Inleiding. Interview. Interview. Inspiratie

Transcriptie

1

2 1 Inleiding Interview Dick Beijer Interview Jacqueline van der Kloet Inspiratie 4.1 Blauw modern 4.2 Blauw klassiek 4.3 Combi modern 4.4 Combi klassiek 4.5 Wit modern 4.6 Wit klassiek 5 Plantinformatie 5.1 tot en met Assortiment 6.1 tot en met 6.4 i n h o u d s k a a r t

3

4 Weeresteinstraat GA Hillegom Postbus AD Hillegom Holland Telefoon (0252) Fax (0252) Bij de inrichting van een tuin of park denkt u misschien niet meteen aan bloembollen, maar veel eerder aan vaste planten en bomen. Toch zijn het juist bloembollen die ervoor zorgen dat tuinen en parken er al heel vroeg in het voorjaar aantrekkelijk en kleurrijk uitzien. Met deze brochure willen wij u, hoveniers en tuinarchitecten, inspireren tot het gebruik van bloembollen. Twee vooraanstaande tuinontwerpers nemen u mee en geven u talloze tips en ideeën om bloembollen te integreren in uw plannen. Beplanting is een van de bouwstenen van een tuin. Dat geldt ook voor al die andere plekken die vallen onder de groene buitenruimten zoals parken, wegbermen, groenstroken en rotondes. Een met zorg samengestelde beplanting is een lust voor het oog en in het meest ideale geval dragen alle groepen planten hun steentje bij. Voorjaarsbloeiende bloembollen vormen daarin een klasse apart. Het is nog niet zo lang geleden dat deze groep voornamelijk voor kleureffect werd gebruikt. In een bestaande beplanting werden plekken opengelaten waarin grote hoeveelheden bloembollen bij elkaar werden gezet, zonder enig onderling verband of samenhang met de omringende planten. Een paar jaar geleden is daarin een kentering gekomen, zeker nu uit onderzoek is gebleken dat een aantal voorjaarsbloeiende bolgewassen geschikt is voor meerjarenbloei. Verder is onderzocht welke bolgewassen en vaste planten de beste combinaties opleveren en hoe zij elkaar op de meest ideale manier kunnen versterken. Inmiddels combineren we bolgewassen op allerlei verschillende manieren met vaste planten. Nu blijkt dat beide groepen uitstekend samengaan, kunnen we eindeloos combineren en variëren, waarbij ons hoogste doel een oogstrelend resultaat is. Zo kunt u kiezen voor elkaar opvolgende bloei, gelijktijdige bloei en een combinatie tussen de bloei van bollen en blad van vaste beplanting. Daarmee krijgt de invulling van tuinen, parken, bermen, groenstroken en rotondes een nieuwe dimensie. Met deze brochure geven wij u talrijke mogelijkheden die u helpen bij de ontwikkeling van uw beplantingsplannen. Kijk vooral ook naar de dvd s die bij deze publicatie horen. Eén exemplaar bevat een beeldbank met rechtenvrij fotomateriaal, en op de andere dvd zijn interviews vastgelegd met tuinontwerpers Jacqueline van der Kloet en Dick Beijer. Op deze dvd staan tevens films van enkele tuinen ontworpen door Jacqueline van der Kloet. Gaat het om een particuliere tuin, groot of klein? Maakt u een ontwerp voor een park? Of heeft de gemeente u gevraagd de bermen en rotondes op een verrassende manier in te kleuren? Voor al deze situaties vindt u in deze brochure bruikbare ideeën. Wij wensen u veel leesplezier en hopen dat u geïnspireerd wordt om zelf met bloembollen aan de slag te gaan. Internationaal Bloembollen Centrum 1 i n l e i d i n g

5

6 Meer dan twintig jaar geleden rondde Dick Beijer de opleiding voor tuin- en landschapsarchitectuur af. Tuinen waren toen nog niet zo hot als nu, maar toch vond Dick al snel een baan bij een bureau voor tuin- en landschapsarchitectuur in Amsterdam. Daar is het kwartje gevallen. Eenmaal aan het werk leerde Dick de schoonheid der dingen zien. Bij dat bureau heb ik geleerd naar buiten te kijken, de grote lijnen te zien. Na twee jaar werknemerschap, ging hij zelfstandig verder. Ik ben begonnen met kleine tuinen, voor particulieren en bedrijven. In twintig jaar tijd is mijn bureau uitgegroeid tot een klein bedrijfje van zo n drie, vier man. We werken nationaal en internationaal, bijvoorbeeld voor Elton John, Jennifer Lopez en Poetin. Samen maken we prachtige dingen. Dat maken richt zich wat Dick betreft vooral op de planvorming en advisering. Ik leg de tuinen niet zelf aan, daar zijn andere mensen veel beter in. Zijn ontwerpen kenmerken zich door soberheid, eenvoud en strakke lijnen. Het succes valt of staat met een goede uitvoering. Een waterpartij moet honderd procent waterpas zijn, daar let ik goed op. en materialen. Tegenwoordig worden wij er vaak al bijgehaald als de eerste paal wordt geslagen. Dat is geweldig. Een tuin is mede bepalend voor de uitstraling van het huis. Ik ga uit van de architectuur van het gebouw. Wie een romantische tuin wil, is bij Dick aan het verkeerde adres. Dan raak ik de weg kwijt. Ik hou van strak, dan kun je mooie lijnen neerzetten. Sommige opdrachten blijken niet aan hem besteed. De eigenaar van een mooie boerderij in de Betuwe wilde rond zijn fruitbomen een tuin maken. Ik zei: Hang er een hangmat in, zet wat loungestoelen neer, en verder niks meer aan doen. Dat is alleen maar zonde. Datzelfde gold voor de tuin die grensde aan de Hoge Veluwe. Zoiets kun je alleen maar verknallen. De weg kwijt Traditioneel is de tuin in Nederland een ondergeschoven kindje. De klanten waar ik voor werk, hebben echt iets voor hun tuin over. Zij willen een Dick Beijer. Meestal komen ze naar mijn studio. Dan bespreken we hun ideeën, kijken naar foto s Heel gaaf Grote gebaren in de natuur inspireren hem. Die eindeloze lavendelvelden in Frankrijk of koren- en maïsvelden. Dat vind ik geweldig. Veel van hetzelfde in een kleur, daar krijg ik een goed gevoel bij. In de tuin bij ons kantoor hebben we een vak met grassen beplant gemengd met alliums. Dat is een prachtige combinatie: dat fragiele gras dat altijd in beweging is en daar die lilakleurige uienbollen doorheen, het kan niet anders of zoiets doet wat met je. Wie minder ruimte heeft, kan toch hetzelfde effect bereiken. Zet tien dezelfde tulpen in een bak op je terras of balkon, dat is ook heel gaaf. Het gaat niet om groot, groter, grootst, maar om consequent zijn. Als een ontwerp zo uitpakt als Dick het had bedacht en de tuin erbij ligt alsof het al jaren zo is, wordt Dick blij. Dan ben ik hartstikke gelukkig. 2 D i c k B e i j e r

