MIX TIPS VOOR DE KERK

Transcriptie

1 KICK/ BASDRUM Plaatsing van de microfoon(s): De meest bekende is de dynamische microfoon. In het gat in het drumvel is vaak een prima plek om de microfoon te plaatsen. Voor iets meer klik plaats je de microfoon naar binnen, voor een iets meer natuurlijk geluid haal je de microfoon juist iets naar buiten. Bekende (en goede) basdrum microfoons zijn o.a ; AKG D112, Shure Beta52, Sennheiser E602, Audix D6. Een PZM microfoon kan ook heel goed werken. Deze leg je gewoon in de basdrum. Het bekendste model is de Shure Beta 91. Ook heb je nog een zogenaamde subkick microfoon. Deze wordt niet zo vaak gebruikt in live situaties, maar voor de compleetheid staat hij hier bij. Dit is het meest bekende model van Yamaha. Je plaatst hem links van de kick. EQ tips: 20/30 Hz Alles onder de 20/30 Hz kun je zien als rommel en kun je met een laag-af filter (meestal HPF op je mengtafel) verwijderen. 60/100 Hz Hier zit de body. Het deel van het geluid dat je, wanneer je een paar stevige subwoofers gebruikt, in je buik voelt. Draai aan de frequentie knop met 4/6 db boost totdat je hoort dat de bodem steviger wordt. 120/300 Hz Hier zit het deel dat de basdrum rommelig of te dik maakt. Filter met je laag-midden regelaar in dit deel een paar db weg totdat het allemaal wat strakker klinkt. 1

2 500 Hz Wat je vaak hoort is dat de kickdrum wat dozig klinkt. Als een kartonnen doos dus. Als dat zo is; filter zo rond de 500 hz met een scherp filter (hoge Q waarde) wat db s weg. 3-5 Khz Hier zit de klik van de basdrum. Voor een meer pop / rock achtige sound mix je een paar db in dit gebied er bij. Soms zit is het lekkerder om het nog hoger te zoeken. Tot wel rond de 8 Khz. SNARE DRUM Naast de elektrische gitaar is ook de snare een gevreesd instrument op het podium in de kerk. Ken je dat; je plaatst er wel een microfoon bij maar je hebt hem nooit aan staan? Niks aan de hand! Dat geldt voor de meesten onder ons. De snare is ook gemaakt om hard te klinken. Maar toch, al gebruikt niet iedereen hem, is een microfoon plaatsen soms erg fijn. Een beetje galm tijdens een rustige ballad kan erg veel sfeer aan het nummer toevoegen. En nu voor de geluksvogels die de snare wel kunnen doorversterken. Let bij het plaatsen van de microfoon allereerst op de hihat. Er is niets zo vervelend als een hihat die keihard door de snaremicrofoon binnenkomt. Zorg dat de zijkant van de microfoon zoveel mogelijk naar de hihat gericht zit om goede scheiding te krijgen. Plaats de microfoon niet te dicht bij het vel maar neem flink stukje afstand. Ook met de bekende Sennheiser klemmetjes; als je ze te dicht op de snare plaatst krijg je een rare klank die slechts een deel van de snare laat horen. Je krijgt dan niet de mix van het vel en de ketel die het wel hoort te zijn. 2

3 EQ tips Laag af Alles onder de 80Hz bij een snare kan als rommel worden beschouwt. Dit kan je er rustig uithalen. Heb je een variabel filter begin dan laag en draai de frequentie hoger totdat je een hoorbare aantasting van het snare geluid hoort. 300 Hz Grofweg ligt het dikke van een snare in deze regio. Een lager gestemde snare zal het al lager hebben, een piccolo snare heeft dit ruim hoger. 2500Hz De bite van de snare. Het lekkere kraak geluid dat een snare zo duidelijk maakt. TOMS Plaatsing van de microfoon(s): Toms zijn misschien wel het makkelijkst qua microfoon keuze. Er zijn tientallen soorten clip microfoons die je zo op de rand van de tom klikt. Meestal klinken deze microfoons ook prima. Goede voorbeelden zijn de 504/604 van Sennheiser, de Beta98 van Shure en de dm-1t van Sontronics. Deze clipjes hoeven absoluut niet heel duur te zijn om toch prima te werken. Er zijn zowel dynamische als condensator modellen beschikbaar. De Sennheisers zijn bekende dynamische types, de Shure s zijn condensators. Wat je gebruikt is een kwestie van smaak en budget. Natuurlijk werken gewone microfoons ook prima. Deze plaats je op een statief of met verkrijgbare klemmen aan de tom. Goede voorbeelden die hier erg voor geschikt zijn zijn bijvoorbeeld de Shure SM57 of de Sennheiser MD421. 3

