Factsheet: NL14_01 Langbroekerwetering
|
|
|
- Maria van Doorn
- 9 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Factsheet: NL14_01 Langbroekerwetering Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Deelstroomgebied: Langbroekerwetering Rijn West Code: Type: Waterbeheerder: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Provincies: Provincie Utrecht Gemeenten: Bunnik, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede Factsheet KRW v3.34 Naam waterlichaam: Langbroekerwetering Code waterlichaam: NL14_01 NL14_01 M1a Nee Versie: factsheets behorende bij de plannen aangemaakt: om 3:06 u. pagina 1 van 3
2 Karakterschets: Plantenrijke, relatief smalle sloot, ongeveer 5 km lang, aan de voet van de Utrechtse Heuvelrug, waardoor de afvoer vrij afwaterend is. Alleen in droge situaties wordt er water van buitenaf aangevoerd. Er is sprake van enige stroming door regen en aanvoer van gebufferd grond- en oppervlaktewater. Het waterlichaam maakt deel uit van een natte ecologische verbindingszone en wordt gebruikt als kanowater. De Langbroekerwetering voert zijn water af op de Kromme Rijn. Het waterpeil in de Langbroekerwetering is van invloed op de grondwaterstanden in het Natura000 gebied Overlangbroek. Voor het bereiken van de Natura000 doelen is de interne waterhuishouding meer relevant. Beschermde gebieden: - Habitatrichtlijn gebied Kolland & Overlangbroek (NL_HAB_81) Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina van 3
3 niet ontoereikend matig matig Belangrijke drukken op het waterlichaam zijn de nutriëntenbelasting vanuit landgebruik, de (oever)inrichting en de krappe dimensionering waardoor een vrij intensief maaibeheer noodzakelijk is. Het GEP wordt niet bereikt omdat het systeem te weinig e standplaatsen heeft voor aan water gebonden vegetatie en daarnaast te voedselrijk is. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 A Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0, Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),40 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 150 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M1a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina 3 van 3
4 Motivering ecologische toestand: De doelen voor vegetatie, macrofauna en fosfor worden in 015 (nog) niet gehaald. Het ontbreken van voldoende begroeibaar areaal en de hoge fosforbelasting zijn belangrijke knelpunten voor vegetatie die ook negatief doorwerken voor macrofauna. Door maatregelen in het achterland te treffen met betrekking tot nutriënten, kan de belasting op het waterlichaam worden verminderd. De ligging tussen wegen en bebouwing maakt het moeilijk om in het waterlichaam extra begroeibaar areaal voor waterplanten te realiseren. De visstand wel aan de e toestand. Er zijn diverse vispassages aangelegd in het waterlichaam en net daarbuiten, waardoor verschillende leefgebieden voor vis zijn verbonden. In 015 overschrijdt fosfor de norm. Analyse van belastingen wijst uit dat dit met name veroorzaakt wordt door uiten afspoeling van nutriënten door landgebruik en effluent vanuit de RWZI. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina 4 van 3
5 matig matig ontoereikend niet niet niet niet niet ontoereikend ontoereikend niet niet niet ontoereikend ontoereikend Chemische toestand Ubiquitaire stoffen - Geen Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina 5 van 3
6 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: Uitgevoerd: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Uitgevoerd: 3 Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 3 stuks natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering:,6 1,6 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,99 0,99 km Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina 6 van 3
7 Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt onderzoek natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren onderzoek paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. onderzoek verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina 7 van 3
8 Overwinteringsputten voor vis aanleggen aanleg speciale leefgebieden voor vis Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 0,01 0,01 ha Overwinteringsputten bieden een schuilplaats voor vissen bij dichtvriezen in de winter Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina 8 van 3
9 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina 9 van 3
10 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina 10 van 3
11 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Synergie met andere beleidsvoornemens: Sommige KRW-maatregelen kunnen niet zelfstandig worden doorgevoerd, maar alleen binnen een groter waterschapsproject (peilbesluit, watergebiedsplan of gemaalrenovatie), dat per gebied of kunstwerk maar eens in de zoveel tijd plaatsvindt. Uit kosten- en efficiëntieoverwegingen zullen maatregelen daarom in een latere planperiode worden genomen en kunnen de bijbehorende doelen ook pas later worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Langbroekerwetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_01 pagina 11 van 3
12 Factsheet: NL14_0 Kromme Rijn Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Kromme Rijn Code: NL14_0 Deelstroomgebied: Rijn West Type: R6 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Status: Bunnik, Houten, Utrecht (Utr), Wijk bij Duurstede Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 1 van 3
13 Karakterschets: De Kromme Rijn heeft een af- en aanvoerfunctie die belangrijk is voor de nachtvorstbestrijding ten behoeve van de fruitteelt en bovendien voor de doorspoeling van de stadsgrachten van Utrecht. Het waterlichaam wordt gevoed door de Nederrijn en aantakkende afvoergebieden. Na de stadsgrachten voedt de Kromme Rijn op zijn beurt de Vecht. De Kromme Rijn is deels gekanaliseerd waardoor oeverbeschoeiingen zorgen voor abrupte overgangen van land naar water. De rivier heeft een functie als kanowater en maakt onderdeel uit van een ecologische verbindingszone. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Sterk Veranderd De volgende ingrepen liggen ten grondslag aan het sterk veranderde karakter van het waterlichaam: - Sluizen - Stuwen, dammen en reservoirs - Kanalisatie, normalisatie, stabilisatie geul en oeverversterking - Overig Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Hanteren natuurlijk waterpeil in agrarisch gebied False False False True False Hanteren natuurlijk waterpeil in stedelijk gebied False False False True False Hermeandering beken in stedelijk gebied False False False True False Motivering per gebruiksfunctie: Gebruiksfunctie: Motivering: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Herstel van een natuurlijke afvoer, met een natuurlijk peilverloop en uitgestrekte inundatiezones is niet mogelijk vanwege areaalverlies voor landbouw en stedelijk gebied. Ook kan dan de wateraanvoer ten behoeve van de nachtvorstbestrijding en een minimaal waterpeil in het stedelijk gebied van Utrecht niet worden gegarandeerd. Een te laag zomerpeil zou kunnen leiden tot onherstelbare schade aan de houten funderingen. Beschouwde alternatieven: Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - technisch onhaalbaar Motivering: Er zijn geen reële alternatieven om de aan- en afvoerfunctie van het waterlichaam te bereiken. Verplaatsing van de landbouwfunctie en het stedelijk gebied in het Kromme Rijngebied is maatschappelijk niet acceptabel. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 13 van 3
14 . Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect puntbronnen Rioolwaterzuiveringsinstallaties Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten, ammonium en overige probleemstoffen diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK's regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Anders Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke drukken op de Kromme Rijn zijn de steile en beschoeide oevers en het ontbreken van variatie in stroomsnelheid. Specifieke stromingminnende soorten vis en macrofauna ontbreken onder andere daarom in het systeem. Om de oeverinrichting te verbeteren wordt veel geinvesteerd in de aanleg van natuurvriendelijke oevers. Het relatief constante debiet met water uit de Nederrijn met een hoog gehalte aan slib is onnatuurlijk. Dit is echter wel een gegeven bij dit sterk veranderde systeem. Evenals de steile oevers kan dit wel gemitigeerd worden. Daarnaast wordt effluentwater vanuit RWZI's op de Kromme Rijn geloosd en zorgen uit- en afspoeling in het achterland voor nutrientenbelasting. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 14 van 3
15 niet niet slecht Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,56 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,44 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,11 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),30 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 150 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium uranium A Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier R6) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 15 van 3
16 De aanleg van natuurvriendelijke oevers in het systeem zorgt voor luwe plekken en een duidelijke toename van plantensoorten en hogere bedekkingen, maar de doelen worden in 015 (nog) niet gehaald. Naar verwachting kan het doel voor vegetatie wel bereikt worden als de resterende oeveropgave wordt uitgevoerd. Voor de echt stroomminnende soorten van macrofauna en vis is er nog onvoldoende geschikt substraat en een onvoldoende zuurstofhuishouding. Het benodigde doorstroomprofiel (diepte in relatie tot breedte) en het systeemeigen slib maakt dat de systeemvoorwaarden voor de echt stroomminnende soorten niet gerealiseerd kunnen worden en het doel voor macrofauna en vis in 01 waarschijnlijk (nog) niet bereikt wordt. De stikstof en fosfor overschrijden de norm. Analyse van belastingen wijst uit dat dit met name veroorzaakt wordt door effluent van RWZI s en uit- en afspoeling van nutriënten in de afwaterende gebieden. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 16 van 3
17 ontoereikend ontoereikend matig niet niet niet niet slecht slecht matig niet niet niet slecht slecht Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen niet niet A Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 17 van 3
18 Vanwege toevallige omstandigheden (bijvoorbeeld fluctuaties in neerslag en temperatuur, maar ook in belasting zoals mestuitspoeling) kunnen metingen wijzen op een achteruitgang. Gemeten concentraties, bijvoorbeeld van ammonium, kunnen dan hoger zijn terwijl geen sprake hoeft te zijn van structurele achteruitgang. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 18 van 3
19 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Aanleg nevengeul / herstel verbinding aanleg nevengeul Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0, 0, km Nevengeulen/verbindingen vergoten karakteristieke leefruimte voor planten en dieren van rivieren Aanleg slibvangen overige inrichtingsmaatregelen 1 stuks Vervangen: 1 Besluit Algemeen Bestuur dd. 17 december 014, DM-nr In plaats van deze maatregel wordt,5 km natuurvriendelijke oever aangelegd. Een slibvang in de Kromme Rijn heeft als doel om slibdeeltjes in het water af te vangen en het doorzicht te vergroten. Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Uitgevoerd: 3 Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Uitgevoerd: 4 Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 3 stuks 4 stuks Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Uitgevoerd: Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd 4 stuks Ingetrokken: Vismigratie is via andere route mogelijk. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 19 van 3
20 Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen (in SGBP1 gepland > 015) Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 6,8 6,8 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen en verbreden verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 7,5 7,5 km Natuurvriendelijke oevers en verbreding vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd:,5,5 km Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering:,8 Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd 16,5 km Ingetrokken: 14,7 Voor is een geheel nieuw maatregelenpakket opgesteld. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren (in SGBP1 gepland > 015) Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 0 van 3
21 Onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 1 van 3
22 Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina van 3
23 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen/verbreden watergang verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m ) km ) in totaal 6 km voor meerdere waterlichamen. Creëert geschikt leefgebied voor planten en dieren. In totaal gaan we uit van 6 km. Afhankelijk van beschikbaarheid gronden en subsidiemogelijkheden kan tot 9 km extra worden gerealiseerd. Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 3 van 3
24 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Technisch onhaalbaar Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond: Technisch onhaalbaar Deze motivering is te vinden onder de motivering voor de ecologische toestand. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 4 van 3
25 Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kromme Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 5 van 3
26 Factsheet: NL14_03 Westerlaak Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Westerlaak Code: NL14_03 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M1a Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Houten Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 6 van 3
27 Karakterschets: Relatief smalle sloot, ruim km lang, die voornamelijk een afvoerfunctie heeft. Enkel in droge situaties wordt er water van buitenaf aangevoerd. Er is sprake van enige stroming door regen en aanvoer van gebufferd grond- en oppervlaktewater. Het water uit de Westerlaak wordt afgevoerd naar het Amsterdam-Rijnkanaal. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK's wateronttrekkinge n/wateroverdracht Landbouwactiviteiten Landbouw Verlaging oppervlaktewater/grondwate r en aantasting habitatgeschiktheid door intensief beheer regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Anders Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijkste druk op het waterlichaam is de morfologie. Delen zijn te diep voor plantengroei en de oevers zijn te steil, waardoor het begroeibaar areaal in het waterlichaam klein is. Ook is er veel doorspoeling ten behoeve van wateraanen afvoer. Vrij gekomen minerale ondergrond na baggeren heeft mogelijk vertragend effect op de begroeiing van de vegetatie in het waterlichaam. De lage bedekkingen van aan watergebonden vegetatie zorgt voor een laag aantal soorten van alle soortgroepen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 7 van 3
28 niet niet ontoereikend ontoereikend ontoereikend 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0, Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),40 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 150 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) telluur uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M1a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 8 van 3
29 niet De doelen voor de biologische kwaliteitselementen macrofyten en macrofauna worden niet bereikt. Het aandeel planten in het waterlichaam is laag en wordt gedomineerd door snelgroeiende soorten. Wel lijkt de waterplantenvegetatie te verbeteren, waar ook de visstand van profiteert. In 015 wordt de visstand (net) als beoordeeld. De toekomst zal moeten uitwijzen of deze toestand blijvend is. De oppervlakte van het waterlichaam is gering en de mogelijkheden voor inrichtingsmaatregelen ook. De nutriënten voldoen in het waterlichaam aan de norm. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stof tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stof de norm niet overschrijdt. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 9 van 3
30 ontoereikend ontoereikend niet niet niet ontoereikend ontoereikend niet ontoereikend ontoereikend niet Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 30 van 3
31 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering:,5 1,5 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 31 van 3
32 Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 3 van 3
33 Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 33 van 3
34 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen/verbreden watergang verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m ) stuks ) km ) in totaal 6 km voor meerdere waterlichamen. Creëert geschikt leefgebied voor planten en dieren. In totaal gaan we uit van 6 km. Afhankelijk van beschikbaarheid gronden en subsidiemogelijkheden kan tot 9 km extra worden gerealiseerd. Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 34 van 3
35 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond: Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - te geringe baten: De totale kosten van deze maatregel wegen in de huidige situatie niet op tegen de maatschappelijke baten, of hierover bestaat nog onvoldoende zekerheid. Mogelijk wordt de maatregel in een latere fase alsnog haalbaar door synergie, cofinanciering of innovatie. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Synergie met andere beleidsvoornemens: Sommige KRW-maatregelen kunnen niet zelfstandig worden doorgevoerd, maar alleen binnen een groter waterschapsproject (peilbesluit, watergebiedsplan of gemaalrenovatie), dat per gebied of kunstwerk maar eens in de zoveel tijd plaatsvindt. Uit kosten- en efficiëntieoverwegingen zullen maatregelen daarom in een latere planperiode worden genomen en kunnen de bijbehorende doelen ook pas later worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 35 van 3
36 Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Westerlaak aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_03 pagina 36 van 3
37 Factsheet: NL14_04 Honswijk Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Honswijk Code: NL14_04 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M1a Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Houten Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 37 van 3
38 Karakterschets: Plantenrijke watergang, bijna 11 km lang, met een smal en een relatief breed deel. Het waterlichaam heeft voornamelijk een afvoerfunctie, maar in droge tijden ook een aanvoerfunctie. Er is sprake van enige stroming door regen en aanvoer van gebufferd grond- en oppervlaktewater. Het inundatiekanaal maakt onderdeel uit van een ecologische verbindingszone. Het waterlichaam voert zijn water af op het Amsterdam-Rijnkanaal. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen wateronttrekkinge n/wateroverdracht Landbouwactiviteiten Landbouw Verlaging oppervlaktewater/grondwate r en aantasting habitatgeschiktheid door intensief beheer regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke druk op het waterlichaam is de morfologie. Delen zijn te diep voor plantengroei en de oevers te steil en te smal. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 38 van 3
39 niet niet 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0, Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),40 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 150 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) barium uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M1a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 39 van 3
