AANVULLINGEN BIJ BEAUTY LEVEL BASICS

Transcriptie

1 y t u a e b L E V LE basics 5 Aanvullingen AANVULLINGEN BIJ BEAUTY LEVEL BASICS 5 Deze aanvullingen horen bij Beauty Level Basics 5. Hierin staan aanvullingen op het huidige lesboek. Hoe werkt deze aanvulling? Aan de linkerkant van de pagina zie je een miniatuurweergave van een pagina uit het lesboek. Hierin zie je een nummer staan. Dit nummer verwijst naar een tekst of afbeelding aan de rechterkant van de pagina. Deze tekst of afbeelding is een aanvulling op de aangegeven plaats in het lesboek. Waarom aanvullingen? De aanvullingen zorgen ervoor dat de methode Beauty Level volledig aansluit op het kwalificatiedossier, het servicedocument en de exameneisen van de ANBOS.

2 2 HOOFDSTUK 1 ACNE HOOFDSTUK 1 ACNE 1 Tekstuele toevoeging (pagina 14): 1 Oestrogene hormonen Oestrogene hormonen of oestrogenen zijn vrouwelijke hormonen. Ze zijn de tegenhanger van androgenen, de mannelijke hormonen. Oestrogenen zijn verantwoordelijk voor de vrouwelijke secundaire geslachtskenmerken. Oestrogenen remmen daarnaast de talgklierwerking. Ze veroorzaken of verergeren de acne dus niet zoals de mannelijke hormonen. Oestrogenen worden geproduceerd door zowel mannen als vrouwen. Bij mannen in de bijnierschors, bij vrouwen in zowel de bijnierschors als de eierstokken Tekstuele toevoeging (pagina 15): Besmetting en infectie Als lichaamsvreemde of ziekteverwekkende stoffen het lichaam binnendringen spreek je van een besmetting. Normaal gesproken maken witte bloedcellen deze stoffen onschadelijk. Als de witte bloedcellen de lichaamsvreemde of ziekteverwekkende stoffen niet of niet snel genoeg onschadelijk maken, vermeerderen ze zich. Je spreekt dan van een infectie. Tekstuele toevoeging (pagina 15): Een abces kan op verschillende manieren worden behandeld, namelijk door middel van insnijden, drainage en een operatie. De manier waarop het abces wordt behandeld is afhankelijk van het type en de grootte van het abces. 4 Tekstuele toevoeging (pagina 15): wondgenezing Wonden genezen in drie fasen: 1. reactiefase; 2. egeneratiefase; 3. remodelleringsfase. Reactiefase Bij een verwonding reageert het lichaam hetzelfde als bij een ontsteking. De witte bloedcellen maken lichaamsvreemde of ziekteverwekkende stoffen onschadelijk en ruimen beschadigde cellen op. Hiervoor vernauwen de bloedvaten zich zodat de beschadigde bloedvaatjes worden afgesloten. De doorlaatbaarheid van de bloedvaatjes neemt toe. Hierdoor kunnen witte bloedcellen uit de bloedbaan treden. Door de grotere doorlaatbaarheid van bloedvaatjes en de aanwezigheid van witte bloedcellen vormen zich granulocyten en macrofagen in het beschadigde gebied. Granulocyten zorgen ervoor dat infecties zoveel mogelijk worden

3 3 4 voorkomen, macrofagen ruimen de beschadigde cellen op. Ook worden er fibrinedraden gevormd in de wond. Hierin blijven bloedstolsels hangen. Regeneratiefase In deze fase wordt het beschadigde weefsel vervangen door nieuw weefsel en wordt de wond gesloten. De macrofagen stimuleren de aanmaak van nieuwe bloedvaatjes, waardoor een nieuw vaatbed ontstaat. Hierin worden fibroblasten actief. De fibroblasten produceren bindweefsel in de bloedstolsels, die in de fibrinedraden zijn blijven hangen. De nieuwe bloedvaatjes dringen het bindweefsel binnen. Op deze manier wordt de wond gevuld met granulatieweefsel. 4 Remodelleringsfase In de remodelleringsfase wordt een litteken gevormd. Zodra er voldoende granulatieweefsel is gevormd, trekt het weefsel samen. Het wondoppervlak wordt hierdoor kleiner. Gedurende de eerste weken neemt de hoeveelheid bindweefsel in de wond toe. Het litteken wordt hierdoor vlakker. De bindweefselvezels worden ook sterker. De sterkte van het litteken neemt de maanden daarna steeds toe. Hyper trofische littekens Soms wordt er te veel granulatieweefsel gevormd bij de genezing van een wond. Het litteken wordt dan dikker en groter dan de omringende huid. Een verdikt litteken noem je een hypertrofisch litteken. Hypertrofische littekens liggen boven het huidniveau. Keloïd Wanneer een hypertrofisch litteken zich buiten het gebied van het oorspronkelijke litteken begeeft, spreek je van een keloïd. Een keloïd is dus een ernstige woekering van littekenweefsel. Bij mensen met een donkere huid komt keloïdvorming vaker voor dan bij mensen met een blanke huid. Hypo trofische littekens Soms is er bij het genezen van de huid niet voldoende granulatieweefsel aanwezig om de wond op te vullen of is het nieuw gevormde bindweefsel van slechte kwaliteit. Hierdoor ontstaat een litteken dat lager ligt dan het huidoppervlak. Dit litteken is soms grillig van vorm. Hypotrofische littekens komen vaak voor na het genezen van acne. 5 Tekstuele toevoeging (pagina 16): 5 Frosting: bevriezen van de bovenste huidlaag of benaming van de witte verkleuring die ontstaat op de huid tijdens een chemische peeling.

4 4 HOOFDSTUK 1 ACNE 6 Tekstuele toevoeging (pagina 17): Comedonenacne en inflammatoire acne zijn vormen van acne vulgaris. Bij comedonenacne heb je voornamelijk last van comedonen. Inflammatoire acne kenmerkt zich door papels, pustels en noduli (bultjes onder de huid). 7 Tekstuele wijziging (pagina 19): 6 Acne ectopica is een vorm van acne waarvan men vroeger dacht dat het werd veroorzaakt door een voortdurend terugkerende ontsteking van de zweetklieren. Nu heerst de gedachte dat het een aandoening is van de haarzakjes en/of de talgklieren. De kenmerken van acne ectopica zijn rode, op steenpuisten lijkende bulten. Dit kan erg pijnlijk zijn. Deze vorm van acne komt vooral voor bij vrouwen. Ook mensen met suikerziekte of zwaarlijvigheid hebben meer kans om acne ectopica te krijgen. Acne ectopica ontstaat na de puberteit, als de okselharen en klieren volledig ontwikkeld zijn. Het komt vooral voor op de oksels, liezen en billen. Acne ectopica noem je ook wel hidradenitis suppurativa. De kenmerken van acne ectopica/hidradenitis suppurativa zijn hetzelfde als die van acne inguinalis/acne axillaris. Deze vormen zijn daarom moeilijk van elkaar te onderscheiden Acne ectopica hoort bij de differentiële diagnostiek met betrekking tot acne. Tekstuele toevoeging (pagina 19): Acne infantum noem je ook wel acne neonatorum. Tekstuele toevoeging (pagina 19): ACNE INGUINALIS/ACNE AXILLARIS Acne inguinalis en acne axillaris komen voornamelijk voor in de liezen (acne inguinalis), oksels (acne axillaris) en het anogenitale gebied (rond de anus en de genitaliën). Deze vormen van acne kunnen veel verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld transpiratie, de overgang, overgewicht en suikerziekte. Acne inguinalis en acne axillaris komen vrijwel alleen bij vrouwen voor. Beide vormen kenmerken zich door chronische ontstekingen met pus, die met forse littekens genezen. Ook komen papels en pustels voor, die kunnen samenvloeien tot grote cysten en abcessen. ACNE EXCORIÉE DES JEUNES FILLES Bij acne excoriée des jeunes filles is er al een milde vorm van acne aanwezig. Door het veelvuldig en dwangmatig krabben aan en knijpen in de huid gaat deze stuk. Acne excoriée des jeunes filles komt voornamelijk voor bij meisjes en vrouwen. Deze vorm gaat niet vanzelf over. Hier is psychologische hulp bij nodig.

5 5 9 ACNE AESTIVALIS/MALLORCA ACNE Acne aestivalis of Mallorca acne wordt veroorzaakt door de zon. Het kenmerkt zich door de rode papels die ontstaan op aan zon blootgestelde huid, voornamelijk op de bovenarmen. Acne aestivalis verdwijnt meestal vanzelf weer. 9 ACNE DOOR EXOGENE OORZAKEN Soms wordt acne veroorzaakt door externe (exogene) oorzaken. Voorbeelden hiervan zijn acne mechanica, acne tropicalis en acne venenata. Acne mechanica wordt veroorzaakt door druk, wrijving of schuren van bijvoorbeeld kleding, gips en riemen. Door de druk, wrijving of schuring wordt de hoornlaag extra verdikt, waardoor de talg niet goed kan wegvloeien. In principe veroorzaakt dit geen acne, maar het kan bestaande acne wel verergeren. Acne mechanica kenmerkt zich door comedonen, papels en pustels. Deze vorm van acne komt vaak voor bij seborrhoe. Acne mechanica komt voor op alle huidgebieden die wordt blootgesteld aan druk, wrijving of schuren. Acne tropicalis ontstaat door hoge luchtvochtigheid of een warm klimaat. Mensen die acne tropicalis krijgen, hebben meestal eerder acne vulgaris gehad. De kenmerken van acne tropicalis zijn vergelijkbaar met die van acne conglobata: infiltraten en met etter gevulde onderhuidse holten. Acne tropicalis komt voornamelijk voor op de rug, billen en dijen. Acne venenata wordt veroorzaakt door uitwendige stoffen, zoals minerale oliën, teer, cosmetica en chloor. Het kenmerkt zich door vele kleine comedonen. Als acne venenata wordt veroorzaakt door chloor, dan noem je dit ook wel chlooracne. Acne venenata komt voor op alle huidgebieden die in aanraking komen met de stoffen die een ontstekingsreactie veroorzaken. DIFFERENTIËLE DIAGNOSTIEK MET BETREKKING TOT ACNE Met differentiële diagnostiek bedoelen we de huidaandoeningen die op acne lijken, maar dit niet zijn. CHRONISCHE DISCO DE LUPUS ERYTHEMATODES Chronische Discoϊde Lupus Erythematodes is een auto-immuunziekte, een ziekte waarbij het afweersysteem is ontregeld. Het kenmerkt zich door rode scherp begrensde plekken met huidschilfering centraal in de plekken. Ook komt atrofische littekenvorming voor. De oorzaak is waarschijnlijk een genetische aanleg. ECZEMA SEBORRHO CUM Eczema seborrhoϊcum kenmerkt zich door een rood uitziende huid met een vettige schilfering en soms een branderige jeuk. De aandoening komt voornamelijk voor op plekken met veel talgklieren: behaarde hoofdhuid, achter de oren, op het gezicht (tussen de wenkbrauwen, neusvleugels), onder de borsten en rond de navel. De oorzaak van eczema seborrhoϊcum is onbekend, maar waarschijnlijk speelt de gist pityrosporum ovale een rol. Stress, een lage luchtvochtigheid en lage temperaturen in herfst en winter kunnen de aandoening verergeren. Eczema seborrhoϊcum is vaak lastig te onderscheiden van andere huidaandoeningen die gepaard gaan met een schilferende huid, zoals psoriasis en constitutioneel of contacteczeem.

