Waarom is de lucht blauw?

Transcriptie

1 Waarom is de lucht blauw? Waarom is de lucht blauw? De lucht kan op een heldere, zonnige dag zo prachtig mooi blauw zijn. Waarom is dat eigenlijk? Waarom altijd blauw en niet eens een keer groen of paars? In deze blogpost gaan we een antwoord zoeken op deze vraag. Licht Om de vraag waarom is de lucht blauw te beantwoorden kijken we eerst wat licht is. Licht is een elektromagnetische straling dat bestaat uit deeltjes die geen gewicht hebben. Deze deeltjes heten fotonen. Onze grote lichtbron is de zon.

2 Het licht dat door de zon wordt gemaakt en op de aarde komt, bevat een mengsel van heel veel kleuren (alle kleuren van de regenboog). Iedere kleur in dit mengsel heeft een eigen golflengte. Licht dat op de aarde komt heeft dus verschillende golflengtes. Kleuren ontstaan door weerkaatsing van het oppervlak: een wit oppervlak kaatst alle kleuren terug, aan de andere kant kaatst een zwart oppervlak geen kleuren terug. Een rood oppervlak bijvoorbeeld kaatst alleen het rode licht terug, een groen oppervlakte alleen het groene licht en zo verder voor alle kleuren. Verstrooiing Nu we weten dat het zonlicht een mengsel is van heel veel kleuren, weten we nog niet waarom de lucht blauw is. Hiervoor gaan we kijken naar het begrip verstrooiing. Omdat het zonlicht uit licht bestaat met verschillende golflengtes worden die als ze tegen deeltjes (moleculen) botsen afgebogen. Het zonlicht (het mengsel van kleuren) valt dan uit elkaar. Je kunt dit zelf uitproberen door een glas water in het zonlicht te zetten. Het witte zonlicht (het mengsel) valt uit elkaar, wordt verstrooid. Hieronder zie je hoe je met een wijnglas op de sneeuw of een waterkan en een vel wit papier het zonlicht kunt verstrooien en een aantal kleuren uit het witte licht zichtbaar maakt. Het mooiste voorbeeld van verstrooiing van het licht is de

3 regenboog. Doordat er na een fikse bui heel veel waterdeeltjes in de lucht zijn, kun je als de zon gaat schijnen prachtig de kleuren in het zonlicht zien. Zelf een regenboog maken is niet zo heel moeilijk. Kijk hier hoe je dit doet. Blauw licht We weten nu dat zonlicht uit alle kleuren van de regenboog bestaat en dat deeltjes, bijvoorbeeld water, dit mengsel verstrooien. De aarde heeft een dampkring, deze bestaat ook uit deeltjes, zoals zuurstof, vochtdeeltjes, ozon en stofdeeltjes. Net als in een glas water botst het licht tegen deze deeltjes aan en wordt verstrooid. Nu is het zo dat het blauwe licht in het zonlicht in de atmosfeer veel meer verstrooit dan de andere kleuren (tot 16x meer). Dit heeft te maken met de golflengte van het blauwe licht in combinatie met de grootte van de moleculen waar het tegenaan botst. Blauw licht wordt vooral door kleine deeltjes verstrooit. Als er veel moleculen in de lucht zijn die wat groter zijn, bijvoorbeeld in vervuilde industriegebieden of als er veel stof in de lucht is, dan is de hemel niet zo mooi blauw, maar een stuk grauwer. Ook andere kleuren worden dan meer verstrooid. Net na een regenbui of boven op een hoge berg is de lucht het mooist diepblauw omdat dan de atmosfeer het schoonst is en alleen het blauwe licht verstrooit; hoe schoner en droger de atmosfeer hoe blauwer de hemel. Omdat het de atmosfeer is die de blauwe hemel veroorzaakt, betekent dit dat in de ruimte de hemel zwart is. Daar is geen dampkring. Als André Kuipers in het ISS naar de zon keek zag hij niet een gele zon tegen een blauwe hemel, maar de zon tegen een inktzwarte achtergrond. De ruimte kaatst geen enkele kleur terug. Ook s nachts is de hemel blauw, maar wij kunnen dat niet zien omdat onze ogen niet zo goed kleuren kunnen onderscheiden als er heel weinig licht is.

