aanvullende algemene vorming

Transcriptie

1 aanvullende algemene vorming dagopleiding en e-learningtraject schooljaar Campus Diest Boudewijnvest DIEST [email protected]

2 Inhoudsopgave 1. VOORWOORD OVER DE OPLEIDING ZELF WAAROM KIEZEN VOOR DEZE OPLEIDING? TOELATINGSVOORWAARDEN ORGANISATIE STRUCTUURSCHEMA EN INHOUDEN KOSTPRIJS DIPLOMEERBARE OPLEIDINGEN BINNEN CVO DE ORANJERIE SECRETARIAATSMEDEWERKER BOEKHOUDKUNDIG BEDIENDE MEDISCH ADMINISTRATIEF BEDIENDE BEGELEIDER IN DE (BUITENSCHOOLSE) KINDEROPVANG ZORGKUNDIGE SCHOONHEIDSSPECIALIST ZELFSTANDIG GESPECIALISEERD VOETVERZORGER KAPPER MECANICIEN PERSONEN- EN LICHTE BEDRIJFSWAGENS FIETSENMAKER + MECANICIEN BROMFIETSEN EN TUINMATERIAAL MEUBELMAKER BUITENSCHRIJNWERKER STUDIEVERKORTING DOOR VRIJSTELLINGEN ALGEMEEN KADER VRIJSTELLING OP BASIS VAN EVK VRIJSTELLING OP BASIS VAN EVC AANVRAAG EN MOTIVATIE EVALUATIE DE ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING MOODLE INLOOPPERIODE / KICK-OFF INTENSIEVE DAGOPLEIDING (1 SCHOOLJAAR) GESPREIDE DAGOPLEIDING (2 SCHOOLJAREN) E-LEARNINGTRAJECT (1 SCHOOLJAAR) LESSENROOSTERS Pagina 2 van 59

3 8.1. INTENSIEVE DAGOPLEIDING (1 SCHOOLJAAR) GESPREIDE DAGOPLEIDING (2 SCHOOLJAREN) E-LEARNINGTRAJECT (1 SCHOOLJAAR) AFSPRAKEN AANWEZIGHEDEN EVALUATIES / TAKEN ALGEMEEN STAP VOOR STAP INFOMOMENTEN ALGEMENE INFORMATIEBROCHURE INSCHRIJVING EN BETALING MOTIVATIE AANVRAAG VRIJSTELLINGEN DOELSTELLINGEN PER MODULE MODERNE VREEMDE TAAL (ENGELS OF FRANS) WISKUNDE INFORMATIE- EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE WETENSCHAPPEN MAATSCHAPPIJ, CULTUUR, ORGANISATIE EN SAMENWERKING NEDERLANDS Pagina 3 van 59

4 1. VOORWOORD Beste cursist(e) Tweedekansonderwijs wil volwassenen voorbereiden om een diploma secundair onderwijs te behalen. Dus Heb je vroeger je diploma niet behaald? Heb je een beroepsopleiding gevolgd zonder zevende jaar? Of was je niet geslaagd in je laatste jaar? Dan bieden deze opleidingen je alle kansen. In CVO De Oranjerie word je persoonlijk begeleid door ervaren lesgevers, die niet alleen vakken onderwijzen, maar ook studiebegeleiding geven. Je zal vlug merken dat wij een eigen manier van werken hebben, die verschilt van de manier van werken in het gewone onderwijs en dat wij méér zijn dan gewoon maar lesgevers. Om een diploma secundair onderwijs te behalen, volg je de aanvullende algemene vorming gecombineerd met een beroepsgerichte opleiding. Binnen het aanbod van CVO De Oranjerie zijn combinaties mogelijk met heel wat beroepsgerichte opleidingen: boekhoudkundig bediende secretariaatsmedewerker medisch administratief bediende begeleider in de (buitenschoolse) kinderopvang zorgkundige schoonheidsspecialist zelfstandig gespecialiseerd voetverzorger kapper mecanicien personen- en lichte bedrijfswagens fietsenmaker + mecanicien bromfietsen en tuinmateriaal meubelmaker buitenschrijnwerker speciaal traject kok in samenwerking met VDAB Je kan deze aanvullende algemene vorming overdag volgen of in een e-learningtraject, enkel op de campus in Diest. Een combinatie van de verschillende trajecten behoort ook tot de mogelijkheden. De opleiding is ingedeeld in modules. Afhankelijk van wat je al kan en hebt behaald, kan je voor bepaalde modules vrijstellingen verkrijgen. Je ontvangt een deelattest per behaalde module. Na het behalen van alle deelattesten, ontvang je een certificaat aanvullende algemene vorming. Als je dit certificaat combineert met een certificaat van een beroepsgerichte opleiding, dan behaal je een diploma secundair onderwijs. Dit diploma is erkend door de Vlaamse Gemeenschap en geeft je toegang tot het hoger onderwijs of de universiteit. Geïnteresseerd? Lees dan rustig verder. Aarzel niet om contact op te nemen of langs te komen voor meer informatie. Met vriendelijke groeten Isabelle Waeytens trajectbegeleider TKO coördinator aanvullende algemene vorming [email protected] Caroline Suys coördinator e-learningtraject [email protected] Pagina 4 van 59

5 2. OVER DE OPLEIDING ZELF 2.1. WAAROM KIEZEN VOOR DEZE OPLEIDING? Algemene vorming is voor iedereen belangrijk, ongeacht je doel, of je nu wil instappen in een specifiek beroep, wil doorstromen naar het hoger onderwijs of wil werken aan je persoonlijke ontwikkeling. In combinatie met een beroepsgerichte opleiding leidt aanvullende algemene vorming tot een diploma secundair onderwijs. Dit vergroot je kansen op de arbeidsmarkt en geeft je toegang tot andere functies of betere voorwaarden. Het opent ook de deur naar hogere studies. Los van de diplomering heeft aanvullende algemene vorming een grote meerwaarde omwille van de basisvaardigheden die je ermee verwerft, zoals leren organiseren, leren samenwerken TOELATINGSVOORWAARDEN Je moet 18 jaar zijn op het moment van je inschrijving. Als de inschrijving plaatsvindt tussen 1 september en 31 december, dan moet je 18 worden ten laatste op 31 december van hetzelfde kalenderjaar ORGANISATIE Het schooljaar start op maandag 1 september 2014 en eindigt op dinsdag 30 juni Het is onderverdeeld in twee semesters. Je kan het certificaat behalen in één jaar tijd (overdag of in een e-learningtraject) of in twee jaar tijd (overdag). In het e-learningtraject ga je zelfstandig aan het werk via het leerplatform Moodle. Voor elk vak volg je elke week de theorie en maak je de oefeningen of digitale testen tegen de voorziene deadline. Als je voor bepaalde modules recht hebt op een vrijstelling op basis van een eerder behaald attest / certificaat / rapport of er een vrijstelling voor behaalt via een proef, dan kan je de opleidingsduur verkorten of de opleiding minder zwaar maken. Sommige modules worden in gecombineerd onderwijs gegeven. Dit houdt in dat je een deel van de leerstof op zelfstandige basis verwerkt in de vorm van taken en opdrachten. Dit kan je thuis doen of in het open leercentrum. Het aandeel afstandsonderwijs varieert van 25 % tot 95 %. Voor de intensieve dagopleiding (certificaat op 1 schooljaar) is het aandeel afstandsonderwijs voor alle modules vastgelegd op minimum 50 %. In het e-learningtraject (certificaat ook mogelijk op 1 schooljaar) bedraagt het aandeel afstandsonderwijs 95 %. In de gespreide dagopleiding (certificaat op 2 schooljaren) worden enkele modules aangeboden met afstandsonderwijs. Pagina 5 van 59

6 2.4. STRUCTUURSCHEMA EN INHOUDEN De opleiding aanvullende algemene vorming bestaat uit 18 modules. Je kan kiezen tussen een minimum- en een verbredingstraject. Het minimumtraject bereidt je voor op het werkveld; terwijl het verbredingstraject je voorbereidt op doorstroom naar het hoger onderwijs. 1/2 1/2 1/2 20 Informatie- en communicatietechnologie M1 20 Informatie- en communicatietechnologie U Maatschap., Maatschap., Cult. en Cult. en Samenwerk. M Samenwerk. U 40 Moderne Vreemde Talen M1 40 Moderne Vreemde Talen U1 20 Informatie- en communicatietechnologie M2 1/2 20 Informatie- en communicatietechnologie U2 40 Maatschappij M 1/2 40 Maatschappij U 40 Moderne Vreemde Talen M2 40 Moderne Vreemde Talen U2 1/2 1/2 20 Informatie- en communicatietechnologie M3 20 Informatie- en communicatietechnologie U3 Cultuur M Cultuur U 40 Moderne Vreemde Talen M3 40 Moderne Vreemde Talen U3 ½ Organisatie en Organisatie en Samenwerking Samenwerking M U 40 Moderne Vreemde Talen M4 40 Moderne Vreemde Talen U4 Aanvullende algemene vorming 780 Lt 40 Wiskunde Basis 40 Nederlands Basis 80 Wiskunde M1 1/2 1/2 80 Wiskunde U1 40 Wetenschappen M 1/2 40 Wetenschappen U 80 Nederlands M1 1/2 1/2 80 Nederlands U1 40 Wiskunde M2 40 Wiskunde U2 80 Nederlands M2 80 Nederlands U2 Wij stellen een standaard leertraject voorop, maar je kan steeds zelf kiezen welke modules je per schooljaar wenst te volgen en in welk traject. Zo bepaal je zelf de duur en de intensiteit van de opleiding. In bepaalde modules kan je pas instappen wanneer je de voorgaande module hebt behaald. Dit geldt voor de modules waar pijltjes tussen staan (zie structuurschema). In de aanvullende algemene vorming is dat het geval voor de moderne vreemde talen, Frans of Engels. Als je dus pas inschrijft wanneer de eerste module van de moderne vreemde taal voorbij is, dan zal je een toelatingsproef moeten doen. Via een dergelijke proef gaat de lesgever na of je over voldoende voorkennis beschikt om in te stappen in de vervolgmodule. Deze proef bestaat uit een schriftelijk en een mondeling gedeelte. De lesgever stelt van deze proef een proces-verbaal op dat door de directeur wordt ondertekend. In de bijlage (zie rubriek 12) vind je een overzicht van alle doelstellingen per module. Pagina 6 van 59

7 2.5. KOSTPRIJS Voor de opleiding aanvullende algemene vorming betaal je geen inschrijvingsgeld. Je betaalt enkel het cursusmateriaal. Je betaalt bij de inschrijving. Betalen kan contant, via bancontact of met opleidingscheques. Je vindt alle informatie over opleidingscheques in de algemene informatiebrochure of op de website van de VDAB. Behaal je via TKO je diploma secundair onderwijs, dan wordt je een premie toegekend die gelijk is aan het inschrijvingsgeld dat je voor deze opleiding hebt betaald (meer info vind je in de algemene informatiebrochure). Pagina 7 van 59