7 Ze had altijd al een passie voor tekenen en ze wilde graag naar de kunstacademie. Haar ouders zagen daar niks in, dus moest Jacqueline van der Kloet andere opties overwegen. Een vriendin deed de Rijkshogeschool voor Tuin- en Landschapsinrichting in Boskoop. Daar zou ik in elk geval iets kunnen doen met tekenen. Dus koos ik daarvoor. Het was liefde op het eerste gezicht. achter de grote tekentafel in haar werkkamer. Dat past ook echt bij mij. Haar inspiratie haalt ze uit allerlei zaken. Ik raak geïnspireerd door te reizen en kennis te maken met andere culturen, maar ook architectuur, kunst en mode kan mij op ideeën brengen. Prachtig om te zien wat couturiers bijvoorbeeld doen met kleuren en vormen. Na haar studie vervolgde tuinontwerper Jacqueline van der Kloet haar opleiding in Anderlecht, waar nog meer ruimte was voor creativiteit. Daarna ben ik voor mezelf begonnen, met het ontwerpen van particuliere tuinen en het maken van beplantingsplannen. Met name de beplanting kreeg steeds meer mijn interesse. In eerste instantie ging het daarbij om vaste planten en heesters, later kwamen de bloembollen daarbij. Dat is uiteindelijk mijn grote liefde geworden. Anders dan veel van haar vakgenoten, focust Jacqueline zich in haar ontwerpen vooral op de beplanting. De beplanting bepaalt uiteindelijk het gezicht van de tuin of het park. Sfeer proeven Als een opdrachtgever zich bij haar meldt, wil ze zich eerst een goed beeld vormen van de plek. Hoe is het licht, de wind, de omliggende bebouwing? Ik wil sfeer proeven, het verhaal van de opdrachtgever horen en een beeld krijgen van de mogelijke inrichting. Dan maak ik een conceptvoorstel inclusief een beplantingsplan. Dat kan basic zijn of juist zeer gedetailleerd, net wat de opdrachtgever wil. Jacqueline maakt haar plannen nog met het tekenpotlood op papier, Handtekening Bloembollen maken haar elk voorjaar weer blij. Het is t eerste wat je ziet bloeien na de winter. Dat heeft op mij een enorme impact. Met bloembollen kun je het seizoen zo n drie maanden naar voren halen. In januari februari zie je al de eerste puntjes van sneeuwklokjes en krokussen boven de grond uit piepen. Dan begint het te borrelen in de tuin, het leeft. Tijdens de persreis die het IBC elk voorjaar organiseert, is Jacqueline s handtekening goed zichtbaar in de tuinen die worden bezocht. In een kleine boerentuin met verschillende hoekjes en sferen hebben we met de bollen op die verschillende sferen ingespeeld door vormen en kleuren te kiezen die daarbij pasten. In een pluktuin hebben we een mengsel van allerlei soorten bloembollen verwerkt. Prachtig om te zien hoe alles door elkaar stond en er elke week een andere laag en kleur kwam bovendrijven. Verder hebben we onder een stel appelbomen met witroze bloesem ook tulpen in die kleuren geplant. Juist tijdens ons bezoek aan die tuin stonden zowel de bomen als de tulpen prachtig in bloei, dat was een mooi gezicht. Diverse journalisten merkten later op dat ik daarmee exact mijn handtekening had gezet. 3 J a c q u e l i n e v a n d e r K l o e t

8 4.1 BLAUWinspiratie bronmodernbron BLAUWinspiratie modernblauw

9

10

11 Minimalisme is het kernwoord voor de moderne blauwe tuin. Grote aantallen van één soort passen uitstekend in zo n ruimte met strakke belijningen. Kies je voor laagblijvende soorten dan valt er te denken aan velden vol Scilla siberica, randen van Scilla mischtschenkoana of Iris reticulata, een rivier van bosanemoontjes (Anemone blanda Blue Shades ) en massa s paarsblauwe crocussen. Wie liever in bakken tuiniert kiest voor blauwe druifjes of hyacinten. En in het hoger wordende deel van het assortiment zijn het bijvoorbeeld paarsblauwe Alliums of Camassia s die het vooral goed doen als accent in borders met siergrassen en bladplanten. Allemaal ingrediënten die stuk voor stuk indruk maken door het grote gebaar. Een minimum aan soorten, maar een maximum aan effect.

12 4.2 BLAUWinspiratie bronklassiekbron BLAUWinspiratie klassiekblauw

13

14

15 In de blauwe klassieke tuin is het streven gericht op een sfeer van lieflijkheid en romantiek. Hier gaat het om combinaties van diverse soorten blauw bloeiende bolgewassen, in de border of in bij de sfeer passende bakken en manden van riet, zink of klassiek aardewerk. Crocus tommasinianus is de vroegste blauwe bloeier, gevolgd door Scilla mischtschenkoana en Scilla siberia, respectievelijk licht- en donkerblauw. Puur blauw zijn ook alle types Muscari ( druifjes), van de donkerblauwe M. latifolium tot de lichtblauwe M. Valerie Finnis. En naadloos aansluiten in dit blauwe rijtje doet ook Anemone blanda Blue Shades, mooi als ondergrond voor crèmewitte tulpen. Voor de geur is er een keur aan blauwe hyacinten en bij de meer bijzondere blauwe bloeiers vind je Anemone coronaria Mr. Fokker en Scilla peruviana die beiden graag in de beschutting van vaste planten staan omdat ze dan beter tegen de kou bestand zijn. De rij wordt gesloten door Allium caeruleum, een azuurblauwe sierui die eind mei bloeit en op haar mooist is tussen zilvergrijze lavendel.

16 4.3 COMBIinspiratie inspiratiebroncombi m o d e r n b r o n COMBIinspiratie

17

18

19 Heerlijk dat het assortiment aan voorjaarsbollen zo groot is! Daardoor kan je voor eigentijdse toepassingen werkelijk alle kanten op: fijntjes en ingetogen, verbeeld door vroegbloeiende narcisjes Jack Snipe of chique en imposant, zoals in de combinatie van donkere hyacinten Woodstock met bijpassende violen. In een geslaagde combinatie worden niet alleen de kleuren, maar ook de bloemvormen goed op elkaar afgestemd. Zo creëer je in een één-op-één combinatie van tulpen en narcissen weer een heel ander beeld dan wanneer je tulpen in een veelkleurige mengeling losjes uitstrooit tussen meerbloemige hyacinten of bodembedekkende vaste planten. Architectonisch versus romantisch, maar beiden even aantrekkelijk. Echte bollenliefhebbers benutten ieder plekje in hun tuin voor een opeenvolging van kleuren, bloem- en bladvormen en wisselende hoogtes. En of je daarin bloembollen een hoofdrol laat spelen of juist zoekt naar een meer subtiel evenwicht tussen bollen en vaste planten, het resultaat is altijd verrassend.

20 4.4 inspiratie COMBIklassiek b r o n C O M B I i n s p i r a t i e

21

22

23 Het combineren van bloembollen op de klassieke wijze houdt in: veel kleur, grote aantallen en daardoor ook optimaal effect. Hyacinten worden graag toegepast in klassieke bloembedden omdat alle cultivars ongeveer even hoog worden, waardoor het totaalbeeld altijd rustig is, zelfs in een combinatie van verschillende tinten. Daarnaast is de grootste charme hun bijna-bedwelmende geur. Tulpen en narcissen gaan ook goed samen omdat de bloemvormen zo mooi op elkaar afgestemd kunnen worden: de wat natuurlijker ogende en meer bescheiden narcis naast de trotse, koninklijke tulp. Een spel van figuranten en hoofdrolspelers dat resulteert in een uitbundig theaterstuk waar iedereen vrolijk van wordt. Daarnaast zitten er in beide groepen genoeg kleurnuances om steeds weer een mooie compositie te kunnen samenstellen. Geel met oranje, geel met wittinten en een mengeling van wit met rozerood en paars doen het altijd goed. Medebepalend voor het uiteindelijk resultaat is de hoeveelheid bollen per vierkante meter. In een klassieke combi zijn dat er minimaal 40.