4 Waarom is de lucht blauw? Terug naar de vraag: de lucht is blauw omdat vooral het blauwe licht in het zonlicht in onze dampkring wordt verstrooid en zichtbaar wordt voor onze ogen. Zevenslaper Glis glis

5 De zevenslaper of relmuis Een van de leukste ontmoetingen die we deze vakantie hadden in de Dordogne (Charente) was die met het knaagdiertje de zevenslaper (Glis glis). Er woont een hele familie onder het dak van het vakantiehuisje La Madrinie. Zodra het donker wordt worden ze actief en gaan achter elkaar en voedsel aan. Uiterlijk De zevenslaper ziet er uit als een kruising tussen een muis en een eekhoorn. De grijzig bruinige kleur en de kop heeft hij van de muis en de pluimstaart van de eekhoorn. Die staart is helaas niet te zien op de foto. In ons huisje bleef de aanblik beperkt tot de flonkerende oogjes die over de rand van het dak naar ons zaten te kijken. Slechts eenmaal zagen we er eentje helemaal van de ene naar de andere opening glippen. De zevenslaper is tussen de 15 en 20 cm lang zonder staart, die cm lang is. Zoals te zien is op de foto hebben ze een donkere rand om de ogen. De buik is licht van kleur. Gedrag Zodra het donker wordt zagen en hoorden we de zevenslapers wakker worden. Het zijn goede klimmers maar geen goede springers, zoals de eekhoorn. Hoeveel het er precies zijn in La Madrinie konden we niet goed achterhalen. Misschien een stuk of vier/vijf? Ze zijn actief en je hoort ze geregeld rennen over en onder het dak. Je kon ze ook naar elkaar horen piepen. De geluiden die ze maken spelen een belangrijke rol in de communicatie. Met name in de paartijd laten ze ook via geursporen weten dat een bepaald territorium bezet is. Ze voeden zich met allerlei zaden, vruchten en noten en vullen het menu soms aan met dierlijke eitwitten, bijvoorbeeld insecten. Het schijnt dat ze er ook niet voor terugdeinzen een

6 vogelnest te plunderen. Hun naam danken ze aan de lange winterslaap, die wel zeven maanden kan duren (okt mei). Ze maken een vostvrij nest in de grond of zoeken een grot op. Ook zoeken ze soms geschikte plekken op zolders en in schuren. Ze moeten het dan een lange periode doen op hun vetreserve. Alle processen in het lichaam worden op een heel laag pitje gezet; de lichaamstemperatuur daalt drastisch en de ademhaling kan terug naar 1x per uur. In mei worden ze weer wakker. Eind juni tot half augustus is de paartijd. De draagtijd is drie tot vier weken en dan komen de jongen ter wereld. Meestal zijn het er vier of vijf, maar er zijn ook gevallen bekend van elf jongen. Waarschijnlijk heeft de omvang van het nest met het voedselaanbod te maken. Na ongeveer een maand verlaten de jonkies het nest en ze zijn na de tweede winterslaap geslachtsrijp. In vergelijking met andere knaagdieren kan de zevenslaper relatief oud worden, er zijn gevallen van twaalf jaar (in het wild) bekend. Verspreiding De zevenslaper komt in een groot deel van West Europa voor. Ze leven hoofdzakelijk in loofbossen, waar ze goed aan hun voedsel kunnen komen, zoals eikels en beukenootjes. Ze leven in holen in bomen en grotten en pikken ook graag de door de boswachter opgehangen nestkasten in. Het groepje van la Madrinie laat zien dat het ook cultuurvolgers kunnen zijn. Er stonden veel hazelnoten in de directe omgeving van La Madrinie, ik denk dat dit een belangrijke voedingsbron voor ze

