Generation XXXI Ane nr /

Transcriptie

1 Indholdsfortegnelse Side Kort overblik 2 Boudewijn V Van Vlaanderen og Adele Van Frankrijk 4 Kildemateriale 6 Boudewijn IV Vlaandern & Otgiva Van Luxemburg Robert II V. Frankrijk & Constance Van Provence Ane nr / / Boudewijn V Van Vlaanderen og Adele Van Frankrijk / Boudewijn VI Vlaande Boudewijn II Vlaande Arnoul Van Vlaanderen Eustache I Vlaanderen Eustache II Vlaandere Elisabeth Van Roeulx Beatrijs V. Maldeghem Olivier Van Axel Elisabeth Van Axel Eksaerde Wilhelmus Van Gavere Eksaarde Willem Van Gavere Kathelijne Van Gavere - Haasdonk Katelijne Hutzers - Haasdonk Willem Scoemaekers Petrus Scoemaekers Petrus Scoemaekers Livine Scoemakere Margriete V. Couteren Sint-Niklaas Dierik Ver Braecken Sint-Niklaas 6718 Johanna Ver Braken Sint-Niklaas 3359 Catharina De Maere Tielrode 1679 Amelberga Vernimmen - Thielrode 839 Marie Anne Smedt - Thielrode 419 Anne Petron. Everaert Thielrode 209 Robert Van Landeghem Thielrode 104 Bruno Van Landeghem Thielrode 52 Julien Van Landeghem Thielrode 26 Christ. V. Landeghem Boom 13 Emiel Jan Person Antwerpen 6 Louisa Augusta Person Åbyhøj 3 Grete A./Emil H. Sørensen - Lind/Værløse 1 aner\ /nov.2012 Side 0

2 aner\ /nov.2012 Side 1

3 BOUDEWIJN V VAN VLAANDEREN & ADELE VAN FRANKRIJK Boudewijn V Van Vlaanderen er født omkring 1010 som søn af Boudewijn IV Van Vlaanderen og Otgiva Van Luxemburg. Hans fødested er det endnu ikke lykkedes at opspore. Adele Van Frankrijk er født omkring 1010 som datter af Robert II Van Frankrijk og Constance Van Provence/Arles. Hendes fødested er det endnu ikke lykkedes at opspore. Boudewijn V Van Vlaanderen og Adele Van Frankrijk får 3 børn. Boudewijn V dør i 1067, Adele i aner\ /nov.2012 Side 2

4 aner\ /nov.2012 Side 3

5 Boudewijn V Van Vlaanderen og Adele Van Frankrijk Boudewijn V Van Vlaanderen og Adele Van Frankrijk bliver gift omkring De bosætter sig måske i Flandern-området. Her får de følgende børn: , ca. - Boudewijn VI van Vlaanderen xx, - Robrecht I de Fries van Vlaanderen xx, - Mathilde van Vlaanderen. Boudewijn V bliver i 1035 greve af Flandern, og i 1060 regent i Frankrig. Han dør den 1.sep Han bliver begravet i Sankt-Petersabbediet i Gent. Adele dør den 8.jan.1079 i klostret Mesen ved Ieper, hvor hun også bliver begravet. Sønnen Boudewijn VI (ane nr ) gifter sig med Richildis Van Henegouwen (ane nr. 7 Adelheid, Boudewijn II og Arnulf III Van Vlaanderen. Sønnen Robrecht I de Fries gifter sig med Geertrui van Holland. De får følgende børn: Robrecht II, Adela (gift med Knud IV fra Danmark) og Gertrud, gift med Diederik van Opper-Lotharingen. Datteren Mathilde gifter sig med Vilhelm Erobreren. Hun bliver i 1068 dronning af England under navnet Maud. De får følgende børn: Robert, Adelheid van Saint-Léger, Cecilia, Richard, Willem II, Constancia, Mathildis, Adela, Agatha og Hendrik Beauclerc. aner\ /nov.2012 Side 4

6 aner\ /nov.2012 Side 5

7 Kildemateriale Kildemateriale 1: Herweijer/Familien Van Vlaanderen Generatie XXII BOUDEWIJN V VAN VLAANDEREN, geboren ca. 1013, overleden op te Gent, begraven te Sint-Pietersabdij te Gent. In 1035 graaf van Vlaanderen, regent van Frankrijk Zoon van BOUDEWIJN IV VAN VLAANDEREN (met de schone baard) (zie ) en OTGIVA VAN LUXEMBURG (zie ). Gehuwd begin 1028 te Parijs met ADELE VAN FRANKRIJK, geboren te 1009 of 1019, overleden op te Mesen, gecremeerd te Mesen. Gravin van Coutance. Ze stichtte het klooster Mesen bij Ieper. Dochter van ROBERT II (DE HEILIGE) (zie ) en CONSTANCE VAN PROVENCE (zie ). Sønnen Boudewijn VI: Generatie XXI BOUDEWIJN VI VAN VLAANDEREN, geboren ca. 1030, overleden op , begraven te abdij Hasnon. Hij in 1067 was graaf van Vlaanderen, als Boudewijn I, graaf van Henegouwen (door huw.) ca Zoon van BOUDEWIJN V VAN VLAANDEREN (zie ) en ADELE VAN FRANKRIJK (zie ). Gehuwd op met RICHILDIS, overleden op te Mechelen, begraven te abdij Hasnon. Vermoedelijk uit het geslacht Egisheim, regentes van Henegouwen na Zij huwde (1e) met Herman van Bergen, graaf van Henegouwen en (3e) 1070/71 met Willem van Crepon. aner\ /nov.2012 Side 6