24 4.5 WITinspiratie inspiratiebronwit moderninspiratiebron WITinspiratie

25

26

27 Kernwoorden voor de moderne tuin zijn eenvoud en evenwicht. Geen kleur die daarbij zo goed past als wit, symbool van de puurheid. Witbloeiende bolgewassen zijn er in allerlei schakeringen, van zuiver, bijna oogverblindend wit tot tinten die meer naar crème en groenig neigen. Eindeloze banen witte narcissen, een veld vol witte tulpen of een gazon doorspikkeld met witte krokussen zijn items die passen in de eigentijdse, strak vormgegeven tuin. Bloembakken, schalen en potten met witte hyacinten en met witte druifjes mogen in een dergelijk decor ook niet ontbreken. En dan zijn er nog diverse meer bijzondere bolgewassen die door hun neutrale dan wel opvallende verschijningsvorm een plekje verdienen in de moderne tuin. Tot de eerste groep behoort Allium ursinum ( daslook). Deze gedijt overal en vormt met haar stervormige bloemetjes immense tapijten onder bomen en heesters. Allium rosenbachianum Album en witte Zantedeschia daarentegen zijn echte eye catchers voor een plek in de volle zon.

28 4.6 WITinspiratie inspiratiebron k l a s s i e k WIT inspiratiewitbron

29

30

31 Wit is er in allerlei schakeringen en dat maakt dat je binnen dat scala aan tinten verrassende combinaties maken kunt: ideaal voor de klassieke witte tuin. Witte druifjes bijvoorbeeld gaan heel mooi samen met witte hyacinten die in een vroeg stadium van de bloei nog enigszins groenig van kleur zijn. Maar ook alle andere tinten groen die in de voorjaarstuin overdadig aanwezig zijn vormen een mooie achtergrond voor de kleur wit. Denk eens aan potten met narcissen Erlicheer : stralend witte wolken met een heerlijk parfum. Of aan Leucojum aestivum Gravetye Giant, het sierlijke zomerklokje dat zich in en om vijvers op zijn best voelt. Ook narcissen Thalia zijn klassiekers; ze verschijnen in april, tegelijk met het witte gebroken hartje (Dicentra spectabilis Alba ) waarmee ze een perfecte combinatie vormen. En eenvoud op z n best is op allerlei manieren te realiseren: in groenwitte tulpen Spring Green, omgeven door strak geschoren buxusranden, in potten met dubbelbloemige tulpen Cardinal Mindszenty en in een rand met tulpen White Dream, dansend tussen het opkomende blad van good old Iris germanica.

32 Als je nadenkt over een beplantingsplan voor een tuin of park, kun je tal van groepen planten, bomen en heesters overwegen. Maar, wat dacht je van bloembollen? Bloembollen zijn verrassend en een tikkeltje mystiek. De laatste maanden van het jaar gaan ze de grond in om vanaf januari februari hun groei- en bloeikracht te tonen. Als de eerste puntjes van de sneeuwklokjes weer boven de grond uit piepen, weet je: het tuinseizoen is weer begonnen! In de wintermaanden liggen tuinen en parken er wat sobertjes bij, qua kleur valt er dan weinig te beleven. Bloembollen brengen daar verandering in. Je kunt al helemaal vrolijk worden van de energie waarmee bloembollen al vroeg in het jaar uit de grond komen. Voor je het weet, vormen ze samen een levendig kleurenpalet dat er elke dag net weer even anders uit ziet. Vooral de voorjaarsbloeiers zorgen voor een explosie aan kleur en geur in de tuin. Toegift De zomerbloeiers zijn overigens niet minder boeiend en aantrekkelijk. Soorten als dahlia, begonia, tigridia en crocosmia zijn kleurbrengers die het maandenlang volhouden. Menig vaste plant moet het hiertegen afleggen. En net als je denkt dat het helemaal voorbij is met de bolgewassen, volgt er een verrassende toegift van de najaarsbloeiers. Als de tuin alweer op zijn retour is, laat een gewas als colchicum zich van zijn meest kleurrijke kant zien. Overal thuis Bloembollen vormen tezamen een uitgebreide groep, waartoe ook de knolgewassen en wortel- stokken behoren. Voor elke situatie is dan ook wel een geschikt soort te vinden: voor een border gemixt met vaste planten, onder de fruitbomen, in een pluktuin, voor een klassiek of juist een modern bloemperk, voor een romantische of een hele strakke tuin. Bloembollen laten zich goed combineren met andere gewassen en bomen. Bovendien Herfstbloeiers vragen bloembollen naast het planten Najaarsbloeiende nauwelijks bolgewassen of geen onderhoud. vormen de Een groep mooi met de product kleinste dus omvang. in elk Veelzijdig denkbaar inzetbaar beplantings- zijn plan eigenlijk te verwerken. alleen de herfstbloeiende Groot of klein, modern krokussen, of romantisch? Colchicums (herfsttijloos) De bloembol en voelt Cyclamen. zich er thuis. In deze Zij worden map vind geplant je nog vanaf veel eind meer juli informatie tot half september en bloeien over dan de meteen Prima in Donna het direct en meer. daarop- over bloembollen: Veel volgende succes najaar. ermee! 5.1 plantinformatie

33 Bloembollen bloeien op verschillende momenten. We kunnen ze dan ook in drie groepen indelen: voorjaars-, zomer- en herfstbloeiende bollen. Allemaal hebben ze zo hun specifieke kenmerken en eigenschappen waardoor ze op veel verschillende manieren toegepast kunnen worden. Over het algemeen zijn voorjaarsbloeiers het meest bekend: de meeste mensen kunnen een tulp van een narcis onderscheiden, en een hyacint van een krokus. Voordeel van de voorjaarsbloeiende bolgewassen is dat ze winterhard zijn. Ze hebben zelfs een periode van kou nodig om daarna volledig tot ontwikkeling te kunnen komen. Dat heeft alles te maken met de historie van deze bolgewassen: ze komen namelijk oorspronkelijk uit de hoger gelegen gebieden in Oost-Europa en Centraal-Azië, waar de winters behoorlijk koud zijn. De voorjaarsbloeiers worden geplant in de periode van eind september tot half december en komen in het voorjaar daarop tot bloei. Dat begint al in januari februari, als de rest van de tuin nog slaapt. Tropische origine De meest zomerbloeiers zijn niet winterhard. Deze komen dan ook van origine veelal uit subtropische en tropische regio s, waar de temperaturen gemiddeld wat hoger zijn. Het planten van zomerbloeiers gebeurt vanaf eind april, waarna ze in de zomermaanden tot bloei komen. Om de bollen het volgende seizoen weer te kunnen gebruiken, moeten ze uit de grond worden gehaald voordat de vorst invalt. Zomerbloeiers zijn dus iets bewerkelijker. Daar staat echter een geweldige explosie van geur en kleur tegenover. Zomerbloeiers vormen een mooie aanvulling in de zomerse tuin. Vrolijke kleuraccenten Van najaarsbloeiers is het kleinste aanbod beschikbaar. De herfstbloeiende krokussen, colchicums en cyclamen kunnen vanaf eind juli tot half september worden geplant en bloeien dan meteen in het najaar dat daarop volgt. Zo zorgen bloembollen in deze tijd van het jaar waarin de rest van de tuin veelal is uitgebloeid nog voor wat vrolijke kleuraccenten. Naast het planten van bollen in de tuin, zien we steeds vaker dat bollen op pot worden geplant om terrassen en balkons te verfraaien. Ook tuincentra bieden steeds vaker kant-en-klare producten aan om consumenten de moeite van het planten te besparen. Deze variatie is tekenend voor de veelzijdigheid van bloembollen. 5.2 voorjaarzomer herfstbloeiers