8 3. DIPLOMEERBARE OPLEIDINGEN BINNEN CVO DE ORANJERIE Binnen het aanbod van CVO De Oranjerie kan je aanvullende algemene vorming combineren met heel wat beroepsgerichte opleidingen. Je vindt de verschillende combinaties terug op de volgende bladzijden. Een aantal opleidingen zijn geïntegreerde trajecten: dat wil zeggen dat je de aanvullende algemene vorming en de beroepsgerichte opleiding tegelijkertijd volgt op de campus in Diest. Voor de andere combineerbare opleidingen is het noodzakelijk om met de trajectbegeleider een traject op maat op te stellen. Sommige van de beroepsgerichte opleidingen volg je op de campus in Aarschot. Daarnaast heeft CVO De Oranjerie een samenwerkingsverband met de VDAB die je de mogelijkheid biedt om op 1 schooljaar een diploma kok te behalen. Pagina 8 van 59

9 3.1. SECRETARIAATSMEDEWERKER Dit is een geïntegreerd traject: je volgt zowel de aanvullende algemene vorming als de beroepsgerichte opleiding in Diest. Je kan deze volgen als dagopleiding die loopt over 2 schooljaren of in een e-learningtraject. De aanbevolen duur van het e-learningtraject bedraagt 2 tot 3 schooljaren. Je vindt de gedetailleerde informatie over de beroepsgerichte opleiding in de aparte opleidingsbrochure. Structuurschema van de opleiding Pagina 9 van 59

10 3.2. BOEKHOUDKUNDIG BEDIENDE Dit is een geïntegreerd traject: je volgt zowel de aanvullende algemene vorming als de beroepsgerichte opleiding in Diest. Het is een dagopleiding die loopt over 2 schooljaren. Je vindt de gedetailleerde informatie over de beroepsgerichte opleiding in de aparte opleidingsbrochure. Structuurschema van de opleiding Pagina 10 van 59

11 3.3. MEDISCH ADMINISTRATIEF BEDIENDE Deze opleiding wordt niet geïntegreerd aangeboden: voor je traject maak je een afspraak met de trajectbegeleider. Je volgt de aanvullende algemene vorming in Diest, gelijktijdig met de beroepsgerichte opleiding, eraan voorafgaand of erop volgend. De beroepsgerichte opleiding kan je volgen in Diest of in Aarschot, overdag of s avonds. Informatie over de beroepsgerichte opleiding vind je in de aparte opleidingsbrochure. Aangeraden minimumduur: 2 schooljaren. Structuurschema van de opleiding Pagina 11 van 59

12 3.4. BEGELEIDER IN DE (BUITENSCHOOLSE) KINDEROPVANG Dit is een geïntegreerd traject: je volgt zowel de aanvullende algemene vorming als de beroepsgerichte opleiding in Diest. Het is een dagopleiding die loopt over 2 schooljaren. Je vindt de gedetailleerde informatie over de beroepsgerichte opleiding in de aparte opleidingsbrochure. Structuurschema van de opleiding Pagina 12 van 59

13 3.5. ZORGKUNDIGE Deze opleiding wordt niet geïntegreerd aangeboden: voor je traject maak je een afspraak met de trajectbegeleider. Je volgt zowel de aanvullende algemene vorming als de beroepsgerichte opleiding in Diest. We raden af om de aanvullende algemene vorming gelijktijdig te volgen met de beroepsgerichte opleiding, maar wel eraan voorafgaand of erop volgend. Informatie over de beroepsgerichte opleiding vind je in de aparte opleidingsbrochure. Aangeraden minimumduur: 2,5 schooljaren. Structuurschema van de opleiding Pagina 13 van 59

14 3.6. SCHOONHEIDSSPECIALIST Deze opleiding wordt niet geïntegreerd aangeboden: voor je traject maak je een afspraak met de trajectbegeleider. Je volgt de aanvullende algemene vorming in Diest, gelijktijdig met de beroepsgerichte opleiding, eraan voorafgaand of erop volgend. De beroepsgerichte opleiding volg je in Aarschot, overdag (ook op zaterdagvoormiddag) en / of s avonds. Je kan het certificaat op 1 schooljaar behalen, maar dan moet je 4 avonden en 3 voormiddagen les volgen. Informatie over de beroepsgerichte opleiding vind je in de aparte opleidingsbrochure. Aangeraden minimumduur: 2 à 3 schooljaren. Structuurschema van de opleiding Pagina 14 van 59

15 3.7. ZELFSTANDIG GESPECIALISEERD VOETVERZORGER Deze opleiding wordt niet geïntegreerd aangeboden: voor je traject maak je een afspraak met de trajectbegeleider. Je volgt de aanvullende algemene vorming in Diest, gelijktijdig met de beroepsgerichte opleiding, eraan voorafgaand of erop volgend. De beroepsgerichte opleiding volg je in Aarschot, overdag of s avonds. Het eerste jaar volg je 2 lesmomenten per week (donderdag- en vrijdagvoormiddag of dinsdag- en donderdagavond). Het tweede jaar volg je 1 lesmoment per week (maandagvoormiddag of maandagavond). Informatie over de beroepsgerichte opleiding vind je in de aparte opleidingsbrochure. Aangeraden minimumduur: 2 schooljaren. Structuurschema van de opleiding Pagina 15 van 59

16 3.8. KAPPER Deze opleiding wordt niet geïntegreerd aangeboden: voor je traject maak je een afspraak met de trajectbegeleider. Je volgt de aanvullende algemene vorming in Diest, voorafgaand of volgend op de specifieke opleiding. De beroepsgerichte opleiding volg je in Aarschot, overdag, op 1 schooljaar. Je hebt les van maandag tot en met donderdag van 8.30 uur tot uur. Informatie over de beroepsgerichte opleiding vind je in de aparte opleidingsbrochure. Aangeraden minimumduur: 2 schooljaren. Structuurschema van de opleiding Pagina 16 van 59

17 3.9. MECANICIEN PERSONEN- EN LICHTE BEDRIJFSWAGENS Deze opleiding wordt niet geïntegreerd aangeboden: voor je traject maak je een afspraak met de trajectbegeleider. Je volgt de aanvullende algemene vorming in Diest, gelijktijdig met de beroepsgerichte opleiding, eraan voorafgaand of erop volgend. De beroepsgerichte opleiding volg je in Diest, s avonds. Aangeraden minimumduur: te bespreken met de trajectbegeleider. Structuurschema van de opleiding Pagina 17 van 59

18 3.10. FIETSENMAKER + MECANICIEN BROMFIETSEN EN TUINMATERIAAL Deze opleiding wordt niet geïntegreerd aangeboden: voor je traject maak je een afspraak met de trajectbegeleider. Je volgt de aanvullende algemene vorming in Diest, gelijktijdig met de beroepsgerichte opleiding, eraan voorafgaand of erop volgend. De beroepsgerichte opleiding volg je in Diest of in Aarschot, vooral s avonds, 1 groep op zaterdagvoormiddag in Aarschot. Aangeraden minimumduur: te bespreken met de trajectbegeleider. Structuurschema van de opleidingen die SAMEN tot een diploma leiden. De modules metaal, lassen en elektriciteit volg je uiteraard maar 1 keer. Pagina 18 van 59

19 3.11. MEUBELMAKER Deze opleiding wordt niet geïntegreerd aangeboden: voor je traject maak je een afspraak met de trajectbegeleider. Je volgt de aanvullende algemene vorming in Diest, gelijktijdig met de beroepsgerichte opleiding, eraan voorafgaand of erop volgend. De beroepsgerichte opleiding volg je in Diest of in Aarschot. Aangeraden minimumduur: te bespreken met de trajectbegeleider. Structuurschema van de opleiding Pagina 19 van 59

20 3.12. BUITENSCHRIJNWERKER Deze opleiding wordt niet geïntegreerd aangeboden: voor je traject maak je een afspraak met de trajectbegeleider. Je volgt de aanvullende algemene vorming in Diest, gelijktijdig met de beroepsgerichte opleiding, eraan voorafgaand of erop volgend. De beroepsgerichte opleiding volg je in Aarschot. Aangeraden minimumduur: te bespreken met de trajectbegeleider. Structuurschema van de opleiding Pagina 20 van 59

21 4. STUDIEVERKORTING DOOR VRIJSTELLINGEN De directeur kan vrijstellingen van opleidingsonderdelen verlenen. Deze vrijstellingen betreffen de lessen en de bijhorende evaluatieactiviteiten ALGEMEEN KADER Afhankelijk van je vooropleiding(en) kan je de studie minder zwaar maken of de duur ervan inkorten. Dit kan op twee manieren: via vrijstelling op basis van elders verworven studiebewijzen van gevolgde opleidingen (Elders Verworven Kwalificaties); via een eenmalige vrijstellingsproef op basis van ervaring die je hebt opgedaan (Elders Verworven Competenties). De eindbeslissing hierover ligt altijd in handen van de directeur VRIJSTELLING OP BASIS VAN EVK Vrijstelling op basis van getuigschriften Voor vrijstelling op basis van elders verworven studiebewijzen van gevolgde opleidingen (EVK s) moet je zelf de nodige documenten voorleggen. Dit zijn diploma s of certificaten die je al hebt behaald, bijvoorbeeld in een ander CVO. Deze vorm van vrijstelling kan betrekking hebben zowel op het volgen van de lessen als op de evaluatie of een gedeelte ervan. De directeur heeft de vrijheid om een bepaalde duur van behaalde studiebewijzen te bepalen, bijvoorbeeld als hij van oordeel is dat de gevolgde opleiding al wat verouderd is en / of dat het studiebewijs geen voldoende garanties meer biedt dat je over de nodige kennis, vaardigheden of attitudes beschikt. De directeur kan dan de mogelijkheid bieden tot het afleggen van een vrijstellingsof toelatingsproef voor een specifieke module Vrijstelling op basis van rapporten Een rapport kan je een vrijstelling geven indien: o o o het maximaal 4 jaar oud is het een jaarrapport is het om een vergelijkbaar of herkenbaar vak gaat De trajectbegeleider gaat na of de behaalde vakken voldoen voor een vrijstelling aan de hand van een overzichtsmatrix opgesteld door de werkgroep Uniform Toelatings- en Vrijstellingenbeleid. Pagina 21 van 59