4 EQ tips: Laag af Bij de hogere toms kun je prima het laag af filter gebruiken. Dat scheelt een hoop rommel. Voor de grotere floor toms is dit minder gewenst omdat dezen diep doorlopen in het laag 60/140 Hz Hier zit de body van de toms. Draai aan de frequentie knop met 4/6 db boost totdat je hoort dat de bodem/het laag steviger wordt. 150/300 Hz Hier zit het deel dat de tom rommelig of te dik maakt. Filter met je laag-midden regelaar in dit deel een paar db weg totdat het allemaal wat strakker klinkt. 600 Hz Wat je vaak hoort is dat de toms wat dozig klinken. Als een kartonnen doos dus. Als dat zo is; filter zo rond de 600 hz met een scherp filter (hoge Q waarde) wat db s weg. 3-5 Khz Hier zit de klik van de toms. Voor een meer pop / rock achtige sound mix je een paar db in dit gebied er bij. Soms zit is het lekkerder om het nog hoger te zoeken. Tot wel rond de 8 Khz. DRUM OVERHEADS Plaatsing van de microfoon(s): Voor het versterken van overheads kun je het beste condensator microfoons gebruiken. Het bekende type pijpje (bijv. AKG 480, Neumann 184 enz) werkt prima maar ook grootmembraan microfoons (bijv. AKG C3000, Rode NT1 enz) kunnen excellente resultaten geven. Ook ribbon microfoons werken heel goed als overheads maar zijn in de praktijk vaak te kwetsbaar voor op een podium. De overheads van een drumstel kunnen op 2 manieren worden ingezet; 1) ze moeten de totale drumkit natuurgetrouw oppikken. 2) ze pikken het liefst alleen de bekkens op. 4

5 Vaak zie je de microfoons dicht bij de bekkens geplaatst. Dat is prima als je alleen de bekkens wilt oppikken maar plaats ze wat hoger en je kunt ook makkelijk een heel mooi geluidsbeeld van je drumkit krijgen met alleen die 2 microfoons. Let er bij het plaatsen op dat als de microfoon erg over de drumkit heen hangt dat de statieven ook makkelijker omvallen. De zogenaamde overheads stands hebben dan ook wijder uiteen staande poten om minder snel te vallen. Ook is het goed er op te letten de de microfoons niet in de weg hangen van stokken van de drummer. EQ tips: Laag af Alles onder de 80 Hz kun je zien als minder belangrijk en kun je met een laag-af filter (meestal HPF genoemd op je mengtafel) makkelijk verwijderen. 150/250 Hz Als je alleen de bekkens op wilt pikken kun je hier een beetje wegdraaien om een wat helderder geluid te krijgen. Kijk wel uit: een mooie volle ride bekken kan hier al wel een beetje van z n body hebben. Dat wil je juist niet kwijt. Vooral bij een jazz achtige sound dan niet doen. 2500/4500 Hz Hier zit het irriterende hoog bij overheads. Dat snijdende deel van het geluid. Een beetje hier van wegdraaien maakt de bekkens rustiger. 12 KHz Boven de 12Khz begint de lucht bij bekkens. Hier kan je best wat van bijdraaien als je een mooi open en luchtige sound zoekt. BASGITAAR Het is het makkelijkst om de DI uitgang van de versterker te gebruiken of een DI box te plaatsen als de versterker die uitgang zelf niet heeft. Een goede tip, waar bassisten meestal niet naar luisteren helaas, is om niet vlak naast de versterker te gaan zitten. Het geluid van een basversterker komt pas na een paar meter lekker tot zijn recht. De bassist hoort zichzelf dan ook beter en hoeft zijn versterker minder hard te zetten. Ook wordt het geluid meestal niet duidelijker door meer bas in het geluid te draaien op de versterker. De helderheid van een electrische bas zit rond de 600 Hz. Men noemt dit ook wel de knor van de bas. Gebruik je compressie op de bas, zet de attack dan niet te laag. Een te lage attack tijd zorgt er voor dat je weinig punch overhoudt in je sound. 5