6 HOOFDSTUK 1 ACNE 6 9 FOLLICULITIS Folliculitis lijkt op acne vulgaris, maar is het niet. Waar bij acne vulgaris de talgklier ontstoken is, zit de ontsteking bij folliculitis alleen in het bovenste deel van het haarzakje (follikel). Door de ontsteking ontstaat er een puskopje op de plek van het haarzakje. Folliculitis wordt veroorzaakt door een infectie met een virus, bacterie, schimmel of gist. 9 ROSACEA Rosacea kenmerkt zich door chronisch verwijde haarvaten in het gezicht, dit geeft de huid een rode kleur. Bij rosacea kunnen ook puistjes voorkomen. Dit noem je acne rosacea. Bij rosacea komen echter nooit comedonen voor, wat bij acne wel het geval is. Rosacea ontstaat meestal rond het 30e levensjaar. De oorzaak van rosacea is niet bekend. DERMATITIS PERIORALIS Dermatitis perioralis wordt veroorzaakt door het gebruik van hormooncrèmes of afsluitende cosmetica in het gezicht. Het kenmerkt zich door kleine rode pukkeltjes en puistjes rond de mond: op de kin, naast de neus en op de bovenlip. Ook kan de huid rood en schilferig zijn, jeuken en branderig aanvoelen. 10 Tekstuele toevoeging (pagina 23): De behandeling kun je afsluiten door de huid na te behandelen met maskers en pakkingen. 11 Tekstuele toevoeging (pagina 23): VERWEKEN VAN DE HOORNLAAG Je verweekt de huid als voorbehandeling bij het verwijderen van comedonen en het ledigen van pustels en talgcysten. Een voorbehandeling vergemakkelijkt de dieptereiniging. Als voorbehandeling bij de acnebehandeling kun je gebruik maken van een paraffinemasker, een lijnzaadpakking of elektrische desincrustatie. Maskers en pakkingen Paraffinemaskers en lijnzaadpakkingen verwarmen en verweken de huid. Deze behandelingen kun je toepassen als voorbehandeling bij het verwijderen van comedonen. Je past ze op de gebruikelijke manier toe. 12 Tekstuele toevoeging (pagina 23): Let op: Met elektrische desincrustatie verweek je de huid. Je verdunt de huid er niet mee. Tekstuele toevoeging (pagina 28): bromlaïne: wordt gewonnen uit ananas; papaïne: wordt gewonnen uit papaja; salicylzuur: Dit wordt gewonnen uit de bloemhoofdjes van de kamilleplant en uit de bast van wilgentwijgjes;

7 Tekstuele toevoeging (pagina 29): Naast fruitzuur kun je ook gebruik maken van trichloorazijnzuur (TCA). TCA werkt dieper en intensiever dan een peeling met fruitzuren. TCA maakt de eiwitten van de huid kapot, waarna de eiwitten op de huid neerslaan en de huidcellen afsterven. Het neerslaan van de eiwitten kun je zien doordat de huid wit verkleurt (frosting). De huid maakt vervolgens nieuwe huidcellen aan: de huid regenereert. Een behandeling met TCA is zeer gevoelig, de huid kan branderig en pijnlijk aanvoelen. TCA is geschikt bij rimpels, beschadiging door zonlicht, (acne)littekens en oppervlakkige pigmentaandoeningen. 15 Tekstuele toevoeging (pagina 30): Bij acne mag je geen kwast gebruiken bij de peeling in verband met de hygiëne Tekstuele toevoeging (pagina 35): Comedonen verwijder je met je vingers, niet (meer) met een comedonendrukker. 17 Tekstuele toevoeging (pagina 36): NABEHANDELEN MET MASKERS EN PAKKINGEN De acnebehandeling kun je afsluiten door het toepassen van maskers en pakkingen. Geschikte maskers en pakkingen zijn: occlusie; modellerend masker; thermomasker; zuurstofmasker. Bij de maskers en pakkingen volg je de gebruikelijke voor- en nabehandeling Occlusie Occlusie is een afsluitend masker. Het afsluiten van de huid zorgt ervoor dat het vocht dat normaal uit de huid verdampt, nu de opperhuid verweekt. Ook worden werkstoffen uit het masker makkelijker opgenomen. Modellerend masker Voordat je een modellerend masker aanbrengt, breng je eerst een werkstof aan. De werkstof moet zijn aangepast aan het huidtype. Tijdens het indrogen krimpt het masker en neemt het de vorm aan van het gelaat, waardoor het de gelaatstrekken modelleert en de spieren ontspant. Thermomasker Een thermomasker is vaak een rubberachtig masker. Het geeft warmte af aan de huid. Door de verwarmende eigenschappen van het masker verweekt de huid en worden werkstoffen beter opgenomen. Zuurstofmasker Een zuurstofmasker heeft een zuiverende en reinigende werking. Doordat zich tijdens de inwerking zuurstof afsplitst heeft het masker ook een desinfecterende werking.

8 8 HOOFDSTUK 1 ACNE 18 A 18 A Tekstuele toevoeging (pagina 41): Dermaroller/dermapen (microneedling) Een dermaroller is een klein apparaat met minuscule ultra dunne naaldjes dat over het gezicht wordt gerold. De naalden maken kleine gaatjes in de opperhuid. De fibroblasten in de huid gaan deze gaatjes herstellen door meer collageen en elastine aan te maken. De huid ziet er na de (kuur)behandeling gladder, zachter en jeugdiger uit. Een dermapen lijkt op een dermaroller, maar is kleiner en heeft meerdere naaldjes op een klein oppervlak. Het voordeel van de dermapen is dat hiermee een nauwkeurigere behandeling mogelijk is. De dermapen is daarom vooral geschikt voor het behandelen van kleine delen van het gezicht. Bij de acnebehandeling kan de dermaroller/-pen worden gebruikt om acnelittekentjes te laten vervagen. Door gebruik van de dermaroller/-pen wordt de huid steviger en gladder. Acnelittekentjes worden daardoor geleidelijk minder zichtbaar. De dermaroller/-pen stimuleert daarnaast de celdeling van de huid. De oude huidcellen schilferen sneller af en er worden nieuwe huidcellen aangemaakt. Dit zorgt ervoor dat de talgklierafvoergang minder snel verstopt raakt. Hierdoor kan de talg beter afvloeien en kan acne worden voorkomen. Met de dermaroller en de dermapen kun je daarnaast werkstoffen in de huid brengen. De werking van de dermaroller/-pen is dan afhankelijk van de gekozen werkstof. De dermaroller is niet geschikt voor de behandeling van actieve acne. Je brengt dan namelijk de pus in de gehele huid, waardoor de acne erger wordt. Contra-indicaties: actieve acne actieve eczeem auto-immuunafwijkingen blootstelling aan de zon binnen vier weken na de behandeling diabetes door virussen veroorzaakte laesies, bijvoorbeeld herpes simplex en gordelroos geïrriteerde/ontstoken huid heftige couperose hemofilie het gebruik van bloedverdunnende medicijnen huidinfecties en huidwonden huidkanker keloid of opgezette littekens koortslip niet gediagnosticeerde huidbeschadigingen ontstekingen in het te behandelen gebied psoriasis rosacea schimmelinfecties seborrhoische dermatitis teleangiëctastieën wratten en moedervlekken in het te behandelen gebied zwangerschap

9 9 18 Tekstuele toevoeging (pagina 41): B Ultraviolet bestralingslamp Op de korte termijn heeft uv-licht een gunstige werking op acne, het droogt namelijk de puistjes uit. Op de langere termijn kan de acne juist verergeren. Als reactie op de uv-stralen wordt de hoornlaag dikker. Door de dikkere hoornlaag kunnen de poriën verstopt raken en kan talg minder makkelijk wegvloeien. De hoogtezon en de zonnebank zijn vormen van de ultraviolet bestralingslamp. De hoogtezon wordt tegenwoordig nauwelijks nog gebruikt, aangezien de hoogtezon te veel uv-b stralen bevat. Bij hardnekkige vormen van acne wordt de hoogtezon nog wel ingezet door artsen. 18 B Tekstuele toevoeging (pagina 42): Een veelgebruikte vorm van benzoylperoxide is adapalenen/differin Gel Tekstuele wijziging (pagina 42): Onder de keratolytica vallen resorcine, trichloorazijnzuur (TCA), vitamine A-zuur (bijvoorbeeld tretinoϊne, een vitamine A-zuur voor lokaal gebruik), fenol en zwavel Tekstuele wijziging (pagina 42): Een systemische behandeling houdt in dat geneesmiddelen gebruikt worden die in de bloedbaan terecht komen, bijvoorbeeld via tabletten of injecties Tekstuele toevoeging (pagina 43): Diane 35 en Yasmin zijn anticonceptiepillen, Androcur is geen anticonceptie. 23 Tekstuele wijziging (pagina 44): Daarnaast kunnen de anticonceptiepillen Diane 35 en Yasmin alleen voorgeschreven worden aan vrouwen. 24 Tekstuele toevoeging (pagina 44): OVERIGE MEDISCHE BEHANDELWIJZEN Cryotherapie Cryotherapie wordt voornamelijk toegepast binnen de dermatologie. Bij cryotherapie worden huidaandoeningen behandeld door middel van bevriezing. Hierdoor beschadigen de weefsels. De weefsels moeten zichzelf vervolgens weer herstellen. Een behandeling met cryotherapie is pijnlijk. De wond die tijdens de behandeling ontstaat geneest soms langzaam. Dermabrasie Dermabrasie heeft het beste resultaat bij oppervlakkige, niet te diepe littekens. Het heeft een mechanische en een chemische vorm.