22 Vrijstelling op basis van een attest van de examencommissie Als je reeds een attest behaalde via de examencommissie kan je een vrijstelling bekomen onder de volgende voorwaarden: o o het attest mag maximaal 4 jaar oud zijn het moet een origineel attest zijn om de kans op fraude te vermijden De trajectbegeleider gaat na of het behaalde attest voldoet voor een volledige of gedeeltelijke vrijstelling van een module aan de hand van een overzichtsmatrix opgesteld door de werkgroep Uniform Toelatings- en Vrijstellingenbeleid VRIJSTELLING OP BASIS VAN EVC Op basis van ervaring die je reeds hebt opgedaan (EVC s) kan je VOORAFGAAND AAN DE MODULE, en dit voor sommige modules, deelnemen aan proeven. Deze proeven worden afgenomen op een vooropgesteld tijdstip. Je kan per schooljaar slechts 1 keer deelnemen aan elk van deze proeven. Via een dergelijke proef gaat de lesgever na of je de doelstellingen uit de module beheerst. Je vindt een overzicht van de doelstellingen van alle modules achteraan als bijlage (zie rubriek 12). Deze proef kan zowel een schriftelijke, mondelinge als praktische proef zijn of een combinatie ervan. De lesgever stelt van deze proef een proces-verbaal op dat door de directeur wordt ondertekend. Ben je geslaagd voor een proef, dan hoef je de module niet meer te volgen en kan je de reeds betaalde kosten voor het cursusmateriaal terugvorderen op het secretariaat. De kostprijs van het cursusmateriaal wordt enkel terugbetaald als het in de oorspronkelijke (onberispelijke) staat wordt teruggebracht. Voor bepaalde modules worden er geen proeven afgenomen omdat de doelstellingen uit deze modules niet kunnen worden getoetst aan de hand van een proef. Het gaat om de modules maatschappij, cultuur en samenwerking, organisatie en samenwerking, cultuur en maatschappij AANVRAAG EN MOTIVATIE Je motivatie bevat: o o ofwel een getuigschrift, certificaat of diploma van het gevolgde vak / de gevolgde module waarvan je vindt dat dit een vrijstelling kan geven voor een bepaalde module in deze opleiding ofwel een duidelijke omschrijving van de reden waarom je denkt de competenties te hebben om een vrijstelling te krijgen voor die module, zonder dat je hiervoor een officieel document hebt (vb. via je beroep, ) De aanvraag, rubriek 11 van deze brochure, dien je ten laatste op maandag 1 september 2014 om uur in bij je trajectbegeleider [email protected]. Pagina 22 van 59

23 Deze onderzoekt je dossier en legt het voor aan de lesgever(s) van de betrokken module(s). De aanvraag wordt geëvalueerd en er wordt beslist of een vrijstelling wordt toegekend en/of je aan bepaalde proeven mag deelnemen. Stelt het centrum vast dat je een vrijstelling aanvraagt aan de hand van vervalste studiebewijzen, dan kan het juridische stappen ondernemen. Inschrijven voor vrijstellingsproeven via het vrijstellingsdossier betekent deelnemen! Ben je onverwittigd en ongewettigd afwezig, dan kan je in datzelfde schooljaar niet meer deelnemen aan een vrijstellingsproef voor die module. De proeven, voor de modules ingericht in semester 1, worden bij iedereen tegelijk afgenomen tijdens de eerste week, op woensdag 3 en vrijdag 5 september (zie verder onder rubriek 7: inloopperiode en kick-off). Schrijf je later in dan krijg je nog de mogelijkheid om de proeven af te leggen op vrijdag 26 september. De proeven van de modules ingericht in het tweede semester worden in januari / begin februari afgenomen. Je woont de lessen bij tot je van de trajectbegeleider verneemt dat je bent geslaagd. Als je inschrijft nadat de proeven werden afgenomen, kan je geen vrijstellingsproef meer afleggen en volg je de lessen. Alleen wanneer het ontbreken van een paar losstaande modules je traject onnodig verlengt, kan de trajectbegeleider in overleg met de betrokken lesgevers beslissen om deze proeven alsnog af te nemen. Vergeet niet dat je voor het behoud van uitkering van de RVA, kindergeld of educatief verlof aan een bepaald aantal uren moet komen. Hou daarmee rekening bij je aanvraag. Sowieso moet je minstens één module volgen. Pas wanneer je slaagt voor een vrijstellingsproef en / of de directeur het formulier aanvraag tot vrijstelling heeft ondertekend, is de vrijstelling definitief. Op aanvraag kan je een afschrift van het ondertekende vrijstellingsattest bekomen. Pagina 23 van 59

24 5. EVALUATIE Tijdens het eerste contactmoment van elke module deelt de lesgever mee wat hij / zij van je verwacht en hoe de evaluatie zal gebeuren. Voor de modules die je volgt in e-learning vind je deze informatie bovenaan in de e-cursus. Per module wordt je resultaat bepaald door verschillende factoren: permanente evaluatie tijdens de contact- en / of de afstandsmomenten taken en opdrachten, afhankelijk van de module eventueel een tussentijdse evaluatie eventueel een eindevaluatie tijdens de laatste week van het semester attitudes De data waarop de eindevaluaties aan het einde van elk semester plaatsvinden, worden tijdig aangekondigd door elke lesgever. Voor sommige modules wordt er enkel permanent geëvalueerd en worden er geen eindevaluaties afgenomen. Pagina 24 van 59

25 6. DE ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING MOODLE Heel veel van de communicatie gebeurt via de elektronische leeromgeving Moodle. Ook de opdrachten die je moet maken voor de zelfstandige verwerking van leerstof bij de modules met afstandsonderwijs moet je via Moodle insturen. Voor de dagtrajecten: Tijdens de eerste week word je toegevoegd aan de gids voor cursisten, TKO cursisten, en leer je met dit leerplatform werken. Vergeet niet om regelmatig een kijkje te nemen op dit vak. Stel je vast dat je geen lid bent van het vak TKO cursisten, neem dan zo snel mogelijk contact op met Voor het e-learningtraject: Tijdens de eerste week word je toegevoegd aan de gids voor cursisten, E-learning Cursisten, en leer je met dit leerplatform werken. Vergeet niet om regelmatig een kijkje te nemen op dit vak. Stel je vast dat je geen lid bent van het vak E-learning Cursisten, neem dan zo snel mogelijk contact op met Pagina 25 van 59

26 7. INLOOPPERIODE / KICK-OFF 7.1. INTENSIEVE DAGOPLEIDING (1 SCHOOLJAAR) De eerste lesweek is een inloopweek. Tijdens deze week maken we je wegwijs in het opleidingscentrum en op ons leerplatform Moodle. Eveneens worden de intake- en vrijstellingsproeven afgenomen. Deze inloopweek ziet er als volgt uit: Dag Startuur Einduur Activiteit maandag 1 september 08:55 12:35 Initiatie Moodle 13:00 14:45 Leren leren: tips and tricks 14:55 16:40 Wegwijs in CVO De Oranjerie Groepsgevoel versterken dinsdag 2 september woensdag 3 september vrijdag 5 september 08:55 12:35 Vasev Taaltoets ICT-toets Feedback Vasev 8:55 22:00 Vrijstellingsproeven (indien aangevraagd en goedgekeurd) 8:55 17:30 Vrijstellingsproeven (indien aangevraagd en goedgekeurd) Vanaf maandag 8 september 2014 gaan de lessen van start volgens het lessenrooster op pagina 29. Op maandag 8 of op dinsdag 9 september heb je een intakegesprek met je trajectbegeleider Isabelle Waeytens. Schrijf je later in, dan verwachten we jou op woensdag 24 september vanaf 9.00 uur voor de initiatie Moodle, de Vasev, de taaltoets, de ICT-toets en het intakegesprek. Op vrijdag 26 september van uur tot uur kan je deelnemen aan de vrijstellingsproeven. Pagina 26 van 59

27 7.2. GESPREIDE DAGOPLEIDING (2 SCHOOLJAREN) De eerste lesweek is een inloopweek. Tijdens deze week maken we je wegwijs in het opleidingscentrum en op ons leerplatform Moodle. Eveneens worden de intake- en vrijstellingsproeven afgenomen. Deze inloopweek ziet er als volgt uit: Dag Startuur Einduur Activiteit maandag 1 september 08:55 10:40 Wegwijs in CVO De Oranjerie Groepsgevoel versterken 10:50 12:35 Leren leren: tips and tricks 13:00 16:40 Initiatie Moodle woensdag 3 september donderdag 4 september vrijdag 5 september 8:55 22:00 Vrijstellingsproeven (indien aangevraagd en goedgekeurd) 13:00 16:40 Vasev Taaltoets ICT-toets Feedback Vasev 8:55 17:30 Vrijstellingsproeven (indien aangevraagd en goedgekeurd) Vanaf maandag 8 september 2014 gaan de lessen van start volgens het lessenrooster op pagina 30. Op donderdag 11 september heb je een intakegesprek met je trajectbegeleider Isabelle Waeytens. Schrijf je later in, dan verwachten we jou op woensdag 24 september vanaf 9.00 uur voor de initiatie Moodle, de Vasev, de taaltoets, de ICT-toets en het intakegesprek. Op vrijdag 26 september van uur tot uur kan je deelnemen aan de vrijstellingsproeven. Pagina 27 van 59

28 7.3. E-LEARNINGTRAJECT (1 SCHOOLJAAR) Om de afname van de vrijstellingsproeven en de start van het schooljaar zo vlot mogelijk te laten verlopen, is het belangrijk dat je de volgende data registreert. Dag Startuur Einduur Activiteit woensdag 3 september vrijdag 5 september zaterdag 13 september zaterdag 20 september 8:55 22:00 Vrijstellingsproeven (indien aangevraagd en goedgekeurd) 8:55 17:30 Vrijstellingsproeven (indien aangevraagd en goedgekeurd) 13:00 17:20 Kick-off (groep 2) PC-les voor de nieuwe cursisten indien nodig 13:00 17:20 Kick-off voor de nieuwe cursisten intakegesprek met trajectbegeleider Schrijf je later in, dan kan je op vrijdag 26 september van uur tot uur deelnemen aan de vrijstellingsproeven. Pagina 28 van 59