8 Kildemateriale 2: Wissenburg/Familien Van Vlaanderen Boudewijn V van VLAANDEREN Familienaam Index Vader Moeder Tevens , Geboren Vlaanderen circa 1012 Overleden Lille Huwt Parijs circa Alix van FRANKRIJK Familienaam Index Vader Moeder Tevens , Geboren Frankrijk 1003 Overleden Messines, Klooster der Benedictijnen, , aldaar begraven. Zij sloot eerder (januari 1026/7) huwelijkse voorwaarden met Richard III van Normandië, maar huwde uiteindelijk toch niet. Kinderen 1. Boudewijn VI Zie Robrecht I Zie Mathilde Zie aner\ /nov.2012 Side 7

9 Kildemateriale 3: Wikipedia/Familien Van Vlaanderen Boudewijn V van Rijsel, ook bijgenaamd de Grote ( Rijsel?, 1 september 1067) was graaf van Vlaanderen van 1035 tot aan zijn dood. Als zoon en erfgenaam van Boudewijn IV en van Ogiva van Luxemburg volgde hij zijn vader op bij diens dood. In 1028 huwde hij met Adela van Frankrijk ( Mesen, 8 januari 1079), weduwe van hertog Richard III van Normandië (?-1027) en een dochter van koning Robert II van Frankrijk en Constance van Arles. Wegens zijn aansluiting bij de rebellie van hertog Godfried met de Baard werd hem zijn Duitse rijkslenen in 1046 ontnomen, meer bepaald de mark Valenciennes. Na zijn verzoening met de Duitse keizer kwam hij in 1056/1059 definitief in het bezit van Ename. Dit was een belangrijk Lotharings bolwerk (ten oosten van de Schelde, van oudsher de scheidingslijn tussen Frankrijk en het Duitse rijk). Hij consolideerde aldus met succes de door zijn vader begonnen politiek om ook Duitse rijkslenen te verwerven. Zijn opvolgers werden aldus leenmannen van de Duitse keizer. Het betrokken gebied wordt daarom ook Rijks-Vlaanderen genoemd. Zijn oudste zoon Boudewijn werd door de Duitse keizer eveneens beleend met een markgraafschap (wellicht Ename), maar dit belette Boudewijn V niet zich een jaar later toch aan te sluiten bij hertog Godfried met de Baard in diens opstand tegen de keizer. In het kader van deze politiek dwong hij Richilde van Henegouwen, weduwe van Herman van Bergen (overleden 1051), tot een huwelijk met zijn zoon Boudewijn (VI). Door zijn toedoen werden de kinderen uit Richildis' eerste huwelijk van hun erfrechten beroofd en lijfde hij de facto Henegouwen bij Vlaanderen in. Na het plotseling overlijden van de Duitse keizer Hendrik III (1056) en de minderjarigheid van diens zoon Hendrik IV werden door de Lotharingse rijksedelen, aartsbisschop Anno II van Keulen en paltsgraaf Hendrik I van Lotharingen, de vredesbesprekingen van Andernach (1056 en 1059) met Boudewijn gevoerd. Ook het wegens bloedverwantschap canoniek ongeldige huwelijk van zijn zoon Boudewijn met Richilde van Henegouwen werd door de paus kort nadien gelegitimeerd. Door het huwelijk van Boudewijns tweede zoon, Robrecht de Fries, met Geertrui, weduwe van de graaf van Holland, strekte de Vlaamse invloedssfeer zich over een groot deel van de Nederlanden uit. Zo groot was Boudewijns aanzien, dat hij bij de dood van de Franse koning Hendrik I (1060) voogd werd over diens minderjarige troonopvolger Filips I. Op het binnenlandse vlak heeft Boudewijn het grafelijke gezag verstevigd door het territoriale bestuur te reorganiseren (kasselrijen in plaats van gouwen) en de bevoegdheden van de kloostervoogden in te krimpen (mede door de invloed van de kerkelijke hervormingsbeweging van Richard van Saint-Vanne). aner\ /nov.2012 Side 8

10 Kildemateriale 3: Wikipedia/Familien Van Vlaanderen fortsat Om het dun bevolkte en ongecultiveerde centrale gedeelte van zijn graafschap beter te verbinden met de rijke steden, die zich aan de kust en de Schelde ontwikkelden, legde hij een gordel van nieuwe steden aan in Binnen-Vlaanderen: Torhout, Ieper, Mesen, Rijsel, Kassel en Aire. Deze nieuwe stichtingen werden hoofdplaats van een kasselrij en kregen een jaarmarkt om de kooplieden aan te trekken. Kort voor zijn dood steunde Boudewijn V nog de expeditie naar Engeland (1066) van zijn schoonzoon Willem de Veroveraar, die gehuwd was met zijn dochter Mathilda van Vlaanderen. Deze stellingname was echter niet zonder risico's: de opkomst van het Anglo -Normandisch blok, dat voor Vlaanderen gevaarlijk kon worden, werd er niet door tegengewerkt. Een van de redenen van Boudewijns keuze was waarschijnlijk dat hij op die manier de kans zag om een deel van de dissidente adel die Willem op zijn tocht vergezelde, onschadelijk te maken. Boudewijn V overleed op 1 september Na zijn dood trok zijn weduwe Adela zich als non terug in een klooster te Mesen, waar zij in 1079 overleed. 1. Boudewijn VI van Vlaanderen 2. Mathilda ( Caen, 2 november 1083), gehuwd in 1053 met Willem I de Veroveraar, hertog van Normandië en koning van Engeland 3. Robrecht I van Vlaanderen, vader van Adela, gehuwd met Knoet IV van Denemarken. 2. Mathildis van Vlaanderen ( november 1083) was een dochter van Boudewijn V van Vlaanderen en van Adelheid van Frankrijk. Ze werd door haar broer Robrecht de Fries rond 1051 uitgehuwelijkt aan Willem de Veroveraar, toen nog slechts Willem van Normandië bijgenaamd "de Bastaard". Dit huwelijk leverde Willem de steun op van Boudewijn V toen hij in 1066 een poging ondernam om Engeland te veroveren. Na haar kroning, in 1068, stond Mathilda bekend als koningin Maud van Engeland. Haar graf is te vinden in het sanctuarium van de kerk van Abbaye-aux-Dames te Caen. Deze abdij had zij in 1059 gesticht. Sommigen beweren dat Mathilda het Tapijt van Bayeux gemaakt heeft, maar het is waarschijnlijker dat het, in Engeland, is gemaakt op bestelling van bisschop Odo, een halfbroer van Willem de Veroveraar, die na de overwinning tot graaf van Kent werd benoemd, om de glorieuze overwinning te memoreren. aner\ /nov.2012 Side 9