10 10 HOOFDSTUK 1 ACNE HOOFDSTUK 2 CAMOUFLAGE Mechanische dermabrasie Bij mechanische dermabrasie wordt de huid afgeschaafd tot onder de opperhuid. Met behulp van een krachtige rasp worden de bovenste lagen van de huid verwijderd, inclusief gedeelten van talgklieren, haarzakjes en zweetklieren. Voorafgaand aan de behandeling worden vaak bloedstelpende injecties gegeven. Als er grote huidgebieden worden behandeld, vindt de behandeling plaats onder narcose. Kleine huidgebieden worden behandeld met plaatselijke verdoving of bevriezing. Na de behandeling is de huid dun en moet deze goed worden beschermd en verzorgd. Na mechanische dermabrasie kunnen pigmentstoornissen ontstaan. De huid mag daarom de eerste zes maanden niet aan de zon worden blootgesteld. Chemische dermabrasie Bij chemische dermabrasie, bijvoorbeeld met trichloorazijnzuur, wordt gebruik gemaakt van een chemische peeling met eiwitsplitsende enzymen. De peeling zorgt ervoor dat de bovenste huidlagen afpellen. Na de behandeling is de huid gezwollen en bedekt met schilfers en korsten. Deze verschijnselen verdwijnen na ongeveer één week. Daarna kan de huid nog langdurig rood blijven. De huid mag de eerste weken tot maanden niet aan de zon worden blootgesteld. Lichttherapie Lichttherapie kan plaatsvinden met behulp van uv, flitslicht, lasertherapie, CO2 laser en fractional laser en is geschikt voor milde vormen van acne. Aangezien de effecten van lichttherapie op de lange termijn nog onbekend zijn, wordt niet snel voor deze methoden gekozen. Niet alle methoden zijn geschikt voor toepassing in de schoonheidssalon. Sommigen worden alleen ingezet bij medische behandelingen. Geschikt voor toepassing in de schoonheidssalon: Uv: blauw licht en rood licht Blauw licht heeft een antibacteriële werking. Rood licht bevordert de wondgenezing, geneest ontstekingen en bevorderd het herstel van de huid. Flitslicht/IPL Flitslicht remt ontstekingen en doodt bacteriën. Daarnaast heeft het een gunstige werking op de talgklieren. Flitslicht verkleint namelijk de talgklier, waardoor deze minder talg gaat produceren. Flitslichtapparatuur wordt ook toegepast voor ontharen en huidverjonging. Medische behandelingen: Laser Laser heeft een bacteriedodende werking. Ook verwarmt het de talg waardoor deze vloeibaarder wordt. De poriën verstoppen hierdoor minder snel. CO2 en fractional laser CO2 en fractional laser worden ingezet bij littekenbehandelingen. Door de laser verdampen de bovenste huidlagen en vervagen of verdwijnen de littekens.

11 11 HOOFDSTUK 2 CAMOUFLAGE Tekstuele wijziging (pagina 50): De huidskleur wordt ook bepaald door de doorbloeding van de huid. 2 Tekstuele toevoeging (pagina 50): 3 Je huidskleur wordt onder andere bepaald door de hoeveelheid en het type pigment of melanine in de huid. Er zijn twee soorten melanine: feomelanine en eumelanine. Ieder mens bezit beide soorten melanine. Hoeveel je van elke soort bezit wordt bepaald door je genen. Zit er in de huid meer feomelanine dan eumelanine, dan zal de huid rood tot geel kleuren. Een donkerbruine tot zwarte huid wordt veroorzaakt doordat de huid meer eumelanine dan feomelanine bevat. Tekstuele wijziging (pagina 50): 4 4 De huidskleur van mensen met voorouders rond de evenaar is vaak donkerder dan de huidskleur van mensen met voorouders die verder naar het noorden of zuiden wonen. Tekstuele wijziging (pagina 51): 5 Hemoglobine is de rode bloedkleurstof in het aderlijk en slagaderlijk vaatsysteem dat zuurstof en kooldioxide kan binden. 5 Tekstuele toevoeging (pagina 51): 6 Doorbloeding De huidskleur wordt, naast pigment, hemoglobine en verhoorning, ook bepaald door de doorbloeding van de huid. Een huid die onvoldoende wordt doorbloed ziet er grauw, vaal en ongezond uit. Een goed doorbloede huid heeft een frisse uitstraling en ziet er vaak wat roder uit. Tekstuele toevoeging (pagina 52): 6 Absorptie Absorptie betekent het opnemen van (licht)straling. We zien kleur doordat een object alle kleuren van het licht absorbeert, behalve de kleur die we zien. Als we groen zien, absorbeert een object dus alle kleuren behalve groen. Als alle kleuren van het kleurenspectrum door een object worden gereflecteerd, zien we dit als wit. Als alle kleuren worden geabsorbeerd door een object, zien we dit als zwart.

12 12 HOOFDSTUK 2 CAMOUFLAGE 7 Tekstuele wijziging (pagina 53): 8 7 Primaire, secundaire en tertiaire kleuren Het kleurenspectrum (de spectrale kleuren) kun je verdelen in: a primaire kleuren; b secundaire kleuren; c tertiaire kleuren. 8 Tekstuele toevoeging (pagina 53): c tertiaire kleuren Ook tertiaire kleuren zijn mengkleuren. Ze ontstaan door het mengen van een primaire en een secundaire kleur. De tertiaire kleuren zijn: geeloranje (geel + oranje); roodoranje (rood + oranje); roodviolet (rood + paars/violet); blauwviolet (blauw + paars/violet); blauwgroen (blauw + groen); geelgroen (geel + groen). 9 Tekstuele toevoeging (pagina 54): 9 Kleurcontrasten Kleuren kunnen elkaar versterken of verzwakken door de invloed die de kleuren hebben op ons oog. Deze invloed wordt veroorzaakt door het contrast tussen kleuren. Er zijn zeven kleurcontrasten: 1. licht-donkercontrast; 2. kleur-tegen-kleurcontrast; 3. koud-warmcontrast; 4. complementair contrast; 5. simultaancontrast; 6. kwaliteitscontrast; 7. kwantiteitcontrast. Over deze kleurcontrasten kun je meer lezen in het katern bij Beauty Level Basic 1.

13 Tekstuele wijziging (pagina 55): Fytofotodermatitis Fytofotodermatitis is een acute blaarvormige ontsteking van de huid. De ontsteking wordt veroorzaakt door gelijktijdig contact met de zon en bepaalde planten die in de natuur voorkomen. Fytofotodermatitis kenmerkt zich door een begrensde, grillige huidreactie met roodheid, rode bultjes, blaasjes en/of blaren. Een vorm van fytofotodermatitis is Berlock dermatitis. 11 Haemangiomata Haemangiomata zijn goedaardige bloedvatgezwellen. Voorbeelden van haemangiomata zijn de naevus fructuosum en naevus cavernosum. De naevus fructuosum en de naevus cavernosum worden veroorzaakt door een toename van de huidcapillairen en een woekering van het endotheel. De naevus fructuosum kenmerkt zich door de rode kleur en ligt verheven op de huid. Een naevus cavernosum gaat door tot in de onderhuid en kan vrij grote afmetingen aannemen. Doordat de naevus cavernosum dieper in de huid ligt, kan de kleur blauwgrijs zijn in plaats van rood. Bij een naevus cavernosum komt de verhevenheid nauwelijks boven de huid uit. Soms komen de naevus fructuosum en de naevus cavernosum samen voor. Het bloedvatgezwel woekert dan zowel in als op de huid. Zowel de naevus fructuosum als de naevus cavernosum ontstaan kort voor de geboorte of vlak erna. Ze verdwijnen meestal vanzelf Tekstuele toevoeging (pagina 58): Atrofische littekens Bij atrofische littekens is het littekenweefsel erg dun. De huid onder het litteken is afgenomen, waardoor het litteken lager ligt dan het huidoppervlak. Atrofische littekens ontstaan vaak na huidbeschadiging of infectie Tekstuele toevoeging (pagina 58): Daarnaast kan het transplantaat een vrij transplantaat, een gesteeld transplantaat of een vrije flap zijn Tekstuele toevoeging (pagina 56): Tekstuele toevoeging (pagina 59): Vrije transplantaten Bij een vrij transplantaat wordt de te transplanteren huid volledig van zijn donorplaats losgesneden en op een andere plaats op het lichaam vastgehecht. Het transplantaat brengt dus geen eigen bloedvoorziening mee en moet overleven totdat nieuwe bloedvaten zijn ingegroeid. Dit moet snel gebeuren, want anders sterft het transplantaat af of herstelt de wond niet mooi. Vrije transplantaten hebben de neiging van kleur te veranderen (meestal hyperpigmentatie) en kunnen schrompelen na ingroei.

14 HOOFDSTUK 2 CAMOUFLAGE Gesteelde transplantaten Bij een gesteeld huidtransplantaat blijft het transplantaat met een stukje huid (de steel ) aan het lichaam verbonden. Het transplantaat wordt dus niet helemaal losgesneden van de donorplaats. Door de steel lopen bloedvaten die voor de aanen afvoer van bloed zorgen. Deze methode wordt gebruikt als een meer esthetisch resultaat gewenst is, bv. in het gezicht. Bij een gesteeld transplantaat komt de nieuwe huidflap uit de onmiddellijke omgeving van de wond. Dit geeft weinig tot geen kleurverschil met de omringende huid. Andere voordelen van een gesteeld transplantaat zijn een goede doorbloeding, soms ook een goede sensibiliteit (gevoeligheid), geen neiging tot schrompelen en behoud van de natuurlijke kleur van de huid. Vrije flap Een vrije flap is een vrij transplantaat waarbij de bloedvaten wèl worden meegetransplanteerd. De bloedvaten worden onder een operatiemicroscoop opnieuw aangesloten. Het transplanteren van een vrije flap heeft voordelen boven de transplantatie van een vrij (ongesteeld) of gesteeld transplantaat. Bij het transplanteren van een vrije flap is er een ruimere keuze aan donorweefsel dan bij een gesteeld transplantaat, zolang er maar bruikbare bloedvaten in zijn opgenomen. Daarnaast is er bij een vrije flap minder risico op schrompeling en hyperpigmentatie, dan bij vrije transplantaten. Aangezien het transplantaat van een heel andere plek van het lichaam afkomstig kan zijn, kan er wel structuur- en kleurverschil zijn met de omringende huidgebieden. Tekstuele wijziging (pagina 59): 16 Eczeem is een steriele ontsteking (zonder pus) die kan worden veroorzaakt door een allergische reactie of de inwerking van irriterende stoffen. Tekstuele wijziging (pagina 59): Bacteriële huidaandoeningen Bacteriële huidaandoeningen worden veroorzaakt door bacteriën. Er zijn verschillende soorten bacteriën. De bolvormige kokken, waaronder de stafylokokken en de streptokokken: Stafylokokken kunnen steenpuisten veroorzaken. Streptokokken kunnen keelontsteking en roodvonk veroorzaken. De staafvormige bacillen, waaronder de colibacillen, de tetanusbacillen en de tuberkelbacillen: De colibacillen komen van nature in het darmkanaal voor. De tetanusbacillen kunnen na een verwonding in het lichaam komen en een infectie veroorzaken. De tuberkelbacillen veroorzaken tuberculose. De spiraalvormige bacteriën (spirocheten): Een dergelijke bacterie veroorzaakt de geslachtsziekte syfilis. Virale aandoeningen Virussen zijn veel kleiner dan bacteriën. In tegenstelling tot bacteriën kunnen ze zich alleen voortplanten met behulp van plantaardige, dierlijke of menselijke cellen. Ze zijn dus geheel afhankelijk van hun gastheercel. Ze dringen de cel binnen, nemen er alle functies over en gebruiken de cel om nieuwe virussen te