29 8. LESSENROOSTERS 8.1. INTENSIEVE DAGOPLEIDING (1 SCHOOLJAAR) SEMESTER 1 (van maandag 1 september 2014 t.e.m. vrijdag 23 januari 2015) start- en einduur maandag dinsdag 08:55 12:35 Nederlands basis Nederlands M1/B1 ICT M3/B3 ICT M1/B1 13:00 16:40 Engels M1/B1 (*) Engels M2/B2 (*) MaCuSa Maatschappij Wiskunde basis Wiskunde M1/B1 Frans M1/B1 (*) Frans M2/B2 (*) SEMESTER 2 (van maandag 26 januari t.e.m. dinsdag 30 juni 2015) start- en einduur maandag dinsdag 08:55 12:35 Nederlands M1/B1 (vervolg) Nederlands M2/B2 ICT M1/B1 (vervolg) ICT M2/B2 13:00 16:40 Engels M3/B3 (*) Engels M4/B4 (*) Cultuur Organisatie en samenwerking Wiskunde M1/B1 (vervolg) Wiskunde M2/B2 Wetenschappen M/B Frans M3/B3 (*) Frans M4/B4 (*) (*) Voor de moderne vreemde taal heb je de keuze tussen Frans of Engels. De lessen Engels gaan door op maandagnamiddag, de lessen Frans op dinsdagnamiddag. Alle modules worden gegeven met minimum 50 % afstandsonderwijs. De concrete lesmomenten krijg je bij inschrijving en tijdens het eerste contactmoment van elke module. Als er meerdere modules in één vak staan, worden deze afwisselend ingericht. Deze planning is nog onder voorbehoud van eventuele wijzigingen. Pagina 29 van 59

30 8.2. GESPREIDE DAGOPLEIDING (2 SCHOOLJAREN) SEMESTER 1 (van maandag 1 september 2014 t.e.m. vrijdag 23 januari 2015) start- en einduur donderdag jaar 1 vrijdag jaar 1 donderdag jaar 2 vrijdag jaar 2 08:55 12:35 Engels M1/B1 Engels M2/B2 ICT M1/B1 ICT M2/B2 ICT M3/B3 Wiskunde basis Wiskunde M1/B1 13:00 16:40 MaCuSa Maatschappij Nederlands M1/B1 SEMESTER 2 (van maandag 26 januari t.e.m. dinsdag 30 juni 2015) start- en einduur donderdag jaar 1 vrijdag jaar 1 donderdag jaar 2 vrijdag jaar 2 08:55 12:35 Engels M3/B3 Engels M4/B4 Nederlands basis Wiskunde M1/B1 (vervolg) Wiskunde M2/B2 13:00 16:40 Cultuur Organisatie en samenwerking Nederlands M2/B2 Wetenschappen M/B (*) Sommige modules worden gegeven in gecombineerd onderwijs. De concrete lesmomenten krijg je bij inschrijving en tijdens het eerste contactmoment van elke module. Deze planning is nog onder voorbehoud van eventuele wijzigingen. Standaard stellen wij een traject op met Engels als vreemde taal. Volg je liever Frans, dan kan dat op dinsdagvoormiddag met 25 % afstandsonderwijs, op dinsdagnamiddag met 50 % afstandsonderwijs of via e-learning. Pagina 30 van 59

31 8.3. E-LEARNINGTRAJECT (1 SCHOOLJAAR) modules semester 1 modules semester 2 ICT1 ICT2 ICT3 Frans 1 Frans 2 wiskunde basis Nederlands basis maatschappij Nederlands 2 wiskunde 1 cultuur Frans 3 Frans 4 wiskunde 2 Nederlands 1 wetenschappen organisatie en samenwerking maatschappij, cultuur en samenwerking Per maand heb je ongeveer één contactmoment op zaterdagnamiddag, telkens van uur tot uur. Op deze contactmomenten zal je mondelinge vaardigheden inoefenen, testjes afleggen, extra uitleg kunnen vragen aan de lesgevers, Ook de coördinator is aanwezig indien je nog praktische vragen hebt. In semester 1 zijn die contactmomenten: 6/9 (vrijstellingen secretariaatsmedewerker in e-learning) 13/9 (PC-cursus indien nodig) 20/9 4/10 25/10 15/11 13/12 31/1 In semester 2 zijn die contactmomenten: 7/2 14/3 25/4 23/5 20/6 Verder word je nog verwacht op 24/6 om uur en op 26/6 voor de proclamatie om uur. In het e-learningtraject kan je enkel Frans als vreemde taal kiezen. Volg je liever Engels dan moet je aansluiten op het lesmoment op maandagnamiddag met 50 % afstandsonderwijs of op donderdagvoormiddag zonder afstandsonderwijs. Pagina 31 van 59

32 9. AFSPRAKEN 9.1. AANWEZIGHEDEN Aangezien een belangrijk gedeelte van de evaluatie gebeurt tijdens de lessen, is het noodzakelijk daar actief aan deel te nemen. Ben je afwezig, dan verwittig je het secretariaat. Je vermeldt de duur van je afwezigheid, je naam, de opleiding die je volgt en de module(s) waarvoor je afwezig bent. Elke afwezigheid moet je wettigen door een doktersattest of een attest van de werkgever. Dit attest moet uiterlijk de derde dag na aanvang van de afwezigheidsperiode toekomen op het secretariaat. Als blijkt dat je onvoldoende participeert, kan je worden uitgenodigd voor een persoonlijk gesprek met de directie. Dit kan leiden tot het opstellen van een individuele begeleidingsovereenkomst. We streven naar stiptheid in het geven en volgen van de lessen. Iedereen moet zich, soms van zeer ver, verplaatsen om hier te werken of les te volgen. Toch hanteren we de stelregel dat de lessen op tijd beginnen. Vermijd dus te laat komen. Je stoort zowel de lesgever als de andere cursisten. Ben je toch te laat, kom dan zo stil mogelijk binnen en sluit aan bij de les. Kan je in uitzonderlijke gevallen niet tijdig aanwezig zijn (door werk, kinderen of andere redenen), communiceer dit vooraf aan de lesgever. In het e-learningtraject communiceer je via het forum afwezigheden op E-learning Cursisten. Je neem zelf met de lesgever contact op om gemiste opdrachten in te halen EVALUATIES / TAKEN Spieken tijdens tussentijdse evaluaties, toetsen en eindevaluaties, betekent 0 op deze evaluatie. Er is GEEN herkansing mogelijk! Indien je een taak niet afgeeft op de afgesproken datum, betekent dit een 0 op deze taak. In het e- learningtraject worden alle deadlines in de Moodle-agenda opgenomen. Bekijk deze dus elke dag! Forumberichten worden automatisch naar je mailadres gestuurd. Dat betekent dat je: 1. Elke dag je mails moet lezen. 2. Ervoor moet zorgen dat je correcte mailadres in Moodle staat. In het e-learningtraject ben je verplicht een gmail-adres aan te maken (zorg voor een professionele naam). Als een lesgever merkt dat je je taken niet zelf maakt (overneemt van een medecursist, letterlijk van het internet plukt, ), kan hij je daarmee confronteren. Dat kan gevolgen hebben voor je cijfer. Je bent zelf verantwoordelijk voor het inhalen van taken en evaluaties. Dit betekent dat je zelf bij een medecursist en/of de lesgever informeert wat je nog moet indienen of afleggen. Als er tijdens de eerste lesdag na je afwezigheid een evaluatie plaatsvindt, kan je om uitstel vragen. Vanaf de tweede dag neem je deel aan elke evaluatie. Pagina 32 van 59

33 De schriftelijke evaluaties starten stipt. Voor de dagtrajecten kan je tot 40 minuten na het startuur nog beginnen. Je verliest hierdoor beschikbare tijd of mist een onderdeel van de evaluatie. Kom je meer dan 40 minuten te laat, dan kan je geen evaluatie meer afleggen en zal je je afwezigheid moeten wettigen om een herkansing te krijgen. Bij mondelinge evaluaties mag de leerkracht weigeren het af te nemen indien je een half uur te laat bent. Zorg steeds bij afwezigheid dat je de lesgever verwittigt vóór de aanvang van de evaluatie. Enkel bij VERWITTIGDE én GEWETTIGDE afwezigheid krijg je de kans om je evaluatie in te halen. Je bent zelf verantwoordelijk om de lesgever te contacteren om een datum vast te leggen waarop je de evaluatie kan inhalen. Sommige lesgevers zullen een inhaaldatum melden via het forum op Moodle. Vergeet in geen geval dat het attest van je afwezigheid uiterlijk de derde dag na het tijdstip van de evaluatie in het centrum beschikbaar moet zijn: via de post of ingescand. Als je het inscant, stuur je het attest naar In het e-learningtraject moet je slagen voor zowel de afstandstaken als de evaluaties op de contactmomenten ALGEMEEN De onderstaande zaken worden niet toegestaan: het gebruik van draagbare muziekspelers en GSM tijdens de lessen (Moet je in uitzonderlijke gevallen toch bereikbaar blijven, communiceer dit aan de lesgever vóór de aanvang van de les.) drugs- en alcoholgebruik vóór of tijdens de lessen storend gedrag tijdens de lessen Het is aangeraden om tijdens het schooljaar een agenda bij te houden. Hierin kan je alle gemaakte afspraken omtrent evaluaties en taken noteren en nalezen. Pagina 33 van 59

34 10. STAP VOOR STAP INFOMOMENTEN Tijdens de infomomenten krijg je alle praktische informatie over de opleiding. Je kan er terecht met al je vragen en je kan dadelijk inschrijven ALGEMENE INFORMATIEBROCHURE Neem zeker de algemene informatiebrochure door met nuttige tips INSCHRIJVING EN BETALING Nadat je je voldoende hebt geïnformeerd tijdens de infomomenten, via het secretariaat of bij de trajectbegeleider kan je je inschrijven. JE INSCHRIJVING IS ENKEL GELDIG NA BETALING. Dat kan je doen met bancontact, opleidingscheques of contant geld. Meebrengen bij inschrijving: identiteitskaart geld voor de betaling van cursusmateriaal (voor algemene vorming GEEN inschrijvingsgeld) aanvraag en dossier vrijstellingen eventueel attest tweede graad secundair onderwijs eventueel: attest leerprobleem Wanneer je bent ingeschreven, ben je klaar om aan de opleiding te beginnen. Pagina 34 van 59

35 11. MOTIVATIE AANVRAAG VRIJSTELLINGEN Datum aanvraag Naam Mailadres Telefoonnummer Rijksregisternummer Reeds gevolgde opleidingen: Ondergetekende wenst een vrijstelling voor de volgende modules (aankruisen): op basis van motivatie Module getuigschrift jaarrapport attest examencommissie vrijstellingsproef Informatie en communicatietechnologie 1 Informatie en communicatietechnologie 2 Informatie en communicatietechnologie 3 Maatschappij, cultuur en samenwerken nvt Maatschappij nvt Pagina 35 van 59

36 op basis van motivatie Module getuigschrift jaarrapport attest examencommissie vrijstellingsproef Cultuur nvt Samenwerken en organiseren nvt Moderne vreemde taal 1 (Frans) Moderne vreemde taal 2 (Frans) Moderne vreemde taal 3 (Frans) Moderne vreemde taal 4 (Frans) Moderne vreemde taal 1 (Engels) Moderne vreemde taal 2 (Engels) Moderne vreemde taal 3 (Engels) Moderne vreemde taal 4 (Engels) Pagina 36 van 59