40 De doelen voor de biologische kwaliteitselementen macrofyten en macrofauna worden nog niet bereikt. Door de steile en smalle oevers is er weinig ruimte voor oevervegetatie, wat ook doorwerkt in het ontbreken van macrofaunasoorten, die daarbij horen. De macrofaunasamenstelling wordt ook negatief beïnvloed door de voedselrijke sliblaag. Door het begroeibaar areaal in het waterlichaam te vergroten, ontstaat ruimte voor waterplanten en aan waterplanten gebonden soorten. De visstand aan de e toestand. Hoewel de score in 015 hoger is dan in 009, is de visstand in 015 niet wezenlijk anders dan in 009. Dit komt met name door de veranderde beoordelingsmethode (aanpassing van KRW maatlatten). De nutriënten voldoen in het waterlichaam ruimschoots aan de norm. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 40 van 3
41 matig matig matig niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen - Geen Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 41 van 3
42 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Uitgevoerd: Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd 3 stuks Ingetrokken: 1 Vismigratie is via andere route mogelijk. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen (in SGBP1 gepland > 015) natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering:,5 1,5 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering:,55 1,55 km Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen 3,3 km verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 4 van 3
43 Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,85 Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd Vervangen:,45 Voor is een geheel nieuw maatregelenpakket opgesteld. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren (in SGBP1 gepland > 015) onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt onderzoek natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren onderzoek paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 43 van 3
44 onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 44 van 3
45 Maatregelen gepland voor de periode Afwegen natuurvriendelijker peilbeheer overige instrumentele maatregelen 1 stuks Meer natuurlijke peilfluctuatie is nodig voor met name oeverplanten; bij een volgend peilbesluit of watergebiedsplan wordt dit integraal afgewogen. Naar verwachting is dat voor dit waterlichaam binnen de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 45 van 3
46 Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.4 KRW. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 46 van 3
47 Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Honswijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_04 pagina 47 van 3
48 Factsheet: NL14_05 Biltse Grift Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Deelstroomgebied: Biltse Grift Rijn West Code: Type: Waterbeheerder: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Status: Kunstmatig Provincies: Provincie Utrecht Gemeenten: Bunnik, De Bilt, Zeist Factsheet KRW v3.34 Naam waterlichaam: Biltse Grift Code waterlichaam: NL14_05 NL14_05 M3 Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Versie: factsheets behorende bij de plannen aangemaakt: om 3:06 u. pagina 48 van 3
49 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend water, ruim 8 km lang, aan de voet van de Utrechtse Heuvelrug, dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren; in de winter wordt er water afgevoerd, in de zomer wordt er water aangevoerd. Een klein gedeelte van dit waterlichaam maakt onderdeel uit van een ecologische verbindingszone. Het waterlichaam voert zijn water af op de Kromme Rijn. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect puntbronnen Riooloverstorten Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en overige probleemstoffen, zuurstofgebrek en vissterfte puntbronnen Rioolwaterzuiveringsinstallaties Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten, ammonium en overige probleemstoffen diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK's regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Anders Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke druk voor het waterlichaam is de belasting met nutrienten uit de RWZI's en door uit- en afspoeling. Daarnaast heeft het waterlichaam steile oevers wat het begroeibaar areaal beperkt. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 49 van 3
50 niet niet niet niet niet niet niet matig matig matig matig 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium uranium zink A Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 50 van 3
51 Motivering ecologische toestand: Vegetatie, macrofauna en fytoplankton voldoen in 015 niet aan het doel. De visstand scoort op de KRW maatlat, wel is het aandeel plantminnende soorten laag. Binnen het waterlichaam is geen ruimte om natuurvriendelijke oevers aan te leggen, waardoor de vegetatie, de macrofauna en de plantminnende vissoorten achterblijven. De verbetering van de RWZI's hebben ervoor gezorgd dat de fysisch-chemische waterkwaliteit verbeterd is. Dit heeft ook doorgewerkt in de biologische kwaliteitselementen. In 015 overschrijden stikstof en fosfor. Analyse van belastingen wijst uit dat dit met name veroorzaakt wordt door effluent van RWZI s. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 51 van 3
52 ontoereikend ontoereikend ontoereikend niet niet niet niet niet ontoereikend ontoereikend matig niet niet niet matig matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Vanwege toevallige omstandigheden (bijvoorbeeld fluctuaties in neerslag en temperatuur, maar ook in belasting zoals mestuitspoeling) kunnen metingen wijzen op een achteruitgang. Gemeten concentraties, bijvoorbeeld van ammonium, kunnen dan hoger zijn terwijl geen sprake hoeft te zijn van structurele achteruitgang. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 5 van 3
53 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 53 van 3
54 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 aanpassen RWZI verminderen belasting RWZI nutrienten Uitgevoerd: stuks Verbetering van het zuiveringsrendement van RWZI's vermindert de emissies naar oppervlaktewater, met name van stikstof en fosfor Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Uitgevoerd: Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen stuks natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 8,6 8,6 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd:,3,3 km Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 54 van 3
55 Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt onderzoek paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 55 van 3
56 Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 56 van 3
57 Maatregelen gepland voor de periode Afwegen natuurvriendelijker peilbeheer overige instrumentele maatregelen 1 stuks Meer natuurlijke peilfluctuatie is nodig voor met name oeverplanten; bij een volgend peilbesluit of watergebiedsplan wordt dit integraal afgewogen. Naar verwachting is dat voor dit waterlichaam binnen de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 57 van 3
58 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora, stikstof totaal fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora, stikstof totaal fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora, stikstof totaal Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 58 van 3
59 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Biltse Grift aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_05 pagina 59 van 3
60 Factsheet: NL14_06 Ravensewetering Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Deelstroomgebied: Ravensewetering Rijn West Code: Type: Waterbeheerder: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Status: Kunstmatig Provincies: Provincie Utrecht Gemeenten: Houten, Nieuwegein Factsheet KRW v3.34 Naam waterlichaam: Ravensewetering Code waterlichaam: NL14_06 NL14_06 M1a Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Versie: factsheets behorende bij de plannen aangemaakt: om 3:06 u. pagina 60 van 3
61 Karakterschets: Watergang, bijna 3 km lang, met voornamelijk een afvoerfunctie naar het Amsterdam Rijnkanaal. Er is sprake van enige stroming door regen en aanvoer van gebufferd grond- en oppervlaktewater. Het waterkwantiteitsbeheer van het zuidelijke deel van dit waterlichaam is belegd bij Rijkswaterstaat. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen wateronttrekkinge n/wateroverdracht Landbouwactiviteiten Landbouw Verlaging oppervlaktewater/grondwate r en aantasting habitatgeschiktheid door intensief beheer regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ravensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_06 pagina 61 van 3
62 niet niet ontoereikend ontoereikend ontoereikend De belangrijkste drukken op het waterlichaam hebben betrekking op het begroeibaar areaal en de voedselrijkdom. De oevers zijn steil en de overgang van droog naar nat abrupt. In het inundatiekanaal zorgen bladval en beschaduwing voo een negatieve druk op de vegetatie. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0, Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),40 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 150 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) barium uranium Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ravensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_06 pagina 6 van 3
63 Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M1a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: De huidige score is ontoereikend voor vegetatie en vis en matig voor macrofauna. Het ontbreekt aan voldoende mogelijkheden voor water- en oevervegetatie en bijbehorende soorten. Op de steile oevers staan veel bomen en andere niet-watergebonden soorten, en de emerse vegetatie is beperkt tot een zeer smalle zone langs de waterlijn. Door bladval bestaat de macrofaunasamenstelling vooral uit soorten van voedselrijke milieus. De beperkte ruimte en de aanwezigheid van bomen maken het moeilijk het aandeel begroeibaar areaal te vergroten. De nutriënten voldoen in dit waterlichaam aan de norm. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 014. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang gegeven worden omdat: De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ravensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_06 pagina 63 van 3
64 ontoereikend ontoereikend niet niet niet niet ontoereikend ontoereikend niet ontoereikend ontoereikend Chemische toestand Ubiquitaire stoffen - Geen Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ravensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_06 pagina 64 van 3
65 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks (in SGBP1 gepland > 015) natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,5 0,5 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt onderzoek natuurvriendelijke oevers ontwikkelen 1 stuks uitvoeren onderzoek Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ravensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_06 pagina 65 van 3
66 Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren onderzoek paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ravensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_06 pagina 66 van 3
67 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ravensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_06 pagina 67 van 3
68 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ravensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_06 pagina 68 van 3
69 Motivering per motiveringsgrond: Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014). Synergie met andere beleidsvoornemens: Sommige KRW-maatregelen kunnen niet zelfstandig worden doorgevoerd, maar alleen binnen een groter waterschapsproject (peilbesluit, watergebiedsplan of gemaalrenovatie), dat per gebied of kunstwerk maar eens in de zoveel tijd plaatsvindt. Uit kosten- en efficiëntieoverwegingen zullen maatregelen daarom in een latere planperiode worden genomen en kunnen de bijbehorende doelen ook pas later worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ravensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_06 pagina 69 van 3
70 Factsheet: NL14_07 Merwedekanaal Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Merwedekanaal Code: NL14_07 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M7b Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Nieuwegein, Utrecht (Utr), Vianen Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Merwedekanaal aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_07 pagina 70 van 3
71 Karakterschets: Groot en diep kanaal, ruim 16 km lang, dat vooral bestaat uit oppervlaktewater waarbij de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Periodiek is er zichtbare stroming, vooral in de buurt van inlaten/gemalen. Er vindt hoofdzakelijk recreatievaart plaats. Het kanaal is een rechte waterbak (rechthoekig of trapeziumvorm) met abrupte overgangen van land naar water. Het waterkwantiteitsbeheer van het Merwedekanaal is een taak van Rijkswaterstaat. Het waterlichaam voert zijn water af op rivier de Lek. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK's overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling In het Merwedekanaal ontbreekt het vanwege de morfologie en de scheepvaartfunctie geheel aan begroeibaar areaal. De diepte en oeverinrichting van het kanaal en de scheepvaartbewegingen zorgen voor negatieve drukken ondanks dat dit tot op zekere hoogte ook in de maatlat verwerkt is. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Merwedekanaal aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_07 pagina 71 van 3
72 niet niet Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,54 Overige waterflora (EKR) Vis (EKR) 0,48 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,5 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium zink Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M7b) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Merwedekanaal aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_07 pagina 7 van 3
73 niet niet niet Macrofaunasamenstelling aan het doel, de visstand bijna. Voor vegetatie is geen doel gesteld vanwege het karakter van een diep scheepvaartkanaal. Kanalen hebben altijd een afwijkende verstoorde en afwijkende macrofaunasamenstelling waarbij exoten en stroomminnende soorten een groot aandeel hebben. Er wordt niet ingezet op inrichtingsmaatregelen. Gedurende de afgelopen jaren is de kwaliteit van het inlaatwater significant verbeterd. De nutriënten voldoen in 015 aan de doelen. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Merwedekanaal aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_07 pagina 73 van 3
74 matig matig matig niet niet niet matig matig niet niet niet Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Merwedekanaal aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_07 pagina 74 van 3
75 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Onderzoek Bladval voorkomen uitvoeren onderzoek 1 stuks De nutrientbelasting vanuit bladval blijkt geen relevante bron voor de waterlichamen Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Onderzoek Verlagen vaarsnelheid uitvoeren onderzoek 1 stuks Het verder verlagen van de vaarsnelheid blijkt niet haalbaar en ook weinig effectief Het verder verlagen van de vaarsnelheid blijkt niet haalbaar en ook weinig effectief Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Merwedekanaal aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_07 pagina 75 van 3
76 Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Merwedekanaal aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_07 pagina 76 van 3
77 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Merwedekanaal aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_07 pagina 77 van 3
78 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Rijkswaterstaat m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm; winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen). Baggeren is noodzakelijk om geen achteruitgang te bewerkstelligen. 5. Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.4 KRW. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Merwedekanaal aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_07 pagina 78 van 3
79 Factsheet: NL14_08 Binnenstad Utrecht Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Deelstroomgebied: Binnenstad Utrecht Rijn West Code: Type: Waterbeheerder: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Status: Kunstmatig Provincies: Provincie Utrecht Gemeenten: Utrecht (Utr) Factsheet KRW v3.34 Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht Code waterlichaam: NL14_08 NL14_08 M3 Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Versie: factsheets behorende bij de plannen aangemaakt: om 3:06 u. pagina 79 van 3
80 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend water, ruim 5 km lang, dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De grachten hebben een kanaalachtig karakter en hebben een functie voor de scheepvaart. Het is voor de woonboten en oude houten funderingen belangrijk dat er een relatief hoog vast peil wordt gehanteerd. Aanvoer van voldoende water is noodzakelijk voor het doorspoelen van de grachten. Het waterlichaam voert zijn water af op de Vecht, die in beheer is bij Waternet. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Bij het bepalen van de drukken is alvast rekening gehouden met een beoordeling van het waterlichaam als een kanaal met scheepvaart. Daarbij past een minder natuurlijke inrichting en verstoring door scheepvaart, waardoor het begroeibaar areaal zeer beperkt is. Belangrijke druk is de belasting met nutriënten. Dit is ook relevant in verband met de doorvoerfunctie van het water richting de Vecht. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_08 pagina 80 van 3
81 niet niet ontoereikend ontoereikend ontoereikend Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium zink Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_08 pagina 81 van 3
82 Vegetatie, vis en macrofauna zijn in dit waterlichaam ontoereikend. Vegetatie kan zich slecht ontwikkelen door de onnatuurlijke inrichting en scheepvaart. Er zijn weinig vestigingsmogelijkheden voor oeverplantensoorten en voor waterplanten zijn de diepte, doorzicht van het water en verstoring door scheepvaart beperkend. Door de aanwezigheid van een natuurlijke oever op één locatie is het aantal plantensoorten nog vrij redelijk. De beperkte aanwezigheid van vegetatie en de drukken die daarvoor zorgen, werkt ook door in de ontoereikende scores voor macrofauna en vis. Opvallend is dat bijna een kwart van de macrofauna uit stroomminnende soorten bestaat (positieve indicatoren), wat niet slecht is voor stadswater. Als het waterlichaam (alvast) beoordeeld wordt als een kanaal met scheepvaart zijn de scores voor macrofauna en vis nog steeds laag. De nutriënten voldoen in het waterlichaam aan de doelen. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_08 pagina 8 van 3
83 ontoereikend ontoereikend matig niet niet niet niet niet niet niet ontoereikend ontoereikend niet niet niet ontoereikend ontoereikend Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stof tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stof de norm niet overschrijdt. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_08 pagina 83 van 3
84 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: Uitgevoerd: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Onderzoek aanbrengen vooroeververdediging uitvoeren onderzoek Onderzoek naar aanbrengen vooroeververdediging was gekoppeld aan het onderzoek naar effectiviteit en haalbaarheid natuurvriendelijke oever in het betreffende waterlichaam Onderzoek Beperken gemotoriseerd vaarverkeer uitvoeren onderzoek 1 stuks 1 stuks Het beperken van gemotoriseerd vaarverkeer blijkt niet haalbaar Het beperken van gemotoriseerd vaarverkeer blijkt niet haalbaar Onderzoek Bladval voorkomen uitvoeren onderzoek 1 stuks De nutrientbelasting vanuit bladval blijkt geen relevante bron voor de waterlichamen Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_08 pagina 84 van 3
