Involon Incasso & deurwaarderssymposium. 29 juni John Wisseborn

Transcriptie

1 Involon Incasso & deurwaarderssymposium 29 juni 2016 John Wisseborn Jongejan Wisseborn Gerechtsdeurwaarders KEI (kwaliteit en innovatie rechtspraak)

2 Kwaliteit en innovatie rechtspraak Uitvloeisel uit regeerakkoord tussen VVD en PvdA Het civiele proces wordt vergaand vereenvoudigd en gedigitaliseerd. Het onderscheid tussen verzoekschrift en dagvaarding kan vervallen. Hoger beroep wordt gestroomlijnd De dagvaarding verdwijnt?

3 Wetsvoorstel Wijziging Rv. Art. 30a: inleidend stuk wordt procesinleiding de termen dagvaarding en verzoekschrift vervallen, Rv. spreekt verder over: - vorderingsprocedures - verzoekprocedures Wetsvoorstel Procesinleiding via mijnzaak op rechtspraak.nl (verplicht behalve voor nat.pers) - Directe betaling griffierecht (via ideal) - Griffier stuurt (= computer rechtspraak genereert) een oproepingsbericht

4 Wetsvoorstel Artikel 111 Rv. (nw) 1. De griffier stuurt de eiser een oproepingsbericht na ontvangst van de procesinleiding. Artikel 112 Rv. (nw) 1. Het oproepingsbericht als bedoeld in artikel 111 wordt bij de verweerder bij exploot betekend of door eiser op andere wijze bezorgd, binnen twee weken na de dag van indiening van de procesinleiding, tenzij de wet anders bepaalt. Wetsvoorstel Artikel 112 Rv. (nw) 2. Heeft de eiser het oproepingsbericht bezorgd op andere wijze, bedoeld in het eerste lid, en verschijnt de verweerder niet uiterlijk op de laatste dag waarop hij diende te verschijnen, dan kan eiser binnen twee weken na de dag waarop verweerder uiterlijk diende te verschijnen, het oproepingsbericht bij exploot bezorgen bij de verweerder. 3. Indien eiser de oproeping bij exploot als bedoeld in het tweede lid achterwege laat, wordt hij niet-ontvankelijk verklaard in zijn vordering

5 Wetsvoorstel Eiser mag er ook voor kiezen om direct voor betekening te kiezen (art. 112 lid 1) MvT: om rechtsonzekerheid voor eiser te voorkomen en zodat hij wel degelijk keuze heeft ten aanzien van de wijze oproepen, mogen er op dit punt geen gevolgen zijn voor de proceskosten-veroordeling. (Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 3 pag. 21) Maar er is nog een (veel) betere oplossing!

6 reserverings-model Artikel 113 Rv. (Nw) 1. In afwijking van artikel 112 kan de eiser een oproepingsbericht bij exploot laten betekenen alvorens hij de procesinleiding indient. 2. De deurwaarder stelt het oproepingsbericht op overeenkomstig artikel 30a, derde lid, en artikel 111, tweede lid, onder a tot en met h, en neemt de inhoud van de procesinleiding op in het oproepingsbericht. 3. Na betekening van het oproepingsbericht dient eiser onverwijld het oproepingsbericht en de procesinleiding in. reserverings-model Alleen maar voordelen: - Controles (insolventie, curatele, bewind etc); - Check beslagregister, VISH; - Gebruikelijke hulp bij procesinleiding; - Eenvoudiger bij betekeningsproblemen; - Kans op afdoen zonder griffierecht; Kortom..

7 Gefaseerde invoering 1 januari 2017 advocaatzaken pilot Rb Gelderland en Midden-Nederland t/m mei, daarna rest. 1 juli 2017 hoger beroep pilot t/m november daarna landelijke invoering. 1 juni 2018 in persoonzaken pilot t/m oktober, daarna rest. Buitengerechtelijke kosten

8 Wettelijke basis buitengerechtelijke kosten Artikel 6:96 lid 2 BW (NL) Als vermogensschade komen mede voor vergoeding in aanmerking: ( ) c. redelijke kosten ter verkrijging van voldoening buiten rechte ( ) behoudens voor zover in het gegeven geval krachtens artikel 241 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering de regels betreffende proceskosten van toepassing zijn.

