Sociale status van postcodegebieden in Kennemerland 2014

Transcriptie

1 9 april 0 Sociale status van postcodegebieden in Kennemerland 0 Sociaaleconomische status en sociaal economische gezondheidsverschillen In Nederland zijn er aanzienlijke verschillen in gezondheid tussen groepen mensen met een lage en met een hoge sociaaleconomische status (SES). Laagopgeleiden hebben een lagere levensverwachting dan hoogopgeleiden en ze leven gemiddeld korter in goede ervaren gezondheid. Zo bedraagt het verschil in totale levensverwachting tussen laag- en hoogopgeleide mannen en vrouwen respectievelijk, en, jaar (periode 009-0). De verschillen in gezonde levensverwachting zijn nog groter: laagopgeleide mannen en vrouwen leven respectievelijk 8, en 9,0 jaar minder in als goed ervaren gezondheid dan hoogopgeleide mannen en vrouwen (periode 009-0). De sociaaleconomische status staat voor de positie van mensen op de maatschappelijke ladder met het daaraan verbonden aanzien en prestige. De sociaaleconomische status is niet op een directe manier te meten, daarom wordt er een inschatting gemaakt aan de hand van een aantal voor SES belangrijke indicatoren: dit zijn opleidingsniveau, beroepsstatus en hoogte van het inkomen. Statusscores van het Sociaal en Cultureel Planbureau Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft voor bijna alle viercijferige postcodegebieden ( wijken ) in Nederland statusscores berekend. Deze statusscores geven aan hoe de sociale status van een wijk is, in vergelijking met andere wijken in Nederland. Met de sociale status wordt in dit verband niet het aanzien of de populariteit van een wijk bedoeld. De sociale status van een wijk is afgeleid van een aantal kenmerken van de mensen die er wonen: hun opleiding, inkomen en positie op de arbeidsmarkt. De statusscore is een getal dat de status van een wijk weergeeft. Op basis van deze statusscores heeft het SCP een rangorde gemaakt van de postcodegebieden in Nederland. De rangnummers zijn vergelijkbaar met de rangnummers bij een sportcompetitie. Een laag rangnummer (, te lezen als eerste) duidt op een goede positie, dus een hoge status. Mulder M. Sociaaleconomische status 00. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationale Atlas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, < Zorgatlas\Beïnvloedende factoren\sociale omgeving\ses, juni 0. Poos MJJC (RIVM), Nusselder WJ (ErasmusMC), Bruggink JW (CBS). Gezonde levensverwachting: Zijn er verschillen naar sociaaleconomische status? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, < Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheidstoestand\Sterfte, levensverwachting en DALY's\Gezonde levensverwachting, juni 0. Verweij A (RIVM), Mulder M (RIVM). Wat is sociaaleconomische status? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, < Nationaal Kompas Volksgezondheid\Bevolking\Sociaaleconomische status, 7 september 0.

2 Statusscores en rangnummers 0 Het SCP berekent de statusscores eenmaal per vier jaar. Onlangs heeft het SCP de statusscores over 0 en de bijbehorende rangnummers beschikbaar gesteld. De scores en de rangnummers zijn berekend voor postcodegebieden waar tenminste 00 huishoudens wonen. De rangnummers lopen op van (dit betreft het postcodegebied in Nederland met de hoogste sociale status) tot rangnummer (het postcodegebied in Nederland met de laagste sociale status). Vertaling naar Kennemerland Om inzicht te geven in de SES scores van de verschillende wijken (postcodegebieden) van gemeenten in Kennemerland heeft de GGD een vertaling naar dat niveau gemaakt. Gemeenten en GGD kunnen deze informatie bijvoorbeeld gebruiken bij het bepalen van wijken waar zij (extra) aandacht op willen richten. Omdat in wijken met een lage SES meer gezondheidsachterstanden voorkomen, is in deze wijken potentieel veel gezondheidswinst te behalen. en Om de SES-verschillen in beeld te brengen heeft GGD Kennemerland de landelijke rangnummers ( t/m ) verdeeld in 0 gelijke groepen ( statusgroepen ) met ieder ruim 0 postcodegebieden. De groepen geven de positie op de statusladder weer: de e statusgroep bestaat uit de 0% postcodegebieden in Nederland met de hoogste sociale status, de 0 e statusgroep bevat de 0% postcodegebieden in Nederland met de laagste sociale status. De tabel op de volgende pagina s geeft voor elke gemeente in Kennemerland weer welke SCPrangordenummers de postcodegebieden hebben, met daaraan toegevoegd in welke statusgroep dit rangordenummer zich bevindt. Om hoeveel inwoners gaat het? De tabel geeft ook weer hoeveel inwoners elk postcodegebied telt. Dit aantal loopt erg uiteen: zo tellen de postcodegebieden (Haarlemmermeer) en 97 (Velsen) ieder 0 inwoners, en heeft postcodegebied (eveneens Haarlemmermeer) ruim 9 keer zoveel inwoners, namelijk De laatste kolom van de tabel en de figuur op pagina geven daarom per gemeente aan welk percentage van de bevolking er in ieder statusgroep woont.