85 Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Onderzoek Verlagen vaarsnelheid uitvoeren onderzoek 1 stuks Het verder verlagen van de vaarsnelheid blijkt niet haalbaar en ook weinig effectief Het verder verlagen van de vaarsnelheid blijkt niet haalbaar en ook weinig effectief Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_08 pagina 85 van 3
86 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_08 pagina 86 van 3
87 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond: Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_08 pagina 87 van 3
88 Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Binnenstad Utrecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_08 pagina 88 van 3
89 Factsheet: NL14_09 Maartensdijk Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Deelstroomgebied: Maartensdijk Rijn West Code: Type: Waterbeheerder: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Status: Kunstmatig Provincies: Provincie Utrecht Gemeenten: De Bilt, Utrecht (Utr) Factsheet KRW v3.34 Naam waterlichaam: Maartensdijk Code waterlichaam: NL14_09 NL14_09 M3 Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Versie: factsheets behorende bij de plannen aangemaakt: om 3:06 u. pagina 89 van 3
90 Karakterschets: Plantenrijke watergang, ruim 14 km lang, waarin de herkomst van het water wisselend is. Het waterlichaam heeft voornamelijk een afvoerfunctie. Alleen in de zomer wordt er water van buitenaf ingelaten. Het waterlichaam maakt deel uit van een ecologische verbindingszone en voert zijn water af op de Vecht, die in beheer is bij Waternet. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke drukken op het waterlichaam zijn de morfologie en het waterkwantiteitsbeheer in het waterlichaam. In het waterlichaam vindt veel wateraan en afvoer plaats en de oevers zijn op grote delen zeer steil. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 90 van 3
91 3 3 3 niet matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 91 van 3
92 Macrofauna en vegetatie zijn matig, de visstand en de fytoplankton samenstelling zijn. De kwaliteit van de vegetatie varieert sterk tussen verschillende locaties. In het waterlichaam is recentelijk een natuurvriendelijke oever aangelegd die nog moet ontwikkelen, waardoor de toestand van vegetatie en macrofauna naar verwachting zal verbeteren. Gezien de huidige toestand wordt verwacht dat macrofauna voldoende verbetert om in 01 het doel te bereiken. Hoewel de score voor macrofauna nog matig is, is het expertoordeel voor macrofauna op dit moment al. Vooral vanwege het tamelijk hoge aantal soorten, de e vertegenwoordiging van alle relevante diergroepen, het geringe aandeel negatieve soorten en exoten en het relatief grote aandeel én aantal positieve soorten. De nutriënten voldoen aan de doelen. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 9 van 3
93 matig matig niet niet matig matig niet matig matig Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 93 van 3
94 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Aanleggen waterberging overige inrichtingsmaatregelen De waterberging vergroot de leefruimte voor planten en dieren 1 stuks Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: Uitgevoerd: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks (in SGBP1 gepland > 015) Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Uitgevoerd: Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen stuks natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 3 3 km Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 94 van 3
95 Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering:,7 1,7 km Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Gemeenten Voortgang: km Motivering:,5 1,5 km Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 95 van 3
96 onderzoek paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Opengraven watergang overige inrichtingsmaatregelen Gemeenten De nieuwe watergang vergroot de leefruimte voor planten en dieren Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater 1 stuks ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 96 van 3
97 Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 97 van 3
98 Maatregelen gepland voor de periode Afwegen natuurvriendelijker peilbeheer overige instrumentele maatregelen 1 stuks Meer natuurlijke peilfluctuatie is nodig voor met name oeverplanten; bij een volgend peilbesluit of watergebiedsplan wordt dit integraal afgewogen. Naar verwachting is dat voor dit waterlichaam binnen de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 98 van 3
99 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Overige waterflora Overige waterflora Motivering per motiveringsgrond: Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 99 van 3
100 Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Maartensdijk aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_09 pagina 100 van 3
101 Factsheet: NL14_10 Hollandse IJssel Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Hollandse IJssel Code: NL14_10 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M6b Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht, Provincie Zuid-Holland Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Gouda, IJsselstein, Montfoort, Nieuwegein, Oudewater, Krimpenerwaard Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 101 van 3
102 Karakterschets: Groot, ondiep boezemkanaal, ongeveer 3 km lang, dat vooral bestaat uit oppervlaktewater waarbij de herkomst wisselend is en de stromingsrichting gedurende het jaar kan omkeren. De afvoerverdeling is sterk gereguleerd. Het kanaal heeft een (recreatieve) scheepvaartfunctie en bestaat uit een rechte waterbak (rechthoekig of trapeziumvorm) met abrupte overgangen van land naar water. De Hollandse IJssel voedt de waterlichamen Montfoortse Vaart, Lange Linschoten en de Wierickes. Bij de Goejanverwellesluis verlaat de Hollandse IJssel het beheergebied van de Stichtse Rijnlanden. In 013 is het waterkwantiteitsbeheer en vaarwegbeheer door Rijkswaterstaat overgedragen aan het waterschap. De Hollandse IJssel is van oudsher een rivier, maar door de onomkeerbare ingrepen in de inrichting en in de afvoer- en stromingsdynamiek wordt het waterlichaam getypeerd als kanaal met watertype M6b, met een bijbehorend doel. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Sterk Veranderd De volgende ingrepen liggen ten grondslag aan het sterk veranderde karakter van het waterlichaam: - Stuwen, dammen en reservoirs - Kanalisatie, normalisatie, stabilisatie geul en oeverversterking - Overig - Sluizen Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Beperken van scheepvaart in grote kanalen False True False False False Hanteren natuurlijk waterpeil in agrarisch gebied False False False True False Verwijderen waterkeringen False False False True False Motivering per gebruiksfunctie: Gebruiksfunctie: Scheepvaart, met inbegrip van havenfaciliteiten, of recreatie Motivering: Het waterlichaam heeft een belangrijke scheepvaartfunctie. Gebruiksfunctie: Motivering: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Het verwijderen van de kades is niet mogelijk ivm de veiligheid van de achterliggende gebieden (landbouw, stedelijk gebied en industrie). Herstel van natuurlijke afvoer en waterpeil is niet mogelijk ivm de afvoerfunctie van het achterliggend gebied (met name landbouw). Daarnaast moet in zeer droge perioden de aanvoer gegarandeerd worden ivm verzilting van benedenstroomse gebieden (kleinschalige wateraanvoer). Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 10 van 3
103 Beschouwde alternatieven: Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - technisch onhaalbaar Motivering: Geen alternatieven beschikbaar. Er zijn geen reële alternatieven om de aan- en afvoerfunctie van het waterlichaam te bereiken. Verplaatsing van de landbouwfunctie en het stedelijk gebied is maatschappelijk niet acceptabel.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect puntbronnen Rioolwaterzuiveringsinstallaties Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten, ammonium en overige probleemstoffen diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK's overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke druk op dit scheepvaartkanaal is de belasting met nutrienten vanuit de RWZI's en de afwaterende polders. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 103 van 3
104 niet niet niet niet ontoereikend ontoereikend matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 A Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,5 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium uranium A Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M6b) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 104 van 3
105 niet Vis en fytoplankton voldoen aan het doel voor een kanaal met scheepvaart. Macrofauna en vegetatie scoren ontoereikend. Oevervegetatie ontbreekt vrijwel overal en daarmee ook de daaraan gebonden macrofauna. De aangetroffen plantensoorten zijn zeer algemeen en behoren allen tot verstoorde (zeer) voedselrijke watersystemen. Er is een onevenwichtige verhouding van macrofaunagroepen en een groot aandeel exoten. Op de damwanden en hardhouten beschoeiingen kunnen zich weinig, en dan vooral exotische, macrofaunasoorten vestigen. De diepe bodem, bedekt met een dikke sliblaag is zowel voor vegetatie als macrofauna ongunstig. In de komende jaren zal het waterlichaam gebaggerd worden en de beschoeiingen opgeknapt, waarbij op dit moment weinig ruimte voor natuurvriendelijke inrichting wordt gezien.. Fosfor en ammonium overschrijden voor dit waterlichaam de doelen. Deze overschrijdingen wordt met name veroorzaakt door nutriëntrijk water uit de afwaterende gebieden, het inlaatwater bij Haastrecht en effluent vanuit de RWZI's. In het hele beheergebied wordt ingezet op nutriëntenmaatregelen. Het effect hiervan wordt echter pas na 01 verwacht. Ook is de verwachting dat de biologische kwaliteit in 01 nog niet (erg) verbeterd is. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 105 van 3
106 ontoereikend ontoereikend matig niet niet niet ontoereikend ontoereikend niet ontoereikend ontoereikend niet Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Vanwege toevallige omstandigheden (bijvoorbeeld fluctuaties in neerslag en temperatuur, maar ook in belasting zoals mestuitspoeling) kunnen metingen wijzen op een achteruitgang. Gemeten concentraties, bijvoorbeeld van ammonium, kunnen dan hoger zijn terwijl geen sprake hoeft te zijn van structurele achteruitgang. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 106 van 3
107 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Onderzoek Kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek Peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 107 van 3
108 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 108 van 3
109 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 109 van 3
110 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 110 van 3
111 Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Hollandse IJssel aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_10 pagina 111 van 3
112 Factsheet: NL14_11 De Keulevaart Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: De Keulevaart Code: NL14_11 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M10 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht, Provincie Zuid-Holland Lopik, Krimpenerwaard Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 11 van 3
113 Karakterschets: Kanaal of vaart, ongeveer 7 km lang, met aan- en afvoerfunctie met veen- en rivier-/zeeafzettingen. De herkomst van het water is wisselend. Periodiek is er sprake van waterstroming. Het waterlichaam maakt onderdeel uit van een ecologische verbindingszone en heeft deels een recreatieve functie als kanowater. Het waterlichaam voert zijn water af op de Hollandse IJssel. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Anders Anders Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Belasting met nutriënten uit afbraak overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling De nutrientbelasting vanuit landgebruik inclusief oxidatie van het veen zijn belangrijke drukken op het waterlichaam. De hoge beschikbaarheid aan nutrienten stimuleren negatieve soorten zoals kroos en algen. Dit staat een diverse soortensamenstelling in de weg. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 113 van 3
114 niet niet niet niet matig matig matig ontoereikend 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,0 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M10) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 114 van 3
115 In de Keulevaart alleen vis aan de e toestand. Macrofauna en fytoplankton scoort matig, macrofyten ontoereikend. De macrofauna- en vegetatiesamenstelling geven aan dat de Keulevaart een nutrientenrijke bodem heeft. Het kenmerkt een zeer voedselrijk en stilstaand water. Positief is het voorkomen van minder algemene vegetatie- en macrofaunasoorten die het gebiedseigen karakter weergeven. De Keulevaart kent hoge fosforgehalten (klasse ontoereikend). Analyse van de belasting in het gebied laat zien dat de fosforoverschrijding met name wordt veroorzaakt door uit- en afspoeling van nutriënten en door nalevering. Maatregelen in de Keulevaart zijn gericht op het beperken van de fosforbelasting. De mogelijke verbetering door deze maatregelen is afhankelijk van veel factoren. Zo is bekend dat de nalevering van historische belasting nog lang effect kan hebben. De prognose voor 01 is daarom dat er slechts een kleine of geen verbetering verwacht mag worden. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 115 van 3
116 ontoereikend ontoereikend ontoereikend niet ontoereikend ontoereikend ontoereikend niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 116 van 3
117 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: Uitgevoerd: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,6 0,6 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 4,6 5,68 km Vervangen: 1,08 Voor is een geheel nieuw maatregelenpakket opgesteld. Het restant van deze maatregel wordt onder dit nieuwe pakket uitgevoerd. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek peilbeheer / beperken gebiedsvreemd water 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 117 van 3
118 uitvoeren onderzoek Het beperken van gebiedsvreemd water kan een effectieve maatregel zijn welke in een peilbesluit verder uitgewerkt wordt Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 118 van 3
119 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 119 van 3
120 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar fosfor totaal, Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora fosfor totaal, Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora fosfor totaal, Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 10 van 3
121 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Achtergrondbelasting: Uit onderzoek in de afgelopen planperiode is gebleken dat veel oppervlaktewaterlichamen in Rijn-West te maken hebben met een hoge, voor een belangrijk deel niet-beïnvloedbare achtergrondbelasting met nutriënten. Vanwege onvoldoende kennis is dit voor dit waterlichaam nog niet verdisconteerbaarin het GEP. Mogelijk zorgt de hoge achtergrondbelasting ervoor dat het doel niet wordt bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Synergie met andere beleidsvoornemens: Sommige KRW-maatregelen kunnen niet zelfstandig worden doorgevoerd, maar alleen binnen een groter waterschapsproject (peilbesluit, watergebiedsplan of gemaalrenovatie), dat per gebied of kunstwerk maar eens in de zoveel tijd plaatsvindt. Uit kosten- en efficiëntieoverwegingen zullen maatregelen daarom in een latere planperiode worden genomen en kunnen de bijbehorende doelen ook pas later worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Keulevaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_11 pagina 11 van 3
122 Factsheet: NL14_1 De Pleijt Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: De Pleijt Code: NL14_1 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M3 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht IJsselstein, Lopik, Montfoort, Oudewater Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 1 van 3
123 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend polderwater, ongeveer 7 km lang, dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Het waterlichaam maakt onderdeel uit van een ecologische verbindingszone en voert zijn water af op de Hollandse IJssel. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Aanwezige drukken in het waterlichaam zijn het maaibeheer en de nutrientbelasting. De inrichting is op delen natuurvriendelijk en dit compenseert voor de steilere oevers. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 13 van 3
124 niet niet matig matig matig ontoereikend 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) kobalt uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 14 van 3
125 In de Keulevaart alleen vis aan de e toestand. Macrofauna en fytoplankton scoort matig, macrofyten ontoereikend. De macrofauna- en vegetatiesamenstelling geven aan dat de Keulevaart een nutrientenrijke bodem heeft. Het kenmerkt een zeer voedselrijk en stilstaand water. Positief is het voorkomen van minder algemene vegetatie- en macrofaunasoorten die het gebiedseigen karakter weergeven. De Keulevaart kent hoge fosforgehalten (klasse ontoereikend). Analyse van de belasting in het gebied laat zien dat de fosforoverschrijding met name wordt veroorzaakt door uit- en afspoeling van nutriënten en door nalevering. Maatregelen in de Keulevaart zijn gericht op het beperken van de fosforbelasting. De mogelijke verbetering door deze maatregelen is afhankelijk van veel factoren. Zo is bekend dat de nalevering van historische belasting nog lang effect kan hebben. De prognose voor 01 is daarom dat er slechts een kleine of geen verbetering verwacht mag worden. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 15 van 3
126 niet matig matig niet matig matig Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 16 van 3
127 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: Uitgevoerd: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen). Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 4,7 4,7 km Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden Onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek peilbeheer / beperken gebiedsvreemd water uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 17 van 3
128 Het beperken van gebiedsvreemd water kan een effectieve maatregel zijn welke in een peilbesluit verder uitgewerkt wordt Onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Kunstwerken passeerbaar maken voor vis stuks vispasseerbaar maken kunstwerken Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 18 van 3
129 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 19 van 3
130 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.4 KRW. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 130 van 3
131 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Pleijt aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 131 van 3
132 Factsheet: NL14_13 De Koekoek Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: De Koekoek Code: NL14_13 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M3 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Lopik Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 13 van 3