37 op basis van motivatie Module getuigschrift jaarrapport attest examencommissie vrijstellingsproef Wiskunde basis Wiskunde 1 Wiskunde 2 Wetenschappen Nederlands basis Nederlands 1 Nederlands 2 Aantal pagina s als bijlage: Handtekening cursist Pagina 37 van 59

38 12. DOELSTELLINGEN PER MODULE MODERNE VREEMDE TAAL (ENGELS OF FRANS) Moderne vreemde taal M1 Luisteren: Moderne vreemde taal B1 Luisteren: op beschrijvend niveau het onderwerp bepalen in informatieve, prescriptieve en narratieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau de gedachtegang volgen in informatieve, prescriptieve, narratieve en artistiek-literaire teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Lezen: Lezen: op beschrijvend niveau het onderwerp bepalen in informatieve, prescriptieve en narratieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau het onderwerp bepalen in informatieve, prescriptieve, narratieve argumentatieve en artistiek-literaire teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Spreken en mondelinge interactie: Spreken en mondelinge interactie: op beschrijvend niveau vooraf gekende informatie meedelen in de vorm van een informatieve tekst op beschrijvend niveau standaarduitdrukkingen en beleefdheidsconventies gebruiken daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau informatie uit informatieve, prescriptieve en narratieve teksten meedelen de taaltaken gerangschikt onder luisteren en spreken in een gesprekssituatie uitvoeren een eenvoudig gesprek beginnen, aan de gang houden en afsluiten daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Schrijven: Schrijven: op beschrijvend niveau standaarduitdrukkingen en vaste frasen gebruiken en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau alledaagse omgangsvormen en beleefdheidsconventies voor sociale contacten gebruiken en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Kennis: Kennis: functionele beheersing van een aantal taalelementen. functionele beheersing van een aantal taalelementen. Pagina 38 van 59

39 Moderne vreemde taal M2 Luisteren: Moderne vreemde taal B2 Luisteren: op beschrijvend niveau de hoofdgedachte achterhalen in informatieve, prescriptieve en narratieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau de hoofdgedachte achterhalen in informatieve, prescriptieve, narratieve en artistiek-literaire teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Lezen: Lezen: op beschrijvend niveau het onderwerp en de hoofdgedachte bepalen in informatieve, prescriptieve en narratieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau de hoofdgedachte achterhalen in informatieve, prescriptieve, narratieve, argumentatieve en artistiekliteraire teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Spreken en mondelinge interactie: Schrijven: Kennis: op beschrijvend niveau vooraf gekende informatie meedelen in de vorm van een informatieve tekst op beschrijvend niveau informatie vragen of geven in informatieve en prescriptieve teksten daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau mededelingen schrijven en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Spreken en mondelinge interactie: Schrijven: Kennis: op beschrijvend niveau beluisterde en gelezen informatieve en narratieve teksten navertellen de taaltaken gerangschikt onder luisteren en spreken in een gesprekssituatie uitvoeren een eenvoudig gesprek beginnen, aan de gang houden en afsluiten daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau een mededeling schrijven (memo, , sms, briefje, ) en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen functionele beheersing van een aantal taalelementen. functionele beheersing van een aantal taalelementen. Pagina 39 van 59

40 Moderne vreemde taal M3 Luisteren: Moderne vreemde taal B3 Luisteren: op beschrijvend niveau relevante informatie selecteren uit informatieve, prescriptieve, persuasieve en narratieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau relevante informatie selecteren uit informatieve, prescriptieve, narratieve en artistiek-literaire teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Lezen: Lezen: op beschrijvend niveau relevante informatie selecteren uit informatieve, prescriptieve, persuasieve en narratieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau relevante informatie selecteren uit informatieve, prescriptieve, narratieve, argumentatieve en artistiekliteraire teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Spreken en mondelinge interactie: Schrijven: Kennis: op beschrijvend niveau een voorbereide uiteenzetting houden over een bekend onderwerp in de vorm van een informatieve tekst op beschrijvend niveau informatie vragen of geven in informatieve en prescriptieve teksten daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau informatie over zichzelf geven en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Spreken en mondelinge interactie: Schrijven: Kennis: op beschrijvend niveau een spontane mening geven over informatieve, prescriptieve, narratieve en artistiek-literaire teksten de taaltaken gerangschikt onder luisteren en spreken in een gesprekssituatie uitvoeren een eenvoudig gesprek beginnen, aan de gang houden en afsluiten daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau formulieren en vragenlijsten invullen en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen functionele beheersing van een aantal taalelementen. functionele beheersing van een aantal taalelementen. Pagina 40 van 59

41 Moderne vreemde taal M4 Luisteren: Moderne vreemde taal B4 Luisteren: op beschrijvend niveau de gedachtegang volgen in informatieve, prescriptieve en narratieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau de gedachtegang volgen van informatieve, prescriptieve, narratieve en artistiek-literaire teksten op beschrijvend niveau een spontane mening vormen over informatieve, prescriptieve, narratieve en artistiek-literaire teksten op beschrijvend niveau de tekststructuur en tekstsamenhang herkennen van informatieve, prescriptieve en narratieve teksten op beschrijvend niveau cultuuruitingen herkennen die specifiek zijn voor een streek waar de doeltaal wordt gesproken daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Lezen: Lezen: op beschrijvend niveau de gedachtegang volgen in informatieve, prescriptieve, persuasieve en narratieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau de gedachtegang volgen van informatieve, prescriptieve, narratieve, argumentatieve en artistiek-literaire teksten op beschrijvend niveau een spontane mening vormen over informatieve, prescriptieve, narratieve, argumentatieve en artistiekliteraire teksten op beschrijvend niveau de tekststructuur en tekstsamenhang herkennen van informatieve, prescriptieve en narratieve teksten op beschrijvend niveau cultuuruitingen herkennen die specifiek zijn voor een streek waar de doeltaal wordt gesproken op structurerend niveau de informatie van informatieve en narratieve teksten op overzichtelijke wijze ordenen daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Spreken en mondelinge interactie: Spreken en mondelinge interactie: op beschrijvend niveau een voorbereide uiteenzetting houden over een bekend onderwerp in de vorm van een informatieve tekst op beschrijvend niveau een spontane mening verwoorden in een informatieve tekst daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau een situatie, een gebeurtenis of een ervaring beschrijven de taaltaken gerangschikt onder luisteren en spreken in een gesprekssituatie uitvoeren een eenvoudig gesprek beginnen, aan de gang houden en afsluiten daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Pagina 41 van 59

42 Schrijven: Schrijven: op beschrijvend niveau een spontane mening verwoorden in een informatieve of narratieve tekst en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beschrijvend niveau een situatie, een gebeurtenis of een ervaring beschrijven op structurerend niveau informele en formele, ook digitale correspondentie voeren een eenvoudig gesprek beginnen, aan de gang houden en afsluiten daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Kennis: Kennis: functionele beheersing van een aantal taalelementen. functionele beheersing van een aantal taalelementen WISKUNDE Basis wiskundetaal begrijpen en gebruiken basisbewerkingen met gehele getallen uitvoeren basisbewerkingen met breuken uitvoeren op bovenstaande basisbewerkingen de volgorde van de bewerkingen en het gebruik van haakjes correct toepassen ingewikkeldere bewerkingen correct invoeren met een rekentoestel, rekening houdend met de volgorde van de bewerkingen en hierbij de nodige haakjes plaatsen aan de hand van een voorbeeld het begrip evenredigheid verduidelijken in betekenisvolle contexten en eenvoudige vraagstukken evenredigheden toepassen bij schaalberekeningen evenredigheden toepassen aan de hand vaan een voorbeeld het begrip percent verduidelijken, een (eenvoudig) percentage omzetten in een breuk of getal in decimale schrijfwijze en omgekeerd uit het hoofd in betekenisvolle contexten eenvoudige en veelvoorkomende percenten berekenen (10 %, 20 %, 25 %, 50 %, 75 %, 100 %) in praktische situaties bij percent rekenen het resultaat bij benadering of door schatting bepalen in betekenisvolle contexten en eenvoudige vraagstukken een percentage berekenen met behulp van het rekentoestel bij het uitvoeren van de berekeningen verantwoord kiezen tussen schattend rekenen en benaderend rekenen met een rekentoestel zinvol afronden bij opeenvolgende berekeningen concrete informatie halen uit allerhande grafieken in de media (zoals kranten, tijdschriften, internet, ) Pagina 42 van 59

43 Wiskunde M1 Wiskunde B1 figuren indelen in vlakke figuren en ruimtelijke figuren vlakke figuren indelen in veelhoeken en in figuren die geen veelhoeken zijn veelhoeken classificeren volgens het aantal hoeken en zijden rechten, krommen, lijnstukken, halfrechten, hoeken, veelhoeken, driehoeken, vierhoeken, cirkels, kubussen, balken, piramides, cilinders, kegels en bollen herkennen de onderlinge stand van rechten herkennen: evenwijdig, loodrecht, snijdend en kruisend de elementen van een hoek aanduiden en benoemen nulhoek, scherpe hoek, rechte hoek, stompe hoek, gestrekte hoek en volle hoek herkennen de verschillende vierhoeken herkennen: vierhoek, trapezium, parallellogram, ruit, rechthoek en vierkant gelijkbenige en gelijkzijdige driehoeken herkennen stomphoekige, scherphoekige en rechthoekige driehoeken herkennen omtrek en oppervlakte berekenen van bekende vlakke figuren inhoud berekenen van bekende ruimtefiguren de stelling van Pythagoras gebruiken in betekenisvolle context vraagstukken oplossen in verband met bovenstaande inhouden betekenisvolle formules omvormen in betekenisvolle context eenvoudige verbanden beschrijven tussen variabelen met behulp van formules de samenhang geven tussen de verschillende voorstellingswijzen van een functie: verwoording, tabel, grafiek, formule (voorschrift) een gegeven tabel en grafiek interpreteren een tabel maken van het verband tussen variabelen als de grafiek of de verwoording gegeven is in een opportuun gekozen assenstelsel, en grafiek tekenen van het verband tussen variabelen in een gegeven betekenisvolle context als de tabel of de verwoording is gegeven berekeningen met vierkantswortels en machten uitvoeren figuren indelen in vlakke figuren en ruimtelijke figuren vlakke figuren indelen in veelhoeken en in figuren die geen veelhoeken zijn veelhoeken classificeren volgens het aantal hoeken en zijden rechten, krommen, lijnstukken, halfrechten, hoeken, veelhoeken, driehoeken, vierhoeken, cirkels, kubussen, balken, piramides, cilinders, kegels en bollen herkennen de onderlinge stand van rechten herkennen: evenwijdig, loodrecht, snijdend en kruisend de elementen van een hoek aanduiden en benoemen nulhoek, scherpe hoek, rechte hoek, stompe hoek, gestrekte hoek en volle hoek herkennen de verschillende vierhoeken herkennen: vierhoek, trapezium, parallellogram, ruit, rechthoek en vierkant gelijkbenige en gelijkzijdige driehoeken herkennen stomphoekige, scherphoekige en rechthoekige driehoeken herkennen een gegeven eenvoudige redenering of argumentatie met eigenschappen van meetkundige figuren begrijpen omtrek en oppervlakte berekenen van bekende vlakke figuren inhoud berekenen van bekende ruimtefiguren problemen met zijden en hoeken van driehoeken uit de reële wereld oplossen met behulp van de stelling van Thales de stelling van Pythagoras gebruiken in betekenisvolle context de begrippen sinus, cosinus en tangens van een scherpe hoek definiëren als de verhoudingen van de lengten van de zijden van een rechthoekige driehoek vraagstukken oplossen in verband met bovenstaande inhouden betekenisvolle formules omvormen in betekenisvolle context eenvoudige verbanden beschrijven tussen variabelen met behulp van formules Pagina 43 van 59