9 Redelijke kosten Wat is redelijk? Rechterlijk beleid in zgn. rapport Voorwerk II: de zgn. dubbele redelijkheidstoets. - Er moet een redelijke noodzaak zijn tot het maken van buitengerechtelijke kosten; - De hoogte van de gevorderde kosten moet redelijk zijn. Artikel 241 Rv. Voor werkzaamheden zoals die ter voorbereiding van gedingstukken en ter instructie van de zaak, kan jegens de wederpartij geen vergoeding op grond van artikel 96, tweede lid, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek worden toegekend, maar zijn alleen de regels betreffende proceskosten van toepassing. (zgn. van kleur verschieten incassokosten)

10 Artikel 242 Rv. De rechter kan buitengerechtelijke kosten ambtshalve matigen, doch niet tot onder het bedrag van de buitengerechtelijke kosten die, gelet op de tarieven volgens welke zodanige kosten aan de opdrachtgevers gewoonlijk in rekening worden gebracht, jegens de wederpartij redelijk zijn. Straks ook in bestuursrecht! Ik heb aangegeven om te onderzoeken of in het Besluit buitengerechtelijke kosten de percentages uit de nieuwe regeling zullen worden overgenomen en uw Kamer daarover te informeren. Naar aanleiding van dit onderzoek meen ik dat de percentages uit de nieuwe regeling voor civiel recht niet zouden moeten worden overgenomen in het bestuursrecht. (Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 16 pag 2)

11 Straks ook in bestuursrecht! De constatering dat er (in het bestuursrecht) in veel gevallen standaard 15% van de verschuldigde geldsom in rekening wordt gebracht, vormt aanleiding om het maximaal in rekening te brengen bedrag nader te normeren. Voor deze nadere normering is aansluiting gezocht bij de al bestaande normering in het privaatrecht, t.w. het Besluit BIK. Toelichting op concept AmvB op art. 4:120 AWB De jurisprudentie

12 Regeling onvoldoende duidelijk? Regeling in werking 1 juli : 1e prejudiciële vraag aan HR : 2e prejudiciële vraag aan HR : 3e prejudiciële vraag aan HR Aanmanen na 14 dagenbrief Afwijzingen buitengerechtelijke kosten omdat er na de 14 dagenbrief geen incassowerkzaamheden zouden zijn verricht: De vordering komt de kantonrechter niet onrechtmatig of ongegrond voor en wordt daarom toegewezen, met dien verstande dat de eisende partij aanspraak maakt op de vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten. Niet gesteld is dat de eisende partij na het versturen van de aanmaning als bedoeld in artikel 6:96 lid 5 BW buitengerechtelijke incassowerkzaamheden heeft verricht. De vordering is dan ook niet toewijsbaar.

13 Hoge Raad ECLI:NL:HR:2014:1405 (eerste prej.vragen) - dubbele redelijkheidstoets: 1. redelijke noodzaak tot maken kosten; 2. redelijke hoogte van de kosten; - Wetgever heeft alleen hoogte willen normeren; - Hoogte is gerelateerd aan hoofdsom, niet aan aard / omvang werkzaamheden; - veertiendagenbrief is naar zijn aard ook zelf een incassohandeling; - géén nadere incassohandelingen van de zijde van de schuldeiser vereist; Hoge Raad ECLI:NL:HR:2014:1405 (eerste prej.vragen) Obiter dictum: Weliswaar op een enkele plaats in parlementaire stukken vermeld dat de schuldeiser na de 14 dagenbrief nog nadere handelingen moet verrichten. Maar mede gelet op de overige inhoud van de parlementaire stukken, is hiermee kennelijk niet bedoeld dat dit een vereiste is voor de verschuldigdheid van de door het Besluit genormeerde kosten

14 intermezzo Rapport BGK-integraal: rechters richtlijn Hoge Raad ECLI:NL:HR:2011:BU4937 Hoezeer het op zichzelf uit een oogpunt van de bevordering van rechtszekerheid ook wenselijk is dat rechters in onderling overleg regelingen of aanbevelingen tot stand brengen op gebieden waar de wet hun grote beoordelingsvrijheid geeft, de hier bedoelde richtlijn staat op gespannen voet met het wetsvoorschrift waaraan deze invulling wil geven. Hoge Raad ECLI:NL:HR:2015:1868 (tweede prej.vragen) - Artt. 6:96 lid 5 BW: Bij AMvB worden nadere regels gesteld voor de vergoeding van kosten als bedoeld in lid 2 onder c. Van deze regels kan niet ten nadele van de schuldenaar worden afgeweken indien de schuldenaar een natuurlijk persoon is, die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf. In dit geval mist artikel 241, eerste volzin, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering toepassing.

15 Hoge Raad ECLI:NL:HR:2015:1868 (tweede prej.vragen) - Drie van de vier vragen komen volgens HR neer op bevoegdheid van de rechter om bedongen buitengerechtelijke incassokosten ambtshalve te matigen; - Rechter mag in B2B-relatie bedongen incasso kosten ambtshalve matigen tot bedragen BIK; - indien niet wordt gesteld en bij betwisting aannemelijk wordt gemaakt dat de werkelijke kosten hoger zijn dan dat bedrag. Hoge Raad ECLI:NL:HR:2015:1868 (tweede prej.vragen) En bij imputatie art. 6:44 BW gelden incassokosten ook als kosten! Artikel 6: 44 lid 1 BW Betaling van een op een bepaalde verbintenis toe te rekenen geldsom strekt in de eerste plaats in mindering van de kosten, vervolgens in mindering van de verschenen rente en ten slotte in mindering van de hoofdsom en de lopende rente.