15 15 16 maken. Uiteindelijk breekt de cel open en komen de nieuwe virussen vrij. Deze dringen weer binnen in andere cellen. Virussen zijn moeilijk te bestrijden en blijven vaak in het lichaam achter, ook al zijn er geen ziekteverschijnselen meer. Voorbeelden van virale aandoeningen zijn koortsblaasjes, wratten en hepatitis B. Parasitaire huidaandoeningen Parasieten zijn kleine beestjes die leven van voedsel in de huid. Voorbeelden van parasitaire huidaandoeningen zijn luis en schurft. 16 Schimmelinfecties Er zijn verschillende schimmelsoorten die huidaandoeningen (schimmelinfecties) kunnen veroorzaken. De schimmels zitten in de hoornlaag, in de haren en in de nagels. In een warme en vochtige omgeving gedijen schimmels het best. Vandaar dat schimmelinfecties juist zoveel voorkomen aan de voeten, vooral tussen de tenen. Een schimmelinfectie kan zich uiten in een witte schilfering en kloofjes. Ook kunnen er jeukende blaasjes ontstaan die meestal indrogen. Schimmelinfecties zijn meestal goed te behandelen met uitwendige anti-schimmelmiddelen. Voorbeelden van schimmelinfecties zijn ringworm (tinea capitis) en schimmelnagels (tinea unguium). Huismijt/demodex folliculorum De demodex folliculorum is een haarfollikelmijt die bij mensen voorkomt in haarzakjes en talgklieren en op huidgebieden waar veel talgklieren aanwezig zijn. De demodex folliculorum wordt in verband gebracht met acne rosacea en ontstekingen van de oogranden. Bij het ouder worden en bij ziekte of stress kan het aantal aanwezige mijten toenemen, wat de klachten kan verergeren. 17 Tekstuele wijziging (pagina 60): Breng geen dagcrème aan voordat je het camouflageproduct aanbrengt. De huid is dan te vet waardoor het camouflageproduct minder goed hecht Tekstuele toevoeging (pagina 66): VOORLICHTING AAN DE CLIËNT Behandelplan Het voorlichten van de cliënt over de behandeling begint al bij het opstellen van het behandelplan. Geef in het behandelplan in ieder geval de volgende onderdelen aan en bespreek deze met de cliënt: eventuele doorverwijzing van een arts of dermatoloog; het te verwachten resultaat; kosten van de behandeling; eventuele vergoeding door de zorgverzekering; of je bent geregistreerd bij de ANBOS (in geval van vergoeding door de zorgverzekering). Aanleren van de behandeling Het is belangrijk dat de cliënt thuis zelf de camouflage aan kan brengen en hiervoor niet afhankelijk is van de schoonheidsspecialist. Neem bij het aanleren van de

16 16 HOOFDSTUK 2 CAMOUFLAGE HOOFDSTUK 3 BINDWEEFSELMASSAGE technieken de volgende stappen: inventariseer de wensen van de cliënt ten aanzien van het leren camoufleren; doe de camouflagebehandeling stap voor stap voor; geef tijdens de behandeling duidelijke instructie over het bij zichzelf toepassen van de camouflagetechnieken. Stem de instructie af op de wensen van de cliënt; informeer de cliënt over de producten en de toepassing daarvan; verwijder het camouflageproduct en geef de cliënt hierover een duidelijke instructie; laat de cliënt de camouflage zelf aanbrengen (en eventueel verwijderen) en geef tips; beantwoord eventuele vragen van de cliënt. Aandachtverleggende mogelijkheden Soms hoef je een huidafwijking niet te camoufleren, maar kun je deze toch minder zichtbaar maken door de aandacht te verleggen met een bril, kapsel, kleding of make-up. Make-up kan er daarnaast voor zorgen dat de aangebrachte camouflage minder zichtbaar is. Geef de cliënt tips voor deze aandachtverleggende mogelijkheden. Bril Een bril kan een huidaandoening onder of op de ogen minder laten opvallen. Getinte glazen versterken dit effect. Kapsel Het haar kan in een bepaald model worden gedragen zodat huidaandoeningen in het gezicht worden bedekt. Huidaandoeningen op het voorhoofd kunnen bijvoorbeeld worden bedekt door een pony. Kleding Kleding kan een huidaandoening bedekken. Huidaandoeningen aan de hals kunnen worden bedekt door een sjaaltje, aandoeningen aan de armen door het dragen van lange mouwen. Kleding in sprekende kleuren kan de aandacht afleiden van de huid. Make-up Een mond met lipstick of ogen die zijn opgemaakt kunnen de aandacht afleiden van een huidaandoening, de aangebrachte camouflage of een minder mooi deel van het gezicht of lichaam. Make-up kan ook worden aangebracht over de camouflage heen (bv. rouge) en kan het maskerachtige effect van camouflage verminderen.

17 17 HOOFDSTUK 3 BINDWEEFSELMASSAGE 1 Tekstuele toevoeging (pagina 70): 1 Cosmetische verzorgende vorm De cosmetische bindweefselmassage heeft een preventieve en huidverbeterende functie bij cosmetische indicaties. Een medische indicatie is een contra-indicatie voor de cosmetische bindweefselmassage. 2 Tekstuele toevoeging (pagina 70): 2 3 Medisch therapeutische vorm Bij de medisch therapeutische vorm richt de behandelaar zich op een behandeling op medische indicatie. Het doel van de behandeling is het normaliseren van de verstoorde vegetatieve balans. Door mechanische prikkels aan de huid en het onderhuids bindweefsel worden functiestoornissen van organen en het bewegingsapparaat verminderd. Deze functiestoornissen kunnen worden veroorzaakt door littekens. De medisch therapeutische vorm van de bindweefselmassage wordt onder andere toegepast in de fysiotherapie en bij littekenbehandeling. 3 Tekstuele toevoeging (pagina 70): GESCHIEDENIS EN ONTWIKKELING VAN DE BINDWEEFSELMASSAGE Duitsland De bindweefselmassage is in Duitsland ontwikkeld door de heilgymnaste mevrouw E. Dicke. Heilgymnastiek is de voorloper van de fysiotherapie. In 1929 werd mevrouw E. Dicke vanwege bloedcirculatieproblemen in haar been opgenomen in het ziekenhuis. Het circulatieprobleem was zo ernstig dat de artsen overwogen haar been te amputeren. Naast de circulatiestoornis had zij last van pijnlijke bijverschijnselen: een verhoogde spanning in haar rug en het onderhuids bindweefsel in haar rug- en heiligbeenstreek. Mevrouw E. Dicke probeerde deze verschijnselen bij zichzelf te verminderen door het maken van trekkende strijkingen op de pijnlijke plekken. Hierbij merkte zij plaatselijk een snijdend gevoel en in haar been een prikkelende sensatie. Ook nam de spanning in haar rug en in het onderhuids bindweefsel af. Na ongeveer drie maanden namen de ziekteverschijnselen zodanig af, dat amputatie niet meer nodig was. Overtuigd door haar eigen ervaringen paste zij de strijkingen ook bij haar patiënten toe. In 1938 kwam mevrouw E. Dicke in contact met professor W. Kohlrausch en zijn assistent mevrouw T. Laube. Hun conclusies kwamen overeen met die van mevrouw E. Dicke. De bindweefselmassage die tegenwoordig wordt toegepast is het resultaat van de samenwerking tussen mevrouw E. Dicke, professor W. Kohlrausch en mevrouw T. Laube.

18 HOOFDSTUK 3 BINDWEEFSELMASSAGE 18 3 In 1982 brachten Sachs, Piët en Sachs-Piët het boek Bindweefselmassage uit. Sachs, Piët en Sachs-Piët waren leerlingen van professor W. Kohlrausch en mevrouw T. Laube. Nederland De bindweefselmassage is in 1952 naar Nederland gebracht door J. de Bakker. Vanaf de jaren 60 is de massage onderdeel van de opleiding tot heilgymnast (fysiotherapeut). Vervolgens is de bindweefselmassage rond 1990 geïntroduceerd binnen de sportmassage en weer later ingezet om (hypertrofische) littekens te verminderen. Binnen de schoonheidsverzorging wordt de bindweefselmassage al langer toegepast. Hierin is een verschuiving merkbaar van de medisch therapeutische vorm naar de cosmetisch verzorgende vorm. 3 4 Tekstuele wijziging (pagina 72): Mestcellen vormen ook de weefselhormonen heparine, histamine, serotonine en het enzym hyaluronidase. 4 5 Tekstuele toevoeging (pagina 73): WONDGENEZING Wonden genezen volgens drie fasen: reactiefase, regeneratiefase, remodelleringsfase. Reactiefase Bij een verwonding reageert het lichaam hetzelfde als bij een ontsteking. De witte bloedcellen maken lichaamsvreemde of ziekteverwekkende stoffen onschadelijk en ruimen beschadigde cellen op. Hiervoor vernauwen de bloedvaten zich zodat de beschadigde bloedvaatjes worden afgesloten. De doorlaatbaarheid van de bloedvaatjes neemt toe. Hierdoor kunnen witte bloedcellen uit de bloedbaan treden. Door de grotere doorlaatbaarheid van bloedvaatjes en de aanwezigheid van witte bloedcellen vormen zich granulocyten en macrofagen in het beschadigde gebied. Granulocyten zorgen ervoor dat infecties zoveel mogelijk worden voorkomen, macrofagen ruimen de beschadigde cellen op. Ook worden er fibrinedraden gevormd in de wond. Hierin blijven bloedstolsels hangen. Regeneratiefase In deze fase wordt het beschadigde weefsel vervangen door nieuw weefsel en wordt de wond gesloten. De macrofagen stimuleren de aanmaak van nieuwe bloedvaatjes, waardoor een nieuw vaatbed ontstaat. Hierin worden fibroblasten actief. De fibroblasten produceren bindweefsel in de bloedstolsels, die in de fibrinedraden zijn blijven hangen. De nieuwe bloedvaatjes dringen het bindweefsel binnen. Op deze manier wordt de wond gevuld met granulatieweefsel. 5 Remodelleringsfase In de remodelleringsfase wordt een litteken gevormd. Zodra er voldoende granulatieweefsel is gevormd, trekt het weefsel samen. Het wondoppervlak wordt