34 Het mooie van bloembollen is, dat je ze op verschillende manieren kunt toepassen. Het hangt er maar helemaal vanaf wat het doel van de beplanting is. Op basis daarvan kun je kiezen tussen eenjarige, meerjarige of verwilderingsbollen. Meestal kiezen we voor eenjarige bollen als het doel is een massaal kleureffect te realiseren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan bloemperken gevuld met een opeenvolgende bloei van krokussen en tulpen, zeeën van blauwe druifjes of lange linten van grootkronige narcissen. Met name bloembollen met zeer sprekende kleuren lenen zich hier bij uitstek voor. Als vaste planten Meerjarige bollen zijn bollen die na de bloei in de grond blijven zitten en daar rustig de tijd krijgen om af te sterven om zich onder de grond voor te bereiden op het volgende seizoen. Eigenlijk volgen deze meerjarigen dezelfde cyclus als vaste planten. Meerjarige bollen maken vaak deel uit van een totaalplan van meerjarige beplanting met een combinatie van vaste planten, heesters en bijvoorbeeld rozen. Soorten die hiervoor geschikt zijn, zijn onder andere bepaalde hyacinten-, tulpen- en narcissencultivars, en ook een aantal bijzondere bolgewassen. Elk jaar terug Verwilderingsbollen hebben nog iets meer te bieden dan de meerjarige bollen. Deze blijven namelijk net als de meerjarigen na de bloei in de grond en komen elk jaar terug. Daar komt nog eens bij dat ze zich steeds verder uitbreiden. Voorwaarde is wel dat ze onder de juiste licht- en luchtomstandigheden worden geplant. Verwilderingsbollen kunnen zelf prima de hoofdrol vervullen in een plantvak, maar ook uitstekend worden gecombineerd met bomen, heesters en bijvoorbeeld bodembedekkers. Narcissen, scilla s en leucojums komen in zo n setting goed tot hun recht. Bij deze natuurlijke toepassing, horen vooral gedempte kleuren, zoals pastels en wit. 5.3 eenjarigmeer jarigverwildering

35 Gras Bloembollen is bijzonder kunnen neutraal. op allerlei Juist daarom verschillende het manieren zich zo goed toegepast als ondergrond worden, voor afhan- leent bloembollen. kelijk van het In het uiteindelijke gras kunnen doel: allerlei variaties in bloembollen worden aangebracht: Eenjarigen van banen tot strepen en ruitvormen. als eenjarigen: Gras nodigt dit is meestal uit tot creativiteit. het geval wanneer bloembollen worden ingezet voor een massaal Juist kleureffect. omdat gras Denk zo daarbij overzichtelijk aan bloemperken en strak is, vormt met het een de opeenvolgende ideale basis voor bloei een van mooie krokussen beplanting en tulpen, bloembollen. aan zeeën van Zo is blauwe het mogelijk druifjes om of banen aan lange met aan linten leggen met grootkronige van éen soort narcissen. bloembollen Vooral in bloembollen met kleuren, sprekende dicht kleuren op elkaar (rood, geplant, geel, blauw) meerdere waardoor zijn voor vrolijke dit doel voorjaarslinten geschikt. ontstaan. Ook banen van een of meerdere soorten bloembollen in dezelfde kleur met enige tussenruimte geplant, geven een mooi effect. Alsof er een gekleurd waas over het gazon of grasveld ligt. Verrassende vormen Gras leent zich ook goed om daarin met fantasievormen te werken. Zo ontstaan verrassend gevormde plantvakken die bijvoorbeeld kunnen worden gevuld met een mengsel van bloembollen die achtereenvolgend bloeien. In een klassieke tuin komen ruitvormen gevuld met bloembollen in contrasterende kleuren goed tot hun recht. Terwijl strepen met bloembollen van een kleur in variabele lengtes en tussenruimtes juist een modern, grafisch effect geven. Stippen met kleur Wat te denken van stippen met bloembollen: mooie, gelijkvormige cirkels gevuld met bloembollen, fris afstekend tegen het groen van het gras. Mooi is het ook om borders te vullen met vroegbloeiende voorjaarsbloeiers die elk jaar weer terugkomen. Ook een mengsel van meerjarigen die elkaar in bloeitijd opvolgen, geeft een mooi effect, zeker in combinatie met het gras. Doordat de kleuren en vormen steeds veranderen, blijft de border boeiend om naar te kijken. Natuurlijk is het ook mogelijk om verwilderingsbollen in het gras te planten, kriskras over het grasveld of het gazon. Dat geeft een vrolijk, informeel effect. 5.4 i n g a z o n s engrasvelden

36 Een border met vaste planten en/of laagblijvende heesters leent zich uitstekend voor een combinatie met bloembollen. Net als de bloembollen zijn uitgebloeid, beginnen de vaste planten kleur te bekennen. Zo is er vanaf het vroege voorjaar veel moois te zien in de tuin. Er zijn verschillende mogelijkheden denkbaar voor bloembollen in combinatie met vaste planten en heesters. Zo kun je denken aan een eenmalige toevoeging, bijvoorbeeld voor een speciale gelegenheid zoals een huwelijksfeest of een lustrum. Of gewoon om te zien hoe dat uitpakt, bloembollen in zo n bijzondere combinatie. Met eenjarige bollen kun je naar hartelust experimenteren. Niet al te lang na het planten, kun je het resultaat al in volle glorie bewonderen. Ben je wat laat met het planten van bollen? Gebruik dan bolletjes die op pot zijn gekweekt en creëer daarmee in een mum van tijd een instant border. Kleurexplosie Een andere mogelijkheid is de aanwezige borderbeplanting te combineren met meerjarige bloembollen. Hierbij is het een kwestie van zoeken naar het juiste evenwicht tussen de bestaande beplanting en de te gebruiken bollen. Ga je voor een harmonieuze border in een kleurtoon, of kies je juist voor een bonte mengeling van kleuren? Spreid je de bloei over een langere periode, of moet het een grote kleurexplosie worden op een bepaald moment? Met bloembollen kun je veel verschillende keuzes maken. Informele sfeer Ook verwilderingsbollen lenen zich uitstekend voor een combinatie met vaste planten en heesters. Het fijne hiervan is dat de bollen elk jaar opnieuw opkomen. Zo n border vraagt dus weinig tot geen onderhoud. Het karakter van deze bollen past bij een wat meer informele sfeer, en kan bijvoorbeeld goed worden gecombineerd met bodembedekkers als brunnera, hypericum en geranium. Verwilderingssoorten die zich daar goed voor lenen, zijn bijvoorbeeld vroegbloeiende krokussen, chionodoxa, kleinbloemige narcissen en scilla s. 5.5 i n b o r d e r s