6 EQ tips: 20/30 Hz Alles onder de 20/30 Hz kun je zien als rommel en kun je met een laag-af filter (meestal HPF genoemd op je mengtafel) makkelijk verwijderen. 60/100 Hz Hier zit het diepe deel van het geluid van een basgitaar. Het deel van het geluid dat je, wanneer je een paar stevige subwoofers gebruikt, in je buik voelt. 200/400 Hz Hier zit het deel dat de bas rommelig of te dik maakt. Filter met je laag-midden regelaar in dit deel een paar db weg totdat het allemaal wat strakker klinkt. 600/800z Hier zit de knor van de bas. Dat deel wat de bas meer presence geeft 3-5 Khz Hier zit de klik van de bas. Het deel dat de klik geeft als de bassist slapt. ELEKTRISCHE GITAAR De elektrische gitaar. De nachtmerrie van veel geluidstechnici in de kerk. De vraag is of dit terecht is of niet? Van belang is, maar dit geldt voor alle muzikanten waar je mee werkt, dat je een goed contact met de gitarist hebt. Ga voor de dienst of tijdens de repetitie eens naar hem toe en vraag hoe hij zijn geluid het liefst hoort. Luister eens voor de versterker naar hoe het daar klinkt. Maar, indien nodig, wijs hem er misschien ook op dat een 200 Watt top meestal niet zo goed werkt in een kerk omdat je deze, om hem goed te laten klinken, veel te hard moet zetten. Niet fijn voor jou, niet fijn voor de kerkgangers maar ook niet fijn voor de gitarist die het dan op zijn boterham krijgt. Voor de meeste kerken geldt dat een combo van maximaal 20 watt prima werkt. De grote van de speaker zegt helemaal niets over het volume dat er uit kan komen. Wel is het zo dat een kleinere speaker (8 inch b.v) meestal helderder/dunner klinkt dan een grotere speaker (12 inch). Een flink aantal buizen versterker combo s hebben op de achterzijde een schakelaar die de power tube van pentode naar triode schakelt. Zonder technisch geneuzel zul je merken dat triode zachter klinkt zonder de sound drastisch te veranderen. Fijne tip voor jou dus. Persoonlijk gebruik ik nooit compressie op elektrische gitaar. Meestal is het signaal al behoorlijk plat van zichzelf. 6

7 Microfoonkeuze Het simpele antwoord hier is de Shure SM57. De meest gekozen microfoon voor de gitaarversterker. Gitaristen kennen hem wel en zijn er vaak blij mee. Maar er zijn veel meer microfoons die goed werken. Kort door de bocht werkt elke standaard dynamische microfoon. Goede keuzes zijn de Sennheiser MD421, Sontronics Halo of welke dynamische microfoon dan ook van Heil. Plaats de microfoon in eerste instantie recht voor het midden van de conus van de speaker. Wil je minder hoog of een minder fel geluid? Schuif de microfoon dan meer naar de rand van de conus. Mijn persoonlijk keuze ligt ergens halverwege tussen het midden en de rand. Op deze manier kun je het geluid normaal gesproken al voor 90% in orde krijgen. EQ tips: Laag af Alles onder de 80 Hz kun je zien als rommel en kun je met een laag-af filter (meestal HPF genoemd op je mengtafel) makkelijk verwijderen. 200/400 Hz Hier zit het deel dat de gitaar te dik maakt. Filter met je laagmidden regelaar in dit deel een paar db weg totdat het allemaal wat strakker klinkt Hz Rond dit gebied zit de presence van de gitaar. Beetje erbij om hem meer uit de mix te laten komen. AKOESTISCHE GITAAR In een live situatie is het het makkelijkst, indien mogelijk, om te kiezen voor de jack uitgang van de gitaar. Aangesloten via een DI-Box geeft dit meestal een prima en direct geluid dat bovendien minder gevoelig is voor rondzingen dan wanneer er een microfoon gebruikt wordt. Controleer van te voren of de batterij van de gitaar nog vol genoeg is. Indien deze leeg is zul je een zwakker (zachter) signaal binnenkrijgen met meer ruis. Je moet dan meer gain geven op de mengtafel en dat zorgt er weer voor dat het wellicht alsnog gaat rondzingen. Het is sowieso handig om volle AA (penlite) en 9V (blok) batterijen aanwezig te hebben in de kerk. Indien het intrument geen jack uitgang heeft en je met een microfoon gaat werken is een condensator microfoon van het type pijpje de beste keuze. Dit type microfoon zal de heldere klank van een akoestische gitaar het beste weergeven. Voorbeelden van zulke microfoons zijn De AKG 480, Neumann KM184 Shure SM81 of Sennheiser e614. Er zijn tientallen prima microfoons te 7