133 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend polderwater, ongeveer 16 km lang, dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Het waterlichaam maakt onderdeel uit van een ecologische verbindingszone en voert zijn water af op rivier de Lek. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Belasting met nutriënten uit afbraak Barrière voor vismigratie overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke druk in het waterlichaam is de belasting met nutrienten vanuit landgebruik, aan- en afvoer en veenoxidatie. En daarnaast heeft het waterlichaam veel steile oevers. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 133 van 3
134 niet niet niet matig matig matig 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 134 van 3
135 In de huidige toestand alleen de visstand. De overige kwaliteitselementen vallen in de klasse matig. Door de steile oevers, waterdiepte en beschaduwing wordt de ontwikkeling van watervegetatie beperkt, dit geldt zowel voor drijfbladvegetatie als ondergedoken vegetatie. Het opnieuw inrichten van de oevers is positief gebleken voor de soortdiversiteit. Verschraling lijkt een positieve invloed te krijgen op de vegetatie. De macrofaunagroepen zijn tamelijk evenwichtig verdeeld en er zijn veel positieve indicatorsoorten, echter in lage dichtheden. Binnen het waterlichaam zijn weinig mogelijkheden om de inrichting van de oevers verder natuurvriendelijker te maken, daarom worden de scores voor biologie voorzichtig ingeschat voor 01.. Fosfor overschrijdt nog (net) de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit vooral komt door uit- en afspoeling van nutriënten door landgebruik. Maatregelen zijn gericht op het beperken van de nutrientenbelasting. De mogelijke verbetering is afhankelijk van veel factoren, waaronder nalevering van historische belasting. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 135 van 3
136 matig matig matig niet niet matig matig niet matig matig Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 136 van 3
137 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Uitgevoerd: Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen stuks Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,6 0,6 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 3,55 9,35 km Vervangen: 5,8 Voor is een geheel nieuw maatregelenpakket opgesteld. Het restant van deze maatregel wordt onder dit nieuwe pakket uitgevoerd. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis 1 stuks uitvoeren onderzoek Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 137 van 3
138 Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden Onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek peilbeheer / beperken gebiedsvreemd water uitvoeren onderzoek 1 stuks Het beperken van gebiedsvreemd water kan een effectieve maatregel zijn welke in een peilbesluit verder uitgewerkt wordt Onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 138 van 3
139 Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 139 van 3
140 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 140 van 3
141 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar fosfor totaal, Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora fosfor totaal, Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora fosfor totaal, Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 141 van 3
142 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Achtergrondbelasting: Uit onderzoek in de afgelopen planperiode is gebleken dat veel oppervlaktewaterlichamen in Rijn-West te maken hebben met een hoge, voor een belangrijk deel niet-beïnvloedbare achtergrondbelasting met nutriënten. Vanwege onvoldoende kennis is dit voor dit waterlichaam nog niet verdisconteerbaarin het GEP. Mogelijk zorgt de hoge achtergrondbelasting ervoor dat het doel niet wordt bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Synergie met andere beleidsvoornemens: Sommige KRW-maatregelen kunnen niet zelfstandig worden doorgevoerd, maar alleen binnen een groter waterschapsproject (peilbesluit, watergebiedsplan of gemaalrenovatie), dat per gebied of kunstwerk maar eens in de zoveel tijd plaatsvindt. Uit kosten- en efficiëntieoverwegingen zullen maatregelen daarom in een latere planperiode worden genomen en kunnen de bijbehorende doelen ook pas later worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Koekoek aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_13 pagina 14 van 3
143 Factsheet: NL14_15 Bijleveld Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Bijleveld Code: NL14_15 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M3 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Montfoort, Utrecht (Utr), Woerden Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 143 van 3
144 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend kanaalwater, ongeveer 9 km lang, dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Het waterlichaam voert zijn water af op de Leidsche Rijn. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling In het waterlichaam is te weinig onderdoken vegetatie door de diepte van de maalvliet, de oevers kunnen soortenrijker. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 144 van 3
145 niet matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 A Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 A Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 145 van 3
146 In de huidige toestand alleen vis aan de e toestand. De vegetatie en macrofauna scoort wel bijna, ondanks de diepte van de maalvliet en het tegennatuurlijke peilbeheer. Het waterlichaam Bijleveld kent delen met harde oevers en delen met natuurvriendelijk ingerichte oevers. De oevers zijn relatief soortenarm en verruigen, mogelijk door inrichting en beheer. De macrofauna ontwikkelt zich relatief en is gemiddeld soortenrijk. Ook het aandeel exoten is beperkt. Een natuurvriendelijker peilbeheer zou positief bijdragen aan de oevervegetatie; de afweging hiervoor zal plaatsvinden in de derde planperiode. Fosfor overschrijdt nog (net) de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit vooral komt door uit- en afspoeling van nutriënten door landgebruik. Inzetten op een vermindering van de nutrientbelasting en een natuurvriendelijker beheer moet zorgen voor een verbetering van de biologische kwaliteitselementen. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 146 van 3
147 matig matig niet matig matig niet matig matig Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 147 van 3
148 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 5,6 5,6 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 148 van 3
149 Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 149 van 3
150 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen/verbreden watergang verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m ) km ) in totaal 6 km voor meerdere waterlichamen. Creëert geschikt leefgebied voor planten en dieren. In totaal gaan we uit van 6 km. Afhankelijk van beschikbaarheid gronden en subsidiemogelijkheden kan tot 9 km extra worden gerealiseerd. Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 150 van 3
151 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Technisch onhaalbaar Macrofauna-kwaliteit Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 151 van 3
152 Motivering per motiveringsgrond: Technisch onhaalbaar Synergie met andere beleidsvoornemens: Sommige KRW-maatregelen kunnen niet zelfstandig worden doorgevoerd, maar alleen binnen een groter waterschapsproject (peilbesluit, watergebiedsplan of gemaalrenovatie), dat per gebied of kunstwerk maar eens in de zoveel tijd plaatsvindt. Uit kosten- en efficiëntieoverwegingen zullen maatregelen daarom in een latere planperiode worden genomen en kunnen de bijbehorende doelen ook pas later worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Bijleveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_15 pagina 15 van 3
153 Factsheet: NL14_16 Leidsche Rijn Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Leidsche Rijn Code: NL14_16 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M6b Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Utrecht (Utr), Woerden Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 153 van 3
154 Karakterschets: Groot, ondiep kanaal, ongeveer 9 km lang, dat vooral bestaat uit oppervlaktewater waarbij de herkomst wisselend is en de stromingsrichting gedurende het jaar kan omkeren. Periodiek is er zichtbare stroming, vooral in de buurt van inlaten/gemalen. Er is sprake van een belangrijke scheepvaartfunctie, waardoor het water een bakvormige inrichting heeft met abrupte overgangen van land naar water. Bij de Haanwijkersluis gaat de Leidsche Rijn over op de Oude Rijn. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect puntbronnen Rioolwaterzuiveringsinstallaties Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten, ammonium en overige probleemstoffen diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke bron op het waterlichaam en daarmee de achterliggende polders is de belasting met nutrienten en andere verontreinigende stoffen vanuit RWZI De Meern. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 154 van 3
155 niet niet niet Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,5 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M6b) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 155 van 3
156 In de huidige toestand vegetatie, macrofauna en fytoplankton aan de e toestand. Vis niet (klasse matig), de meest beperkende factor is het ontbreken van voldoende plantminnende vissoorten. De Leidsche Rijn heeft kwalitatief ontwikkelde drijfbladvegetatie op de plaatsen waar deze soorten nog kunnen wortelen. Binnen de Leidsche Rijn is dat vanwege waterdiepte en pleziervaart een smalle strook ten opzichte van het gehele wateroppervlak. De macrofauna scoort, opvallend hierbij is de talrijke aanwezigheid van verschillende vegetatiebewonende macrofaunasoorten. De mogelijke realisatie van een klein deel natuurvriendelijke oevers zorgt voor extra begroeibaar areaal in het kanaal. Aangezien in de huidige toestand het waterlichaam bijna aan de doelstelling wordt verwacht hiermee in 01 aan het doel te voldoen. De nutriënten voldoen in het waterlichaam Leidsche Rijn aan de norm. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 156 van 3
157 ontoereikend ontoereikend matig niet niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 157 van 3
158 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Aanbrengen vooroever verdediging overige inrichtingsmaatregelen Een vooroever beschermt een natuurvriendelijke oever en draagt zo bij aan verbetering van de ecologische toestand 1 stuks Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks (in SGBP1 gepland > 015) Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,4 1,45 km Vervangen: 1,1 Voor is een geheel nieuw maatregelenpakket opgesteld. Het restant van deze maatregel wordt onder dit nieuwe pakket uitgevoerd. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Onderzoek Bladval voorkomen uitvoeren onderzoek 1 stuks De nutrientbelasting vanuit bladval blijkt geen relevante bron voor de waterlichamen Onderzoek natuurvriendelijk onderhoud 1 stuks uitvoeren onderzoek Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 158 van 3
159 Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 159 van 3
160 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 160 van 3
161 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden fosfor totaal, Overige relevante verontreinigende stoffen Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 161 van 3
162 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Leidsche Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_16 pagina 16 van 3
163 Factsheet: NL14_18 Galecop Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Galecop Code: NL14_18 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M3 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht IJsselstein, Nieuwegein, Utrecht (Utr) Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Galecop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_18 pagina 163 van 3
164 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend kanaalwater, ongeveer 7 km lang, dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Het waterlichaam komt uit op het Amsterdam-Rijnkanaal. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Peilbeheersing is een belangrijke druk op het waterlichaam. Een groot deel is natuurvriendelijk ingericht. Deze natuurvriendelijke oevers functioneren beter bij een natuurlijk peil. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Galecop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_18 pagina 164 van 3
165 niet Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,55 Overige waterflora (EKR) 0,44 Vis (EKR) 0,55 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Galecop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_18 pagina 165 van 3
166 De ecologische toestand is in 009 getoetst aan de default maatlat (EKR 0,6 voor alle 4 ecologische kwaliteitselementen). De toestand in rapportagejaar 015 is (ten onrechte) getoetst aan verlaagde doelen. Hierdoor scoort de deelmaatlat overige waterflora ten onrechte '', dit had 'matig' moeten zijn. Daarom is de score van deze deelmaatlat in het expert oordeel op matig gezet. In de huidige toestand alleen (water)vegetatie niet aan het doel. Zowel de ondergedoken waterplanten als de drijfbladplanten behalen niet de gewenste bedekking. Het aantal soorten is daarentegen wel toegenomen en soorten als Kroosmos en Gewoon kransblad geven aan dat de waterkwaliteit niet al te voedselrijk is. Wat macrofauna betreft is er een behoorlijk verschil in kwaliteit tussen de locaties, maar de totaalscore is dus. De aanleg van een natuurvriendelijke oever enkele jaren geleden heeft een positieve bijdrage gehad aan de ecologische toestand. De recent ingevoerde extensivering van het maaibeheer in het hele waterlichaam moet zorgen voor betere bedekkingen van waterplanten, waarmee mogelijk in 01 het GEP kan worden bereikt. De nutriënten voldoen ruimschoots aan de norm. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Galecop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_18 pagina 166 van 3
167 matig matig matig niet niet niet niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Galecop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_18 pagina 167 van 3
168 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 3 3 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Gemeenten Voortgang: km Motivering:,3 1,3 km Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden Onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Galecop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_18 pagina 168 van 3
169 Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd onderzoek verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Galecop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_18 pagina 169 van 3
170 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Galecop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_18 pagina 170 van 3
171 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.4 KRW. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Galecop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_18 pagina 171 van 3
172 Factsheet: NL14_19 Gerverscop Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Gerverscop Code: NL14_19 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M1a Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Woerden Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 17 van 3
173 Karakterschets: Klein waterlichaam, ruim 1 km lang, dat voornamelijk een af- en aanvoerfunctie heeft. Er is sprake van enige stroming door regen en aanvoer van gebufferd grond- en oppervlaktewater. Het water uit de Gerverscop wordt afgevoerd op de Oude Rijn. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK'S regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke drukken op het waterlichaam zijn de belasting met nutrienten door landgebruik (waarschijnlijk mede door oxidatie van het veen) en de inrichting. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 173 van 3
174 niet niet niet matig ontoereikend 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0, Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),40 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 150 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) kobalt uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M1a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 174 van 3
175 Motivering ecologische toestand: De visstand in waterlichaam Gerversekop aan het doel. Macrofauna en vegetatie scoren ontoereikend. Er is weinig ruimte voor oeverplanten en emerse vegetatie, de oevers zijn steil en lopen onder water eveneens steil af, waardoor de oevers soortenarm zijn. Ook in de waterzone is de bedekking en soortenrijkdom laag. Macrofauna bevat een zeer hoog aandeel aan negatieve indicatoren, met een sterke dominantie van één soort. Er zijn geen inrichtings- en beheermaatregelen in het waterlichaam mogelijk, daarom worden de biologische scores voorzichtig ingeschat. De nutriënten voldoen net aan de norm. Maatregelen zijn gericht op het verder beperken van de nutrientenbelasting om te voorkomen dat de concentraties in de toekomst de norm gaan overschrijden. De mogelijke verbetering is afhankelijk van veel factoren, waaronder nalevering van historische belasting. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 175 van 3
176 ontoereikend ontoereikend matig niet ontoereikend ontoereikend niet ontoereikend ontoereikend niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen - Geen Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 176 van 3
177 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: Uitgevoerd: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Baggeren of verdiepen verdiepen watergang/-systeem (overdimensioneren) Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 0,98 0,98864 ha Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 177 van 3
178 Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Overwinteringsputten voor vis aanleggen aanleg speciale leefgebieden voor vis Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 0,01 0,01 ha Overwinteringsputten bieden een schuilplaats voor vissen bij dichtvriezen in de winter Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 178 van 3
179 Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 179 van 3
180 Maatregelen gepland voor de periode Afwegen natuurvriendelijker peilbeheer overige instrumentele maatregelen 1 stuks Meer natuurlijke peilfluctuatie is nodig voor met name oeverplanten; bij een volgend peilbesluit of watergebiedsplan wordt dit integraal afgewogen. Naar verwachting is dat voor dit waterlichaam binnen de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 180 van 3
181 Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 181 van 3
182 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Achtergrondbelasting: Uit onderzoek in de afgelopen planperiode is gebleken dat veel oppervlaktewaterlichamen in Rijn-West te maken hebben met een hoge, voor een belangrijk deel niet-beïnvloedbare achtergrondbelasting met nutriënten. Vanwege onvoldoende kennis is dit voor dit waterlichaam nog niet verdisconteerbaarin het GEP. Mogelijk zorgt de hoge achtergrondbelasting ervoor dat het doel niet wordt bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Gerverscop aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_19 pagina 18 van 3
183 Factsheet: NL14_0 De Tol Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: De Tol Code: NL14_0 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M10 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Stichtse Vecht Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 183 van 3
184 Karakterschets: Kanaal of vaart, ruim km lang, waar veen en rivier/zeeafzettingen voorkomen. De herkomst van het water is wisselend. Periodiek is er sprake van waterstroming. Het waterlichaam heeft voornamelijk een aan- en afvoerfunctie en het water wordt afgevoerd op de Groote Heicop, die in beheer is bij Waternet. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK's regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 184 van 3