37 Bloemperken in de openbare ruimte zijn ideale locaties voor typische seizoensbeplanting zoals bloembollen. Zo kunnen voorjaarsbloeiers de toon zetten vanaf het vroege voorjaar, gevolgd door zomerbloeiers, met als hekkensluiter een aantal vrolijk gekleurde najaarsbloeiers. Want bloemperken moeten het vooral hebben van sprekende kleuren. Om optimaal gebruik te kunnen maken van de verschillende momenten waarop bloembollen tot bloei komen, is het handig om de bolgewassen in lagen te planten. We noemen dit ook wel lasagnebeplanting. De bovenste laag wordt vanzelfsprekend gevormd door de bollen die als eerste in bloei komen, zoals krokussen. Direct daaronder volgt een laag die iets later bloeit. Je zult zien: als de eerste laag nog in bloei staat, komt de volgende laag daar al voorzichtig doorheen. En als de eerste voorjaarsbloeiers zijn uitgebloeid, staat er een volledig nieuwe groep in bloei. Als je de samenstelling van bloembollen en planten goed uitkient, ben je beslist zes weken verzekerd van kleur. De border is continu in ontwikkeling en is dan ook een feest om naar te kijken. Natuur in optima forma! Zomerbloemen en zomerbloeiers Niet alleen vaste planten, bomen en heesters, maar ook eenjarige zomerbloemen zijn ideale partners voor zomerbloeiende bolgewassen. Ze moeten immers rond dezelfde periode de grond in, dus op dat moment kun je al de ideale indeling maken. Soorten die hiervoor erg geschikt zijn, zijn begonia, canna en dahlia, maar ook ornithogalum, tigridia en mirabilis lenen zich hier goed voor. Allemaal dankbare zomerbloeiers die het bloemperk net een andere twist geven, waardoor je er wel naar kunt blijven kijken. 5.6 inbloemperken

38 Om tussen bomen en struiken te kunnen gedijen, moeten bloembollen gemakkelijk aan hun lot overgelaten kunnen worden. Op deze plekken in de tuin of het park moeten zij zich immers zien te redden tussen vaak machtige concurrenten uit de natuur. Als de bomen en struiken nog kaal zijn, springen kleuren snel in het oog. Daarom is het aan te raden om op deze plekken voorjaarsbloeiende bolgewassen te gebruiken: die komen daar het best tot hun recht. Verwilderingsbollen vragen het minste onderhoud, en zijn dan ook het meest geschikt op deze locaties. Door een mix van verschillende soorten te gebruiken die elkaar in bloei opvolgen, in wisselende groottes, vormen en kleuren, kan een zeer gevarieerd beeld worden gecreëerd. Het leuke van verwilderingsbollen is onder andere dat ze zichzelf elk jaar vermeerderen. De bloei wordt dan ook ieder jaar uitbundiger, waardoor het plaatje alleen maar mooier wordt. Het is ook niet voor niets dat we ons in de winter alweer verheugen op het voorjaar. 5.7 t u s s e n bomenenstruiken

39 Ben Bloembollen je vergeten kunnen bollen te op planten? allerlei verschillende een paar manieren hoeken toegepast op het terras worden, verfraaid af- Moeten er worden? hankelijk Is het van balkon het uiteindelijke kaal en ongezellig? doel: Met een paar bakken of potten gevuld met bloembollen Eenjarigen zorg je in een handomdraai voor kleur als eenjarigen: en sfeer. dit is meestal het geval wanneer bloembollen worden ingezet voor een massaal Bloembollen-op-pot kleureffect. Denk daarbij (kant en aan klaar) bloemperken worden met tegenwoordig een opeenvolgende zo veel bloei toegepast, van krokussen dat ze niet en meer tulpen, zijn aan weg zeeën te denken. van blauwe Vanaf druifjes het vroege of aan voorjaar lange linten worden met kant grootkronige en klare bloembollen narcissen. Vooral op pot bloembollen aangeboden. met Een, sprekende twee, drie kleuren Het (rood, is lente! geel, Niet blauw) in de zijn laatste voor plaats dit doel vanwege geschikt. het gemak en de eenvoud. Bovendien bieden bakken en potten veel ruimte voor een creatieve invulling. Zo kun je verrassende hoekjes creëren, elk met een eigen sfeer. Belangrijk is wel dat de beplanting windbestendig is, de stelen moeten dus niet al te lang zijn. Compact is hier het credo. Naast krokus en blauwe druif zijn laagblijvende tulpen, kleinkronige narcissen, scilla en chionodoxa bijzonder geschikt voor gebruik op pot. Bollenlasagne Met bollen-op-pot zijn tal van variaties mogelijk. Zo kun je een pot of schaal volplanten met een soort, of juist meerdere soorten in een pot zetten die elkaar in bloei opvolgen. Volgens het lasagnesysteem komen de bollen die het eerst bloeien dan bovenop, gevolgd door de bollen die iets later aan bod komen. Helemaal onderop liggen de bollen die als laatste bloeien. Zo kan een pot met bloembollen wekenlang voor kleur zorgen in de tuin of op het balkon. Minituintjes Een andere mogelijkheid zijn de zogenoemde minituintjes, waarbij potten en bakken worden gevuld met vroegbloeiende heesters in een onderbeplanting van instant bolletjes en tweejarigen. De heesters en tweejarigen zoals violen en myosotis blijven gemakkelijk zo n zes tot acht weken mooi. De bolletjes moeten tussentijds wel een keer vervangen worden. Deze moeite wordt echter ruimschoots beloond door het geweldige bloeiende resultaat. 5.8 i n b a k k e n e n p o t t e n

40 Instant beplanting Wie voor snelle groei en bloei gaat, kiest voor instant beplanting: bollen die op potjes zijn gebroeid en voorgekweekt. Zodra de spruiten zichtbaar worden, kunnen ze als plantjes in de pot worden gezet. Vlak daarna staat de pot dan al volop in bloei. Ook hierbij valt weer veel te kiezen: veel bollen van een soort in verschillende kleuren, of juist allemaal bollen in een kleur, bollen die na elkaar bloeien, of een groei-explosie op een bepaald moment. Met bloembollen zijn tal van variaties en mogelijkheden denkbaar. 5.9 i n s t a n t beplantingen

41 5.10 i n s t a n t b e p l a n t i n g e n

42 De bodem is de basis voor de groei en bloei van bloembollen. De grondsoort, structuur en bemesting zijn bepalend voor de groeikracht van de bol. En hoewel bloembollen in veel grondsoorten gedijen, hebben ze het op de ene plek meer naar hun zin dan op de andere plek. De grondsoort en de bijbehorende eigenschappen zijn dan ook belangrijke uitgangspunten bij de opzet van een beplantingsplan. Om de bol voldoende zuurstof te geven, moet de grond goed losgemaakt zijn. En om een goede voedingsbodem te kunnen zijn voor bollen moet de bodem sowieso beschikken over een goede structuur, een goede afwatering, een voldoende laag zoutgehalte, een zuurgraad van bij voorkeur tussen de 5,5 en 7 hebben en vrij van ziekten zijn. Als de zuurgraad van de grond te laag is, is het raadzaam om tegelijk met het planten van de bollen wat kalk te strooien. Een te hoge zuurgraad zwak je juist af door wat turfmolm aan de grond toe te voegen. Drie grondsoorten zijn geschikt voor bloembollen: klei, zand en veen. Klei: zware grond We noemen klei wel zware grond omdat het een vaste structuur heeft. Klei bestaat uit heel kleine deeltjes die dicht op elkaar zitten. Vergeleken met zand, is klei slecht waterdoorlatend, waardoor in natte tijden gewassen eerder verdrinken. In droge tijden houdt klei het water juist langer vast. Bovendien heeft kleigrond minder last van uitspoeling, waardoor voedingsstoffen voor bijvoorbeeld bloembollen behouden blijven. Door de grond te voorzien van organisch materiaal zoals compost blijft de bovengrond luchtig, waardoor de wortels van de bloembollen voldoende zuurstof krijgen. Als de bollen onvoldoende zuurstof krijgen, sterven ze af zonder op te komen grondsoorten