11 Kildemateriale 3: Wikipedia/Familien Van Vlaanderen fortsat Mathildis werd de moeder van: 1. Robert ( ) 2. Adelheid van Saint-Léger (1055 -) 3. Cecilia ( juillet 1125), abdis in Caen 4. Richard ( ), geestelijke in Caen; 5. Willem II ( ) 6. Constancia ( ), gehuwd met Alan IV van Bretagne, hertog van Bretagne en graaf van Rennes 7. Mathildis ( ) 8. Adela ( ), in 1084 gehuwd met Stefanus II van Blois 9. Agatha ( ) 10. Hendrik Beauclerc ( ). 3. Robrecht I de Fries (ca. 1029/32 Kassel, 13 oktober 1093) was graaf van Vlaanderen van 1071 tot aan zijn dood en regent van Holland namens de minderjarige Dirk V. Familie-omstandigheden Robrecht de Fries was de tweede zoon van graaf Boudewijn V van Vlaanderen en van Adela van Frankrijk (overleden te Mesen op 8 januari 1079). Na zijn huwelijk met Geertrui van Holland, weduwe van graaf Floris I van Holland, in 1063, vestigde hij zich in Holland, nadat hij van zijn aanspraken op Vlaanderen afstand had gedaan ten gunste van zijn neef Arnulf III de Ongelukkige, zoon van zijn oudere broer Boudewijn VI. Kinderen waren: 1. Robrecht (II), 2. Adela, gehuwd met Knoet IV van Denemarken, en de ouders van Karel de Goede 3. Gertrudis, gehuwd met Diederik van Opper-Lotharingen, en de ouders van Diederik van de Elzas. Hij huwelijkte zijn zus Mathilda uit aan de hertog van Normandië, Willem de Veroveraar, die in 1066 Engeland onderwierp. Strijd met Richilde om Vlaanderen Na het overlijden van Boudewijn kwam het tot een gewapend treffen met de gravin-weduwe Richilde van Henegouwen en haar twee zonen Arnulf en Boudewijn. De familietwist, met als inzet het graafschap Vlaanderen, werd beslecht in de Slag bij Kassel op 22 februari Robrecht de Fries zegevierde en Arnulf III sneuvelde. Richilde en haar zoon Boudewijn moesten zich, na deze nederlaag, tevreden stellen met het graafschap Henegouwen. Nochtans was Arnulf III voordien reeds erkend als Graaf van Vlaanderen door zijn leenheer, de Franse koning Filips I, en had hij de steun gekregen van Willem de Veroveraar, die intussen koning van Engeland was geworden. De dood van Arnulf zette kwaad bloed bij de Franse koning en ook bij de paus. aner\ /nov.2012 Side 10

12 Kildemateriale 3: Wikipedia/Familien Van Vlaanderen fortsat Richilde kon zich bij deze nederlaag niet neerleggen. Het testament van haar man had bepaald dat bij het overlijden van één van zijn zonen, de overlevende zoon, het graafschap van de overledene zou erven. Dus Boudewijn was volgens het testament graaf van Vlaanderen. Richilde kreeg hierbij in eerste instantie de steun van Filips I, die Boudewijn erkende als de rechtmatige graaf van Vlaanderen. Nauwelijks een maand na de nederlaag bij Kassel trok Richilde met een gezamenlijk Henegouws en Frans leger ten strijde tegen Robrecht de Fries. Sint-Omaars werd geplunderd en platgebrand. Robrecht was in het defensief, maar haalde toen een slimme diplomatieke zet uit. Hij had voordien in Kassel Eustachius, graaf van Boulogne, gevangen genomen. Deze was tevens de broer van Godfried, bisschop van Parijs en kanselier van Filips I. Door een goed woord van laatstgenoemde bij de Franse koning en de vrijlating van Eustachius, zag Filips I af van zijn steun aan Richilde. Robrecht de Fries verzoende zich met de Franse koning en gaf hem in 1073 zijn stiefdochter Bertha tot vrouw. Hij herstelde tevens zijn blazoen bij de paus door het bouwen (of vernieuwen) van een dertigtal kerken of kapellen, allen toegewijd aan de heilige Petrus, zoals te Oostende en te Brugge. Richilde gaf echter niet op. Zij slaagde erin een verbond te vormen met gezworen vijanden van Robrecht de Fries: de bisschop van Luik, Godfried III met de Bult, hertog van Neder-Lotharingen, met Willem I, bisschop van Utrecht, en met de bisschoppen van Verdun en Cambrai en ook met de aartsbisschop van Keulen. Zij was zelfs hiervoor bereid vazal te worden van de bisschop van Luik. De anderen hadden rijkelijke geschenken bekomen. Robrecht de Fries kon opnieuw een veldslag voorkomen door een gezant te sturen naar de Duitse koning Hendrik IV. Deze gaf de koning de boodschap dat Robrecht de investituur van Rijksvlaanderen, bestaande uit gedeelten van Vlaanderen die op de rechteroever van de Schelde gelegen waren, wilde bevestigen en desnoods de koning militair zou bijstaan. Op dat ogenblik zat Hendrik IV zelf in een investituursstrijd gewikkeld met de paus Gregorius VII en kon dus alle hulp goed gebruiken. Hij aanvaardde het aanbod en erkende Robrecht de Fries als graaf van Vlaanderen. Zo kwam er aan het verbond van Richilde met haar bondgenoten zonder slag of stoot een einde. Richilde bleef zinnen op wraak en viel met een Henegouws leger Vlaanderen binnen. Robrecht trok in de tegenaanval en viel plunderend Henegouwen binnen. Tenslotte verpletterde hij het kleine leger van Richilde. Na een vredespakt, dat later verbroken werd, kwam Dowaai bij het graafschap Vlaanderen. aner\ /nov.2012 Side 11