16 Een nieuw probleem art 6:96 lid 6 BW De vergoeding volgens de nadere regels kan indien de schuldenaar een natuurlijk persoon is, die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf, eerst verschuldigd worden nadat de schuldenaar na het intreden van het verzuim, bedoeld in artikel 81, onder vermelding van de gevolgen van het uitblijven van betaling, waaronder de vergoeding die in overeenstemming met de nadere regels wordt gevorderd, vruchteloos is aangemaand tot betaling binnen een termijn van veertien dagen, aanvangende de dag na aanmaning. Een nieuw probleem Uit wetsgeschiedenis art 6:96 lid 6 BW blijkt dat termijn van 14 dagen aanvangt de dag nadat de schuldenaar de aanmaning heeft ontvangen. Nu in verstekkenpraktijk niet valt vast te stellen wanneer de schuldenaar de aanmaning heeft ontvangen, wordt er bij de beoordeling uitgegaan van de veronderstelling dat de schuldenaar de aanmaning de dag na de dagtekening ervan heeft ontvangen en dat de termijn van 14 dagen aldus twee dagen na de dagtekening van de aanmaning begint.

17 Een nieuw probleem Hof Den Haag, 21 april 2015 ECLI:NL:GHDHA:2015:813 Woonzorg neemt in de toelichting op haar grieven daarbij terecht tot uitgangspunt dat uit de wet volgt dat de termijn van veertien dagen gaat lopen de dag na aanmaning en niet, zoals in de brief van de voorzitter van het Team Kanton is neergelegd, twee dagen na dagtekening van de aanmaning; Een nieuw probleem Hof Den Haag 7 juli 2015, ECLI:NL:GHDA:2015:1896 6:96 lid 6 BW zo moet worden uitgelegd dat de termijn van veertien dagen gaat lopen op de dag na de ontvangst van de schriftelijke aanmaning door de consument. een termijn die wordt omschreven als binnen veertien dagen na dagtekening van deze brief is in ieder geval korter dan de termijn van veertien dagen, aanvangende de dag na ontvangst van de brief. Of en wanneer [geïntimeerde] de brief heeft ontvangen kan dan ook in het midden blijven.

18 Iudex non calculat Eehhh Binnen veertien dagen ná vandaag Binnen veertien dagen met ingang van morgen =

19 Rb Midden-Ned., ECLI:NL:RBMNE:2016:3054 (derde prej.vragen) De kantonrechter stelt de Hoge Raad de volgen rechtsvragen ter beantwoording bij wijze van prejudiciële beslissing: a. Vangt de termijn van veertien dagen als bedoeld in artikel 6:96, zesde lid, van het BW aan de dag na de ontvangst door de schuldenaar van de veertiendagenbrief? b. Zo ja kan er in beginsel vanuit worden gegaan dat een per gewone post verzonden veertiendagenbrief één dag na de dagtekening bezorgd wordt? c. Voldoet een brief aan de eisen van artikel 6:96, zesde lid, van het BW indien daarin melding is gemaakt van een betaaltermijn van veertien dagen en het toepasselijke incassobedrag volgens het Besluit is genoemd, maar geen of een onjuiste termijn van aanvang of einde van die veertiendagentermijn is genoemd? Hoe strikt moet de rechter dit toetsen? Rb Midden-Ned., ECLI:NL:RBMNE:2016:3054 (derde prej.vragen) De kantonrechter stelt de Hoge Raad de volgen rechtsvragen ter beantwoording bij wijze van prejudiciële beslissing: d. Wat is het rechtsgevolg als in een veertiendagenbrief geen of een onjuiste formulering van aanvang en/of einde van de veertienm dagentermijn is vermeld? Maakt het in dat geval nog iets uit of de termijn een enkele dag te laat is en/of de schuldenaar heeft laten weten toch niet te kunnen betalen? Kan een onjuiste termijn gerepareerd worden geacht indien de schuldenaar (na enkele weken) nog een periode van tien dagen heeft gekregen en daarna (opnieuw enkele weken nadien) nog een laatste periode van zeven dagen heeft gekregen om de vordering te betalen, zonder dat incassokosten verschuldigd worden?

20 Rb Midden-Ned., ECLI:NL:RBMNE:2016:3054 (derde prej.vragen) De kantonrechter stelt de Hoge Raad de volgen rechtsvragen ter beantwoording bij wijze van prejudiciële beslissing: e. Moet de schuldeiser stellen en zo nodig bewijzen wanneer de termijn van veertien dagen is aangevangen en geëindigd, of moet schuldenaar stellen en zo nodig bewijzen dat hij binnen veertien dagen na ontvangst van de veertiendagenbrief heeft betaald? f. verschil of het een verstekzaak of een zaak op tegenspraak betreft en of er wel of geen verweer gevoerd is ten aanzien van de buitengerechtelijke incassokosten? g. Indien er binnen de termijn van veertien dagen een deel van de vordering wordt voldaan, dienen de buitengerechtelijke kosten dan te worden (her)berekend over het onbetaald gebleven gedeelte van de vordering?