19 hierdoor kleiner. Gedurende de eerste weken neemt de hoeveelheid bindweefsel in de wond toe. Het litteken wordt hierdoor vlakker. De bindweefselvezels worden ook sterker. De sterkte van het litteken neemt de maanden daarna steeds toe. Tekstuele wijziging (pagina 73): Slagaders (arteriën) zijn bloedvaten die het bloed van het hart af voeren. De slagaders van de kleine bloedsomloop transporteren zuurstofarm bloed van het hart naar de longen. De slagaders van de grote bloedsomloop transporteren zuurstofrijk bloed naar de rest van het lichaam. Doordat de wanden van de slagaders zich kunnen verwijden (vasodilatatie) of vernauwen (vasoconstrictie), regelen ze de bloedtoevoer naar de organen. Slagaders lopen uit in haarvaten en vervolgens in aders. 7 Tekstuele wijziging (pagina 73): Aders (venen) zijn bloedvaten die het bloed van de weefsels naar het hart toe voeren. De meeste aders transporteren zuurstofarm bloed richting het hart. Een uitzondering is de longader. Die transporteert zuurstofrijk bloed vanuit de longen naar het hart. 8 Tekstuele toevoeging (pagina 74): ARTERIËLE EN VENEUZE VASCULARISATIE Arteriële vascularisatie Met de arteriële vascularisatie bedoelen we de slagaderlijke netwerken in en vlak onder de huid. Dit netwerk bestaat uit plexus, rete cutaneum en rete subpapillare. 8 Vanuit de subcutis (onderhuid) dringen huidbloedvaten de reticulaire laag van de cutis (lederhuid) binnen. De huidbloedvaten vormen een horizontale plexus (netwerk) op de grenslaag tussen de cutis en de subcutis. Dit netwerk noem je de rete cutaneum. Vanuit de rete cutaneum lopen opstijgende bloedvaten naar de cutis en afdalende bloedvaten naar de subcutis. De opstijgende bloedvaten lopen in lange kronkelende lussen door het stratum reticulaire (de netlaag) naar het stratum papillaire (de papillenlaag). Op de grenslaag tussen het stratum reticulaire en het stratum papillaire vormen zij een nieuwe plexus: het rete subpapillare. Het rete subpapillare speelt een rol bij de voeding voor fibroblasten en keratinocyten. Veneuze vascularisatie Met de veneuze vascularisatie bedoelen we het aderlijk netwerk. Hieronder valt de cutane plexus. Vanuit de cutane plexus wordt het bloed uit de huid afgevoerd naar de dieper gelegen vaten.

20 20 HOOFDSTUK 3 BINDWEEFSELMASSAGE 9 Tekstuele wijziging (pagina 77): De hersenstam is het centrum voor de vitale functies. Hier liggen het ademcentrum en het hartcentrum; 10 Tekstuele toevoeging (pagina 77): In het midden van het ruggenmerg bevindt zich het centrale kanaal. Het centrale kanaal heeft de vorm van een buis en is gevuld met hersenvocht. 11 Tekstuele toevoeging (pagina 77): zenuwuiteinden functie ligging (zintuigcellen) vrije zenuwuiteinden pijn en kou registreren overal verspreid in de huid, maar niet hoger dan de basaalcellenlaag pijnreceptoren pijn registreren bovenste laag van de opperhuid tastcellen van Merkel lichte aanraking voelen grensgebied tussen de opperhuid en lederhuid lichaampjes van Ruffi ni en Krause lichaampjes van Vater-Pachini lichaampjes van Meissner warmte (Ruffi ne) en kou (Krause) waarnemen zwaardere druk waarnemen lichte aanraking en zachte druk voelen Krause: bovenste laag van de lederhuid, Ruffi ni: onderin de lederhuid onderhuid grensgebied van de opperhuid en de lederhuid in de papillenlaag 12 Tekstuele toevoeging (pagina 83): 12 Het sympathisch zenuwstelsel staat in dienst van de actieve functies van het lichaam. Dit zijn de ergotrope oftewel katabole processen. De centra van zenuwknooppunten van het sympathisch zenuwstelsel liggen in het gebied van de grensstrengen. Van hieruit worden organen en weefsels geprikkeld, die vervolgens een respons geven.

21 21 13 Tekstuele toevoeging (pagina 83): Het parasympatisch zenuwstelsel heeft de overhand bij rust-, herstel- en opbouwprocessen. Dit zijn de trofotrope oftewel anabole processen. De hersenstam en het heiligbeen bevatten de belangrijkste zenuwknooppunten die horen bij het parasympatisch zenuwstelsel. Het parasympatisch zenuwstelsel heeft geen verbinding met de huid. De nervus vagus (hersenzenuw afkomstig uit de hersenstam) en de nervus pelvicus (zenuw afkomstig uit de nekwervelkolom) behoren bij het parasympatisch zenuwstelsel. 14 Tekstuele toevoeging (pagina 83): Functionele interactie/tuning De hersenstam, de hypothalamus en het limbisch systeem (emotioneel brein, paleo niveau) werken samen om zo het vegetatieve zenuwstelsel te kunnen besturen. Dit noemen we vegetatieve tuning. Vegetatieve tuning heeft effect op zowel het parasympatische als het sympathische zenuwstelsel en daardoor ook op alle organen. 15 Tekstuele toevoeging (pagina 88): Elk segment staat dus in contact met een bepaald deel van de huid, bepaalde spieren, botstructuren en organen. Als het embryo zich verder ontwikkelt verplaatsen de organen zich en groeien armen en benen (de extremiteiten) uit het embryo naar buiten toe. De linkerarm (extremiteit) is daardoor segmentaal door een gemeenschappelijke zenuwvoorziening verbonden met het hart (orgaan). Dit verklaart de pijn in de linkerarm bij hartfalen Tekstuele toevoeging (pagina 89): Orthosympatische hyperactiviteit Tekstuele toevoeging (pagina 89): Actine en myosine Als het weefsel in pathologische toestand verkeert, zorgen actine en myosine ervoor dat fibroblasten zich kunnen verplaatsen. Ook spelen ze een rol bij het samentrekken van wondranden. Bij verhoogde activiteit in een segment, bijvoorbeeld bij weefselschade, neemt het aantal bindweefselcellen dat actine en myosine bevat toe Actine en myosine hebben samentrekkende eigenschappen. Door het samentrekken van actine en myosine verandert de spanning in het weefsel en kunnen bindweefselzones ontstaan. Het is nog niet duidelijk waarom actine en myosine zo reageren. Een verklaring is dat fibroblasten direct worden beïnvloed door het zenuwstelsel, dit is echter nog niet bewezen.

22 HOOFDSTUK 3 BINDWEEFSELMASSAGE Tekstuele toevoeging (pagina 91): Acne: Met de bindweefselmassage kun je de huidstofwisseling en doorbloeding verbeteren, de talgproductie normaliseren en oppervlakkige littekens verminderen. Bij acne met actieve ontstekingen mag je de bindweefselmassage alleen segmentaal uitvoeren. Tekstuele toevoeging (pagina 91): Contra-indicaties van plaats zijn acne met actieve ontstekingen en rosacea met actieve ontstekingen. Tekstuele toevoeging (pagina 91): 21 Elastosis is een kenmerk van huidveroudering. De elastine vezels in de huid degenereren en nemen in aantal af. De collagene vezels gaan overheersen en de huid wordt stram en minder elastisch. Bindweefselmassage zorgt voor regeneratie van het bindweefsel, waardoor de huid soepeler en veerkrachtiger wordt. Gedehydrateerde huid: naarmate je ouder wordt bevatten de cellen in je lichaam steeds minder vocht. Bovendien vermindert de functie van de talgklieren en neemt de werking van de zweetklieren af. Ook de celdeling vermindert. Hierdoor is er te weinig bindweefsel aanwezig. Met een bindweefselmassage kun je de doorbloeding stimuleren en zo het bindweefsel verbeteren. Wallen onder de ogen ontstaan door vet- en/of vochtophopingen onder het oog. Vetwallen ontstaan als het vetweefsel waarin de oogbol ligt voor de oogkringspier komt te liggen. Dit gebeurt als de vezels van deze spier verslapt zijn. Vetwallen kunnen alleen operatief worden verwijderd. Het vetweefsel van vetwallen houdt makkelijk vocht vast, waardoor er ook sprake kan zijn van vochtophoping. Wallen kunnen ook ontstaan door alleen vochtophoping. Door huidverslapping blijft het lymfevocht vooral gedurende de nacht staan. s Morgens uit zich dat in dikke ogen. Later op de dag trekt dit weg, doordat de lymfestroom weer op gang komt. Met een bindweefselmassage kun je dit proces stimuleren. Tekstuele toevoeging (pagina 92): 21 Gebruik van bloedverdunnende middelen: bloedverdunnende middelen verhogen het risico op bloedingen. 22 Tekstuele toevoeging (pagina 92): 22 Eceem Eczeem is een oppervlakkige huidontsteking. Een directe behandeling van de eczeemhuid geeft een grotere kans op infectie en beschadiging van de huid. Werk daarom om de eczeemplek heen. Lage selectieve werking van het zenuwstelsel Bij een lage selectieve werking van het zenuwstelsel zijn de vegetatieve reacties te onvoorspelbaar. Daarnaast is de herstelmogelijkheid van de weefsels verlaagd.