13 Kildemateriale 3: Wikipedia/Familien Van Vlaanderen fortsat Strijd tegen de bisschop van Utrecht Samen met zijn stiefzoon Dirk V van Holland streed hij met succes tegen het gezag van de bisschop van Utrecht. Volgens onbevestigde bronnen zouden zij beiden zelfs de hand hebben gehad in de moord (1076) op Godfried met de Bult, gespietst op een ijzeren staaf. Uiteindelijk slaagden zij erin de vroeger verloren gebieden van het graafschap Holland te heroveren. Betrokkenheid bij de Engelse troon De betrekkingen met de Engelse koning Willem de Veroveraar waren verre van vriendschappelijk. Deze had indertijd zelfs een contingent Normandiërs gestuurd om Richilde te steunen in haar strijd tegen Robrecht. Robrecht steunde de aanspraken van zijn schoonzoon Knoet IV van Denemarken op de (verloren) Engelse troon. Samen zouden ze een vloot van 1600 boten naar Engeland sturen. Het kwam echter nooit zover, door een broedertwist tussen de twee Deense prinsen Knoet IV en Olaf. Olaf werd gevangen genomen en naar Robrecht gestuurd. Maar kort daarop, op 10 juli 1086, werd Knoet IV vermoord. Olaf werd teruggestuurd naar Denemarken, na betaling van een aanzienlijke som losgeld. Pelgrimstocht naar Jeruzalem Robrecht de Fries had het plan opgevat om op pelgrimstocht naar Palestina (het "Heilige Land") te trekken ( ) (dus voor de eerste kruistocht). Hij liet het bestuur van het graafschap in handen van zijn zoon, de latere Robrecht II. Robrecht de Fries verbleef twee jaar in Jeruzalem. Bij zijn terugkeer knoopte Robrecht betrekkingen aan met de Byzantijnse keizer Alexius Comnenus, aan wie hij militaire hulp verleende in diens strijd tegen de Turken. Hervormingen Robrecht de Fries staat bekend om zijn binnenlandse hervormingen die hem in staat stelden met de steun van de steden het grafelijk gezag te verstevigen, ten nadele van de voorrechten van de adel en de geestelijkheid. Dit ging niet vanzelf. Arnoldus, bisschop van Soissons en latere stichter van de abdij in Oudenburg, ging in 1083 op reis door het graafschap om de vrede te herstellen tussen de graaf en de adel. Arnoldus zou sterven op 15 augustus 1087 te Oudenburg gedurende een tweede vredestocht. Robrecht de Fries voerde het ambt in van grafelijke kanselier en bevorderde de ontluikende handel. Hij maakte van Brugge een Europees handelscentrum. Door de begrippen godsvrede en -bestand na te leven, bevorderde hij ook de vrede met naburige graafschappen. aner\ /nov.2012 Side 12

14 Kildemateriale 3: Wikipedia/Familien Van Vlaanderen fortsat Graf en opvolging Robrecht liet in Kassel in 1072 de Sint-Pieterskerk bouwen op de Terrasse du Château (het platform boven op de Kasselberg) om zijn overwinning op de Franse koning te vieren die hij het jaar voordien op de naamdag van Sint-Pieter had behaald. Robrecht werd in 1093 in een crypte onder de kerk begraven. In 1787 begon men met de afbraak van de kerk. Tijdens de Franse Revolutie werden zijn asresten opgegraven en in een goot gegooid. Robrecht werd opgevolgd door zijn zoon, Robrecht II van Jeruzalem, aan wie hij reeds vóór zijn vertrek op pelgrimstocht gedeeltelijk het bestuur van zijn graafschap overdroeg (sinds 1080). Kildemateriale 4: Kareldegrote/Familien Van Vlaanderen Karel De Grote = Første generation. 9. Generation: 448. Boudewijn V Insulanus Van Vlaanderen was born in 1012, died on 1 Sep 1067 in Lille (Fr) at age 55, and was buried in 1067 in Gent (Belg) (Sint-Pieter). Boudewijn married Adele (Aelis) Van Frankrijk, daughter of Robert II De Vrome Van Frankrijk and Constance Van Provence, in 1028 in Parijs. Adele was born about 1009, died on 8 Jan 1079 in Messines (Fr) about age 70, and was buried in Messines (Fr) In Het Klooster Van DE Orde Van St.Benoist. Noted events in her life were: Occupation: Gravin Van Coutance. Children from this marriage were: M i. Boudewijn I VI Van Vlaanderen was born about 1030 and died on 17 Jul 1070 in Hanon about age F ii. Mathilde Van Vlaanderen was born about 1031, died from 2 Nov 1083 to 1085 in Caen about age 52, and was buried from 3 Nov 1083 to 1085 in Caen. 605 M iii. Robert I Van Vlaanderen was born about 1035 and died on 3 Oct 1093 about age 58. Robert married Geertruid Van Saksen Billung, daughter of Bernhard II Van Saksen Billung and Eilica Van Schweinfurt, about Geertruid was born about 1025 in Schweinfurt (Dld), died on 3 Aug 1113 in Veurne (Belg) about age 88, and was buried on 4 Aug 1113 in Veurne (Belg) (St.Walburgskerk). aner\ /nov.2012 Side 13