185 niet matig matig Belangrijke drukken op het waterlichaam zijn de steile oevers, de hoge belasting met nutrienten en het intensieve onderhoud. Als gevolg daarvan is er een eenzijdige hoge bedekking van submerse vegetatie en ontbreken drijfblad- en emerse vegetaties. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,0 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M10) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 185 van 3
186 Motivering ecologische toestand: Vis in waterlichaam De Tol aan de e toestand. Vegetatie, fytoplankton en macrofauna voldoen niet aan een e toestand. De oevers van de wetering bestaan, waarschijnlijk door frequent maaien, met name uit eenzijdige Liesgrasvegetaties. Het aantal soorten van matig voedselrijke milieus zijn toegenomen, wat het gevolg is van een afname van fosfor. Flab en kroos zijn alleen in de luwe delen te vinden. Drijfbladvegetatie ontbreekt en de oevers zijn steil. Van de macrofauna zijn alle groepen vertegenwoordigd, maar ook hier komen vooral algemene, tolerante soorten voor. Het aandeel negatieve indicatoren lijkt te zijn gedaald ten opzichte van voorgaande jaren. Fosfor overschrijdt nog (net) de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit met name wordt veroorzaakt door uit- en afspoeling van nutriënten door landgebruik en nalevering. Vanuit een verandering van maaimethodiek en de brede inzet op nutrientenmaatregelen kan in de toekomst een (lichte) verbetering in de toestand van de vegetatie, macrofauna en fytoplankton verwacht worden. Vegetatie en fytoplankton zullen dan ook van klasse veranderen. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 186 van 3
187 ontoereikend ontoereikend ontoereikend niet niet niet niet ontoereikend ontoereikend matig niet matig matig Chemische toestand Ubiquitaire stoffen - Geen Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 187 van 3
188 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: Uitgevoerd: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) beperken gebiedsvreemd water omleiden/scheiden waterstromen Gebiedsvreemd water kan zorgen voor het vrijkomen van extra nutrienten 1 stuks Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering:,4 1,4 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 188 van 3
189 Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden Onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer / beperken gebiedsvreemd water uitvoeren onderzoek 1 stuks Het beperken van gebiedsvreemd water kan een effectieve maatregel zijn welke in een peilbesluit verder uitgewerkt wordt Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 189 van 3
190 Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 190 van 3
191 Maatregelen gepland voor de periode Afwegen natuurvriendelijker peilbeheer overige instrumentele maatregelen 1 stuks Meer natuurlijke peilfluctuatie is nodig voor met name oeverplanten; bij een volgend peilbesluit of watergebiedsplan wordt dit integraal afgewogen. Naar verwachting is dat voor dit waterlichaam binnen de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 191 van 3
192 Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 19 van 3
193 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: De Tol aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_0 pagina 193 van 3
194 Factsheet: NL14_1 Ouwenaar-Haarrijn Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Ouwenaar-Haarrijn Code: NL14_1 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M3 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Stichtse Vecht, Utrecht (Utr) Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 194 van 3
195 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend kanaalwater, ongeveer 6 km lang, dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. Water uit de Vinex-locatie Leidsche Rijn wordt onder andere op dit waterlichaam afgevoerd. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Het waterlichaam voert zijn water af op het Amsterdam-Rijnkanaal. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Het peilbeheer en het maaibeheer zijn nog aanwezig als significante drukken op het waterlichaam, nadat Ouwenaar Haarrijn voor een groot deel heringericht is. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 195 van 3
196 niet Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 A Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 196 van 3
197 In de huidige toestand alleen vis. Macrofauna scoort ontoereikend, fytoplankton en vegetatie matig. Grote delen van het waterlichaam zijn recentelijk op de schop gegaan waarbij grote verandering in de morfologie (oevers en nieuwe waterbodem) hebben plaats gevonden. De werkzaamheden in de Ouwenaar dragen eraan bij dat er een veranderende water- en oevervegetatie voorkomt in de Haarrijn. De voorheen matig voedselrijke oever- en watervegetatie is tijdelijk vergraven en verdwenen en daarmee ook de weelderige drijfbladvegetatie. De Ouwenaar behoudt zijn ruderale karakter op de oever met in het water een vegetatie van stilstaande wateren. Bij de macrofauna domineren de negatieve indicatoren en is het aantal soorten beperkt gebleven. De groepen lijken redelijk verdeeld, maar hebben wel dominerende soorten binnen de groepen. Verwacht wordt dat de ecologie in de toekomst nog positief reageert op de toename van natuurvriendelijke oevers en de extensivering van het maaibeheer. De nutriënten voldoen ruimschoots aan de norm. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 197 van 3
198 matig matig matig ontoereikend ontoereikend matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 198 van 3
199 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: Uitgevoerd: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0, 0, km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering:,5 1,5 km Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 199 van 3
200 Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Paaiplaatsen ontwikkelen aanleg speciale leefgebieden voor vis Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 0,03 0,03 ha Paaiplaatsen vergroten de voorplantingskansen van vissen en dragen bij aan een e vispopulatie Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 00 van 3
201 Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 01 van 3
202 Maatregelen gepland voor de periode Afwegen natuurvriendelijker peilbeheer overige instrumentele maatregelen 1 stuks Meer natuurlijke peilfluctuatie is nodig voor met name oeverplanten; bij een volgend peilbesluit of watergebiedsplan wordt dit integraal afgewogen. Naar verwachting is dat voor dit waterlichaam binnen de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 0 van 3
203 Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.4 KRW. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 03 van 3
204 Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Ouwenaar-Haarrijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_1 pagina 04 van 3
205 Factsheet: NL14_ Wiericke's Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Deelstroomgebied: Wiericke's Rijn West Code: Type: NL14_ M10 Waterbeheerder: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Provincies: Provincie Utrecht, Provincie Zuid-Holland Gemeenten: Bodegraven-Reeuwijk, Oudewater, Krimpenerwaard Factsheet KRW v3.34 Naam waterlichaam: Wiericke's Code waterlichaam: NL14_ Nee Versie: factsheets behorende bij de plannen aangemaakt: om 3:06 u. pagina 05 van 3
206 Karakterschets: Kanaal met kades, ongeveer 16 km lang, dat vooral in gebieden met veenafzettingen voorkomt. Het kanaal is onderdeel van het boezemstelsel, waarin het waterpeil hoger ligt dan in de omliggende polders. Het boezemstelsel heeft een belangrijke aan- en afvoerfunctie. Alleen de Dubbele Wiericke heeft een scheepvaartfunctie. Het waterlichaam voert zijn water af op de Oude Rijn. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect puntbronnen Rioolwaterzuiveringsinstallaties Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten, ammonium en overige probleemstoffen diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK's regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Barrière voor vismigratie overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke druk in het waterlichaam is de nutrientbelasting. Bij het bepalen van de drukken is alvast rekening gehouden met een beoordeling van het waterlichaam als een kanaal met scheepvaart. In de Enkele Wiericke zijn recent natuurvriendelijke oevers aangelegd, die nog moeten ontwikkelen. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 06 van 3
207 niet niet niet niet niet niet matig matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,0 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium kobalt uranium A Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M10) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 07 van 3
208 In de huidige toestand geen van de biologische kwaliteitselementen aan de e toestand. Het KRW-waterlichaam bestaat uit delen die in diepte en andere belastingen van elkaar verschillen. Alleen ondiepe delen zijn geschikt voor waterplanten. Het aandeel Witte waterlelie en het voorkomen van Stomp fonteinkruid duidt op een matige voedselrijkdom terwijl ruim de helft van de macrofauna duidt op een overmatige belasting met nutriënten. De fytoplankton heeft een te hoge biomassa en er treden bloeien op. Hier vindt veel nalevering van nutriënten plaats vanuit de bodem. De recente aanleg van natuurvriendelijke oevers (die nog moeten ontwikkelen), het baggeren van de watergang en de brede inzet op nutrientenmaatregelen zullen mogelijk tot kwaliteitsverbetering leiden. Fosfor overschrijdt de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit met name wordt veroorzaakt door nutriëntrijk water uit de afwaterende gebieden. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 08 van 3
209 ontoereikend ontoereikend ontoereikend niet niet ontoereikend ontoereikend matig niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Vanwege toevallige omstandigheden (bijvoorbeeld fluctuaties in neerslag en temperatuur, maar ook in belasting zoals mestuitspoeling) kunnen metingen wijzen op een achteruitgang. Gemeten concentraties, bijvoorbeeld van ammonium, kunnen dan hoger zijn terwijl geen sprake hoeft te zijn van structurele achteruitgang. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 09 van 3
210 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Aanbrengen vooroever verdediging overige inrichtingsmaatregelen Een vooroever beschermt een natuurvriendelijke oever en draagt zo bij aan verbetering van de ecologische toestand Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: stuks m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken 1 stuks Vervangen: 1 Voor is een geheel nieuw maatregelenpakket opgesteld. Het restant van deze maatregel wordt onder dit nieuwe pakket uitgevoerd. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks (in SGBP1 gepland > 015) Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen 1,36 km verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 10 van 3
211 Voortgang: km Motivering:,36 Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer / beperken gebiedsvreemd water uitvoeren onderzoek 1 stuks Het beperken van gebiedsvreemd water kan een effectieve maatregel zijn welke in een peilbesluit verder uitgewerkt wordt Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 11 van 3
212 Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 1 van 3
213 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 13 van 3
214 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden fosfor totaal, Fytoplankton-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Achtergrondbelasting: Uit onderzoek in de afgelopen planperiode is gebleken dat veel oppervlaktewaterlichamen in Rijn-West te maken hebben met een hoge, voor een belangrijk deel niet-beïnvloedbare achtergrondbelasting met nutriënten. Vanwege onvoldoende kennis is dit voor dit waterlichaam nog niet verdisconteerbaarin het GEP. Mogelijk zorgt de hoge achtergrondbelasting ervoor dat het doel niet wordt bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 14 van 3
215 Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Wiericke's aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_ pagina 15 van 3
216 Factsheet: NL14_3 Snelrewaard Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Snelrewaard Code: NL14_3 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M3 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Oudewater Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 16 van 3
217 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend kanaalwater, ruim 1 km lang, met aan- en afvoerfunctie dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Het waterlichaam voert zijn water af op de Lange Linschoten. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke drukken op de ecologische toestand van het water zijn de nutriëntbelasting en oeverinrichting. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 17 van 3
218 niet niet niet niet niet matig matig matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium kobalt uranium A Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 18 van 3
219 In de huidige toestand alleen vis, vegetatie bijna. De oevers van de wetering bevatten vooral een grasachtige vegetatie, met maar enkele oeverplanten. In het water zijn velden met ondergedoken waterplanten aanwezig en op één locatie een rijke drijfbladvegetatie. De aanwezige watervegetatie lijkt weinig positieve invloed op de macrofauna te hebben. De meeste soorten zijn bodembewoners en als negatieve soort te beschouwen. Positief is de aanwezigheid van enkele schoon water-indicatoren. Dit geeft aan dat de waterkwaliteit beter is dan de kwaliteit van de bodem. Het aanleggen van natuurvriendelijke oevers moet zorgen voor een beter ontwikkelde oevervegetatie. Fosfor overschrijdt de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit met name wordt veroorzaakt door uit- en afspoeling door landgebruik. Om de scores voor de soortensamenstelling van vegetatie en macrofauna te verbeteren zijn naast natuurvriendelijke oevers mogelijk ook maatregelen nodig die de nutriëntenbelasting omlaag brengen. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 19 van 3
220 matig matig slecht niet niet ontoereikend ontoereikend niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Vanwege toevallige omstandigheden (bijvoorbeeld fluctuaties in neerslag en temperatuur, maar ook in belasting zoals mestuitspoeling) kunnen metingen wijzen op een achteruitgang. Gemeten concentraties, bijvoorbeeld van ammonium, kunnen dan hoger zijn terwijl geen sprake hoeft te zijn van structurele achteruitgang. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 0 van 3
221 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,3 0,3 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 1 van 3
222 Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina van 3
223 Maatregelen gepland voor de periode Afwegen natuurvriendelijker peilbeheer overige instrumentele maatregelen 1 stuks Meer natuurlijke peilfluctuatie is nodig voor met name oeverplanten; bij een volgend peilbesluit of watergebiedsplan wordt dit integraal afgewogen. Naar verwachting is dat voor dit waterlichaam binnen de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen/verbreden watergang verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m ) stuks ) km ) in totaal 6 km voor meerdere waterlichamen. Creëert geschikt leefgebied voor planten en dieren. In totaal gaan we uit van 6 km. Afhankelijk van beschikbaarheid gronden en subsidiemogelijkheden kan tot 9 km extra worden gerealiseerd. Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 3 van 3
224 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden fosfor totaal, Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 4 van 3
225 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Achtergrondbelasting: Uit onderzoek in de afgelopen planperiode is gebleken dat veel oppervlaktewaterlichamen in Rijn-West te maken hebben met een hoge, voor een belangrijk deel niet-beïnvloedbare achtergrondbelasting met nutriënten. Vanwege onvoldoende kennis is dit voor dit waterlichaam nog niet verdisconteerbaarin het GEP. Mogelijk zorgt de hoge achtergrondbelasting ervoor dat het doel niet wordt bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Trage effecten maatregelen: Uit onderzoek is gebleken dat het een aantal jaar kan duren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen worden effecten van getroffen maatregelen pas later zichtbaar. Geforceerd ingrijpen in de biologie zelf is voor zover al uitvoerbaar kostbaar en roept vaak veel maatschappelijke weerstand op. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Snelrewaard aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 5 van 3
226 Factsheet: NL14_4 Lange Linschoten Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Lange Linschoten Code: NL14_4 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M3 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Montfoort, Oudewater, Woerden Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 6 van 3
227 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend kanaalwater, ongeveer 13 km lang, dat deel uitmaakt van het boezemstelsel en bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Vaak is er sprake van een belangrijke scheepvaartfunctie, wat ook leidt tot een rechte waterbak (rechthoekig of trapeziumvorm) met abrupte overgangen van land naar water. Een gedeelte van dit waterlichaam heeft ook functie als kanowater. De Lange Linschoten wordt afgevoerd op de Oude Rijn. De Lange Linschoten is van oorsprong een rivier, maar door de onomkeerbare ingrepen in de inrichting en in de afvoeren stromingsdynamiek wordt het waterlichaam getypeerd als kanaal met watertype M3, met een bijbehorend doel. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Sterk Veranderd De volgende ingrepen liggen ten grondslag aan het sterk veranderde karakter van het waterlichaam: - Sluizen - Stuwen, dammen en reservoirs - Kanalisatie, normalisatie, stabilisatie geul en oeverversterking - Overig Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Anders, zie toelichting False False False True False Hanteren natuurlijk waterpeil in agrarisch gebied False False False True False Verwijderen waterkeringen False False False True False Motivering per gebruiksfunctie: Gebruiksfunctie: Motivering: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Het verwijderen van kades is niet mogelijk i.v.m. veiligheid en wateroverlast voor achterliggende gebieden. Er is ook niet voldoende ruimte om de kades te verplaatsen, ten behoeve van herstel inundatiezones. Herstellen van de natuurlijke afvoer en peildynamiek is niet mogelijk omdat de watergang hoger ligt dan het omliggende ingeklonken land, dat op de watergang afwatert. Ten slotte worden ten behoeve van de afvoerfunctie delen van de vegetatie periodiek verwijderd. Er is niet voldoende overdimensionering om genoeg vegetatie te kunnen laten staan. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 7 van 3
228 Beschouwde alternatieven: Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - technisch onhaalbaar Motivering: Geen alternatieven beschikbaar. Er zijn geen reële alternatieven om de aan- en afvoerfunctie van het waterlichaam te bereiken. Verplaatsing van de landbouwfunctie en het stedelijk gebied is maatschappelijk niet acceptabel.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect puntbronnen Rioolwaterzuiveringsinstallaties Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten, ammonium en overige probleemstoffen diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijkste druk op het waterlichaam is de belasting met nutrienten. Bij het bepalen van de drukken is alvast rekening gehouden met een beoordeling van het waterlichaam als een kanaal met scheepvaart. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 8 van 3