44 aan de hand van voorbeelden grafieken tekenen en bespreken van enkele eenvoudige functies met behulp van ICT vergelijkingen van de eerste graad met één onbekende oplossen vraagstukken oplossen die te herleiden zijn tot vergelijkingen van de eerste graad met één onbekende vergelijkingen van de tweede graad met één onbekende oplossen in R de samenhang geven tussen de verschillende voorstellingswijzen van een functie: verwoording, tabel, grafiek, formule (voorschrift) een gegeven tabel en grafiek interpreteren op de grafiek van eerstegraadsfunctie het onderstaande aflezen: o domein o nulwaarde o stijgen / dalen o tekenverloop o richtingscoëfficiënt van de rechte o snijpunt van de grafiek met de Y-as op de grafiek van een tweedegraadsfunctie het onderstaande aflezen: o domein o bereik o nulwaarde o stijgen / dalen o minimum / maximum o top o symmetrie o tekenverloop van een lineair, recht evenredig, omgekeerd evenredig, exponentieel, kwadratisch of goniometrisch verband een tabel maken als de grafiek of de verwoording is gegeven het differentiequotiënt interpreteren als maat voor de gemiddelde verandering over een interval in een betekenisvolle context vraagstukken oplossen waarbij een functioneel verband is gegeven de grafieken van de lineaire functie f(x) = ax + b ende exponentiële functie f(x) = b.a x opstellen met behulp van een tabel en hierbij het onderscheid maken tussen lineaire en exponentiële groei Pagina 44 van 59

45 de formule opstellen van een verband tussen variabelen als de tabel, grafiek of vraagstuk is gegeven gemeenschappelijke punten bepalen van twee rechten, van een rechte en een parabool en van twee parabolen Wiskunde M2 Wiskunde B2 aan de hand van voorbeelden het belang van de representativiteit van een steekproef uitleggen voor het formuleren van statistische besluiten over de populatie statistische gegevens uit frequentietabellen en grafische voorstellingen interpreteren een frequentietabel opstellen met behulp van ICT de passende grafische voorstelling gebruiken om statistische gegevens binnen een bepaalde context te interpreteren de begrippen rekenkundig gemiddelde, mediaan en variatie gebruiken om statistische gegevens binnen een bepaalde context te interpreteren met behulp van frequentietabellen, grafische voorstellingen, rekenkundig gemiddelde, mediaan en variatie een beperkt statistisch onderzoek uitvoeren aan de hand van voorbeelden het belang van de representativiteit van een steekproef uitleggen voor het formuleren van statistische besluiten over de populatie statistische gegevens uit frequentietabellen en grafische voorstellingen interpreteren een frequentietabel opstellen met behulp van ICT de begrippen rekenkundig gemiddelde, mediaan en kwartiel berekenen met behulp van ICT de begrippen variatie, interkwartielafstand en standaardafwijking berekenen met behulp van ICT de passende grafische voorstelling gebruiken om statistische gegevens binnen een bepaalde context te interpreteren centrum- en spreidingsmaten gebruiken om statistische gegevens binnen een bepaalde context te interpreteren met behulp van frequentietabellen, grafische voorstellingen, centrum- en spreidingsmaten een statistisch onderzoek uitvoeren aan de hand van voorbeelden, in betekenisvolle situaties, gebruik maken van de normale verdeling (met de bijhorende klokcurve) als model van een reeks statistische gegevens het gemiddelde en de standaardafwijking gebruiken als karakteristieken van een normale verdeling en deze kengetallen ook grafisch interpreteren Pagina 45 van 59

46 12.3. INFORMATIE- EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE ICT M1 ICT B1 gepast reageren bij een virusmelding: o dialoogvensters en hun onderdelen o herkomst van de virus o procedures en helpfunctie van de scanner regels inzake ICT-gebruik in overeenstemming met ethische en deontologische regels naleven: o netiquette datagehelen (tekst, foto, audio, video, programma s) downloaden elementen van een beeldscherm interpreteren ICT gebruiken om te communiceren bepalen welke virtuele diensten het meest geschikt zijn voor een bepaalde taak aangeven waarop met gelet worden bij de aanschaf van een computer en andere frequent gebruikte hardware: o specificaties van computers, randapparatuur, hardware, in functie van de gebruikseisen o keuzecriteria het aanbod van de verschillende providers onderscheiden en een bewuste keuze maken: o volume van downloaden, uploaden, snelheid, prijs, budgettaire consequenties van ICT-keuzes inschatten: o eenmalige kost bij aankoop o abonnementskosten o looptijd en opzegtermijn gepast handelen ten aanzien van virusbeveiliging en antivirussoftware bij een virusmelding: o antivirussoftware downloaden, installeren en updaten o de procedure die de virusscanner opgeeft doorlopen o procedures en helpfunctie van de virusscanner o herkomst van de virus o procedures en helpfunctie van de scanner regels inzake ICT-gebruik in overeenstemming met ethische en deontologische regels naleven: o netiquette datagehelen (tekst, foto, audio, video, programma s) downloaden: o basisfuncties van een webbrowser toepassen o bestandsextensies herkennen en onderscheiden o bestandsgrootte beoordelen o gedownloade bestanden gericht opslaan bestanden comprimeren en decomprimeren: o gebruik van specifieke toepassingssoftware elementen van een beeldscherm interpreteren: o basisfunctionaliteit van het besturingssysteem instellen naar eigen voorkeur en gebruiksgemak o dialoogvensters van het besturingssysteem interpreteren ICT gebruiken om te communiceren: o Verschillende systemen onderscheiden op basis van hun functie o verkeer organiseren een elektronische agenda organiseren bepalen welke virtuele diensten het meest geschikt zijn voor een bepaalde taak aangeven waarop met gelet worden bij de aanschaf van een computer en andere frequent gebruikte hardware: o kenmerken van een PC of randapparatuur voor privégebruik Pagina 46 van 59

47 o een verantwoorde keuze maken op basis van offertes en vooropgestelde kenmerken het aanbod van de verschillende providers onderscheiden en een bewuste keuze maken: o volume van downloaden, uploaden, snelheid, prijs, budgettaire consequenties van ICT-gebruik inschatten: o eenmalige kost bij aankoop o abonnementskosten o looptijd en opzegtermijn ICT M2 ICT B2 beveiligingsprogramma s gebruiken back-ups maken aangeven waarvoor databanktoepassing wordt gebruikt met behulp van ICT informatie opzoeken, op zijn relevantie beoordelen, verwerken en bewaren zich online registreren de procedure doorlopen in verband met PC-banking, digitale aankopen en reserveringen: o beveiligde en niet-beveiligde website de mogelijkheden en de gevaren van commerciële toepassingen van het internet aangeven kritisch omgaan met ICT-ontwikkelingen beveiligingsprogramma s gebruiken: o foutmeldingen in verband met beveiliging o noodzaak van updates van beveiligingssoftware en het operatingsystem back-ups maken: o belang van back-up o back-up van mappenstructuur aangeven waarvoor databanktoepassingen worden gebruikt met behulp van ICT informatie opzoeken, op zijn relevantie beoordelen, verwerken en bewaren bestaande digitale databanken raadplegen nieuwsgroepen gebruiken zich registreren: o de regels van de verwerking van persoonsgegevens (privacy) o wachtwoordgebruik o verschillende registratiemethodes de procedure doorlopen in verband met PC-banking, digitale aankopen en reserveringen de mogelijkheden en de gevaren van commerciële toepassingen van het internet aangeven de maatschappelijke impact van ICT toelichten Pagina 47 van 59

48 de actualiteit op het vlak van functionele ICT-toepassingen opvolgen ICT M3 ICT B3 functioneren in een eenvoudige digitale leeromgeving een ingebouwde helpfunctie gebruiken tekst-, cijfer-, beeld- en/of geluidsmateriaal in één document integreren courante informatie- en communicatietechnologie en software gebruiken: o open source en commerciële software een eenvoudig e-portfolio opstellen: o inhoud o up-to-date o vormgeving een ICT-toepassing kiezen en gebruiken in functie van een opdracht: o tekstverwerking o rekenblad o presentatiesoftware functioneren in een eenvoudige digitale leeromgeving een ingebouwde helpfunctie gebruiken: o vraagstelling on- en offline tekst-, cijfer-, beeld- en/of geluidsmateriaal in één document integreren programma s installeren en de-installeren courante informatie- en communicatietechnologie en software gebruiken: o open source en commerciële software ICT gebruiken om eigen ideeën creatief vorm te geven een eenvoudig e-portfolio opstellen: o inhoud o up-to-date o vormgeving een ICT-toepassing kiezen en gebruiken in functie van een opdracht: o tekstverwerking o rekenblad o presentatiesoftware Pagina 48 van 59