15 Kildemateriale 5: Het Land Van Waas/Familien Van Vlaanderen Boudewijn V van Vlaanderen (Doorverwezen vanaf Boudewijn V van Rijsel) Boudewijn V Graaf van Vlaanderen Periode Voorganger Boudewijn IV Opvolger Boudewijn VI Vader Boudewijn IV Moeder Ogiva van Luxemburg Boudewijn V van Rijsel, ook bijgenaamd de Grote ( ? Rijsel, 1 september 1067), was graaf van Vlaanderen van 1035 tot aan zijn dood. Als zoon en erfgenaam van Boudewijn IV en van Ogiva van Luxemburg volgde hij zijn vader op bij diens dood. In 1028 huwde hij met Adela van Frankrijk ( Mesen 8 januari 1079), weduwe van hertog Richard III van Normandië (? 1027) en een dochter van koning Robert II en van Constance van Arles. Wegens zijn aansluiting bij de rebellie van hertog Godfried-metde-Baard werd hem zijn Duitse rijkslenen in 1046 ontnomen, meer bepaald de mark Valenciennes. Na zijn verzoening met de Duitse keizer kwam hij in 1056/1059 definitief in het bezit van Ename. Dit was een belangrijk Lotharings bolwerk (ten oosten van de Schelde, van oudsher de scheidingslijn tussen Frankrijk en het Duitse rijk). Hij consolideerde aldus met succes de door zijn vader begonnen politiek om ook Duitse rijkslenen te verwerven. Zijn opvolgers werden aldus leenmannen van de Duitse keizer. Het betrokken gebied wordt daarom ook Rijks-Vlaanderen genoemd. Zijn oudste zoon Boudewijn werd door de Duitse keizer eveneens beleend met een markgraafschap (wellicht Ename), maar dit belette Boudewijn V niet zich een jaar later toch aan te sluiten bij hertog Godfried-met-de-Baard in diens opstand tegen de keizer. In het kader van deze politiek dwong hij Richildis, weduwe van Herman van Bergen (overleden 1051), tot een huwelijk met zijn zoon Boudewijn VI. Door zijn toedoen werden de kinderen uit Richildis' eerste huwelijk van hun erfrechten beroofd en lijfde hij de facto Henegouwen bij Vlaanderen in. Na het plotseling overlijden van de Duitse keizer Hendrik III (1056) en de minderjarigheid van diens zoon Hendrik IV werden door de Lotharingse rijksedelen, aartsbisschop Anno II van Keulen en paltsgraaf Hendrik I van Lotharingen, de vredesbesprekingen van Andernach (1056 en 1059) met Boudewijn gevoerd. Ook het wegens bloedverwantschap canoniek ongeldige huwelijk van zijn zoon Boudewijn met Richilde van Henegouwen werd door de paus kort nadien gelegitimeerd. aner\ /nov.2012 Side 14

16 Kildemateriale 5: Het Land Van Waas/Familien Van Vlaanderen fortsat Door het huwelijk van Boudewijns tweede zoon, Robrecht de Fries, met Geertrui, weduwe van de graaf van Holland, strekte de Vlaamse invloedssfeer zich over een groot deel van de Nederlanden uit. Zo groot was Boudewijns aanzien, dat hij bij de dood van de Franse koning Hendrik I (1060) voogd werd over diens minderjarige troonopvolger Filips I. Op het binnenlandse vlak heeft Boudewijn het grafelijke gezag verstevigd door het territoriale bestuur te reorganiseren (kasselrijen in plaats van gouwen) en de bevoegdheden van de kloostervoogden in te krimpen (mede door de invloed van de kerkelijke hervormingsbeweging van Richard van Saint-Vanne). Om het dun bevolkte en ongecultiveerde centrale gedeelte van zijn graafschap beter te verbinden met de rijke steden, die zich aan de kust en de Schelde ontwikkelden, legde hij een gordel van nieuwe steden aan in Binnen-Vlaanderen: Torhout, Ieper, Mesen, Rijsel, Kassel en Aire. Deze nieuwe stichtingen werden hoofdplaats van een kasselrij en kregen een jaarmarkt om de kooplieden aan te trekken. Kort voor zijn dood steunde Boudewijn V nog de expeditie naar Engeland (1066) van zijn schoonzoon Willem de Veroveraar, die gehuwd was met zijn dochter Mathilda. Deze stellingname was echter niet zonder risico's: de opkomst van het Anglo-Normandisch blok, dat voor Vlaanderen gevaarlijk kon worden, werd er niet door tegengewerkt. Een van de redenen van Boudewijns keuze was waarschijnlijk dat hij op die manier de kans zag om een deel van de dissidente adel die Willem op zijn tocht vergezelde, onschadelijk te maken. Boudewijn V overleed op 1 september Na zijn dood trok zijn weduwe Adela zich als non terug in een klooster te Mesen, waar zij in 1079 overleed. aner\ /nov.2012 Side 15