3 Tabel. Rangorde van postcodegebieden in Kennemerland op basis van sociale status in 0 ( SES ), gegevens SCP Hoogste SES Laagste 0 SES De rangnummers zijn vergelijkbaar met de rangnummers bij een sportcompetitie. Een laag rangnummer (, te lezen als eerste) duidt op een goede positie, dus een hoge status. Een hoge status wordt in onderstaande tabel weergegeven met een lichte kleur, een lagere status met een donkerder kleur. Postcode cijfers Naam Bevolking postcodegebied (0) Rangorde sociale status 0 (=hoog) ( = hoogste SES, 0 = laagste SES) Percentage van de gemeentelijke bevolking per statusgroep (0) 7 Beverwijk 98 WIJKERBROEK VONDELLAAN 0 % 99 WIJK AAN ZEE % 9 CREUTZBERGLAAN % 9 KONINGSTRAAT 0 8% 9 DE HORN % 97 BEIJNES WIJKERBAAN 70 8 % 9 OOSTERWIJK % Bloemendaal AERDENHOUT 0 0 OVERVEEN 0 9% 0 BLOEMENDAAL 0 BENNEBROEK 0 8 % VOGELENZANG 0 0 0% Het gaat hier om de indicatieve naam van het postcodegebied. Deze is ontleend aan de namen die voorkomen op de digitale postcodekaart van Nederland ( (bron:scp) 7 Voor de postcodegebieden waar minder dan 00 huishoudens wonen zijn geen statusscores berekend, ze tellen ook niet mee bij de berekening van het percentage in de laatste kolom.

4 Postcode cijfers Naam Bevolking postcodegebied (0) Rangorde sociale status 0 (=hoog) ( = hoogste SES, 0 = laagste SES) Percentage van de gemeentelijke bevolking per statusgroep (0) 7 Haarlem 0 KLEVERPARK 0 0 HAARLEM CENTRUM 00 0 LEIDSEBUURT RAMPLAANKWARTIER 7 0 SINNEVELT DEN HOUT TRANSVAALBUURT LEIDSEVAARTBUURT SPAARNDAM GEM. HAARLEM % 0 INDISCHE BUURT-NOORD VONDELKWARTIER HARMENJANSBUURT/WAARDERPOLDER MOLENWIJK VOGELENBUURT % 0 POTGIETERBUURT 78 7 % 0 MOLENWIJK (in Haarlem bekend als Europawijk) PARKWIJK BOERHAAVEWIJK MEERWIJK Haarlemmerliede en Spaarnwoude 0 HAARLEMMERLIEDE 0 % HALFWEG NH 0 SPAARNDAM GEM HAARLEMMERLIEDE EN 0 7 SPAARNWOUDE Haarlemmermeer 9% % % % 0% 9% VIJFHUIZEN 0 90 N.-VENNEP NOORD EN OMGEVING 08 WETERINGBRUG BEINSDORP N.-VENNEP WEST EN OMGEVING 87 8 BUITENKAAG 0 ZWAANSHOEK 7 HOOFDDORP - OVERBOS 880 HOOFDDORP - BORNHOLM 79 7 LIJNDEN BADHOEVEDORP 980 TOOLENBURG 00 7 LISSERBROEK 70 HOOFDDORP - NOORD - OMGEVING BURGERVEEN 0 8 CRUQUIUS AALSMEERDERBRUG 90 ZWANENBURG 70 HOOFDDORP - ZUID - OMGEVING 70 8 % 8% 9% %

5 Postcode cijfers Naam Bevolking postcodegebied (0) Rangorde sociale status 0 (=hoog) ( = hoogste SES, 0 = laagste SES) RIJSENHOUT 00 7 ABBENES 70 Percentage van de gemeentelijke bevolking per statusgroep (0) 7 N.-VENNEP ZUIDOOST EN OMGEVING 0 0 % Heemskerk 97 OOSTELIJK HEEMSKERK LUNET 0 98 LANDGOED MARQUETTE 99 DUINGEBIED % 9 DE MAER 80 0 % 9 SCHILDERS-/ONDERWIJZERSBUURT HEEMSKERK CENTRUM ZUIDBROEK NEKSLOOT Heemstede 0 DICHTERS- EN VOGELBUURT 0 OUDE DORP, INDISCHE BUURT, SPORTPARK EN 0 OMGEVING RIVIERENBUURT / GELEERDENBUURT 77 % 0 HEEMSTEDE CENTRUM 770 VAN MERLENBUURT EN VALKENBURGERPLEIN % 0 80 E.O. OUDE DORP, INDISCHE BUURT, SPORTPARK EN % OMGEVING Uitgeest 9 UITGEEST 0 00% Velsen 97 ZUIDZIJDEBUURT SANTPOORT-ZUID 0 07 SANTPOORT-NOORD DRIEHUIS NH GALLE PROMENADE WEIDBUURT VELSEROORD % 98 VELSEN-ZUID % 97 HERCULESBUURT KIKVORSBUURT VELSEN-NOORD KEETBERGBUURT OUD-IJMUIDEN Zandvoort BENTVELD 90 % 0 ZANDVOORT OUDE KERN % 0 STATIONSBUURT % % 0% % % % 0% % 8% %

6 Figuur. Percentage van de inwoners dat woont in een postcodegebied met hoge lage sociale status (op basis van gegevens SCP, 0) In de figuur is de sociale status onderverdeeld in 0 groepen (statusgroepen), afgezet tegen de Nederlandse situatie. De cijfers in de figuur verwijzen naar de naam van de statusgroep (e statusgroep: hoogste sociale status, 0e statusgroep: laagste sociale status) De bijhorende percentages zijn weergegeven in de laatste kolom van Tabel. 00% 90% 80% 70% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% GGD Kennemerland, team A&O, Epidemiologie, Resi Cluitmans, [email protected] 9 april 0