229 niet niet niet niet matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 9 van 3
230 In het waterlichaam vis, vegetatie bijna. Op dit moment scoort vooral de oevervegetatie onvoldoende, als gevolg van de inrichting van de hoofdwatergang Lange Linschoten. In de bij het waterlichaam behorende weteringen is de oevervegetatie beter ontwikkeld doordat de oevers flauwer zijn en het water minder diep is. De variatie in inrichting, diepte en stroming zorgen voor een verscheidenheid aan waterplantensoorten. Drijfbladvegetatie is overal vertegenwoordigd met uitzondering van de plaatsen waar beschaduwing de ontwikkeling tegengaat. De macrofaunasamenstelling is wel evenwichtig wat betreft groepen, maar de meeste soorten zijn bodembewoners en tolerant voor overmatige nutriëntenbelasting. Bij een beoordeling als scheepvaartkanaal scoort de vegetatie, macrofauna nog niet. Fosfor overschrijdt de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit met name wordt veroorzaakt door nutriëntrijk water uit de afwaterende gebieden. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 014. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang gegeven worden omdat: De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 30 van 3
231 matig matig matig niet niet niet niet niet matig matig matig niet niet niet matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen - Geen Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 31 van 3
232 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd 3 stuks Vervangen: Voor is een geheel nieuw maatregelenpakket opgesteld. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen (in SGBP1 gepland > 015) Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd:,6,6 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen 1 stuks uitvoeren onderzoek Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 3 van 3
233 Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 33 van 3
234 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 34 van 3
235 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden fosfor totaal, Overige relevante verontreinigende stoffen Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 35 van 3
236 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Lange Linschoten aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_4 pagina 36 van 3
237 Factsheet: NL14_5 Montfoortse Vaart Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Montfoortse Vaart Code: NL14_5 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M3 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Montfoort Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 37 van 3
238 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend water, ruim 4 km lang, dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Vanwege de scheepvaartfunctie is het waterlichaam een rechte waterbak (rechthoekig of trapeziumvorm) met abrupte overgangen van land naar water. Het water wordt afgevoerd op de Lange Linschoten. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect puntbronnen Rioolwaterzuiveringsinstallaties Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten, ammonium en overige probleemstoffen diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en regulering waterbeweging Andere hydromorfologische wijziging Anders Barrière voor vismigratie overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Bij het bepalen van de drukken is alvast rekening gehouden met een beoordeling van het waterlichaam als een kanaal met scheepvaart. Buiten de scheepvaart is belasting met nutrienten een druk. Echter deze is niet groot. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 38 van 3
239 niet matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 39 van 3
240 niet niet De Montfoortse Vaart scoort in de huidige toestand voor vegetatie en vis. Het water heeft vanwege de scheepvaart een verminderde hoeveelheid water- en drijfbladplanten, maar de (beschoeide) plasbermen zorgen voo extra diversiteit in de oeverzone. De macrofauna is in geringe aantallen en soorten aanwezig en wordt gedomineerd door bodembewoners. Het optreden van bloeien zorgt voor een matige score voor fytoplankton. De nutriënten in de Montfoortse Vaart voldoen aan de norm. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 40 van 3
241 matig matig matig niet niet niet matig matig matig niet matig matig Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 41 van 3
242 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,9 0,9 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 4 van 3
243 Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 43 van 3
244 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 44 van 3
245 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Fytoplankton-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 45 van 3
246 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Montfoortse Vaart aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_5 pagina 46 van 3
247 Factsheet: NL14_6 Meijepolder Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Meijepolder Code: NL14_6 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M8 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Zuid-Holland Bodegraven-Reeuwijk Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 47 van 3
248 Karakterschets: Relatief smalle sloot in een laagveengebied, bijna 4 km lang. De sloten zijn relatief ondiep. De watertoevoer komt uit neerslag. Het waterlichaam heeft een aan- en afvoerfunctie en maakt onderdeel uit van een ecologische verbindingszone. Het waterlichaam voert zijn water af op de Oude Rijn. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Een hoge nutriëntenbelasting door landgebruik (waarschijnlijk mede door oxidatie van het veen) en oeverafkalving/inrichting samen met een intensief maaibeheer zijn de grootste knelpunten in dit waterlichaam voor het bereiken van een e toestand. Door het waterlichaam over een aanzienlijke lengte te verbreden door middel van natuurvriendelijke oevers is de verwachting dat de ecologische toestand sterk zal verbeteren. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 48 van 3
249 niet niet niet niet niet niet matig matig 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0, Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),40 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,0 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium kobalt uranium A Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M8) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 49 van 3
250 Motivering ecologische toestand: Momenteel scoort het waterlichaam matig voor macrofauna, ontoereikend voor vegetatie en voor vis. Binnen het waterlichaam laat de Middelwetering een heel ander beeld zien dan de Meijevliet. In de Middelwetering komt regelmatig een gesloten kroosdek voor, waarbij ondergedoken waterplanten nagenoeg ontbreken. Zowel het kroosdek als het voorkomen van bepaalde soorten waterplanten geeft aan dat het water zeer voedselrijk is. In de Meijevliet is daarentegen de gehele waterkolom gevuld met waterplanten wat positief is voor de macrofauna. Hier kunnen ook kritische soorten zoals Stomp Fonteinkruid en Krabbenscheer zich handhaven. Met de aanleg van extra begroeibaar areaal tegelijk met de brede inzet op nutrientenmaatregelen wordt verwacht dat de vegetatie sterk verbetert. Fosfor overschrijdt de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit met name wordt veroorzaakt door uit- en afspoeling van nutriënten door landgebruik en nalevering vanuit de bodem. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 50 van 3
251 ontoereikend ontoereikend ontoereikend niet niet niet niet ontoereikend ontoereikend matig niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stof tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de norm niet overschrijdt. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Vanwege toevallige omstandigheden (bijvoorbeeld fluctuaties in neerslag en temperatuur, maar ook in belasting zoals mestuitspoeling) kunnen metingen wijzen op een achteruitgang. Gemeten concentraties, bijvoorbeeld van ammonium, kunnen dan hoger zijn terwijl geen sprake hoeft te zijn van structurele achteruitgang. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 51 van 3
252 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,5 0,5 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 5 van 3
253 Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Overwinteringsputten voor vis aanleggen aanleg speciale leefgebieden voor vis Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 0,01 0,01 ha Overwinteringsputten bieden een schuilplaats voor vissen bij dichtvriezen in de winter Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 53 van 3
254 Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 54 van 3
255 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen/verbreden watergang verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m ) stuks ) km ) in totaal 6 km voor meerdere waterlichamen. Creëert geschikt leefgebied voor planten en dieren. In totaal gaan we uit van 6 km. Afhankelijk van beschikbaarheid gronden en subsidiemogelijkheden kan tot 9 km extra worden gerealiseerd. Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 55 van 3
256 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Technisch onhaalbaar fosfor totaal, Overige waterflora fosfor totaal, Overige waterflora Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 56 van 3
257 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Achtergrondbelasting: Uit onderzoek in de afgelopen planperiode is gebleken dat veel oppervlaktewaterlichamen in Rijn-West te maken hebben met een hoge, voor een belangrijk deel niet-beïnvloedbare achtergrondbelasting met nutriënten. Vanwege onvoldoende kennis is dit voor dit waterlichaam nog niet verdisconteerbaarin het GEP. Mogelijk zorgt de hoge achtergrondbelasting ervoor dat het doel niet wordt bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Trage effecten maatregelen: Uit onderzoek is gebleken dat het een aantal jaar kan duren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen worden effecten van getroffen maatregelen pas later zichtbaar. Geforceerd ingrijpen in de biologie zelf is voor zover al uitvoerbaar kostbaar en roept vaak veel maatschappelijke weerstand op. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Synergie met andere beleidsvoornemens: Sommige KRW-maatregelen kunnen niet zelfstandig worden doorgevoerd, maar alleen binnen een groter waterschapsproject (peilbesluit, watergebiedsplan of gemaalrenovatie), dat per gebied of kunstwerk maar eens in de zoveel tijd plaatsvindt. Uit kosten- en efficiëntieoverwegingen zullen maatregelen daarom in een latere planperiode worden genomen en kunnen de bijbehorende doelen ook pas later worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Meijepolder aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_6 pagina 57 van 3
258 Factsheet: NL14_7 Oude Rijn Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Oude Rijn Code: NL14_7 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M6b Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht, Provincie Zuid-Holland Bodegraven-Reeuwijk, Woerden Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 58 van 3
259 Karakterschets: Groot, ondiep boezemkanaal, ongeveer km lang, dat een belangrijke afvoerfunctie heeft. De stromingsrichting kan gedurende het jaar wel omkeren. Periodiek is er zichtbare stroming, vooral in de buurt van inlaten/gemalen. Er is sprake van een scheepvaartfunctie, wat ook leidt tot een rechte waterbak (rechthoekig of trapeziumvorm) met abrupte overgangen van land naar water. Bij sluis Bodegraven verlaat de Oude Rijn het beheergebied van de Stichtse Rijnlanden en komt het in het beheergebied van het Hoogheemraadschap van Rijnland. De Oude Rijn is van oorsprong een rivier, maar door de onomkeerbare ingrepen in de inrichting en in de afvoer- en stromingsdynamiek wordt het waterlichaam getypeerd als kanaal met watertype M6b, met een bijbehorend doel. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Sterk Veranderd De volgende ingrepen liggen ten grondslag aan het sterk veranderde karakter van het waterlichaam: - Sluizen - Stuwen, dammen en reservoirs - Kanalisatie, normalisatie, stabilisatie geul en oeverversterking - Overig Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Beperken van scheepvaart in grote kanalen False True False False False Hanteren natuurlijk waterpeil in agrarisch gebied False False False True False Verwijderen waterkeringen False False False True False Motivering per gebruiksfunctie: Gebruiksfunctie: Scheepvaart, met inbegrip van havenfaciliteiten, of recreatie Motivering: Het waterlichaam heeft een scheepvaartfunctie. Gebruiksfunctie: Motivering: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Het verwijderen van kades is niet mogelijk i.v.m. veiligheid en wateroverlast voor achterliggende gebieden. Er is ook niet voldoende ruimte om de kades te verplaatsen, ten behoeve van herstel inundatiezones. Herstellen van de natuurlijke afvoer en peildynamiek is niet mogelijk in verband met de afvoerfunctie van het omliggende land (met name landbouw). Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 59 van 3
260 Beschouwde alternatieven: Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - technisch onhaalbaar Motivering: Geen alternatieven beschikbaar. Er zijn geen reële alternatieven om de aan- en afvoerfunctie van het waterlichaam te bereiken. Verplaatsing van de landbouwfunctie en het stedelijk gebied is maatschappelijk niet acceptabel.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect puntbronnen Rioolwaterzuiveringsinstallaties Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten, ammonium en overige probleemstoffen diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijkste druk op het waterlichaam is de belasting met nutrienten vanuit de RWZI en de afwaterende polders. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 60 van 3
261 niet niet niet niet niet niet matig matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,5 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium kobalt uranium A Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M6b) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 61 van 3
262 In de huidige toestand de visstand aan het doel (voor een scheepvaartkanaal), vegetatie en macrofauna voldoen bijna. De ontwikkeling van de vegetatie wordt gelimiteerd door de waterdiepte en oeverinrichting, die hoort bij de functie van dit waterlichaam. Daarnaast zorgt de grote hoeveelheid humuszuren voor een beperkt doorzicht in het water. Drijfbladvegetaties zijn weinig aanwezig en bieden slechts plaats aan geringe aantallen plantgebonden macrofauna. Wel lijkt een voorzichtige positieve ontwikkeling in macrofauna samenstelling op te treden: het aantal soorten is iets groter geworden, inclusief het aandeel positieve indicatoren. Of deze trend zich voort zet, zal de toekomst moeten uitwijzen. Fytoplankton lijkt achteruit gegaan te zijn ten opzichte van 009. Dit betreft echter een beheerdersoordeel. Fosfor overschrijdt de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit met name wordt veroorzaakt door effluent uit de RWZI en nutriëntrijk water uit de afwaterende gebieden. Verwacht wordt dat de brede inzet op nutrientenmaatregelen samen met herstel na baggeren zorgt voor een hogere ecologische score. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 6 van 3
263 matig matig matig niet matig matig niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen - Geen Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Vanwege toevallige omstandigheden (bijvoorbeeld fluctuaties in neerslag en temperatuur, maar ook in belasting zoals mestuitspoeling) kunnen metingen wijzen op een achteruitgang. Gemeten concentraties, bijvoorbeeld van ammonium, kunnen dan hoger zijn terwijl geen sprake hoeft te zijn van structurele achteruitgang. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 63 van 3
264 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,3 0,3 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 64 van 3
265 Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 65 van 3
266 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 66 van 3
267 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden fosfor totaal, Macrofauna-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 67 van 3
268 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Oude Rijn aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_7 pagina 68 van 3
269 Factsheet: NL14_8 Zegveld Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Zegveld Code: NL14_8 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M8 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Woerden Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 69 van 3
270 Karakterschets: Relatief smalle sloot, ruim km lang, met aan- en afvoer-functie in een laagveengebied. De sloten zijn relatief ondiep. De watertoevoer komt uit neerslag. Via een gemaal wordt het water op het boezemstelsel (de Grecht) geloosd. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK's regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling De nutrientbelasting vanuit landgebruik (waarschijnlijk mede door oxidatie van het veen) is een belangrijke druk op het waterlichaam. Daarnaast heeft het waterlichaam steile oevers en is het begroeibaar areaal voor emerse vegetatie daardoor zeer klein. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 70 van 3
271 niet niet niet niet niet matig matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0, Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),40 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,0 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) ammonium kobalt uranium A Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M8) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 71 van 3
272 In de huidige toestand vis, maar zijn macrofauna en vegetatie matig. Zowel voor vegetatie als voor macrofauna is er een hoge diversiteit van soorten, maar lage aantallen en bedekkingen. Er komen veel kenmerkende plantensoorten voor van gebufferde laagveensloten, maar slechts een deel van de waterkolom is begroeid, wat zorgt voor een lage macrofaunadichtheid. In de afgelopen jaren is wel een vooruitgang gezien in de vegetatiebewonende macrofauna. Omdat voor de komende jaren weinig kansen voor inrichtings- en beheermaatregelen worden gezien, wordt een grote verbetering in de toekomst niet verwacht. Stikstof overschrijdt de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit met name wordt veroorzaakt door uit- en afspoeling van nutriënten door landgebruik en nalevering vanuit de bodem. Maatregelen zijn gericht op het beperken van de nutrientenbelasting. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 7 van 3
273 ontoereikend ontoereikend matig niet niet niet niet niet matig matig niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 73 van 3
274 Vanwege toevallige omstandigheden (bijvoorbeeld fluctuaties in neerslag en temperatuur, maar ook in belasting zoals mestuitspoeling) kunnen metingen wijzen op een achteruitgang. Gemeten concentraties, bijvoorbeeld van ammonium, kunnen dan hoger zijn terwijl geen sprake hoeft te zijn van structurele achteruitgang. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 74 van 3