8 koop voor dit doeleinde variërend in prijs van enkele tientjes tot honderden euro s. Het prijsverschil is terug te horen maar ook zul je het merken aan de levensduur van de microfoons. Een plastic microfoon uit China zal minder lang meegang dan de KM184 van Neumann. (ik ken KM84 s (voorloper van de 184) die reeds 40 jaar in gebruik zijn) Plaats de microfoon zo n 25 cm van de gitaar ter hoogte van de 12e fret op de hals van de gitaar en richting het klankgat. Niet recht voor het klankgat of te dichtbij plaatsen want dan wordt het geluid te boemerig. Gebruik een laag-af filter rond de 75Hz en draai een beetje weg rond de 200Hz indien nodig. Zang Begin met een goede zangmicrofoon. Sennheiser, Shure, AKG, Audix, Neumann ; allemaal geweldig goede microfoons. De Shure SM58 is het meest bekend omdat hij prima werkt en niet te slopen is. In de kerk zie ook vaak de 800 en 900 serie van Sennheiser. Of de Beta87 condensator. Kies een bekend merk en bedenk je dat je zeker 70/80 euro uitgeeft voor een fatsoenlijke microfoon. Kies je voor een condensator microfoon: Die zijn echt aanmerkelijk prijziger, willen ze echt goed zijn. Inregelen Let bij het inregelen goed op je gain. Teveel gain (je fader staat dan waarschijnlijk altijd erg laag) maakt dat de microfoon sneller rondzingt. Dan het laag er af. Altijd. Niet over nadenken. Rond de 250 Hz een db of 4 er af zodat het allemaal niet te dik klinkt. En om het af te maken boven de 10Khz een klein beetje erbij voor de lucht. Eigenlijk kan het daarna niet meer fout gaan. Heb je in je EQ echt veel rare pieken en dalen? Dan gaat er waarschijnlijk iets anders fout. Meestal staat het monitor geluid gewoon te hard. Zo vaak ben ik op bestaande systemen de meest gekke instellingen tegen gekomen waar ik gewoon de bovenstaande settings voor in de plaats zette En dat dan een verbaaste technicus vroeg hoe ik de zang zo fijn kreeg. Over-EQ-en is echt het grootste probleem bij zang mixen. EQ tips staan eigenlijk allemaal hierboven. Qua compressie zou ik voorzichtig zijn. Een lage ratio (1:3), snelle attack en release rond de 400 ms. Dan de threshold verlagen totdat je maximaal een db of 4/5 compressie hebt. 8