43 = Zand: Bloembollen losse deeltjes kunnen op allerlei verschillende is een manieren verzameling toegepast van grote worden, deeltjes af- die Zand los hankelijk op elkaar van zijn gestapeld. het uiteindelijke Bloembollen doel: op zandgrond hebben nooit last van zuurstofgebrek. Droogte Eenjarigen kan wel een probleem zijn, zand houdt immers als eenjarigen: geen water dit is vast. meestal Daarom het is geval het ook wanneer verstandig bloembollen om, worden voordat ingezet de bloembollen voor een massaal de grond kleureffect. in gaan, Denk eerst daarbij wat organisch aan bloemperken materiaal met door een opeenvolgende grond te werken bloei en van tijdens krokussen de droge en periode tulpen, regelmatig aan zeeën water van blauwe te geven. druifjes Omdat of aan voedingsstoffen lange linten met gemakkelijk grootkronige wegspoelen, narcissen. Vooral is het bovendien bloembollen zaak met om sprekende elk voorjaar kleuren te mesten (rood, met geel, een blauw) mengmeststof. zijn voor dit doel geschikt. Veen: samengeperst Veen bestaat uit samengeperste plantenresten. Lang geleden hebben dode planten moerassen opgevuld met halfverrotte resten. In de loop der jaren is zo veen ontstaan. We vinden deze grondsoort in voormalige moerasgebieden. Anders dan zand, houdt veen water vast, het werkt als een spons. Veengrond is dan ook drassig. Voor oppervlakkig wortelende gewassen, zoals bloembollen, zijn de natte en droge periodes zwaar. Daarom adviseren wij zoveel mogelijk om niet op veen te planten. De ideale plek Niet alleen tijdens de bloei, ook daarvoor en daarna is de standplaats van belang voor de bloembol. Direct na de bloeiperiode vormt de bloembol namelijk nieuwe bollen. Hiervoor is het van belang dat het gewas in de periode na de bloei zijn blad behoudt en voldoende zonlicht krijgt. Zo doet de bloembol energie op voor de ondergrondse groei. Bloembollen kunnen dus beter niet worden geplant onder groenblijvende bomen, heesters of loofbomen die al vroeg in het seizoen blad krijgen. De meeste bloembollen gedijen het best op zon- en halfschaduwlocaties grondsoorten

44 In een voor bloembollen goede grond, gedijt het gewas beter. Dat is logisch. Maar, hoe zorg je voor goede grond? En hoe ga je vervolgens te werk bij het planten van bloembollen? Belangrijke hulpmiddelen om de grond te verbeteren, zijn dierlijk mest en compost. Dierlijk mest Niet alleen bevat dierlijk mest meer voedingsstoffen dan compost, het houdt ook de bodemstructuur en het bodemleven in stand. Dierlijk mest is behalve vers ook in korrelvorm te koop. Verse mest moet eerst een beetje verteren voordat het voedingsstoffen afgeeft. Het moet ondiep op zo n tien tot vijftien centimeter worden ondergespit. Op kleigrond kan dierlijk mest het beste in het najaar worden toegediend, terwijl voor tuinen met zandgrond juist het voorjaar het meest geschikte moment is. Compost: nog beter Ook compost brengt voedingsstoffen in de grond, verbetert de structuur van de bodem en houdt het bodemleven gezond. Daarmee bouwt de plant meer weerstand op tegen schadelijke bacteriën en schimmels. Compost helpt zanderige grond beter bewerkbaar te maken en vocht vast te houden. Door een deel zand en een deel compost door klei heen te werken, wordt te vette grond beter bewerkbaar en luchtdoorlaatbaar. Uiteindelijk blijkt compost dan ook een effectievere grondverbeteraar te zijn dan dierlijk mest. Let wel op: te veel compost is niet goed. Bij een te grote dosering kunnen wortels verbranden grondsoorten

45 En Bloembollen nu: planten! kunnen op allerlei verschillende kunt bloembollen manieren toegepast op allerlei manieren worden, planten. af- Je Zo hankelijk kun je de van bollen het evenwichtig uiteindelijke verdelen doel: over de ruimte waar je ze wilt planten. Leg de bollen op de juiste Eenjarigen afstand, dat voorkomt verrassingen aan het einde als eenjarigen: van de border. dit is Voordat meestal je het de geval bollen wanneer uitlegt, moet bloembollen de grond worden tot zo n ingezet 25 centimeter voor een diepte massaal goed worden kleureffect. losgemaakt. Denk daarbij Daarna aan kun bloemperken je ze eenvoudig met planten een opeenvolgende en kunnen bloei bollen van gemakkelijk krokussen wortels en vormen. tulpen, aan zeeën van blauwe druifjes of aan lange linten met grootkronige narcissen. Vooral De bloembollen gemakkelijkste met sprekende methode is kleuren die van (rood, het verhoogde blauw) plantbed. zijn voor dit Leg doel de geschikt. bollen uit en dek ze af geel, met een laag van zo n tien tot vijftien centimeter grond. Hark het plantbed na het planten gelijkmatig aan en breng eventueel een afdeklaag van organisch materiaal aan van zo n twee tot drie centimeter. Dat voorkomt bevriezing, uitdroging en dichtslaan van de grond. Kies je voor een natuurlijker karakter? Dan kun je de bollen het beste strooien. Daar waar ze vallen, worden ze geplant. Je kunt bloembollen ook in het gras planten. Per groepje bollen lift je een stuk grasmat en na het planten van de bollen dek je het plantgat daarmee weer af. Even goed aanstampen en na een paar dagen is al niks meer te zien van de plantactie. Etage- of lasagnebeplanting zorgt voor een langere bloeiperiode, doordat bollen met achtereenvolgende bloeiperiodes in lagen worden geplant. De laatst bloeiende bloembollen worden het diepst geplant en de allereerste voorjaarsbloeiers komen in de bovenste laag. Deze methode kan zowel in de grond als in bakken en op potten worden toegepast. Wanneer en hoe Voor een optimaal bloeiresultaat is het zaak om de bollen op het juiste moment te planten. Voor bloembollen die vroeg bloeien van januari tot en met maart is de periode van september tot en met oktober het aangewezen tijdstip om te planten. Bloembollen die bloeien van maart tot en met mei kunnen het beste van oktober tot en met november worden geplant. Vuistregel voor de juiste plantdiepte is minimaal tweemaal de hoogte van de bol, met een minimum van vijf centimeter. Plant de bollen niet te ondiep want dit geeft een slechte beworteling. Daardoor komen de bollen ongelijk op en zien ze er kort en mager uit. Plant ze echter ook niet te diep. Dan kunnen de bollen gaan rotten, en kan het gewas verlaat opkomen p l a n t e n