7 is. Slot De Romeinen en Etrusken zagen wel een aardige snack in de zevenslaper. Ook nu worden ze nog wel door mensen opgegeten. Met name in Slovenië. Ze worden in beperkte mate als huisdier gehouden. Af en toe zie je er een paar opduiken in een dierenwinkel (vooral in Duitsland). Laat je door de zevenslapers niet weerhouden om naar La Madrinie te gaan. Er is geen enkele reden om bang voor ze te zijn en vies zijn ze ook niet. Ze knabbelen niet aan je voorraden en komen niet in het huisje. Afgezien van het af en toe piepen en het geluid dat ze maken als ze over het dak lopen, merk je niet dat ze er zijn. Voor ons was het juist een extra reden om het huisje La Madrinie te boeken. Silva Trail Speed hoofdlamp Silva Trail Speed hoofdlamp

8 De Silva trail speed hoofdlamp In deze blogpost een bijzondere hoofdlamp voor het actieve werk. De veelzijdige en betrouwbare Trail Speed hoofdlamp van het Zweedse outdoor merk Silva is een lichtgewicht met een geweldige power voor de trail runner, natuurvorser, fietser of skier, die in het donker ook op pad gaan. Beschrijving De beide krachtige lampjes van de Silva Trail Speed hoofdlamp zitten in een aluminium unit. De hoofdlamp werkt op 4 AA batterijen die in een externe battery pack zijn ondergebracht. De batterijen gaan 2 uur mee in de hoogste stand tot 15 uur in de laagste stand. Zodra er nog 20% vermogen resteert gaan

9 beide LED s gedurende één seconde knipperen, dit wordt om de vijf seconden herhaald. Dit kan je dus niet ontgaan. Uiteraard heb je een setje vers opgeladen batterijen bij je. De lichtsterkte is 400 lumen. Dit wil zeggen dat de hoofdlamp tot 85 meter kan schijnen. De lichtbundel brengt licht daar waar het nodig is via de Silva Intelligent Light technologie, hierover later meer. Mocht de unit te warm worden, treedt de temperatuurbeveiliging in werking om overhitting te voorkomen in. De LED s gaan tijdelijk iets minder fel branden totdat de temperatuur voldoende gedaald is. Het gewicht van de Silva Trail Speed hoofdlamp is 62 gram, met batterijen komt daar 100 gram bij. Door de externe battery pack wordt je hoofd niet met dit extra gewicht belast. De battery pack heb je in je zak of vastgemaakt aan je rugzak via het verlengsnoer. De fietser bevestigt de battery pack aan de stang. De waterdichtheid IPX 6, dat wil zeggen dat de lamp geen problemen heeft met de meest heftige regenval of een tijdje in een plas liggen. De hoofdlamp is voorzien van een grote aan/uit knop. In Zweden hebben ze vaak handschoenen nodig, vandaar. Maar ook zonder handschoenen is het gewoon prettig om niet te hoeven priegelen. Met de knop zet je de lamp in vier verschillende standen: hoog, laag, breed en puls.

10 Gebruik De Silva Trail Speed is ontworpen om gebruikt te worden als hoofdlamp bij het wandelen of trail running. De skier maakt hem vast op de helm. De fietser kan de Silva Trail Speed makkelijk op een fiets bevestigen of op de helm, natuurlijk. Voor de bevestiging aan een fiets is een speciale sillicoon rubberen band ontwikkeld en voor de helm een stevige houder die je met tape op je helm plakt. Het bevestigen en losmaken van de unit gaat makkelijk en snel. Silva Intelligent Light

11 De lichtbundel van de De Silva Trail Speed hoofdlamp heeft een gepatenteerde duale lichtbundel, door Silva, Intelligent Light genoemd. Het komt hier op neer dat een deel van het licht in de breedte naar de grond wordt gestuurd en een andere deel als verstraler wordt ingezet. Licht daar waar het zijn moet, zonder je hoofd als een vuurtoren te hoeven gebruiken. Op de fiets heb je het licht rond je voorwiel en kunt goed zien wat er op je afkomt. Dit maakt de lamp uitermate geschikt voor de MTB in donkere omstandigheden. Slot De Silva Trail Speed hoofdlamp is ontworpen voor multifunctioneel gebruik, geschikt voor verschillende toepassingen. De runner, natuurvorser, fietser en skier die in het donker op pad gaat, Bekijk nu de Silva Speed Trail in onze webwinkel! Vul bij het afrekenen bij het veld kortingscode SilvaBlog in en je krijgt tot 1 februari ,- korting! Klik hier voor de website van Silva.

12