9 Monitor tips Maak van te voren duidelijk dat het niet de bedoeling is dat een zanger zichzelf door de monitor boven alles uit hoort. Dat is een veelgehoord misverstand. Een zanger moet zichzelf in verhouding horen tot de instrumenten maar wel lekker verstaanbaar. Dat is heel iets anders. Als iedereen zichzelf boven alles uit wil horen gaat het fout. FLUIT De dwarsfluit heeft een erg slechte naam gekregen in de laatste paar jaar. Dit komt met name omdat je zo vaak slecht gestemde dwarsfluiten hoort. Dit ligt echter niet altijd aan de bespeler. Dwarsfluiten zijn zeer gevoelig voor temperatuurverschillen. Een lege kerk vroeg in de morgen is koud. Dan zet de koster de kachel aan en wordt het net te warm. Komen de mensen binnen en gaat de deur steeds open dat is het weer koud Arme dwarsfluitist. Microfoonkeuze Maar goed, wij zijn de fluitist niet dus wij hoeven alleen maar te versterken. Als je nog geen microfoon gekocht hebt voor de dwarsfluit dan zou ik je aanraden te kijken naar een model dat er speciaal voor gemaakt is. Dwarsfluiten geven namelijk ook heel snel rondzingers. Een op de fluit geplaatste microfoon heeft meestal minder gain nodig en zingt daarom minder snel rond. Een paar van deze modellen: T-Bone Ovid CC100 (goedkoop model) Beyerdynamic TG I55c Audix ADX10 SD systems FX1 of LCM70 Vooral met de SD systems microfoons heb ik erg goede ervaringen en het zijn ook nog eens microfoons van Nederlandse makelij. Mocht je al een paar goede condensator pijpjes hebben liggen, dan kun je dezen ook prima gebruiken. Plaats de microfoon zo n 20 tot 30 cm boven de fluit. Net 9

10 naast / schuin ten opzichte van het hoofd van de fluitist. Als je monitors gebruikt, let er dan op dat de zijkant van de microfoon richting de monitor staat. Plaats het einde in die richting in je hebt gegarandeerd rondzingers. Ook het gebruik van een dynamische microfoon is niet onmogelijk, maar dan moet de microfoon wel heel wat dichterbij de fluit. Met als resultaat dat de natuurlijke mix van het mondgat en het geluid uit de kleppen en het uiteinde verre van natuurlijk is. EQ Tips Laag af : Een dwarsfluit loopt niet erg ver door in het laag. Het gebruik van een laag af filter is dus aan te bevelen. 200 / 400 Hz : Heb je de microfoon iets te dichtbij dan klinkt dit deel vaak wat dik. Een paar db er af kan wonderen doen. 10Khz en hoger ; Er bij mixen voor een luchtig randje. Kijk uit voor rondzingers. KEYBOARD Keyboards; geen instrument dat zoveel verschillende geluiden voort kan brengen maar ook niet een dat zo makkelijk aan te sluiten is. Onder keyboards verstaan we hier voor het gemak even geen elektrische piano (maar dan weer wel een rhodes of wurlitzer). Over elektrische piano volgt een apart hoofdstukje. Het aansluit gemak van een keyboard zit hem er vooral in dat bijna alle keyboards jack of XLR uitgangen hebben. Veruit de meesten daarvan zijn gewoon jack. Het aansluiten (zie ook plaatje) is dan de jack naar de DI en de DI naar de mengtafel. Zo simpel als het wordt. Draai het linkerkanaal naar links en het rechter kanaal naar rechts op je pan knoppen en je hebt een heerlijk breed geluid dat klinkt zoals het bedoeld is. 10

11 EQ Tips Qua EQ tips kan ik simpel zijn: nergens aankomen. Gewoon de EQ vlak laten. Dat werkt in 99% van de gevallen prima. Een enkele keer komt er voor de mix wat meer laag uit een keyboard dan wenselijk is. Een toetsenist die bij een strings/violen partij ook het laagste octaaf gebruikt kan voor een flinke luchtverplaatsing zorgen. Meestal is een laag-af filter prima op een toetsen partij, maar soms is dat net iets te gortig. Een beetje laag wegdraaien onder de 150Hz (laag EQ op shelf stand) is dan vaak de oplossing. Fender Rhodes tip Het gebeurt niet zo heel vaak, maar zo af en toe zie je een echte Fender Rhodes in de kerk. Ik hoor dan best vaak klachten dat die dingen zo donker klinken en moeilijk in te mixen zijn. De firma Fender heeft in al haar wijsheid voor de jack uitgang een klein stukje elektronica geplaatst dat hoog uit het signaal haalt. Maar gelukkig zit die jack uitgang aan de binnenkant met een simpel kabeltje vast aan een tulp/rca stekker. Haal de zwarte kap van de Rhodes. (wel overleggen met de toetsenist natuurlijk) Kijk links naast de klankstaafjes en je ziet de output zitten. Trek de stekker er uit en verbind de tulp stekker met een tulp/jack verloop kabel (ongebalanceerd) met een DI box. Kap er weer op. Zo! Nu heb je de prachtige open Rhodes klank die je wellicht zou willen hebben. 11