23 23 23 Tekstuele wijziging (pagina 93): Specifieke medicatie: Sommige medicijnen verlagen de bloeddruk of vlakken de emotionele ervaring af. Dit is bijvoorbeeld het geval bij pijnstillers, bloeddrukverlagende middelen en sederende medicatie. Hierdoor krijg je niet altijd de juiste informatie van de cliënt. Bij het geven van een bindweefselmassage moet je extra alert zijn op signalen van het weefsel. 24 Tekstuele toevoeging (pagina 93): Voor de zevende maand van de zwangerschap: een fehlreactie kan leiden tot vroeggeboorte. Wonden: Bij wonden wordt onderscheid gemaakt tussen open en gesloten wonden. Bij open wonden is de huid defect. Vanwege besmettings- en infectiegevaar vormen open wonden een absolute contra-indicatie. Zodra een wond is gesloten en zich granulatieweefsel heeft gevormd, is een wond een relatieve contra-indicatie. Bij gesloten wonden is het belangrijk om de massage zodanig aan te passen dat de wond gesloten blijft en de wondgenezing niet wordt verstoord. Tekstuele wijziging (pagina 93): 25 Een onderzoek van het bindweefsel in de rug, buik en benen helpt je bij het vaststellen van de juiste behandelwijze. Daarom begin je de bindweefselmassage met het uitvoeren van een segmentaal onderzoek op de gehele rug, buik en bovenbenen. Het onderzoek van de buik en de bovenbenen voer je op dezelfde wijze uit als het onderzoek op de rug Tekstuele wijziging (pagina 93): Voor het segmentaal onderzoek kan de cliënt zitten, liggen op de buik en liggen in zijligging. De cliënt kan een liggende houding aannemen als een zittend onderzoek niet mogelijk is. Tekstuele toevoeging (pagina 93): 27 De buikligging is op de volgende wijze: armen langs het lichaam; hoofd zijwaarts afgewend; buik, wreven en knieën eventueel ondersteund door een handdoekrolletje. De zijligging is op de volgende wijze: hoofd en bovenste arm worden ondersteund door een kussen; bovenste been gestrekt en ondersteund door een handdoekenrol; onderste been ligt gebogen. Tekstuele wijziging (pagina 93): controle van de temperatuur van de huid; controle op huidzones;

24 24 HOOFDSTUK 3 BINDWEEFSELMASSAGE 28 Tekstuele toevoeging (pagina 94): 28 Bij het segmentaal onderzoek kijk je naar de volgende punten: afwijkingen; verkleuringen; haargroei; quellung (verhoging); dellung (intrekking); littekens. Noteer je bevindingen op het huidanalyseformulier. 29 Tekstuele toevoeging (pagina 96): ONDERZOEK VAN HOOFD, HALS EN DECOLLETÉ Bij het onderzoeken van het hoofd, de hals en het decolleté verdeel je het gebied in vier zones (van boven naar beneden): zone 1: van de haargrens tot boven de wenkbrauwen; zone 2: van boven de wenkbrauwen tot onder de neus; zone 3: van onder de neus tot onder de kin; zone 4: van onder de kin tot de onderkant van het decolleté. 29 Inspectie In elke zone bekijk je een aantal punten. Noteer je bevindingen op het huidanalyseformulier. Oppervlaktelipiden Oppervlaktelipiden zijn een mengeling van talg, lipiden en zweet. Het gehalte oppervlaktelipiden op de huid kan normaal, verhoogd of verlaagd zijn. Dit kun je vaak zien aan het glimmen van de huid. Huidstructuur De huidstructuur wordt onder andere bepaald door de splijtlijnen. Dit zijn ondiepe groeven, die aan de oppervlakte een klein ruitvormig patroon geven. Splijtlijnen ontstaan door het verloop van collagene vezels in de lederhuid. De huidstructuur kan normaal, grof of fijn zijn. Pigmentatie Op de huid kan hyperpigmentatie (te veel pigment) en hypopigmentatie (te weinig pigment) voorkomen. Bekijk niet alleen of er sprake is van hyper- of hypopigmentatie, maar ook om welke hyper- of hypopigmentatie het gaat. Voorbeelden van hyper- en hypopigmentatie zijn leucoderma en lentigines. Haargroei Bekijk niet alleen of er sprake is van (veranderende) haargroei, maar ook de mate van beharing.

25 Weefselspanning Bij de weefselspanning kijk je of en welk soort rimpels er aanwezig zijn. Natuurlijke rimpels worden gevormd door de natuurlijke verbinding tussen spier- en botweefsel en de over de spier of het bot gelegen huid. Een voorbeeld van een natuurlijke rimpel is de lachplooi. Dynamische rimpels noem je ook wel gewoonterimpels. Ze worden veroorzaakt door overmatige spieractiviteit. Wanneer een spier zich samentrekt, bijvoorbeeld door het fronzen van de wenkbrauwen, neemt deze spier de over de spier gelegen huid mee. Hierdoor rekken de collagene vezels voortdurend uit. Dynamische rimpels verdwijnen in eerste instantie weer zodra de spier wordt ontspannen, na verloop van tijd worden ze echter blijvend (statische rimpels). Voorbeelden van dynamische rimpels zijn voorhoofdsrimpels en kraaienpootjes. Statische rimpels zijn in rust aanwezig. Ze ontstaan door de afname van elastische vezels in het weefsel. Een dynamische rimpel kan na verloop van tijd een statische rimpel worden. Voorbeelden van statische rimpels zijn lachrimpels rond de mondhoeken of de lijnen in de hals. Gravitatierimpels ontstaan door het uitzakken van de huid. Dit wordt veroorzaakt door de zwaartekracht. Een voorbeeld van een gravitatierimpel is de neuslippenplooi. Vascularisatie De (verstoorde) doorbloeding van de huid kan verschillende huidafwijkingen veroorzaken. Bekijk niet alleen of er sprake is van huidafwijkingen, maar ook om welke huidafwijking het gaat. Voorbeelden van huidafwijkingen zijn teleangiëctastieën en spinneavi. Bijzonderheden Bijzonderheden zijn alle symptomen die hierboven niet genoemd zijn, zoals comedonen, milia en oedeemvorming. Tactiel onderzoek Het tactiel onderzoek voer je uit door de huid aan te raken, op te pakken of in te drukken. Onderzoek elke zone op onderstaande punten. Noteer je bevindingen op het huidanalyseformulier. Controle van de temperatuur Tast met beide handruggen streek voor streek elke zone af. Voel waar de temperatuur verschilt. Controle van de capillaire refill Geef met één vinger loodrechte druk op verschillende plaatsen in een zone. Bekijk hoe snel het dichtgedrukte bloedvat zich weer vult. Als het bloedvat zich sneller vult dan normaal, spreek je van een verhoogde capillaire refill. Er is sprake van een verlaagde capillaire refill als het bloedvat zich minder snel vult dan normaal. Controle van de turgor Neem een kleine huidplooi op tussen duim en wijsvinger. Trek de huidplooi van de onderlaag tot de rekgrens van het weefsel. Laat de huidplooi vervolgens terugveren

26 26 HOOFDSTUK 3 BINDWEEFSELMASSAGE HOOFDSTUK 4 PINCEMENTSMASSAGE 29 naar zijn oorspronkelijke positie. Bij een normale turgor (stevigheid/spanning) zal de huidplooi onmiddellijk en onvertraagd terugveren. Als een huidplooi niet onmiddellijk terugveert, maar even uitgerekt blijft, is er sprake van een verlaagde turgor. Bij een verhoogde turgor neemt de spanning in het weefsel toe door een onderhuidse bloeding of ontsteking. De huid voelt dan vast aan. 29 Controle van de hydratatie Verschuif de lederhuid met een aangesloten hand of vinger met minimale opwaartse druk ten opzichte van de onderlaag. Er is sprake van een gedehydrateerde huid als de huid bij het verschuiven er craqueléachtig uitziet. Controle op huidzones en bindweefselzones De controle op huidzones en bindweefselzones voer je op dezelfde wijze uit als bij het segmentaal onderzoek op de rug. Controle van de reactiviteit Bekijk hoe het onderzochte weefsel reageert. Op plekken waar de huid rood wordt is meer reactiviteit. De reactiviteit hangt samen met de spanning in het weefsel. 30 Tekstuele wijziging (pagina 103): Positieve effecten Een bindweefselmassage heeft het gewenste resultaat als het vegetatief evenwicht wordt hersteld en de circulatie wordt verbeterd. Een bindweefselmassage heeft een objectief positief effect bij: een afname van de huidweerstand; een afname van de bindweefselspanning. Een bindweefselmassage heeft een subjectief positief effect bij: een gevoel van loomheid; een gevoel van vermoeidheid. 31 Tekstuele wijziging (pagina 103): Negatieve effecten Een bindweefselmassage heeft niet het gewenste resultaat als het vegetatief evenwicht wordt verstoord. Een bindweefselmassage heeft een objectief negatief effect bij: een toename van de huidweerstand; een toename van de huidvochtigheid; een toename van de bindweefselspanning; kippenvel. Een bindweefselmassage heeft een subjectief negatief effect bij: een koude- en/of tochtgevoel; onrustgevoelens; misselijkheid; een pijnlijke techniekervaring; hoofdpijn; benauwdheid.

27 27 HOOFDSTUK 4 PINCEMENTSMASSAGE 1 De pincementsmassage is ontwikkeld door de Franse arts Dr. L. Jacquet (Parijs). In zijn instituut voor dermatologie paste Dr. Jacquet deze techniek toe bij huidziekten, littekenweefsel en huidafwijkingen. Adry Hermans heeft deze techniek vervolgens naar Nederland gebracht. 1 2 Tekstuele wijziging (pagina 112): Acne: Met de pincementsmassage kun je de huidstofwisseling en doorbloeding verbeteren, de talgproductie normaliseren en oppervlakkige littekens verminderen. Bij acne met actieve ontstekingen mag je alleen om de aangedane plekken heen masseren. Je kunt de pincementsmassage ook op de rug uitvoeren. Het uitvoeren van pincements op de rug heeft een gunstig effect op de complete bloedcirculatie, dus ook op de circulatie in het gezicht. Rosacea: Bij rosacea zijn, net als bij teleangiëctastieën, de bloedvaatjes chronisch verwijd. Niet alleen de oppervlakkige haarvaatjes, maar ook de dieper gelegen haarvaatjes zijn verwijd. Hierdoor ontstaat na verloop van tijd stuwing. Met een pincementsmassage kun je de vaatwanden steviger maken. Naast teleangiëctastieën is er bij rosacea vaak ook sprake van pustels. Bij rosacea op het gezicht is er sprake van een contra-indicatie van plaats. Je mag alleen om de bloedvaatjes en pustels heen masseren. Reactieve huid: Een reactieve huid is een nerveuze huid die snel reageert op prikkels. De huid wordt bijvoorbeeld snel rood of geïrriteerd. Met een pincementsmassage kun je de huid kalmeren Tekstuele wijziging (pagina 112): Tekstuele wijziging (pagina 116): ABSOLUTE CONTRA-INDICATIES Een absolute contra-indicatie betekent dat je een pincementsmassage nooit mag uitvoeren in de genoemde situatie. Dit geldt voor: elke vorm van kanker en premaligne tumoren: Bij kanker en premaligne tumoren mag je geen massage uitvoeren. Je kunt hiermee de tumor uitbreiden; de huid van de oogleden: De huid van de oogleden is te dun en kan de reflectorische reacties niet verwerken; koorts: Koorts is een teken van ziekte. Bij ziekte mag je geen massage uitvoeren.