17 Kildemateriale 6: MedLands/Familien Van Vlaanderen FLANDERS, counts B. COUNTS of FLANDERS [863] BAUDOUIN V BAUDOUIN de Flandre ([980]-30 May 1035) OGIVE de Luxembourg. Count Baudouin IV & his first wife had one child: a) BAUDOUIN de Flandre ([1012/13]-Lille 1 Sep 1067, bur Lille St Pierre). The Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana names "Balduinum Insulanum" son of "Balduinum Barbatum [et] Odgivam" [205]. He succeeded his father in 1035 as BAUDOUIN V "le Pieux/Insulanus" Count of Flanders. Noter/Referencer: [204] Guizot, M. (ed.) (1826) Histoire des ducs de Normandie, par Guillaume de Jumiège (Paris) ( WJ ) V.13, p [205] Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana MGH SS IX, p [206] Annalista Saxo BAUDOUIN, son of BAUDOUIN IV "le Barbu/Pulchrae Barbae" Count of Flanders & his first wife Ogive de Luxembourg ([1012/13]-Lille 1 Sep 1067, bur Lille St Pierre [217]). The Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana names "Balduinum Insulanum" as son of "Balduinum Barbatum [et] Odgivam" [218]. After 1028, he led a rebellion against his father who was forced to take refuge in Normandy. After his father returned with reinforcements, Baudouin submitted but was allowed to rule jointly [219]. He succeeded his father in 1035 as BAUDOUIN V "le Pieux/Insulanus" Count of Flanders. He acquired overlordship of the county of Lens from the counts of Boulogne [220]. He was installed as count in the march of Antwerp, presumably after the death of Gozelon in The Liber traditionum of Gant Saint-Pierre commemorates the donations of "Baldwinus junior marchysus filius Baldwini marchysi et Odgevæ comitissæ cum conjuge sua Adala", undated [221]. He took part in the Lotharingian rebellion against Emperor Heinrich III and sacked the imperial palace at Nijmegen. Emperor Heinrich gathered a large army to wreak revenge in 1049 [222], but in practical terms the only loss to Flanders was the march of Antwerp [223]. Count Baudouin returned Valenciennes to Hainaut, and thus indirectly to German suzerainty [224]. He maintained close relations with Godwin Earl of Wessex, first sheltering the latter s son Svein after he was outlawed in 1049, then Earl Godwin himself when he was exiled from England in Emperor Heinrich III invaded Flanders again in 1054 but had to retreat [225]. On the death of Henri I King of France in 1060, Count Baudouin became regent of France for his nephew King Philippe I. aner\ /nov.2012 Side 16

18 Kildemateriale 6: MedLands/Familien Van Vlaanderen fortsat The Annales Blandinienses record the death in 1067 of "Baldwinus potentissimus marchisus" [226]. m (Amiens 1028) ADELA de France, daughter of ROBERT II King of France & his third wife Constance d'arles (1009-Messines 8 Jan 1079, bur Messines, Benedictine monastery). The Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana names "filiam Rodberti regis Francorum Adelam" wife of "Balduinum Insulanum" [227]. The Genealogiæ Scriptoris Fusniacensis names "Alam comitissam Flandrensem" the daughter of King Robert [228]. Corbie was her dowry [229]. The Liber traditionum of Gant Saint-Pierre commemorates the donations of "Baldwinus junior marchysus filius Baldwini marchysi et Odgevæ comitissæ cum conjuge sua Adala", undated [230]. She founded the Benedictine monastery at Messines near Ypres. The necrology of the abbey of Saint-Denis records the death "VI Id Jan" of "Adelaidis comitissa" [231]. Count Baudouin V & his wife had three children: 1. BAUDOUIN de Flandre ([1030]-Hasnon Abbey 17 Jul 1070). The Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana names (in order) "Balduinum Haanoniensem, et Robdbertum cognomento postea Iherosolimi-tanum, et Matilde uxorem Guillelmi regis Anglorum" as the children of "Balduinum Insulanum [et] Adelam" [232]. The Chronicle of Alberic de Trois-Fontaines names (in order) "Balduinum sextum, Robertum cognomento Fresonem, Philippum patrem Guilelmi de Ypra et filias duas Iudith, quam duxit Tostinus comes Nortdanimbronum in Anglia et Mathilda Normannorum ducissa" [233], which confuses three generations of the family of the counts of Flanders. Baudouin's father sent him to be educated at the court of Emperor Heinrich III, who installed him as Markgraaf van Antwerpen in 1045, although this was taken away in [1050] after his father opposed the emperor [234]. He succeeded in 1055 as BAUDOUIN I Comte de Hainaut, by right of his wife. He succeeded his father in 1067 as BAUDOUIN VI Count of Flanders. The Annales Blandinienses record the death in 1070 of "Baldwinus marchisus, qui Hasnoni sepultus est" 235]. The Annales Elnonenses Maiores record Baudouin's death "XVI Kal Aug" and his burial "Hasnonie" [236]. m (1051) as her second husband, RICHILDE, widow of HERMAN Comte de Hainaut, daughter of --- (-Messines 15 Mar 1087, bur Abbaye de Hasnon). The difficult question of the parentage of Richilde is discussed fully in the document HAINAUT which sets out her first husband's family. Richilde married thirdly (1070) as his second wife, Guillaume FitzOsbern Earl of Hereford. The Annals of Winchester record the marriage in 1070 of comitissam Flandriæ and rex nepoti suo Willelmo filio Osberni [237]. William of Malmesbury records that Baudouin I comte de Hainaut entrusted the guardianship of his two sons to "Philip king of France and to William Fitz-Osberne", adding that the latter "readily undertook the office that he might increase his dignity by a union with Richilda" [238]. aner\ /nov.2012 Side 17