12 HEADSET MICS 1. RØDE HS1 Eerste aan bod in onze headset microfoon test is de RØDE HS1. Deze microfoon is verkrijgbaar in zwart en huidskleur en de plaatsing is met een beugeltje over beide oren. Omdat ik met een Sennheiser zenderset werk kwam de mic met een micon- 1 connector gemonteerd. De HS1 is een omni (rondom gevoelige) microfoon en kan een maximale geluidsdruk van 122db aan. Ruim genoeg om te gebruiken voor spraak. Het opgegeven frequentie bereik loopt van 60 tot Hz. Beide frequenties zijn zo ver buiten bereik van de laagste en hoogste frequenties bij spraak dat dit ook ruim voldoende is. Wat me opvalt is dat de HS1 in vergelijk met de Countryman E6 (die ik als referentie gebruik omdat ik hem het best ken) een behoorlijk veel hogere ruisvloer heeft. Dat wil zeggen dat de HS1 bij hogere gain instellingen meer eigen ruis laat horen. Het is gewoon heel goed bruikbaar maar bij heel zachte fluisterstemmetjes zal je het zeker gaan merken. Accesoires Het is mogelijk de om voor de HS1 de bekende accesoires van Rode te bestellen. Een gewoon foam windkapje, een bont kapje voor situaties met veel wind, diverse clips en kabels. Het foam kapje zit er gewoon bij uiteraard. Zoals meestal het geval is passen de meeste accesoires van andere merken ook prima op deze microfoon. In gebruik De HS1 is een natuurlijk klinkende microfoon. De klank lijkt erg op die van de e6 (ik gebruik van de e6 in dit geval ook een omni versie) met een klein beetje een oplopend top hoog. Dat is fijn vind ik want het geeft stemmen een fijn randje lucht. Het laag is een fractie voller dan bij de e6. Iets te vol bij de teststemmen die mij bijstaan bij deze tests. Een beetje laag-midden wegdraaien doet wonderen en dat heb ik eerlijk gezegd liever dan een microfoon die van zichzelf te dun klinkt. Het plaatsen van de microfoon is een eitje en hij blijft redelijk goed zitten. Opgemerkt mag worden dat de verstelbare nekband soepel en fijn werkt. De dragers vonden de oorbeugels niet echt heel comfortabel vergeleken met de DPA D:fine, maar over het geheel genomen scoort de HS1 daar ook niet slecht. De microfoon is goed verstelbaar en kan dus zonder al te veel moeite heel nauwkeurig worden geplaatst. Ook bij mannen met baarden! Feedback factor En dan de zo belangrijke feedback factor. Ofwel; hoe snel zingt deze microfoon rond? Om dat goed te kunnen testen hebben we alle microfoons tegelijk op 12