28 28 HOOFDSTUK 4 PINCEMENTSMASSAGE HOOFDSTUK 6 SHIATSU 4 Tekstuele toevoeging (pagina 112): RELATIEVE CONTRA-INDICATIES Bij een relatieve contra-indicatie wordt een behandeling niet altijd afgeraden. Kijk hierbij goed naar de aard van de contra-indicatie. 4 5 Disfunctie van de schildklier: Bij disfunctie van de schildklier werkt deze te snel of te langzaam. Met de pincementsmassage kun je je schildklier nog verder ontregelen. Disfunctie van de schildklier is een contra-indicatie van plaats. Masseer bij schildklierproblemen daarom om de schildklier heen Infecties: Bij infecties is de huid beschadigd. Met de pincementsmassage kun je de infectie verder verspreiden. Een infectie is daarom een contra-indicatie van plaats. Littekens: In littekenweefsel is de innervatie sterk verminderd. Als je direct op het litteken masseert, heeft dat weinig effect. Je kunt daarom beter de huid om het litteken heen masseren. Dit geeft een prikkel aan het littekenweefsel zelf om te regenereren. Bij een oud litteken mag je na de derde of vierde behandeling het littekenweefsel wel behandelen. Bij een vers litteken behandel je het littekenweefsel pas als deze dezelfde kleur begint te krijgen als de omliggende huid. Masseer littekens altijd voorzichtig, omdat je anders de wond weer zou kunnen openen. Ontstekingen: Een ontsteking is een contra-indicatie van plaats. Dit betekent dat je plaatselijk geen pincementsmassage mag uitvoeren. Voor- en nabehandeling van chirurgische ingrepen: Een pincementsmassage bevordert de doorbloeding in de huid. Hierdoor kan een pincementsmassage een gunstig effect hebben op het genezingsproces na chirurgische ingrepen. Overleg altijd met de behandelend arts voordat je een pincementsmassage uitvoert, zodat je zeker weet dat de cliënt de massage mag ondergaan. 5 Tekstuele toevoeging (pagina 128): Met de pincementsmassage oefen je invloed uit op het lichaam. Dit heeft een aantal primaire en secundaire effecten tot gevolg. Primaire effecten zijn reacties die direct optreden als gevolg van de massage. Secundaire effecten zijn reacties die niet direct optreden, maar wel op gang worden gebracht door de massage. Primaire effecten Een pincementsmassage heeft de volgende primaire effecten: betere doorlaatbaarheid van de capillairen; activering en verbetering van de celstofwisseling; betere doorstroming van bloed in de anastomosen; betere weefseldoorstroming en normalisatie van de weefseldruk; regulatie van de complete innervatie. Secundaire effecten Een pincementsmassage heeft de volgende primaire effecten: biochemische reacties; reacties op de circulatie.

29 29 HOOFDSTUK 6 SHIATSU 1 Tekstuele wijziging (pagina 143): Shiatsu vindt zijn oorsprong in het oosten, maar is gebaseerd op de Westerse kennis over anatomie. 1 2 Visuele wijziging (pagina 149): Juiste symbool voor Yin en Yang. 2 3 Visuele wijziging (pagina 158): Juiste volgorde maagmeridianen 1 t/m 4. 3 mg. 1 mg. 3 mg. 2 mg. 4 4 Visuele wijziging (pagina 160): Juiste plaats driewarmer 1. Driewarmer 1 eindigt een halve cun onder de nagelhoek van de ringvinger aan de ellepijpzijde. 4 dri. 1

30 HOOFDSTUK 6 SHIATSU Visuele wijziging (pagina 162): Juiste plaats dumo 26. Dumo 26 zit direct onder dumo 25. dm Tekstuele wijziging (pagina 164): Drukpunt Long 9 heet Taiyuan. 7 7 Tekstuele wijziging (pagina 165): Dikke darm 19 behandel je voor het facelift effect en het vervagen van mondrimpels Tekstuele wijziging (pagina 166): Maag 9 bevindt zich aan de voorzijde van de borstbeensleutelspier boven Maag 10. Maag 10 bevindt zich (tussen Maag 9 en 11) aan de voorzijde van de borstbeensleutelspier, ter hoogte van de adamsappel en de halsslagader. 9 Visuele wijziging (pagina 166): Juiste plaats dunne darm 18. Het drukpunt bevindt zich in één rechte lijn onder de buitenhoek van het oog duda Tekstuele toevoeging (pagina 168): Galblaas 21 mag je niet behandelen bij zwangerschap (contra-indicatiepunt). 11 Tekstuele wijziging (pagina 178): Reflexzones zijn niet-vastomlijnde huidgebieden die in relatie staan tot het zenuwstelsel.

31 Tekstuele wijziging (pagina 179): Reflexzone: Middellijn over voorhoofd Wenkbrauwen Tussen wenkbrauwen en neusbrug Orgaan: Long Nier en blaas Lever Tekstuele toevoeging (pagina 179): Alle druk komt uit de onderbuik (Hara) Tekstuele wijziging (pagina 190): Stap 7: Geef vanaf het midden van het voorhoofd met beide duimen vier drukpunten naar opzij, naar de slapen en geef een drukrotatie. De vingers in de nekbasis roteren mee. Voer deze stap in totaal drie keer uit. 14 Stap 8: Zet je vingertoppen onder de wenkbrauwen en zet de duim er loodrecht op. Laat de duimen de wenkbrauwen kneden. Je werkt hierbij van binnen naar buiten. Voer deze stap in totaal drie keer uit Visuele wijziging (pagina 190): Op foto 6.46b moeten de duimen dichterbij de slapen staan. 16 Visuele wijziging (pagina 191): Op foto 6.47 moeten de vingertoppen loodrecht onder de wenkbrauwen staan Visuele wijziging (pagina 193): Op foto 6.54a en 6.54b moet met de duimkussens gemasseerd worden in plaats van met de duimtoppen Visuele wijziging (pagina 194): Op foto 6.57a en 6.57b moeten de vingertoppen aaneengesloten achter de kaakrand worden geplaatst. Op foto 6.56 moeten de vingers aaneengesloten naast elkaar staan Tekstuele wijziging (pagina 195): Stap 16: Masseer de oorlelletjes met een strekkende beweging richting de voeten van de cliënt. Eerst drie keer naar de massagebank en daarna drie keer naar achteren. Daarna ga je naar de bovenkant van het oor en trek je het oor als het ware een beetje naar je toe. Je maakt dus een strekkende beweging naar boven. Dit doe je wederom drie keer. Voer tot slot deze stap (alle grepen) in totaal drie keer uit in één beweging.

32 HOOFDSTUK 6 SHIATSU HOOFDSTUK 7 ELEKTRISCH ONTHAREN Visuele wijziging (pagina 195): Foto 6.58b en 6.58c moeten worden omgewisseld. Belangrijk is dat bij het masseren van de oren alle vingers achter de oren staan wanneer met de duimmuizen een strekkende beweging naar boven wordt gemaakt Tekstuele toevoeging en wijziging (pagina 196): Stap 17 (toevoeging): Zorg ervoor dat je geen kommetjes maakt van je handen. Stap 19, baan 1 (wijziging): Zet je duim tegen de kaakrand aan de voorzijde van de borstbeensleutelbeentepelspier en glijd voorzichtig en langzaam naar beneden naar de achterzijde van de spier tot in de hoek met het sleutelbeen. Deze greep moet minimaal 13 seconden duren. Ga vervolgens links richting de schoudertop. Leg je vingers neer, draai om de schoudertop en blijf de longmeridiaan volgen met je duim. Geef druk op Long 5 en ga via Long 6 en Long 7 naar Long 9 op de polsplooi (binnenzijde onderarm). Via effleurage ga je via Dikke darm 11 (bij de elleboog), achterlangs de arm en schouder terug naar boven. Behandel deze baan in totaal drie keer Visuele wijziging (pagina 196): Op foto 6.59, 6.60 en 6.61 moet meer met de vingerkootjes worden gemasseerd. De handen en duimen moeten meer contact maken met de schedel Tekstuele wijziging (pagina 197): Stap 19, baan 3: Zet de derde baan aan op Galblaas 12. Geef druk en glijd langs het achterhoofdsbeen naar het schedelrandbot en vervolgens via de nek met de duim naar beneden richting het hoogste punt van de schouder. Hier geef je drie keer druk op Galblaas 21 en strek je afwisselend het hoofd.tegelijkertijd strek je het hoofd. Glijd daarna over de schoudertop door naar Long 5 en eindig met een effleurage achterlangs de arm en schouder naar boven. Behandel deze baan in totaal drie keer. 24 Tekstuele wijziging (pagina 199): Stap 25: Glijd vervolgens via de schoudertoppen richting Long 5 en geef ook hier druk. Glijd terug naar de nek, strek het hoofd en glijd weer terug richting Long 5. Deze stap voer je drie keer uit. Vervolgens strijk je af. 25 Figuur 6.72: Geef tien seconden lang druk op Long 1. Figuur 6.73: Geef zowel links als rechts druk ter hoogte van de bovenarmen. Zorg ervoor dat je niet over de cliënt heenbuigt. 25 Visuele wijziging (pagina 200): De pink moet in de andere binnenhoek staan op Blaas 1.