19 Kildemateriale 6: MedLands/Familien Van Vlaanderen fortsat The Complete Peerage, citing Annales Flandriæ, states that Richilde was taken in battle where her new husband FitzOsbern was killed [239], but the precise reference has not yet been found to this primary source. The necrology of Liège Saint-Lambert records the death "XVII Kal Apr" of "Richildis comitisse" [240]. Count Baudouin VI & his wife had three children: a) ARNOUL de Flandre ([1055]-killed in battle Cassel 22 Feb 1071, bur Saint-Bertin). The Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana names (in order) "Arnulfum et Balduinem" as sons of "Balduinum Haanoniensem [et] Richelde" [241]. "Arnulfum nepotem suum [Robertus filius Balduini comitis Insulani] occiso" is named in the Cartulaire de Saint-Bertin [242]. He succeeded his father in 1070 as ARNOUL III Count of Flanders, Comte de Hainaut. His uncle Robert rebelled against Count Arnoul, defeated him at the battle of Cassel where Arnoul was killed, and seized control of Flanders [243]. Arnoul's younger brother Baudouin was left only with the county of Hainaut. b) BAUDOUIN de Flandre ([1056]-on Crusade 1098, after 8 Jun). The Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana names (in order) "Arnulfum et Balduinem" as sons of "Balduinum Haanoniensem [et] Richelde" [244]. Guibert describes him as "Balduinus comes de Montibus, Roberti Flandrensis comitis iunioris patrui, filius" [245]. "Balduino frater eius [Arnulphum occiso]" is named in the Cartulaire de Saint-Bertin [246]. He succeeded his brother in 1071 as BAUDOUIN II Comte de Hainaut. - COMTES DE HAINAUT. c) [AGNES (-[1071] or after). Comte Arnoul III names his sister Agnes in a charter dated to [1071] [247]. It is possible that Agnes was the same person as the unnamed daughter of "Hermannus filius ducis Thuringie ex Richilde" referred to in the Annales Hanoniæ, which specify in a later passage that she became a nun [248]. If this is correct, she was Arnoul's uterine half-sister.] 2. MATHILDE de Flandre ([1032]-Caen 2 Nov 1083, bur Caen, Abbey of Holy Trinity). The Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana names (in order) "Balduinum Haanoniensem, et Robdbertum cognomento postea Iherosolimitanum, et Matilde uxorem Guillelmi regis Anglorum" as the children of "Balduinum Insulanum [et] Adelam" [249]. Her parentage is also stated by Orderic Vitalis [250]. Florence of Worcester records that "comitissa Mahtilda de Normannia" came to England 23 Mar [1068] and was crowned "die Pentecostes [11 May]" by Aldred Archbishop of York [251]. Orderic Vitalis also records that she was crowned queen of England 11 May 1068 [252], presumably at Westminster Abbey or Winchester Cathedral although this appears to be unrecorded. Queen Matilda acted as regent in Normandy during her husband's absences in England. The necrology of the abbey of Saint-Denis records the death "IV Non Nov" of "Matildis Anglorum regina" [253]. Guillaume de Jumièges records the burial of Queen Mathilde on 3 Nov 1081 at Holy Trinity, Caen [254]. aner\ /nov.2012 Side 18

20 Kildemateriale 6: MedLands/Familien Van Vlaanderen fortsat Florence of Worcester records the death "IV Non Nov" in [1083] of "regina Mahtilda" in Normandy and her burial at Caen [255]. m (Eu, Cathedral of Notre Dame [1050/52]) GUILLAUME II Duke of Normandy, illegitimate son of ROBERT le Diable Duke of Normandy & his mistress Arlette --- (Château de Falaise, Normandy [1027/8]-Rouen, Priory of St Gervais 9 Sep 1087, bur Caen, Abbey of St Etienne). He succeeded in 1066 as WILLIAM I "the Conqueror" King of England. King William I & his wife had ten children: a) ROBERT Curthose (Normandy [1052/4]-Cardiff Castle 3/10/15 Feb 1135, bur Gloucester Cathedral). William of Malmesbury names Robert as eldest son of King William I [256]. He succeeded his father in 1087 as ROBERT III Duke of Normandy. One child: i) GUILLAUME de Normandie (Rouen 1101-St Omer, Abbey of St Bertin 27 Jul 1128, bur St Omer, Abbey of St Bertin). His parentage is stated by Orderic Vitalis, who specifies that he was born in Rouen in the third year after his parents' marriage [257]. Following the assassination of Count Charles, Louis VI King of France convened a meeting of Flemish barons at Arras where they elected Guillaume 21 Mar 1127 as GUILLAUME I "Clito" Count of Flanders, although he lacked any hereditary right. He was opposed by his uncle Henry I King of England who bribed his supporters in Gent and eastern Flanders. Lille rebelled 1 Aug 1127, and Saint-Omer 8 Feb 1128 [258]. Guillaume s rival Thierry d'alsace captured Lille, Furnes and Gent [259] and was recognised as Count at Bruges 30 Mar 1128 [260]. Guillaume besieged Aalst in Jul 1128, helped by Godefroi Duke of Lower Lotharingia, but was injured and died from his wounds [261]. b) other children - see KINGS of ENGLAND. 3. ROBERT ([1035]-13 Oct 1093). The Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana names (in order) "Balduinum Haanoniensem, et Robdbertum cognomento postea Iherosolimitanum, et Matilde uxorem Guillelmi regis Anglorum" as the children of "Balduinum Insulanum [et] Adelam" [262]. He was regent of the county of Holland , during the minority of his stepson. He succeeded his nephew in 1071 as ROBERT I "le Frison" Count of Flanders. - see below. Noter/Referencer: [216] Anglo-Saxon Chronicle E, [217] Annales Elnonenses Maiores 1067, MGH SS V, p. 13, which records his death "Kal Sept" and his burial "Insulæ". [218] Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana MGH SS IX, p [219] Nicholas (1992), p. 48. [220] Murray (2000), p. 28. [221] Liber traditionum sancti Petri Blandiniensis, 113, p [222] Anglo-Saxon Chronicle C, 1047, and D 1048 [1047]. [223] Nicholas (1992), p. 50. [224] Nicholas (1992), p. 46. [225] Nicholas (1992), p. 51. aner\ /nov.2012 Side 19