275 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Dynamisch peilbeheer aanpassen streefpeil 1 stuks Traditioneel peilbeheer (vaste zomer- en winterpeilen) is onnatuurlijk. meer natuurvriendelijk peilbeheer kan bijdragen aan een e ecologische toestand, met name van belang voor oevervegetatie Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,5 0,5 km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,47 Gepland na 015, vervroegd uitgevoerd 0,93 km Vervangen: 0,46 Voor is een geheel nieuw maatregelenpakket opgesteld. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren (in SGBP1 gepland > 015) Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 75 van 3
276 Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer / beperken gebiedsvreemd water uitvoeren onderzoek 1 stuks Het beperken van gebiedsvreemd water kan een effectieve maatregel zijn welke in een peilbesluit verder uitgewerkt wordt Onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 76 van 3
277 Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 77 van 3
278 Maatregelen gepland voor de periode Afwegen natuurvriendelijker peilbeheer overige instrumentele maatregelen 1 stuks Meer natuurlijke peilfluctuatie is nodig voor met name oeverplanten; bij een volgend peilbesluit of watergebiedsplan wordt dit integraal afgewogen. Naar verwachting is dat voor dit waterlichaam binnen de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 78 van 3
279 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora Macrofauna-kwaliteit, Overige relevante verontreinigende stoffen, Overige waterflora Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 79 van 3
280 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Zegveld aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_8 pagina 80 van 3
281 Factsheet: NL14_9 Grecht Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Grecht Code: NL14_9 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M10 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht, Provincie Zuid-Holland Nieuwkoop, Woerden Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 81 van 3
282 Karakterschets: Boezemkanaal of vaart, ruim 8 km lang, in een gebied waar veen en rivier/zeeafzettingen voorkomen. Het waterlichaam heeft een aan- en afvoerfunctie. De herkomst van het water is wisselend. Er is recreatievaart aanwezig en het waterlichaam maakt onderdeel uit van een ecologische verbindingszone. De Grecht voert zijn water af op de Oude Rijn. Oorspronkelijk was de Grecht een rivier, maar door de onomkeerbare ingrepen in de inrichting en in de afvoer- en stromingsdynamiek wordt het waterlichaam getypeerd als kanaal met watertype M10, met een bijbehorend doel. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Sterk Veranderd De volgende ingrepen liggen ten grondslag aan het sterk veranderde karakter van het waterlichaam: - Sluizen - Stuwen, dammen en reservoirs - Kanalisatie, normalisatie, stabilisatie geul en oeverversterking - Overig Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Beperken van scheepvaart in grote kanalen False True False False False Hanteren natuurlijk waterpeil in agrarisch gebied False False False True False Verwijderen waterkeringen False False False True False Motivering per gebruiksfunctie: Gebruiksfunctie: Scheepvaart, met inbegrip van havenfaciliteiten, of recreatie Motivering: Het waterlichaam heeft een belangrijke recreatieve scheepvaartfunctie. Gebruiksfunctie: Motivering: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Het verwijderen van kades is niet mogelijk i.v.m. veiligheid en wateroverlast voor achterliggende gebieden. Er is ook niet voldoende ruimte om de kades te verplaatsen, ten behoeve van herstel inundatiezones. Herstellen van de natuurlijke afvoer en peildynamiek is niet mogelijk omdat de watergang hoger ligt dan het omliggende ingeklonken land, dat op de watergang afwatert. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 8 van 3
283 Beschouwde alternatieven: Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - technisch onhaalbaar Motivering: Geen alternatieven beschikbaar. Er zijn geen reële alternatieven om de aan- en afvoerfunctie van het waterlichaam te bereiken. Verplaatsing van de landbouwfunctie en het stedelijk gebied is maatschappelijk niet acceptabel.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Anders Belasting met nutriënten uit afbraak overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Bij de bepaling van de drukken is alvast rekening gehouden dat de Grecht als een kanaal met scheepvaart beoordeeld gaat worden. Buiten de scheepvaart en afgeleide drukken als beschoeing, diepte, golfslag, is belasting met nutrienten vanuit de afwaterende polders een druk. 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 83 van 3
284 niet matig matig Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,0 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M10) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 84 van 3
285 De vegetatie in de Grecht is ontoereikend. De overige kwaliteitselementen scoren matig. Door de plas-drasoevers langs de keringen is de soortdiversiteit van de oeverplanten redelijk groot. Het aandeel ondergedoken en drijfbladplanten is echter laag. Macrofauna en vis missen de structuur vanuit vegetatie om voldoende leefgebied te vinden. De scheepvaart zorgt voor drukken in de vorm van opwerveling van bodemdeeltjes, golfslag en ontworteling van planten. Binnen de Grecht is geen ruimte voor inrichtingsmaatregelen. Bij de prognose is echter rekening gehouden met een beoordeling op basis van een maatlat met scheepvaart, waarbij de scores positiever zijn. Fosfor overschrijdt de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit met name wordt veroorzaakt door nutriëntrijk water uit de afwaterende gebieden. Mogelijk kan de inzet op nutrientenmaatregelen ook nog zorgen voor verbetering van de ecologische toestand. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 85 van 3
286 ontoereikend ontoereikend matig niet ontoereikend ontoereikend matig niet matig matig Chemische toestand Ubiquitaire stoffen - Geen Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 86 van 3
287 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Aanbrengen vooroever verdediging overige inrichtingsmaatregelen 1 stuks Ingetrokken: 1 Omdat maatregel (aanleg nvo) niet uitvoerbaar is in de Grecht, is de aanleg van een vooroever niet meer zinvol. In september 015 wordt dit in een bestuurlijk besluit bekrachtigd. Een vooroever beschermt een natuurvriendelijke oever en draagt zo bij aan verbetering van de ecologische toestand Aanleg nieuwe oeverzone (Waterschapsnesse) vasthouden water in haarvaten van het systeem Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: ha De Waterschapnesse vergroot het begroeibaar areaal voor aan watergebonden vegetatie en zorgt voor een toename aan soorten Baggeren of verdiepen verwijderen eutrofe bagger Voortgang: m3 Motivering: m3 Ondiep water is in het algemeen minder voor de ecologische toestand (zomer: snel te warm. winter: volledig dichtvriezen, kans op droogvallen) Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Uitgevoerd: 3 Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 3 stuks Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0, 0, km Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 87 van 3
288 Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m 3,41 km Voortgang: km Motivering: Vervangen: 3,41 Aanleg van nvo's in de Grecht is niet uitvoerbaar. Het bestuur neemt in september 015 een besluit over de vervangende maatregel(en). Natuurvriendelijke oevers vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Onderzoek verlagen vaarsnelheid uitvoeren onderzoek 1 stuks Het verder verlagen van de vaarsnelheid blijkt niet haalbaar en ook weinig effectief Het verder verlagen van de vaarsnelheid blijkt niet haalbaar en ook weinig effectief Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 88 van 3
289 Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 89 van 3
290 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 90 van 3
291 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden fosfor totaal, Fytoplankton-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Achtergrondbelasting: Uit onderzoek in de afgelopen planperiode is gebleken dat veel oppervlaktewaterlichamen in Rijn-West te maken hebben met een hoge, voor een belangrijk deel niet-beïnvloedbare achtergrondbelasting met nutriënten. Vanwege onvoldoende kennis is dit voor dit waterlichaam nog niet verdisconteerbaarin het GEP. Mogelijk zorgt de hoge achtergrondbelasting ervoor dat het doel niet wordt bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 91 van 3
292 Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Grecht aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_9 pagina 9 van 3
293 Factsheet: NL14_30 Kockengen Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Kockengen Code: NL14_30 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M8 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Stichtse Vecht Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 93 van 3
294 Karakterschets: Relatief smalle sloot, ruim 1 km lang, met aan- en afvoerfunctie in een laagveengebied. De sloten zijn relatief ondiep. De watertoevoer komt uit neerslag. Het waterlichaam voert zijn water af op de boezem van Waternet. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling De belangrijkste drukken zijn een hoge belasting met nutrienten vanuit landgebruik (waarschijnlijk mede door oxidatie van het veen), steile oevers en een intensief maaibeheer. Er is voldoende begroeibaar areaal voor ondergedoken waterplanten, maar door de hoge nutrientenbelasting en mogelijk ook omdat er recent gebaggerd is, is de samenstelling nog onvoldoende. Door de steile oevers zijn er weinig drijfblad- en emerse vegetaties. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 94 van 3
295 niet matig matig 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0, Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),40 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M8) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 95 van 3
296 In de huidige situatie vis aan de e toestand. Zowel de vegetatie als macrofauna in het KRW-waterlichaam zijn soortenarm en scoren matig. De vegetatie is zeer uniform met een oevervegetatie van Liesgras en onder water hoge bedekkingen van Grof hoornblad en Smalle waterpest. Belangrijke groeivormen als emerse en drijfbladvegetaties zijn hier zeldzaam. Bij macrofauna domineren ook slechts enkele soorten en is het totale soortenaantal laag. Een flink aandeel van de individuen is exoot wat ook negatief beoordeeld wordt. Door aangepast maaibeheer wordt een lichte vooruitgang in de ecologische kwaliteit voorzien. In het waterlichaam voldoen de nutriënten aan de norm. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 96 van 3
297 ontoereikend ontoereikend matig niet ontoereikend ontoereikend niet matig matig Chemische toestand Ubiquitaire stoffen - Geen Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Niet-ubiquitaire stoffen - Geen Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) Motivering chemische toestand: Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 97 van 3
298 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 beperken gebiedsvreemd water omleiden/scheiden waterstromen Gebiedsvreemd water kan zorgen voor het vrijkomen van extra nutrienten Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren op waterkwaliteit gericht onderhouds-/maaibeheer (water en natte oever) Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0, 1 stuks 0, km Onderhoud van watergangen is nodig om aan- en afvoer te handhaven en verlanding te voorkomen, maar richt schade aan aan flora en fauna. natuurvriendelijk onderhoud minimaliseert de onvermijdelijke schade Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 98 van 3
299 Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer / beperken gebiedsvreemd water uitvoeren onderzoek 1 stuks Het beperken van gebiedsvreemd water kan een effectieve maatregel zijn welke in een peilbesluit verder uitgewerkt wordt Onderzoek Verbreden watergang (overdimensioneren) uitvoeren onderzoek 1 stuks Het op grote schaal verbreden van de waterlichamen blijkt in de meeste gevallen niet haalbaar. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 99 van 3
300 Maatregelen gepland voor de periode Afwegen natuurvriendelijker peilbeheer overige instrumentele maatregelen 1 stuks Meer natuurlijke peilfluctuatie is nodig voor met name oeverplanten; bij een volgend peilbesluit of watergebiedsplan wordt dit integraal afgewogen. Naar verwachting is dat voor dit waterlichaam binnen de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken ) stuks ) stuks ) in totaal 14 stuks voor meerdere waterlichamen. Heft barrieres voor vismigratie op. Er worden vispassages gerealiseerd afhankelijk van synergiekansen en financiele mee- en tegenvallers Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen/verbreden watergang verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO groter dan 3m en kleiner dan 10 m ) km ) in totaal 6 km voor meerdere waterlichamen. Creëert geschikt leefgebied voor planten en dieren. In totaal gaan we uit van 6 km. Afhankelijk van beschikbaarheid gronden en subsidiemogelijkheden kan tot 9 km extra worden gerealiseerd. Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 300 van 3
301 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 301 van 3
302 Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora Motivering per motiveringsgrond: Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kockengen aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_30 pagina 30 van 3
303 Factsheet: NL14_31 Kamerik Teijlingens Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Kamerik Teijlingens Code: NL14_31 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M3 Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Woerden Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 303 van 3
304 Karakterschets: Stilstaand tot langzaamstromend kanaalwater, bijna 5 km lang, dat bestaat uit oppervlaktewater waarvan de herkomst wisselend is. De stromingsrichting kan gedurende het jaar omkeren. Het waterlichaam voert zijn water via een gemaal af op de, hoger gelegen, Oude Rijn. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen overige belastingen Andere antropogene belastingen Anders Intensief beheer en onderhoud: Aantasting natuurlijke soortensamenstelling vegetatie Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling De nutrientbelasting vanuit landgebruik (waarschijnlijk mede door oxidatie van het veen) is een belangrijke druk op het waterlichaam. Daarnaast is het begroeibaar areaal voor oevervegetatie klein door de morfologie van het waterlichaam en het maaibeheer. 3. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 304 van 3
305 niet niet matig Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),80 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 300 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,65 Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) kobalt uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M3) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 305 van 3
306 De visstand aan de e toestand in dit waterlichaam. De overige kwaliteitselementen scoren matig. Verspreid over het KRW-waterlichaam zijn drijfbladvelden, Krabbenscheervelden en andere waterplantenvegetaties aanwezig, die passen bij voedselrijk water. Er komen én slecht ontwikkelde macrofaunagemeenschappen voor, waarbij soms ook de zeldzamere soorten van het laagveenplassengebied aanwezig zijn. Op basis van beide kwaliteitselementen kan worden geconcludeerd dat de kwaliteit waarschijnlijk (lokaal) vooruit gaat. De verbetering van de toestand in de prognose stoelt op de gebiedsontwikkelingen rond dit waterlichaam, waarbij het waterlichaam naar alle waarschijnlijkheid wordt verplaatst. In de nieuwe situatie zorgen natuurvriendelijke oevers en een vispassage waarschijnlijk voor een betere beoordeling. Fosfor overschrijdt de norm. Analyse van de belastingen in het gebied laat zien dat dit met name wordt veroorzaakt door uit- en afspoeling van nutriënten door landgebruik en nalevering vanuit de bodem. Mogelijk kan de inzet op nutrientenmaatregelen ook nog zorgen voor verbetering van de ecologische toestand. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 306 van 3
307 matig matig ontoereikend niet niet niet niet niet matig matig niet Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik tributyltin (kation) niet Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 307 van 3
308 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen 1 stuks Onderzoek Natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van natuurvriendelijke oevers is een kosteneffectieve maatregel om de waterkwaliteit in een waterlichaam te verbeteren Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 308 van 3
309 Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. verbreden watergang (overdimensioneren) verbreden watergang/-systeem langzaam stromend of stilstaand: NVO kleiner dan 3 m Voortgang: km Motivering:,7 1,7 km Verbreden van watergangen vergroten geschikte leefruimte voor planten en dieren Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 309 van 3
310 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 310 van 3
311 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden fosfor totaal Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Achtergrondbelasting: Uit onderzoek in de afgelopen planperiode is gebleken dat veel oppervlaktewaterlichamen in Rijn-West te maken hebben met een hoge, voor een belangrijk deel niet-beïnvloedbare achtergrondbelasting met nutriënten. Vanwege onvoldoende kennis is dit voor dit waterlichaam nog niet verdisconteerbaarin het GEP. Mogelijk zorgt de hoge achtergrondbelasting ervoor dat het doel niet wordt bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 311 van 3
312 Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Kamerik Teijlingens aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_31 pagina 31 van 3
313 Factsheet: NL14_3 Houtensewetering Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud, dat conform de omschrijving in het Waterbesluit en in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water tot haar bevoegdheden behoort. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken en de status van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Houtensewetering Code: NL14_3 Deelstroomgebied: Rijn West Type: M1a Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Provincie Utrecht Houten Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 313 van 3
314 Karakterschets: Plantenrijke, relatief smalle sloot, bijna km lang, die voornamelijk een af- en aanvoerfunctie heeft. Er is sprake van enige stroming door regen en aanvoer van gebufferd grond- en oppervlaktewater. De Houtensewetering voert zijn wate af op het Amsterdam-Rijnkanaal. Beschermde gebieden: Er zijn geen relevante beschermde gebieden voor dit waterlichaam. Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was.. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Voor de analyse van een waterlichaam wordt gebruik gemaakt van de DPSIR methode: Drivers - Pressures - State - Impact - Responses. Bepaalde functies (D) zorgen voor een belasting (P) die invloed heeft op de toestand (S) en het functioneren van het waterlichaam (I), die vragen om een respons (R) via maatregelen en/of toepassing van een uitzondering. Dit blok beschrijft de significante belastingen (P) door gebruiksfuncties (D) op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten (I) ervan. Bij de volgende onderdelen komen S, I en R aan bod. Menselijke activiteiten en effecten Categorie Belasting Functie Effect puntbronnen Riooloverstorten Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en overige probleemstoffen, zuurstofgebrek en vissterfte diffuse bronnen Landbouwactiviteiten Landbouw Belasting met nutriënten en gewasbeschermingsmiddel en diffuse bronnen Run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Stedelijke ontwikkeling Belasting met nutriënten en zware metalen diffuse bronnen Infrastructuur Transport Belasting met zware metalen en PAK's regulering waterbeweging Fysieke wijziging watersysteem voor hoogwaterbescherming Hoogwaterbescherming Lagere habitatgeschiktheid door steile oevers en/of beschoeiing en/of oeververdediging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging Hydrologische verandering watersysteem - anders / overig Dammen, dijken, kribben en stuwen - anders / overig Andere hydromorfologische wijziging Anders Anders Anders Belasting met nutriënten uit afbraak Aantasting habitatgeschiktheid oevervegetatie door onnatuurlijk peilbeheer Barrière voor vismigratie overige belastingen Onbekende belastingen Anders Versterkte nutriëntenproblematiek, vaker zuurstofloosheid en overstort, versterkte uit- en afspoeling Belangrijke drukken zijn de huidige inrichting van het waterlichaam met zeer steile oevers en de belasting met nutrienten. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 314 van 3