49 12.4. WETENSCHAPPEN Wetenschappen M Wetenschappen B bij een eenvoudig onderzoek de essentiële stappen van de natuurwetenschappelijke methode onderscheiden de mogelijkheden en beperkingen van wetenschappelijke experimenten en theorieën illustreren in duurzaamheidsvraagstukken oplossingen voor de globale en de lokale leefomgeving aandragen en de gevolgen inschatten bij de mens de onderlinge samenhang tussen de verschillende lichaamsstelsels illustreren bij de mens beschrijven hoe erfelijke kenmerken van generatie op generatie worden overgedragen bij de mens manieren aangeven om de voortplanting te regelen en om seksueel overdraagbare aandoeningen te voorkomen voor de biologische evolutie aanwijzingen geven in concrete voorbeelden uit het dagelijks leven aantonen dat energie in verschillende vormen kan voorkomen en kan worden omgezet in andere energievormen de bewegingen van aarde en maan en de waarneembare gevolgen op aarde aantonen het belang van ruimtelijke ordening illustreren aan de hand van fysisch-aardrijkskundige kenmerken van een regio, fundamentele maatschappelijke problemen, actualiteit, eigen ervaringen een atlas, een plattegrond, een kaart, een tabel of een grafische voorstelling gebruiken om onder andere gegevens over weer en klimaat af te lezen en te interpreteren met betrekking tot een concreet natuurwetenschappelijk of toegepast natuurwetenschappelijk probleem, vraagstelling of fenomeen, een eigen hypothese (bewering, verwachting) formuleren en aangeven waarop deze steunt onder begeleiding een onderzoeksvraag met een aangereikte methode onderzoeken waarbij men: o zelfstandig (alleen of in groep) een opdracht uitvoert o doelgericht, vanuit een hypothese of verwachting, waarnemingen verricht o inschat hoe een waargenomen effect kan beïnvloed worden o een meettoestel correct schakelt en afleest alleen of in groep over een onderzoek / experiment / waarnemingsopdracht mondeling of schriftelijk rapporteren en reflecteren een fysisch, chemisch, biologisch of geofysisch verschijnsel of proces met behulp van een model voorstellen en uitleggen de wisselwerking op technologisch, sociaal, ecologisch en ethisch vlak tussen wetenschap en maatschappij illustreren en een eigen standpunt met argumenten verdedigen de mogelijkheden en beperkingen van wetenschappelijke experimenten en theorieën illustreren in duurzaamheidsvraagstukken oplossingen voor de globale en de lokale leefomgeving aandragen en de gevolgen inschatten bij de mens de onderlinge samenhang van het spijsverteringsstelsel, het ademhalingsstelsel, het bloed, de bloedsomloop, het uitscheidingsstelsel en het voortplantingsstelsel illustreren bij de mens beschrijven hoe erfelijke kenmerken van generatie op generatie worden overgedragen bij de mens manieren aangeven om de voortplanting te regelen en om seksueel overdraagbare aandoeningen te voorkomen voor de biologische evolutie aanwijzingen geven Pagina 49 van 59

50 in concrete voorbeelden uit het dagelijks leven aantonen dat energie in verschillende vormen kan voorkomen en kan worden omgezet in andere energievormen de bewegingen van hemellichamen in ons zonnestelsel beschrijven en de waarneembare gevolgen op aarde aantonen het belang van ruimtelijke ordening illustreren aan de hand van de explosieve verstedelijking, de versnipperde open ruimte, de industriële behoeftes en de gewijzigde mobiliteit van Vlaanderen een atlas, een plattegrond, een kaart, een tabel of een grafische voorstelling gebruiken om onder andere gegevens over weer en klimaat af te lezen, te interpreteren, te ordenen of te verwerken eenvoudige reliëfvormen op een samenhangende manier in verband brengen met lithologische kenmerken, geologische structuren en geomorfologische processen zowel verschuivingen van industrie of tertiaire activiteiten als demografische migraties met voorbeelden illustreren en dat in verband brengen met sociaaleconomische, politieke of geografische factoren MAATSCHAPPIJ, CULTUUR, ORGANISATIE EN SAMENWERKING Maatschappij, cultuur en samenwerking M Maatschappij, cultuur en samenwerking B de rol van de media en organisaties in het functioneren van ons democratisch bestel illustreren kritisch omgaan met invloed van media op de beeldvorming: o soorten massacommunicatiemiddelen: audiovisuele, respectievelijk geschreven media o soorten massacommunicatie en hun maatschappelijke functie: informatieve, respectievelijk persuasieve massacommunicatie o invloed van communicatiemiddelen in verschillende maatschappelijke velden: financieel juridisch de rol van de media en organisaties in het functioneren van ons democratisch bestel illustreren kritisch omgaan met invloed van media op de beeldvorming: o soorten massacommunicatiemiddelen: audiovisuele, respectievelijk geschreven media o soorten massacommunicatie en hun maatschappelijke functie: informatieve, respectievelijk persuasieve massacommunicatie o invloed van communicatiemiddelen in verschillende maatschappelijke velden: financieel juridisch Pagina 50 van 59

51 economisch sociaal-culturele wereld de eigen opvatting aan de verschillende opvattingen over welzijn en verdeling van welvaart toetsen kenmerken, mogelijke oorzaken en gevolgen van armoede aangeven: o visies op welzijn en welvaart o verschillende deelsystemen van de samenleving de samenleving als een democratisch systeem de samenleving als economisch systeem de samenleving als sociaal-maatschappelijk systeem de samenleving als juridisch systeem o armoedecirkel in fundamentele maatschappelijke problemen, actualiteit, eigen ervaringen en opleidingselementen het verband aantonen tussen verleden, heden en toekomst constructief omgaan met verschillen tussen mensen en levensopvattingen Bij een probleem de essentie van een probleem omschrijven de beïnvloedende factoren achterhalen de beïnvloedende problemen volgens belangrijkheid rangschikken de relaties tussen de beïnvloedende factoren aangeven het probleem vanuit verschillende invalshoeken benaderen met de situatie, opvattingen en emoties van anderen rekening houden de meest geschikte oplossingsstrategie kiezen economisch sociaal-culturele wereld de eigen opvatting aan de verschillende opvattingen over welzijn en verdeling van welvaart toetsen kenmerken, mogelijke oorzaken en gevolgen van armoede aangeven: o visies op welzijn en welvaart o verschillende deelsystemen van de samenleving de samenleving als een democratisch systeem de samenleving als economisch systeem de samenleving als sociaal-maatschappelijk systeem de samenleving als juridisch systeem o armoedecirkel met ontwikkelingen bij zichzelf en bij anderen, in samenleving en wereld rekening houden in fundamentele maatschappelijke problemen, actualiteit, eigen ervaringen en opleidingselementen het verband aantonen tussen verleden, heden en toekomst constructief omgaan met verschillen tussen mensen en levensopvattingen Bij een probleem de essentie van een probleem omschrijven de beïnvloedende factoren achterhalen de beïnvloedende problemen volgens belangrijkheid rangschikken de relaties tussen de beïnvloedende factoren aangeven het probleem vanuit verschillende invalshoeken benaderen met de situatie, opvattingen en emoties van anderen rekening houden de meest geschikte oplossingsstrategie kiezen op basis van hypothesen en verwachtingen mogelijke oplossingswijzen realistisch inschatten originele ideeën en oplossingen ontwikkelen toetsen of originele ideeën uitvoerbaar zijn Pagina 51 van 59

52 Maatschappij M Maatschappij B aangeven hoe zij kunnen deelnemen aan besluitvorming in en opbouw van de samenleving aantonen dat het samenleven in een democratische rechtsstaat gebaseerd is op rechten en plichten die gelden voor burgers, organisaties en overheid de rol van controle en evenwicht tussen de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht in ons democratisch bestel erkennen de hoofdzaken van de federale Belgische staatsstructuur onderscheiden van Europese samenwerking, van het beleid en de instellingen van de Europese unie de betekenis voor de eigen leefwereld toelichten het belang van internationale organisaties en instellingen aantonen het samenleven in ons democratisch bestel aan het samenleven onder andere regeringsvormen toetsen (theocratie, monarchie, republiek, dictatuur, statenloze organisatievormen, ) met voorbeelden uitleggen hoe welvaart wordt gecreëerd en hoe een overheid inkomsten verwerft en aanwendt een beroep doen op maatschappelijke diensten en instellingen gebruik maken van de gepaste kanalen om zijn vragen, problemen, ideeën of meningen kenbaar te maken een tijdsband als historisch referentiekader voor belangrijke figuren, gebeurtenissen en periodes, voor opleidings- en andere informatie hanteren aangeven hoe zij kunnen deelnemen aan besluitvorming in en opbouw van de samenleving aantonen dat het samenleven in een democratische rechtsstaat gebaseerd is op rechten en plichten die gelden voor burgers, organisaties en overheid de rol van controle en evenwicht tussen de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht in ons democratisch bestel erkennen de hoofdzaken van de federale Belgische staatsstructuur onderscheiden van Europese samenwerking, van het beleid en de instellingen van de Europese unie de betekenis voor de eigen leefwereld toelichten het belang van internationale organisaties en instellingen aantonen het samenleven in ons democratisch bestel aan het samenleven onder andere regeringsvormen toetsen (theocratie, monarchie, republiek, dictatuur, statenloze organisatievormen, ) met voorbeelden uitleggen hoe welvaart wordt gecreëerd en hoe een overheid inkomsten verwerft en aanwendt een beroep doen op maatschappelijke diensten en instellingen gebruik maken van de gepaste kanalen om zijn vragen, problemen, ideeën of meningen kenbaar te maken een tijdsband als historisch referentiekader voor belangrijke figuren, gebeurtenissen en periodes, voor opleidings- en andere informatie hanteren via een historische redenering zijn standpunt ten opzichte van een maatschappelijk probleem nuanceren de krachtlijnen van het historisch referentiekader in termen van tijd, ruimte en socialiteit aantonen een overeenkomst en een verschil aangeven tussen de ontwikkelingsfasen van de westerse samenleving onderling en tussen ontwikkelingsfasen van de westerse en andere samenleving de breuklijnen in de evoluerende Belgische samenleving vanaf 1830 omschrijven Pagina 52 van 59