33 33 HOOFDSTUK 7 ELEKTRISCH ONTHAREN 11 Tekstuele toevoeging (pagina 211): Het stukje van de haarwortel dat van de spieraanhechting tot aan de talgklier loopt, noem je de isthmus Tekstuele toevoeging (pagina 211): Talgklieren zijn trosvormige klieren die in de bovenste laag van de lederhuid liggen. De meeste talgklieren zijn verbonden aan een haarfollikel. Eén of meerdere talgklieren vormen samen met de haarfollikel en het haarspiertje het haartalgkliercomplex. Een talgklier vormt samen met de haar, het haarzakje en het haarspiertje de pilosebaceus unit. Rond de haarfollikel bevinden zich zenuwuiteinden. Zenuwuiteinden geven (pijn) prikkels door aan receptoren. Endorfine is een door het lichaam zelf geproduceerde stof, een soort opiaat. Endorfine bezet de receptor en voorkomt dat de pijnsensatie doordringt. Het belemmert alleen de beleving van de pijn en niet de pijnprikkel zelf. 3 In de telogene fase krimpt de follikel en komt deze omhoog in de huid. De haarpapil trekt mee omhoog. Dit bewegen van de haarpapil noem je papiltrek Tekstuele toevoeging (pagina 212): Tekstuele toevoeging (pagina 213): zenuwuiteinden (zintuigcellen) functie ligging vrije zenuwuiteinden pijn en kou registreren overal verspreid in de huid, maar niet hoger dan de basaalcellenlaag pijnreceptoren pijn registreren bovenste laag van de opperhuid tastcellen van Merkel lichte aanraking voelen grensgebied tussen de opperhuid en lederhuid lichaampjes van Ruffini en Krause warmte (Ruffine) en kou (Krause) waarnemen Krause: bovenste laag van de lederhuid, Ruffini: onderin de lederhuid lichaampjes van Vater-Pachini zwaardere druk waarnemen onderhuid lichaampjes van Meissner lichte aanraking en zachte druk voelen grensgebied van de opperhuid en de lederhuid in de papillenlaag

34 HOOFDSTUK 7 ELEKTRISCH ONTHAREN Tekstuele toevoeging (pagina 214): Progesteron Testosteron wordt onder invloed van het enzym 5-alfa-reductase omgezet in 5-alpha-dihydrotestosteron. Progesteron heeft een remmende werking op dat enzym. Uitwendige (lokale) toepassing van progesteroncrèmes werkt haargroeiremmend en kan een goed resultaat geven. Het heeft een anti-androgene werking. Orale toediening van progesteron heeft een androgene werking wat de haargroei juist bevordert. 6 6 Tekstuele toevoeging (pagina 214): DE INVLOED VAN ENZYMEN Niet alleen hormonen, maar ook enzymen hebben invloed op de haargroei. Testosteron bereikt via het bloed de talgklier en de haarfollikel bij de talgklier. De talgklier bevat van nature het enzym 5-alfa-reductase. Onder invloed van dit enzym wordt testosteron omgezet in 5-alfa-dihydrotestosteron. 5-alpha-dihydrotestosteron werkt drie keer sterker dan testosteron. Het stimuleert de cellen van de talgklier en de haarmatrix. Een versterkte talgproductie en versterkte haargroei zijn hiervan het gevolg. 7 7 Tekstuele wijziging en toevoeging (pagina 216): De netspanning in Nederland is 230 volt. Vermogen drukken we uit in watt met de afkorting W en het symbool P. Stroomsterkte drukken we uit in ampère met de afkorting A en het symbool I. Spanning drukken we uit in volt met de afkorting V en het symbool U. Weerstand drukken we uit in ohm met de afkorting Ω en het symbool R. De wet van Ohm geeft het elektrisch geleidingsvermogen van een materiaaleigenschap aan. De wet van Ohm bereken je met de volgende formule: stoomsterkte (I) x weerstand (R) = spanning (U). In de formule gebruik je de symbolen en niet de afkortingen. Frequentie drukken we uit in hertz met de afkorting Hz en het symbool F. Megahertz (MHz) staat gelijk aan 1 miljoen hertz. De frequentie van radio- en televisiezenders wordt meestal weergegeven in megahertz. 8 8 Tekstuele wijziging en toevoeging (pagina 217): Geleiders van de derde orde zijn lucht, vetten (bijvoorbeeld talgvet) en keratine (bijvoorbeeld de huid). Dit zijn slechte geleiders. Als keratine (de huid) vochtig is dan geleidt het de elektriciteit beter. Dit is de reden dat bij elektrische ontharing de huid goed droog moet zijn. 9 9 Tekstuele toevoeging (pagina 218): Condensatoren Een condensator beïnvloedt het verplaatsen van elektrische stroom. Bij gelijkstroom werkt een condensator als blokkade. Er stroomt alleen gelijkstroom totdat de condensator is opgeladen. Bij wisselstroom laat de condensator continu stroom door. Er wordt afwisselend geladen, ontladen en in de andere richting geladen.

35 Tekstuele wijziging (pagina 218): De verschillende depilatiemethoden zijn: scheren, schuren, knippen, ontharen met een touwtje en ontharen met ontharings- en bleekcrème. Scheren, schuren knippen en ontharen met een touwtje zijn mechanische ontharingsmethoden, ontharen met ontharings- en bleekcrème zijn chemische ontharingsmethoden. Tekstuele toevoeging (pagina 220): De overbeharing kan aangeboren zijn (congenitale hypertrichosis), maar kan ook later ontstaan. Als hypertrichosis later ontstaat, noem je dit verworven hypertrichosis. Tekstuele toevoeging (pagina 220): De tegenhanger van hypertrichosis is hypotrichosis. Hierbij kan sprake zijn van een anageen effluvium of een telogeen effluvium. Een effluvium is massale haaruitval. Een anageen effluvium ontstaat door beschadiging van de haarfollikelwand. Deze beschadiging kan veroorzaakt worden door medicijngebruik, bestraling, giftige stoffen, verbranding of infecties. Als de oorzaak wordt weggenomen, keert in de meeste gevallen de haargroei terug. Een telogeen effluvium ontstaat door een stagnatie in de haargroei. Steeds meer haren komen daardoor in de telogene fase. Als de haargroei herstelt, vallen al deze telogene haren tegelijkertijd uit. Dit is het begin van nieuwe haargroei. Een telogeen effluvium wordt veroorzaakt door zwangerschap, koorts, medicijngebruik, schildklierafwijkingen, stress, chronische ziekten, onjuiste haarverzorging en langdurige diëten met te weinig eiwitten. Als de oorzaak wordt weggenomen, normaliseert in de meeste gevallen de haargroei. Tekstuele toevoeging (pagina 220): Trichosis kan voorkomen volgens een mannelijk of een vrouwelijk beharingspatroon. Mannelijk beharingspatroon: Baardhaar, borsthaar en meer beharing op armen en benen dan bij vrouwen gebruikelijk is. Vanaf het 40e levensjaar is er sprake van een toename van haargroei in neus en oren. Vrouwelijk beharingspatroon: Donshaar in het gezicht, geen borsthaar en minder beharing op armen en benen. Tekstuele toevoeging (pagina 221): 14 Erytheem: Hierbij is de huid rood verkleurd als gevolg van vaatverwijding. Erytheem kan het gevolg zijn van bijvoorbeeld een infectie, ontsteking, irritatie of zonnebrand. De huid kan slecht reageren op elektrisch ontharen. Keratosen solare: Dit is het gevolg van (teveel) ultraviolette straling en vormt mogelijk een voorstadium van huidkanker. Elektriciteit en warmte hebben een activerende werking op de aandoening. Bij keratosen solare vertoont de huid tekenen van langdurige blootstelling aan de zon: vlekkerige verkleuringen, rimpels en een dunner wordende huid.

36 36 HOOFDSTUK 7 ELEKTRISCH ONTHAREN 15 Tekstuele toevoeging (pagina 221): ANAMNESE, DIAGNOSE EN BEHANDELPLAN 15 Anamnese Tijdens de anamnese stel je vragen aan de cliënt, zodat je inzicht krijgt in haar voorgeschiedenis. Je informeert naar zaken die van belang zijn voor de behandeling. Voor een behandeling met elektrisch ontharen stel je vragen over: de algemene gezondheid van de cliënt; medicijngebruik (specifiek: cyproteronacetaat/antiandrogeen en de anticonceptiepil); aanwezigheidsduur van de overbeharing; ontstaan van de overbeharing; eerder toegepaste ontharingsmethoden en de frequentie hiervan; zongebruik; wondgenezing. Diagnose Tijdens de diagnose onderzoek je het haar, bekijk je de huid op huidafwijkingen en test je de gevoeligheid van de cliënt. Het haar Om de juiste naald te kunnen kiezen onderzoek je eerst het te ontharen gebied. Je kijkt naar: de hoeveelheid haar; de kleur van het haar; de kwaliteit van het haar (de haargroeifase); het soort haar. Huidafwijkingen Bekijk de huid op huidafwijkingen. Bepaal of de huidafwijking een relatieve contra-indicatie of absolute contra-indicatie is. Als de huidafwijking een relatieve contra-indicatie is, bepaal dan of en hoe je de behandeling mag uitvoeren. Test Test de gevoeligheid en pijngrens van de cliënt. Tijdens de behandeling werk je met een hoge stroomsterkte en daardoor veel warmte (diathermiemethode) of een lagere stroomsterkte die je langer vasthoudt (blendmethode). De behandeling kan hierdoor pijnlijk zijn. De cliënt moet de behandeling wel kunnen volhouden. Bepaal daarom vooraf de gevoeligheid en pijngrens van de cliënt en stel de apparatuur hier op in.

37 Behandelplan Op basis van de anamnese en diagnose stel je een behandelplan op. Hierin geef je aan wat je tijdens de behandeling gaat doen en wat je daarmee wilt bereiken. Geef in het behandelplan in ieder geval het volgende aan: geschat aantal behandelingen; frequentie (aantal keer per week/maand/etc.); duur van de behandeling; kosten van de behandeling(en); eventuele vergoeding door de zorgverzekering; of je bent geregistreerd bij de ANBOS (in geval van vergoeding door de zorgverzekering). Tekstuele toevoeging (pagina 227): Thuisadvies Nadat je de behandeling met elektrisch ontharen hebt uitgevoerd geef je de cliënt advies over de thuisbehandeling van de huid. Het advies kan bestaan uit de volgende onderdelen: Nazorg van onthaarde gebieden: De cliënt kan onrustige plekjes aanstippen met aloë-vera-gel, lavendel of tea tree olie. Ook kan zij haargroeiremmende producten gebruiken, zodat de haren minder snel terug komen. Advies over invloeden van buitenaf: Make-up, camouflageproducten, sauna, zon/uv-straling en crèmes kunnen de huid irriteren en ontstekingen veroorzaken. De cliënt kan hier de eerste 48 uur na het ontharen beter geen gebruik van maken. Tekstuele toevoeging (pagina 231): WONDGENEZING Tijdens de behandeling kunnen er bijwerkingen optreden. Denk hierbij aan verbranding en pigmentverschuivingen. Verbranding Bij een behandeling met elektrisch ontharen wordt gewerkt met een hoge stroomsterkte. De hoge stroomsterkte veroorzaakt veel warmte in de huid. Een te hoge of te lage stroomsterkte of een ondiepe insteek kunnen oppervlakteverbrandingen en blaren veroorzaken. De verbranding is vaak oppervlakkig en verdwijnt binnen een aantal weken. Ditzelfde geldt voor de blaren. Pigmentverschuivingen Bij te veel verhitting in de haarfollikel kan het pigment in de opperhuid verbranden. De hitte stijgt naar de oppervlakte en vormt een plek in de natuurlijke (ongebruinde) kleur van de huid. Bij mensen met een blanke huidskleur wordt vaak een lichte plek gevormd. Er is dan sprake van hypopigmentatie. Bij mensen met een donkere huid wordt vaak te veel pigment gevormd, wat een donkere plek geeft. Hier is sprake van hyperpigmentatie. De pigmentverschuiving in de huid is blijvend. Het is daarom belangrijk om eerst enkele haren te verwijderen en een aantal weken te wachten voordat de behandeling wordt gestart.

38 notities

39

40 notities