315 niet matig matig 3. Dit onderdeel beschrijft doelen en toestand (S) van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien wordt afgeweken van nationaal vastgestelde doelen en indien de toestand achteruit gaat. Duidelijk wordt voor welke biologische groepen en stoffen het waterlichaam niet (I). De prognose 07 is een eerste ambtelijke inschatting. Deze prognose is geen onderdeel geweest van de ontwerp-plannen en daarom nu niet overal bestuurlijk vastgesteld. Ecologische toestand Biologie GEP Macrofauna (EKR) 0,51 Overige waterflora (EKR) 0,44 Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0, Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l),40 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 150 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 5,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Specifieke verontreinigende stoffen (normoverschrijding) uranium Legenda: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam dat gebruikt is voor de toestandsbeoordeling (het doeltype, hier M1a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. A: Er is sprake van achteruitgang van de toestand ten opzichte van 009 Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 315 van 3
316 niet niet In de huidige toestand vis aan de e toestand. Macrofauna en vegetatie scoren matig. In de Houtensewetering hebben de aanwezige exoten een positieve invloed op de bedekking van waterplanten; inheemse soorten zijn sterk achtergebleven. Macrofauna heeft een redelijk gelijkmatige verdeling en het aantal soorten en de dichtheid is matig. Er is geen ruimte in of langs het waterlichaam voor het aanpassen van de oevers. In de prognose is uitgegaan van geen tot zeer geringe verbetering gezien de geringe mogelijkheden voor maatregelen. In dit waterlichaam voldoen de nutriënten wel ruimschoots aan de norm. De monitoring tbv de KRW wordt sinds 006 uitgevoerd. De oordelen berekend in 009 staan naast de oordelen berekend in 015. Er kan nog geen oordeel over wel of geen achteruitgang van de ecologische kwaliteit gegeven worden omdat: 1. Er nog te weinig gegevens beschikbaar zijn om een eventuele kwaliteitsstijging of -daling te kunnen zien. Dit is afhankelijk van de monitoringsfrequentie per kwaliteitselement: Macrofyten wordt 6x per planperiode geïnventariseerd Macrofauna wordt 3x per planperiode geïnventariseerd Fytoplankton wordt 1x per planperiode geïnventariseerd Vis wordt 1x per planperiode geïnventariseerd. Bij macrofyten is de definitie van het begroeibaar areaal sterk aangepast. 3. Een verschil < 0,1 valt onder natuurlijke variatie. 4. Wijzigingen in het toetsproces (aanpassing KRW-maatlatten, verschillende versies van QBWat) kunnen een grote invloed (zowel positief als negatief) hebben op individuele oordelen. De prognose voor 07 is gebaseerd op de ambitie om de KRW-doelen in 07 te hebben bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve Rijn-West inschatting. In de aanloop naar het volgende SGBP (01-07) wordt nagegaan in hoeverre de randvoorwaarden (o.a. generiek beleid; zie ook Adviesnota Schoon Water Rijn-West, juli 014) zijn vervuld en in hoeverre de uitgevoerde maatregelen de te verwachten effecten hebben. Op basis hiervan wordt in het SGBP bepaald of voor een aantal waterlichamen extra maatregelen gewenst zijn om de ambitie te halen, een voorstel voor verlenging van de termijn aan de orde is of eventueel doelaanpassing. Chemische toestand Ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) kwik Niet-ubiquitaire stoffen (normoverschrijding) fluorantheen Motivering chemische toestand: De achteruitgang van het oordeel CHEMIE komt doordat een aantal prioritaire stoffen een veel strengere norm gekregen hebben en NIET doordat de stoffen in hogere concentraties zijn aangetroffen. Er is dus GEEN sprake van een achteruitgang van de waterkwaliteit. Het rws oordeel van de ubiquitaire stoffen kwik en tributyltin is aangepast omdat eigen metingen uitwijzen dat deze stoffen de normen niet overschrijden. De doelen voor een aantal ubiquitaire stoffen worden in 07 niet overal bereikt. Dit zijn stoffen die vanwege hun historische aanwezigheid in sommige waterlichamen nog langere tijd als knelpunt in het water worden gemeten zonder dat hiervoor maatregelen mogelijk zijn. Voor de overige stoffen die deel uitmaken van de chemische toestand worden de doelen in 07 wel bereikt. Deze prognose is na de inspraakprocedure toegevoegd en betreft een ambtshalve aanvulling omdat een bestuurlijk besluit over een prognose niet nodig is. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 316 van 3
317 matig matig matig niet niet niet matig matig niet matig matig Eindoordeel Chemie Chemie totaal Ubiquitaire stoffen Niet-Ubiquitaire stoffen Ecologie Ecologie totaal Biologie totaal Fysische chemie Specifieke verontreinigende stoffen Legenda: - Chemie: blauw = / rood = niet / niet - Ecologie: blauw = zeer / groen = geel = matig oranje = ontoereikend rood = slecht / niet : deze toestandsbeoordeling betreft een expertoordeel. Onder ubiquitaire stoffen wordt verstaan: stoffen waarvan de productie of het gebruik al is verboden, maar die vanwege persistentie nog lang in het milieu zullen voorkomen. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 317 van 3
318 4. Maatregelen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn (R). Er zijn landelijke en gebiedsgerichte maatregelen. De landelijke maatregelen staan in het maatregelprogramma bij het stroomgebiedbeheerplan. Gebiedsgerichte maatregelen staan hieronder in tabellen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015. overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m maatregelen gepland voor de periode maatregelen gepland voor de periode 0-07 Verder is aangegeven wanneer een maatregel is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. Maatregelen in SGBP 009 voor de periode t/m 015 Kunstwerken passeerbaar maken voor vis vispasseerbaar maken kunstwerken 1 stuks Vervangen: 1 Voor is een geheel nieuw maatregelenpakket opgesteld. Deze maatregel wordt onder dit nieuwe pakket uitgevoerd. Besluit College D&H dd. 1 oktober 014, DM-nr v1 Kunstmatige visbarrieres beperken het leefgebied van vissen onderzoek kunstwerken passeerbaar maken voor vis uitvoeren onderzoek 1 stuks Aanleg van vispassages blijkt een effectieve maatregel voor het verbinden van leefgebieden onderzoek natuurvriendelijk onderhoud uitvoeren onderzoek 1 stuks Natuurvriendelijk onderhoud is een kostenefficiente manier om de waterkwaliteit te verbeteren, maar kan alleen daar ingezet worden waar de aan- en afvoerfunctie niet in geding komt Onderzoek Paaiplaatsen ontwikkelen uitvoeren onderzoek 1 stuks Noodzaak voor vispaaiplaatsen wordt via natuurvriendelijke oevers, vispassages en natuurvriendelijk onderhoud achterland gerealiseerd Onderzoek peilbeheer uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 318 van 3
319 Flexibel peilbeheer lijkt de meest geschikte vorm. De haalbaarheid wordt getoetst in de peilbesluiten. Realiseren basisinspanning en saneren probleemoverstorte overige immissiemaatregelen Gemeenten ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Realisatie van basisinspanning door gemeenten verlaagt emissies naar oppervlaktewater ) stuks Reductie emissie landbouw, industrie, recreatie en inlaatwater obv autonome ontwikkelingen overige bronmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Reductie van deze emissies vermindert de belasting op het oppervlaktewater, oa stoffen waar nu nog normoverschrijdingen zijn zoals nutrienten Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Er zijn geen overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 015 Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 319 van 3
320 Maatregelen gepland voor de periode Integrale beheerprogramma's overige beheersmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Afspraak dat bij aanpassing van beheerprogramma's van het waterschap (peilbeheer, maaien, baggeren en zuiveren) doelen voor ecologie en waterkwaliteit integraal worden meegewogen (SGBP-codes IN0, IN03, IN14, IM01, IM0, BE03, BE04). KRW-onderzoeksprogramma uitvoeren onderzoek ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Onderzoeksprogramma nog nader in te vullen Programma groen-blauwe diensten financiele maatregelen ) stuks ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van nutriënten, ontwikkeling ecologie en wateropgave wateroverlast door stimulering diensten in tertiaire sloten. Specifieke diensten worden in overleg met relevante partijen in uitgewerkt en vallen in uiteenlopende categorieën: Natuurvriendelijker beheer en onderhoud in en om de sloot, verminderen erfafspoeling, kringlooplandbouw, inrichtingsmaatregelen (SGBP-codes BE03, BE04, BE06, BR01, BR0, BR03, IM08, IM09, IN01, IN07, IN08, IN1, IN0) Programma Kwaliteitsimpuls stedelijk water financiele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het stedelijk gebied (oplossen knelpunten), waarbij jaarlijks een maatregelpakket wordt vastgesteld (bijvoorbeeld aanpassen van doorspoelregime) afhankelijk van verzoeken en beschikbare cofinanciering van gemeenten (o.a. SGBP-code IN03). Programma Synergieprojecten landelijk gebied overige inrichtingsmaatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op verbetering waterkwaliteit en ecologie in het landelijk gebied, waarbij prioriteit is voor projecten met synergie met andere (water)doelen en coproductie. Bij de inrichtingsmaatregelen valt te denken aan zuiveringsmoerassen, vispassages, verbreden watergangen (SGBP-codes o.a. IN08, IN15, IN0) Uitvoeren Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt overige instrumentele maatregelen ) stuks Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 30 van 3
321 ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van bestrijdingsmiddelen in de fruitteelt (SGBP-code BR03). Uitvoeren Emissiebeheerplan overige instrumentele maatregelen ) stuks ) in totaal 1 stuks voor meerdere waterlichamen. Programma gericht op emissiereductie van probleemstoffen zoals nutrienten, zware metalen, medicijnen, (tekort aan) zuurstof en overige stoffen. Het betreft bronmaatregelen (SGBP-codes BR01 t/m BR10). Maatregelen gepland voor de periode 0-07 Er zijn geen maatregelen gepland in de periode Toepassing uitzonderingen Als de toestand niet aan de doelen kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar er kan ook van een uitzondering gebruik gemaakt worden (R). De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motiveringen hierbij worden hier weergegeven. Fasering van doelbereik tot na 01 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 01 niet "" is, is fasering aan de orde. Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 31 van 3
322 Motivering per motiveringsgrond: Natuurlijke omstandigheden Nalevering historische belasting: Nadat bronnen van verontreinigingen (waaronder nutriënten) zijn beperkt of weggenomen zijn deze stoffen vaak nog lange tijd in het milieu aanwezig, en hebben effect op de ecologische en chemische toestand. De aanwezigheid en effecten verdwijnen pas op de lange termijn. Geforceerd verwijderen uit het milieu is veelal technisch onhaalbaar en/of buitensporig duur. Daardoor wordt het doel vooralsnog niet bereikt. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Onevenredig kostbaar Kosteneffectiviteit - elders kosteneffectiever: De totale kosten van deze maatregel wegen niet op tegen de maatschappelijke baten, omdat maatregelen buiten het KRW-waterlichaam kosteneffectiever zijn. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Technisch onhaalbaar Grondverwerving: Dit vindt vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis en is dus niet af te dwingen op een bepaalde locatie. Het kan lang duren of helemaal niet lukken omdat kansen om grond te verwerven vaak gebonden zijn aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die dikwijls juridische procedures met een lange doorlooptijd kennen. Te voortvarend grond verwerven kan leiden tot het onnodig opdrijven van grondprijzen. Pas nadat de grond is verworven kan realisatie van de maatregel starten. Om één of meerdere van de bovenstaande redenen kunnen niet alle maatregelen al in deze planperiode zijn genomen en kan het doel nog niet worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Synergie met andere beleidsvoornemens: Sommige KRW-maatregelen kunnen niet zelfstandig worden doorgevoerd, maar alleen binnen een groter waterschapsproject (peilbesluit, watergebiedsplan of gemaalrenovatie), dat per gebied of kunstwerk maar eens in de zoveel tijd plaatsvindt. Uit kosten- en efficiëntieoverwegingen zullen maatregelen daarom in een latere planperiode worden genomen en kunnen de bijbehorende doelen ook pas later worden gerealiseerd. Zie bijlage: Redeneerlijnen Rijn-West (augustus 014) Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 01 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW v3.34 Versie: factsheets behorende bij de plannen Naam waterlichaam: Houtensewetering aangemaakt: om 3:06 u. Code waterlichaam: NL14_3 pagina 3 van 3
Factsheet: NL14_2 Kromme Rijn
Factsheet: NL14_2 Kromme Rijn -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst.
Factsheet: NL14_5 Biltse Grift
Factsheet: NL14_5 Biltse Grift -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst.
Factsheet: NL14_7. Naam: Merwedekanaal
Factsheet: NL14_7 Merwedekanaal -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst.
Factsheet: NL14_28 Zegveld
Factsheet: NL14_28 Zegveld -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst. Deze
Factsheet: NL43_11 Bussloo
Factsheet: NL43_11 Bussloo -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst. Deze
Factsheet: NL43_04 Puttenerbeek
Factsheet: NL43_04 Puttenerbeek -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst.
Factsheet: NL43_13 Oude IJssel
Factsheet: NL43_13 Oude IJssel -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst.
Factsheet: NL14_10. Naam: Hollandse IJssel
Factsheet: NL14_10 Hollandse IJssel -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst.
Factsheet: NL43_01 Schuitenbeek
Factsheet: NL4_01 Schuitenbeek Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud,
Factsheet: NL05_Westerbouwlandl
Factsheet: NL05_Westerbouwlandl Westerbouwlandleiding De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de
Factsheet: NL14_1. Naam: Langbroekerwetering
Factsheet: NL14_1 Langbroekerwetering -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april 2014. Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie
Factsheet: NL43_09. Naam: Toevoerkanaal
Factsheet: NL43_09 Toevoerkanaal -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst.
Factsheet: NL43_10 Fliert
Factsheet: NL43_10 Fliert -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst. Deze
Factsheet: NL07_0028 Schipbeek
Factsheet: NL07_008 Schipbeek De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst. Deze factsheet
Huidige situatie. G2 Totaal stikstof (zomergemiddelde) (mg N/l) 1,57 2,4 2,4. G2 Chloride (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 45,3 150 150
NL09_26 Basisgegevens Naam Code Status Type Stroomgebied Waterbeheergebied Provincie Gemeente Sloten Overbetuwe NL09_26 Kunstmatig M1a - Zoete sloten (gebufferd) Rijn-West Rivierenland Gelderland Neder-Betuwe,
Factsheet: NL43_22 Middenloop Barneveldse Beek
Factsheet: NL43_22 Middenloop Barneveldse Beek -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld
Factsheet: NL05_Elsenerbeek Elsenerbeek
Factsheet: NL05_Elsenerbeek Elsenerbeek De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst. Deze
Factsheet: NL34M100. Naam waterlichaam: Damsterdiep-Nieuwediep
Factsheet: NL4M100 Damsterdiep-Nieuwediep De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst. Deze
Factsheet: NL39_01a Rotteboezem
Factsheet: NL39_01a Rotteboezem -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april 2014. Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve
Factsheet: NLGW0018. Naam: Maas_Slenk_diep
Factsheet: NLGW0018 Maas_Slenk_diep Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de
Factsheet: NL07_0029 Buurserbeek
Factsheet: NL07_009 Buurserbeek De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst. Deze factsheet
Factsheet: NL11_8_1 Tussenboezem Vinkeveen a
Factsheet: NL11_8_1 Tussenboezem Vinkeveen a -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in
Factsheet: NL27_B_1_2
Factsheet: NL7_B_1_ Groote Beerze Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de inhoud,
Factsheet: NL57_AALS Aalsbeek
Factsheet: NL57_AALS Aalsbeek De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 19 december 017. Deze factsheet dient gezien te worden als een tussentijdse versie ten behoeve
Factsheet: NL13_01 t Joppe
Factsheet: NL13_01 t Joppe -DISCLAIMER- Deze factsheet behoort bij het ontwerp water(beheer)plan. De hier weergegeven 2014 en de realisatie van de maatregelen in de periode 2010-2015 zijn gebaseerd op
Factsheet: NL19_01_2
Factsheet: NL19_01_ Binnenbedijkte Maas Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van
Factsheet: NL05_Linderbeek Linderbeek
Factsheet: NL05_Linderbeek Linderbeek De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst. Deze
Factsheet: NL11_1_1. Naam: Amstellandboezem
Factsheet: NL11_1_1 Amstellandboezem Deze factsheet bevat relevante informatie over het waterlichaam met uitzondering van landelijke maatregelen. Iedere overheid is verantwoordelijk voor het deel van de
Factsheet: NL02L1. Naam waterlichaam: Linde en Noordwoldervaart
Factsheet: NL0L1 Linde en Noordwoldervaart De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 0 december 016. Deze factsheet dient gezien te worden als een tussentijdse versie
Factsheet: NL11_5_4 Terra Nova
Factsheet: NL11_5_4 Terra Nova -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst.
Factsheet: NL57_AALS Aalsbeek
Factsheet: NL57_AALS Aalsbeek -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april 2014. Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve
Factsheet: NL05_Poelsbeek Poelsbeek
Factsheet: NL05_Poelsbeek Poelsbeek De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst. Deze factsheet
Factsheet: NL38_1B. Naam: Wambergsche Beek
Factsheet: NL38_1B Wambergsche Beek -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april 2014. Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten
Factsheet: NL11_3_4. Naam: Vinkeveense Plassen
Factsheet: NL11_3_4 Vinkeveense Plassen -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met het moment van het aanmaken van deze factsheet, zoals vermeld in de voettekst.
Factsheet KRW NL90_1 -
Factsheet: NL90_1 -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 1 april 2013. Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het