53 de breuklijnen in de evoluerende mondiale samenleving omschrijven Cultuur M Cultuur B de dynamiek beschrijven in leef- en omgangsgewoonten, opinies, waarden en normen in eigen en andere sociale en culturele groepen de impact herkennen van cultuur op denken, voelen en handelen gepast omgaan met vooroordelen en stereotypen, met ongepaste beïnvloeding en machtsmisbruik, bij zichzelf en anderen constructief omgaan met verschillen tussen mensen en levensopvattingen rekening houden met de situatie, opvattingen en emoties van anderen in het omgaan met elkaar o cultuur als dynamisch gegeven als referentiekader voor denken en handelen o multicultureel samenleven visies: cultuurrelativisme, fundamentalisme, interculturalisme wederzijds respect en openheid interculturele communicatie beeld, muziek, beweging, drama of media gebruiken om zichzelf uit te drukken uit historische en actuele voorbeelden afleiden wat de invloed is van onverdraagzaamheid, racisme en xenofobie op het samenleven zijn appreciatie uiten voor cultureel erfgoed hier en elders de dynamiek beschrijven in leef- en omgangsgewoonten, opinies, waarden en normen in eigen en andere sociale en culturele groepen de impact herkennen van cultuur op denken, voelen en handelen gepast omgaan met vooroordelen en stereotypen, met ongepaste beïnvloeding en machtsmisbruik, bij zichzelf en anderen constructief omgaan met verschillen tussen mensen en levensopvattingen rekening houden met de situatie, opvattingen en emoties van anderen in het omgaan met elkaar o cultuur als dynamisch gegeven als referentiekader voor denken en handelen o multicultureel samenleven visies: cultuurrelativisme, fundamentalisme, interculturalisme wederzijds respect en openheid interculturele communicatie beeld, muziek, beweging, drama of media gebruiken om zichzelf uit te drukken uit historische en actuele voorbeelden afleiden wat de invloed is van onverdraagzaamheid, racisme en xenofobie op het samenleven zijn appreciatie uiten voor cultureel erfgoed hier en elders Organisatie en samenwerking M Organisatie en samenwerking B een planning maken een planning uitvoeren de gevolgde strategie evalueren een planning op langere termijn maken zelfstandig de meest geschikte oplossingsstrategie kiezen een planning uitvoeren originele oplossingen en ideeën ontwikkelen Pagina 53 van 59

54 de gevolgde strategie bijsturen proces en product evalueren uit de evaluatie lessen trekken keuzes maken op basis van afwegingen bij een groepsopdracht met het oog op het te bereiken doel over de aanpak overleggen bij een groepsopdracht verschillende beslissingswijzen toepassen zich bij een in groep genomen beslissing constructief aansluiten de eigen taken van een groepsopdracht volgens afspraken uitvoeren actief bijdragen tot het realiseren van gemeenschappelijke doelen bij een groepsopdracht de eigen bijdrage en die van anderen, zowel aan het proces als aan het product, evalueren bij een groepsopdracht de eigen bijdrage aan het proces en aan het product bijsturen over een groepsopdracht communiceren de eigen sterke en zwakke punten verwoorden het groepsresultaat en de teamwerking bespreken toetsen of originele ideeën uitvoerbaar zijn de gevolgde strategie evalueren de gevolgde strategie bijsturen proces en product evalueren uit de evaluatie lessen trekken keuzes maken op basis van afwegingen bij een groepsopdracht met het oog op het te bereiken doel over de aanpak overleggen bij een groepsopdracht met het oog op het te bereiken doel over de aanpak onderhandelen bij een groepsopdracht verschillende beslissingswijzen toepassen zich bij een in groep genomen beslissing constructief aansluiten de eigen taken van een groepsopdracht volgens afspraken uitvoeren actief bijdragen tot het realiseren van gemeenschappelijke doelen de impact van het eigen handelen, in relaties met anderen en in de samenleving afwegen bij een groepsopdracht de eigen bijdrage en die van anderen, zowel aan het proces als aan het product, evalueren bij een groepsopdracht de eigen bijdrage aan het proces en aan het product bijsturen bij een groepsopdracht suggesties formuleren om de bijdragen van de anderen bij te sturen over een groepsopdracht communiceren de eigen sterke en zwakke punten verwoorden over de eigen interactieve vaardigheden conclusies formuleren het groepsresultaat en de teamwerking bespreken Pagina 54 van 59

55 12.6. NEDERLANDS Basis Schrijven: zich oriënteren op aspecten van de schrijftaak: doel, teksttype, eigen kennis en lezer zijn manier van schrijven afstemmen op het schrijfdoel en de lezer tijdens het schrijven zijn aandacht behouden voor het bereiken van het doel, waaronder: o zich blijven concentreren ondanks het feit niet alles te kunnen uitdrukken o een schrijfplan opstellen o gebruik maken van een model o digitale en niet-digitale hulpbronnen en gegevensbestanden raadplegen en rekening houden met de consequenties ervan o een passende lay-out gebruiken o de eigen tekst nakijken o bij een gemeenschappelijke schrijftaak talige afspraken maken, de inbreng van de ander in de tekst benutten, evalueren, corrigeren en redigeren o met de belangrijkste conventies van geschreven taal rekening houden het resultaat beoordelen in het licht van het schrijfdoel; het resultaat bijstellen Nederlands M1 Luisteren en kijken: Lezen: op structurerend niveau kijken / luisteren naar helder gebrachte uiteenzettingen in verband met een leerstofonderdeel en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Nederlands B1 Luisteren en kijken: Lezen: op structurerend niveau luisteren naar helder gebrachte uiteenzettingen in verband met een leerstofonderdeel en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op structurerend niveau helder geschreven formulieren, administratieve teksten en instructies lezen en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op structurerend niveau helder geschreven formulieren, administratieve teksten en instructies lezen en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Spreken: op structurerend niveau instructies geven Spreken: op structurerend niveau instructies geven Pagina 55 van 59

56 op structurerend niveau een verhaal vertellen op structurerend niveau verslag doen van een gebeurtenis en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op structurerend niveau een verhaal vertellen op structurerend niveau verslag doen van een gebeurtenis en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Mondelinge interactie: Mondelinge interactie: op structurerend niveau vragen stellen en beantwoorden met betrekking tot een leerstofonderdeel en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op structurerend niveau vragen stellen en beantwoorden met betrekking tot een leerstofonderdeel en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Schrijven: Schrijven: op structurerend niveau schema s maken van gelezen en beluisterde informatie met betrekking tot een leerstofonderdeel op structurerend niveau instructies geven op structurerend niveau een samenvatting maken en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op structurerend niveau schema s en samenvattingen maken van gelezen en beluisterde informatie over een leerstofonderdeel op structurerend niveau instructies geven op structurerend niveau een samenvatting maken en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Taalbeschouwing: Taalbeschouwing: met het oog op doeltreffende communicatie in een ruim gamma van relevante taalgebruikssituaties bewust reflecteren op de belangrijkste factoren van een communicatiesituatie: zender, ontvanger, boodschap, bedoeling, effect, situatie, kanaal met het oog op doeltreffende communicatie in allerlei taalgebruikssituaties bewust reflecteren op een aantal aspecten van het taalgebruik met het oog op doeltreffende communicatie in relevante taalgebruikssituaties bewust reflecteren op een aantal aspecten van het taalsysteem met het oog op doeltreffende communicatie en taalbeschouwelijke basiskennis in allerlei taalgebruikssituaties bewust reflecteren op een aantal aspecten van het taalgebruik met het oog op doeltreffende communicatie en taalbeschouwelijke basiskennis bewust reflecteren op een aantal aspecten van het taalsysteem Reflectie op strategieën: Reflectie op strategieën: indien nodig een aantal strategieën toepassen: bewust reflecteren op luister-, spreek-, interactie-, lees-, en schrijfstrategieën indien nodig een aantal strategieën toepassen: bewust reflecteren op luister-, spreek-, interactie-, lees-, en schrijfstrategieën Literatuur: tekstervarend lezen Pagina 56 van 59

57 bij tekstervarend lezen literaire tekstsoorten in hoofdlijnen herkennen en onderscheiden mondeling de eigen tekstkeuzes en leeservaringen toelichten Nederlands M2 Luisteren en kijken: Nederlands B2 Luisteren en kijken: op beoordelend niveau luisteren naar informatieve, argumentatieve, narratieve en prescriptieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beoordelend niveau luisteren naar informatieve, argumentatieve, narratieve en prescriptieve teksten en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Lezen: Lezen: op beoordelend niveau studieteksten lezen in verband met een leerstofonderdeel op beoordelend niveau informatieve, argumentatieve, narratieve en prescriptieve teksten lezen en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beoordelend niveau studieteksten lezen op beoordelend niveau informatieve, argumentatieve, narratieve en prescriptieve teksten lezen en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Spreken: op structurerend niveau een presentatie geven en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Mondelinge interactie: Mondelinge interactie: op structurerend niveau een sollicitatiegesprek voeren op beoordelend niveau inlichtingen vragen en aanvragen doen, klachten en bezwaren formuleren op beoordelend niveau gevoelens en persoonlijke ervaringen uitdrukken en beantwoorden op beoordelend niveau informatie uitwisselen, standpunten en meningen uitdrukken en beantwoorden en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op structurerend niveau een sollicitatiegesprek voeren op beoordelend niveau inlichtingen vragen en aanvragen doen, klachten en bezwaren formuleren op beoordelend niveau gevoelens en persoonlijke ervaringen uitdrukken en beantwoorden op beoordelend niveau informatie uitwisselen, standpunten en meningen uitdrukken en beantwoorden en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Pagina 57 van 59

58 Schrijven: Schrijven: op beoordelend niveau volgens een vastgestelde standaard verslagen maken op beoordelend niveau sollicitatieformulieren invullen, sollicitatiebrieven / mails en andere zakelijke brieven / mails schrijven op beoordelend niveau informatieve en argumentatieve teksten schrijven en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen op beoordelend niveau verslagen maken op beoordelend niveau sollicitatieformulieren invullen, sollicitatiebrieven / mails en andere zakelijke brieven / mails schrijven op beoordelend niveau informatieve en argumentatieve teksten schrijven en daarvoor indien nodig de juiste strategieën toepassen Literatuur: Literatuur: tekstervarend lezen kort de eigen tekstkeuzes en leeservaringen toelichten tekstervarend lezen bij tekstervarend lezen literaire tekstsoorten in hoofdlijnen herkennen en onderscheiden gedocumenteerd en beargumenteerd verslag uitbrengen van de eigen leeservaring in een leesportfolio Taalbeschouwing: met het oog op doeltreffende communicatie in een ruim gamma van relevante taalgebruikssituaties bewust reflecteren op de belangrijkste factoren van een communicatiesituatie: zender, ontvanger, boodschap, bedoeling, effect, situatie, kanaal met het oog op doeltreffende communicatie in allerlei taalgebruikssituaties bewust reflecteren op een aantal aspecten van het taalgebruik met het oog op doeltreffende communicatie in relevante taalgebruikssituaties bewust reflecteren op een aantal aspecten van het taalsysteem Reflectie op strategieën: Taalbeschouwing: met het oog op doeltreffende communicatie en taalbeschouwelijke basiskennis in allerlei taalgebruikssituaties bewust reflecteren op een aantal aspecten van het taalgebruik met het oog op doeltreffende communicatie en taalbeschouwelijke basiskennis bewust reflecteren op een aantal aspecten van het taalsysteem Reflectie op strategieën: indien nodig een aantal strategieën toepassen: bewust reflecteren op luister-, spreek-, interactie-, lees-, en schrijfstrategieën indien nodig een aantal strategieën toepassen: bewust reflecteren op luister-, spreek-, interactie-, lees-, en schrijfstrategieën Pagina 58 van 59

59 Begrippen en termen Pagina 59 van 59