelijke aanpassing van de wetgeving om doeltreffend op te treden. Dhr. Jean Hallet benadrukte dat uit hun samenwerking een warme vriendschap is gegroeid.

5

6 Ook volgende sprekers belichtten de veelzijdigheid van Johan Leman. Zo benadrukte professor Emilio Platti, islamdeskundige en confrater dominicaan, dat lang voordat de universiteit interdisciplinariteit serieus nam, Johan Leman in één persoon de verschillende facetten hiervan reeds verpersoonlijkte. Zulke bloeiende interdisciplinaire samenwerkingen zijn zelfs vandaag de dag nog steeds een uitzondering. Ook bij criminologie bracht de professor nieuwe input. Doctoraatsstudente criminologie Elke Van Hellemont bedankte professor Leman dan ook van harte voor de belangrijke invloed die hijzelf via één van zijn vakken op haar eigen academische leven heeft gehad.

7 De huidige directrice van de Foyer, Loredana Marchi, feliciteerde Johan Leman dan weer met zijn academisch en sociaal leven en dankte hem voor de bijdrage die hij op verschillende vlakken aan de Foyer heeft geleverd. Johan werd geroemd als een academicus die ook een brug kan slaan tussen de wetenschappelijke wereld en het middenveld. Voor zijn vele inspanningen aan de Roma gemeenschap volgde een persoonlijk dankwoord van Gabriel Mihai, Roma-bemiddelaar Foyer.

8 Het slotwoord van professor emeritus Johan Leman was in de eerste plaats een dankwoord van mevrouw Paula D Hondt, voormalig koninklijk commissaris en minister van staat, voor haar aanwezigheid op deze viering. Leman benadrukte de belangrijke invloed die de aanwezigen op zijn loopbaan hebben gehad en eindigde daar waar professor Devlieger eerder tijdens de viering begonnen was. Hij verwees naar emeritus prof. Roosens, die de opleiding antropologie 41 jaar geleden opgestart heeft en hoopte dat er niet opnieuw 40 jaar gewacht zou worden voor een nieuwe emeritaatsviering. Emeritaatsvieringen zijn een nuttig en aangenaam ritueel. Daar moeten antropologen toch gevoelig voor zijn? De viering eindigde met de overhandiging van geschenken door doctoraatsstudenten van de onderzoekseenheid IMMRC en met een plechtige receptie.

9

10 Juni 2013 Foto s KU Leuven - Rob Stevens