46 Het fijne van bloembollen is dat ze relatief onderhoudsarm zijn. Eenjarige bollen vragen zelfs helemaal geen verzorging. Meerjarige bloembollen hebben wel wat mest nodig, maar daarmee houdt het dan ook wel op. Een ideaal gewas voor de tuin dus. Eenjarige bloembollen hebben geen extra bemesting nodig, die hebben alles wat ze nodig hebben al opgeslagen in de bol. Meerjarige bollen onttrekken veel voedingsstoffen aan de grond. Deze bollen hebben dan ook aanvullende bemesting nodig. In het groeiseizoen is kunstmest de beste keuze: dit bevat precies de juiste verhouding en concentratie voedingsstoffen. Bovendien lost het gemakkelijk op waardoor de planten het goed kunnen opnemen. Gebruik kunstmest niet buiten het groeiseizoen: dan spoelt het uit en gaan de voedingsstoffen verloren. Strooi ook niet te veel kunstmest want een te snelle groei leidt tot zwakke planten, die vervolgens een gemakkelijk slachtoffer zijn voor ziektes en plagen. Planten kunnen bovendien verbranden door overbemesting. Verwildering Bloembollen die uit zichzelf vermeerderen, staan op hun natuurlijke standplaats en hebben geen extra mest nodig. De natuur is hier in balans: de grondsoort, structuur, waterhuishouding en beplanting sluiten op elkaar aan. Bijmesten gebeurt dan alleen als bijvoorbeeld uit de kleur van het blad blijkt dat er een gebrek is aan een bepaalde voedingsstof. Om goed aan te sluiten bij de omgeving waarin de bloembollen groeien, moet deze meststof organisch zijn. Bij voorkeur vindt deze langzaam werkende bemesting in de late winterperiode plaats, vlak voordat de bloembollen boven de grond komen verzorging

47 Verrijken met mest Bloembollen voor meerjarenbeplanting en verwildering in borders en onder heesters, hebben baat bij een jaarlijkse bemesting op het moment dat de neuzen zichtbaar worden in februari/maart. Een gift van 2 kg NPK per 100 m 2 doet wonderen. Indien U dit in 2 keer geeft met een week tussentijd kunnen de bollen dit gedoseerd opnemen. Bij het gebruik van bloembollen als kuipplant is het van belang om de potgrond te verrijken met mest, bij voorkeur in de vorm van voedings-tabletten. De voedingsstoffen worden langzaam afgegeven aan de wortels en de plant heeft voor minstens vier weken voedsel. Bloembollen in gras Gras waarin bloembollen zijn geplant, mag pas zo n zes tot acht weken na de bloeiperiode worden gemaaid. Dan zijn alle bovengrondse delen afgestorven en heeft eventueel zaad de gelegenheid gekregen om te rijpen. Koppen en clusters De meeste bolbloemen hoeven niet gekopt te worden. Zaaddozen van botanische tulpen, Frittilaria en Allium kunnen decoratief zijn en hebben een toegevoegde waarde. Meerjarige langstelige tulpen moeten wel gekopt worden om te voorkomen dat alle energie wordt gestoken in het vormen van zaaddozen in plaats van het vormen van nieuwe bollen. Met het wegnemen van uitgebloeide bloemblaadjes is er geen gevaar dat deze tussen de bladoksels vallen en in vochtige periodes oorzaak kunnen zijn van schimmels. Belangrijk is ook dat bloembollen die zich snel voortplanten niet al te grote clusters gaan vormen. Dat belemmert de individuele bolgroei. Beter is het om de aan elkaar gegroeide bollen op te graven nadat het gewas is afgestorven, te splitsen en in kleinere hoeveelheden te herplanten. Ziekten en schimmels Bodemziektes en levende organismen kunnen bloembollen aantasten in hun groeiproces. Door te kiezen voor het juiste uitgangsmateriaal, de juiste plantlocatie en een goede verzorging zult u meer plezier beleven aan bloembollen. Als bijv. meerjarenbloeiers op vochtige of donkere plekken tijdens de bloei bruine punten aan het blad vertonen is de kans groot dat het gaat om Botrytis. Dit blad kan het best worden weggesneden voordat het eventuele buurplanten aantast. Voor meer informatie hierover: verzorging

48 Bepaal eerst de uitstraling Bepaal eerst de uitstraling die de beplanting moet krijgen en of het een éénjarige of meerjarige of verwilderingstoepassing betreft. Daarnaast wordt het assortiment sterk bepaald door de eerder genoemde factoren als locatie, grondsoort en temperatuur- en lichtomstandigheden. Eenjarigen Eénmalig kleureffect. Voor deze toepassing worden vooral tulpen, hyacinten, narcissen en de meer bekende bijzondere bolgewassen als blauwe druifjes gebruikt. Meerjarigen Voor meerjarenbloei heeft het Internationaal Bloembollen Centrum in twee proefperiodes en in verschillende klimaatzones bepaald welke bloembollen vooral geschikt zijn voor de meerjarentoepassing in beplantingsvakken. Een uitgebreide lijst van variëteiten en geschiktheid per klimaatzone kunt u vinden op Verwildering De grond, waterhuishouding en lichtinval zijn vooral van belang als het een meerjaren- of verwilderingsaanplant betreft. Bloembollen voor verwildering staan bij voorkeur op een locatie waar de natuurlijke standplaats van de bol wordt benaderd. Het resultaat is een zeer natuurlijke beplanting. Daarbij is een variatie mogelijk van droge plekken in open, zonnig terrein tot vochtige meer beschaduwde plekken onder bomen en heesters. 6.1 productkeuze

49 Bij vijvers, natte groenstroken Fritillaria meleagris (kievitsbloemetje) Arum italicum (aronskelk) Leucojum (voorjaarsklokje, zomerklokje) Camassia (indianenbloem) Bosachtige situaties Allium ursinum (daslook), Anemone nemorosa (bosanemoon), Anemone ranunculoides (voorjaarsanemoon), Arum italicum (aronskelk), Colchicum, Convallaria majalis, Corydalis cava (holwortel), Corydalis solida, Cyclamen, Eranthis, Galanthus (sneeuwklokje), Hyacinthoides non-scripta (wilde hyacint), Ornithogalum. In borders en gazons Crocus Chionodoxa (sneeuwroem) Galanthus (sneeuwklokje) Scilla (sterhyacint) vroegbloeiende narcissen zoals February Gold Jack Snipe Peeping Tom Tête-à-Tête 6.2 toepassingen

50 Aantallen per m 2 Het aantal bloembollen per m 2 is sterk afhankelijk van het type beplanting dat u voor ogen heeft. Wij hebben voor u de gemiddelde aantallen voor een paar hoofdproducten per type beplanting in kaart gebracht. Tentoonstellingen Openbaar groen Combinatie beplantingen en evenementen (in de border) Voorjaar Allium grootbloemig Allium kleinbloemig Anemone blanda Chionodoxa Crocus grootbloemig Crocus botanisch Fritillaria meleagris Fritillaria imperialis Galanthus Hyacinthoides hispanica Hyacint multiflora Hyacint Leucojum Muscari Narcis grootbloemig Narcis kleinbloemig Puschkinia Scilla Tulp langstelig Tulp botanisch Tentoonstellingen Openbaar groen Combinatie beplantingen en evenementen (in de border) Zomer Anemone coronaria Canna Crocosmia Dahlia tot 50 cm hoog Dahlia 50 tot 150 cm hoog Eucomis Gladiolus grootbloemig Gladiolus kleinbloemig Lilium aziaat Lilium oriental Lilium longiflorum Zantedeschia * De informatie over het gehele bloembollenassortiment kunt u vinden in de speciaal ontwikkelde picture boeken die u bij het IBC kunt aanvragen. Telefoon: of kijk op onze website aantallenperm 2