21 Kildemateriale 6: MedLands/Familien Van Vlaanderen fortsat [226] Annales Blandinienses 1067, MGH SS V, p. 26. [227] Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana MGH SS IX, p [228] Genealogiæ Scriptoris Fusniacensis 2, MGH SS XIII, p [229] Nicholas (1992), p. 52. [230] Liber traditionum sancti Petri Blandiniensis, 113, p [231] Obituaires de Sens Tome I.1, Abbaye de Saint-Denis, p [232] Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana MGH SS IX, p [233] Chronica Albrici Monachi Trium Fontium 1060, MGH SS XXIII, p [234] Nicholas (1992), pp [235] Annales Blandinienses 1070, MGH SS V, p. 26. [236] Annales Elnonenses Maiores 1067, MGH SS V, p. 13, which records his death "16 Kal Aug" and his burial "Hasnonie". [237] Luard, H. R. (ed.) (1865) Annales Monastici Vol. III, Annales de Wintonia, Annales de Waverleia (London), Annales de Wintonia, p. 29. [238] Sharpe, Rev. J. (trans.), revised Stephenson, Rev. J. (1854) William of Malmesbury, The Kings before the Norman Conquest (Seeleys, London, reprint Llanerch, 1989), 256, p [239] Annales Flandriæ, cited in CP VI 448 footnote m. [240] Marchandisse, A. (ed.) (1991) L'obituaire de la cathédrale Saint-Lambert de Liège (Brussels), p. 36. [241] Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana MGH SS IX, p [242] Saint-Bertin I.21, p [243] Annales Blandinienses 1071, MGH SS V, p. 26. [244] Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana MGH SS IX, p [245] Guiberto Historia quæ dicitur gesta dei per Francos, RHC, Historiens occidentaux, IV ("Guibert") II.XII, p [246] Saint-Bertin I.21, p [247] Vanderkindere I, p. 300, citing Miræus IV, 185. [248] Iacobi de Guisia Annales Hanoniæ XV.II and XV.III, MGH SS XXX Part 1, pp. 190 and 192. [249] Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana, MGH SS IX, p [250] Chibnall, M. (ed. and trans.) The Ecclesiastical History of Orderic Vitalis (Oxford Medieval Texts, ), Vol. IV, Book VII, p. 45. [251] Thorpe, B. (ed.) (1849) Florentii Wigorniensis Monachi Chronicon, Tomus II (London) ( Florentii Wigornensis Monachi Chronicon ), p. 2. [252] "On Whit Sunday in the second year of King William's reign", Orderic Vitalis, Vol. 2, Book IV, p [253] Obituaires de Sens Tome I.1, Abbaye de Saint-Denis, p [254] WJ VII.26, p [255] Florentii Wigornensis Monachi Chronicon, p. 17. [256] Sharpe, Rev. J. (trans.), revised Stephenson, Rev. J. (1854) William of Malmesbury, The Kings before the Norman Conquest (Seeleys, London, reprint Llanerch, 1989) III, 274, p. 254, and Luard, H. R. (ed.) (1874) Matthæi Parisiensis, Monachi Sancti Albani, Chronica Majora (London) ( MP ), Vol. II, 1086, p. 21. aner\ /nov.2012 Side 20

22 Kildemateriale 6: MedLands/Familien Van Vlaanderen fortsat [257] Orderic Vitalis, Vol. V, Book X, p [258] Nicholas (1992), pp [259] Orderic Vitalis, Vol. VI, Book XII, p [260] Nicholas (1992), pp [261] Orderic Vitalis, Vol. VI, Book XII, p [262] Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana MGH SS IX, p [263] Genealogica Comitum Flandriæ Bertiniana MGH SS IX, p aner\ /nov.2012 Side 21

23 Kildemateriale 6: MedLands/Familien Van Vlaanderen fortsat FRANCE, CAPETian kings C. KINGS OF FRANCE ROBERT II ROBERT de France m thirdly (after Sep 1001 before 25 Aug 1003) CONSTANCE d'arles, King Robert & his third wife had [seven] children: 7. ADELA de France (-Messines 8 Jan 1079, bur Messines, Benedictine monastery). The Chronicle of Alberic de Trois- Fontaines names "soror regis Henrici Adela" as wife of "Balduino Insulano" [212]. The Genealogiæ Scriptoris Fusniacensis names "Alam comitissam Flandrensem" as the daughter of King Robert [213]. She is named as daughter of King Robert in a manuscript whose attribution to Orderic Vitalis is disputed, which also refers to her marriage [214]. Kerrebrouck mentions her betrothal to Duke Richard "très jeune" but does not cite the primary source on which this is based [215]. "Richardus Nortmannorum dux" agreed grants of property to "Adela" on the occasion of their marriage by charter dated Jan 1026, which does not specify her parentage [216]. Her father gave her the seigneurie of Corbie as her dowry. Ctss de Contenance. She founded the Benedictine monastery at Messines near Ypres. The necrology of the abbey of Saint-Denis records the death "VI Id Jan" of "Adelaidis comitissa" [217]. Betrothed (Jan 1027) to RICHARD III Duke of Normandy, son of RICHARD I Duke of Normandy & his first wife Judith de Bretagne ([1001]-6 Aug 1027). m (Amiens 1028) BAUDOUIN de Flandre, son of BAUDOUIN IV "le Barbu/Pulchrae Barbae" Count of Flanders & his first wife Ogive de Luxembourg ([1012/13]-Lille 1 Sep 1067, bur Lille, Saint-Pierre). He succeeded his father in 1035 as BAUDOUIN V le Pieux/Insulanus Count of Flanders. He was regent of France for his nephew Philippe I King of France /67. Noter/Referencer: [211] Obituaires de Sens Tome I.1, Abbaye de Saint-Denis, p [212] Chronica Albrici Monachi Trium Fontium 1060, MGH SS XXIII, p [213] Genealogiæ Scriptoris Fusniacensis 2, MGH SS XIII, p [214] Chibnall, M. (ed. and trans.) The Ecclesiastical History of Orderic Vitalis, Vol. IV (Oxford Medieval Texts, ), Appendix I, p [215] Kerrebrouck (2000), p. 58. [216] Spicilegium Tome III, p [217] Obituaires de Sens Tome I.1, Abbaye de Saint-Denis, p aner\ /nov.2012 Side 22

24 [218] Hugonis Floriacensis, Liber qui Modernorum Regum Francorum continet Actus 9, MGH SS IX, p. 385, additional manuscript quoted in footnote ***. aner\ /nov.2012 Side 23