13 hetzelfde podium gehad en later een keer in hetzelfde kleine zaaltje. De Rode HS1 zit bij de betere middenmoot. Er zijn 3 microfoons die beter presteren of lijken te presteren. Grappig is dat deze microfoon eerder de neiging heeft rond te zingen in het lagere frequentie spectrum dan in het midden/hoog. De meest beruchte rondzingende microfoons zijn het gevoeligst in het midden/hoog. Natuurlijk is dit een heel bewerkelijke test. Er is niet een maat die rondzing-gevoeligheid aangeeft. Iedere situatie is anders en microfoons presteren beter of slechter onder verschillende omstandigheden. Op de 2 testmomenten die wij hadden scoorde de Rode HS1 in ieder geval goed. Conclusie De Rode HS1 is een fijne microfoon. Kostentechnisch hoort hij bij de middenmoot en zijn prestaties doen niet onder voor de andere microfoons in deze prijsklasse. Gezegd mag worden dat de HS1 voor in de kerk een goede en betrouwbare keuze is. 2. Countryman E6 De tweede microfoon die we testen is de Countryman e6. Verkrijgbaar in zwart en huidskleur, maar ook in omni en cardioid. De geteste versie had de bekende minijack aansluiting om te passen op de gebruikte sennheiser zenderset. De E6 is een omni (rondom gevoelige) microfoon en kan een maximale geluidsdruk van 120 tot 140 db aan. Dit hangt af van de versie die je koopt. Wij testen hier de 120db versie. Het opgegeven frequentie bereik loopt van 20 tot Hz in omni en 35 tot Hz in cardioid. En op dit punt wordt het interessant. Omni of cardioid De E6 is namelijk een van de weinige sets die door een simpele adapter van ongeveer 15 euro van een omni kan worden omgetoverd in een cardioide of hypercardioide microfoon. Deze adapters heten de e6 directional protective cap. Leuke bijkomstigheid is dat met deze adapter er op de maximale geluidsdruk ook 5 db hoger uitkomt. Het omzetten van omni naar cardioid en weer terug kan zo vaak worden uitgevoerd als je wilt of zoalng als het kapje het uithoudt. Het blijft een klein stukje plastic en na een paar jaar zit het minder goed vast. Zo raak je (lees ik) ze wel eens kwijt, maar voor 15 euro koop je zo weer een nieuwe. Grappig is dat de microfoon niet perse minder gevoelig wordt voor rondzingers. Dat claimt countryman wel, maar testen wijst uit dat het nauwelijks uitmaakt. Nu is de E6 wel een van de minst gevoelige mic s qua rondzingen dus dat zit sowieso wel goed. Wat wel een groot verschil maakt is de directheid van de stem. Met de cardioide kap is de stem nog makkelijker te volgen. En dat is nou juist al een sterk punt van de E6; hij klinkt heerlijk natuurlijk en is erg prettig om naar te luisteren. Met de hyper-cardioide kap word alles wat mij betreft net even te 13

14 puntig (bij gebrek aan een beter woord). Bij heel donkere stemmen wil het nog wel een beetje helpen, maar de gewone omni is eigenlijk gewoon mijn favoriet. Het meest natuurlijk klinkende resultaat bereik je hier mee. Accesoires Het is mogelijk de om voor de E6 de bekende accesoires van te bestellen. Een gewoon foam windkapje, een bont kapje voor situaties met veel wind, diverse clips en kabels. Het foam kapje zit er standaard bij. Zoals meestal het geval is passen de meeste accesoires van andere merken ook prima op deze microfoon. In gebruik De E6 (in omni) is een zeer natuurlijk klinkende microfoon. Het hoog is niet, zoals bij veel andere mic s, overdreven maar perfect in balans. Het laag is vergeleken met een aantal microfoons iets aan de lichte kant, maar dat betekend ook dat je daardoor weinig eq hoeft te gebruiken om het een en ander niet te dof te laten klinken. De microfoon klinkt dus niet dun. Het plaatsen van de microfoon is simpel en zowel de enkele als de dubbele oorset blijft prima zitten. Makkelijk te plaatsen bij mannen met baarden en ook niet vervelend onder een bril. Feedback factor En dan de zo belangrijke feedback factor. Ofwel; hoe snel zingt deze microfoon rond? Om dat goed te kunnen testen hebben we alle microfoons tegelijk op hetzelfde podium gehad en later een keer in hetzelfde kleine zaaltje. Hier kunnen we kort en bondig over zijn: de E6 zit bij de top 3 van minst rondzingende microfoons. Zowel in omni als in een van de cardioide settings scoort hij enorm goed. En dat bij elke technicus. Er waren namelijk mic s die de een wel makkelijk onder controle kreeg (met eq meestal) maar de ander niet. De E6 scoort goed zonder dat er iets mee gebeurt. Een beetje compressie met flinke make up gain er bij is totaal geen punt. Conclusie De Countryman E6 gaat hoge ogen gooien in deze test. Van de 4 geluidsmannen die me holpen scoorde hij 2 maal de hoogste score. Toegegeven, de E6 behoort ook tot de duurdere van de geteste microfoons. Maar deze hogere prijs is absoluut gerechtvaardigd. Persoonlijk werk ik al jaren met dezelfde E6-en en nog niet 1 heeft er ooit de geest gegeven. Zoek je een echt goeie microfoon die jaren meekan en op alle vlakken goed scoort dan moet je de E6 zeker op je lijstje zetten. 14