51 Best of the Best in klimaatzones Naar aanleiding van een uitgebreid praktijkonderzoek kunnen we stellen, dat er een lijst met succesbollen kan worden samengesteld per klimaatzone. De proefbeplantingen hebben plaatsgevonden in Europese klimaatzones, waarbij één kanttekening geplaatst moet worden die voor alle klimaatzones van kracht is: tulpen en bijzondere bolgewassen hebben moeite met een lage ph (veengrond) en/of vochtige (koude) grond in de zomer. Voor meer informatie over de klimaatzones in Noord-Amerika verwijzen wij u naar onze website, klimaatzones

52 Koud klimaat Een koud klimaat kent de volgende kenmerken: In de winter kan de temperatuur zakken tot ca. -20 C (-4 F, is gelijk aan temperatuur zone 5/6). De winter is lang en gaat veelal gepaard met veel sneeuwval. Het voorjaar is kort. De zomers zijn warm en droog. De volgende tulpen zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Couleur Cardinal Golden Apeldoorn Parade Showwinner Don Quichotte Orange Emperor Purissima Toronto De volgende narcissen zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Barret Browning White Lion Cassata Carlton Exception Dutch Master Golden Ducat February Gold Ice King Flowerdrift Las Vegas Fortissimo Mount Hood Gigantic Star Orangery Golden Harvest Pink Charm Ice Follies Recurvus Jack Snipe Salome Jetfire Spellbinder Manly Tahiti Obvallaris Peeping Tom Primeur Rip van Winkle Standard Value Tête-à-Tête De volgende hyacinten zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Atlantic Anna Liza Blue jacket City of Haarlem Fondant Blue Pearl Jan Bos Gipsy Queen Anna Marie White Pearl Carnegie De volgende bijzondere bolgewassen zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Crocus* Flower Record Crocus Pickwick Crocus tommasinianus Erythronium Pagoda Scilla mischtschenkoana Scilla siberica Chionodoxa Anemone blanda Iris bulcharica Iris hollandica Puschkinia Allium* Muscari* * Van deze groep zijn de meeste cultivars geschikt voor dit klimaat klimaatzone k o u d k l i m a a t

53 Gematigd klimaat Een gematigd klimaat kent de volgende kenmerken: In de winter kan de temperatuur zakken tot ca. -10 C (14 F, is gelijk aan temperatuur zone 7/8). Het voorjaar is lang. De zomers zijn gematigd met regelmatig neerslag. De volgende tulpen zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Ad Rem Spring Green Candela Toronto Don Quichotte linifolia Maureen turkestanica Mount Tacoma Ballade Orange Bouquet Cape Cod Oriental Beauty Golden Apeldoorn Purissima Menton Negrita Orange Emperor Parade Shirley Spring Song White Triumphator tarda De volgende narcissen zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Accent Actea Barret Browning Bridal Crown Carlton Cassata Exception Cheerfulness Gigantic Star Dutch Master Ice King February Gold Las Vegas Flowerdrift Mount Hood Fortissimo Orangery Geranium Pink Charm Golden Ducat Primeur Ice Follies Rip van Winkle Jack Snipe Standard Value Jetfire Sweetness Manly Tête-à-Tête Obvallaris Peeping Tom Pipit Recurvus Salome Spellbinder Sundisc Tahiti White Lion De volgende hyacinten zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Delft Blue City of Haarlem Pink Pearl Fondant Splendid Cornelia White Pearl De volgende bijzondere bolgewassen zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Crocus Flower Record Crocus Pickwick Crocus tommasinianus Erythronium Pagoda Muscari* Anemone Blanda Scilla mischtschenkoana Scilla Siberica Allium* Camassia Chionodoxa Iris hollandica Iris bucharica Puschkinia * Van deze groep zijn de meeste cultivars geschikt voor dit klimaat klimaatzone gematigdklimaat

54 Warm klimaat Een warm klimaat kent de volgende kenmerken: In de winter kan de temperatuur zakken tot ca. -5 C (23 F, is gelijk aan temperatuur zone 8/9). De zomers zijn warm en droog. De volgende tulpen zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Ad Rem Ballade Candela Cape Cod Menton Golden Apeldoorn Purissima Shirley Showwinner Spring Green Toronto Linifolia turkestanica Couleur Cardinal De volgende bijzondere bolgewassen zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Camassia cusickii Iris hollandica Iris bucharica Allium* Ixia Ipheion Anemone de Caen Anemone St. Brigid * Van deze groep zijn de meeste cultivars geschikt voor dit klimaat De volgende narcissen zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Accent Actea Barret Browning Bridal Crown Carlton Cassata Cheerfulness February Gold Dutch Master Flowerdrift Gigantic Star Fortissimo Hillstar Geranium Ice Follies Golden Ducat Las Vegas Ice King Peeping Tom Orangery Primeur Pink Charm Standard Value Spellbinder White Lion Sweetness De volgende hyacinten zijn een goede keuze in een combinatiebeplanting met vaste planten voor meerjarenbloei: Atlantic City of Haarlem Delft Blue Fondant Pink Pearl White Pearl Multiflora White Multiflora Blue klimaatzone w a r m k l i m a a t

55 Succes buurplanten Overzicht van de vaste planten die als beste begeleidende planten uit het onderzoek komen. Daarbij moet wel de aantekening gemaakt worden dat niet alle vaste planten als buurplanten uitgetest zijn, maar alleen degene die op de diverse locaties aanwezig waren. Voor tulpen en narcissen is een aantal van 20 vaste planten opgenomen, voor hyacinten en bijzondere bolgewassen 10. Deze lijsten zijn verre van compleet, er is uiteraard nog veel meer mogelijk. Onderstaande vaste planten kwamen er echter op meerdere locaties en in verschillende klimaatomstandigheden goed uit. Goede begeleidende planten Buurplanten voor tulpen Geschikt zijn vooral die soorten, die in het voorjaar vrij snel hoogte krijgen en een redelijke hoeveelheid blad vormen, waardoor het afstervende loof van de tulpen aan het zicht onttrokken wordt. Amsonia Dicentra Geranium Helianthus Inula Kalimeris Thalictrum Thermopsis Veronica longifolia Veronicastrum Buurplanten voor hyacinten Alchemilla Geranium Hosta Nepeta Salvia Teucrium Buurplanten voor narcissen Geschikt zijn vooral die soorten, die in het voorjaar vrij snel hoogte krijgen en een redelijke hoeveelheid blad vormen, waardoor het afstervende loof van de narcissen aan het zicht onttrokken wordt. Alchemilla Brunnera Chelone Darmera Geranium Hemerocallis Hosta Ligularia Lysimachia punctata/ciliata/clethroides Bij narcissen was het moeilijk kiezen. Bovengenoemde lijst van vaste planten is slechts een greep uit het grote sortiment vaste planten dat heel geschikt is voor de combinatie met narcissen. Met andere woorden: narcissen kunnen de concurrentie van vaste planten goed aan. Buurplanten voor bijzondere bolgewassen Aruncus Astilbe Bergenia Geranium Hemerocallis Heuchera Lamium orvala klimaatzone b u u r p l a n t e n

56

57 Bloembollen in tuinen en parken, inspiratie & informatie Concept, design en realisatie: KopArt, Amstelveen