Preek over Jac. 5:12-20 ( )

Transcriptie

1 Preek over Jac. 5:12-20 ( ) Orde van dienst morgen Welkom en mededelingen Voorzang Gez. 401:1, 4 Votum en groet Zingen Ps. 18:1, 9 Leefregels voor christenen Zingen Ps. 25:1, 6 Gebed Kindermoment Zingen E.L. 448 Schriftlezing Jac. 5:12-20 Zingen Ps. 38:1, 5, 9, 12 Verkondiging Léven - met en door Vader Zingen Gez. 44 Dankgebed Collecte Zingen Gez. 114:1, 3 Zegen Amenlied Gez. 48:10 Orde van dienst middag Mededelingen Voorzang Gz. 401:1, 4 Votum en groet Zingen Ps. 18:1, 9 Gebed Schriftlezing Jac. 5:12-20 Zingen Ps. 38:1, 5, 9, 12 Verkondiging Léven - met en door Vader Zingen Gz. 44 Dankgebed Zingen Credo (= E.L. 274a) Collecte Zingen Gz. 114:1, 3 Zegen Amenlied Gz. 48:10

2 Broeders en zusters, Gemeente van Jezus Christus, Waar zoek je het in je leven, vooral als je leven niet van een leien dakje gaat? Wat doe je bijvoorbeeld als je ziek bent? En dan niet een griepje of zo, maar ongeneeslijk ziek? Zó ziek dat de dokters het óók niet meer w eten? Wat doe je dan? Hoe ver ga je dan? Heb je er alles voor over om beter te w orden? De duivel zegt van w el. Leest u thuis maar eens Job 2 na. Als Job alles kw ijtraakt, zet hij niet de HEER bij het grof vuil! Satan heeft zich vergist. Maar hij geeft het niet op: " Vindt u het gek? Hij leeft nog, en is gezond. Maar pak hem nou maar eens op zijn gezondheid - moet u eens opletten w at hij dan gaat doen!" Want de satan redeneert - en hij zei het ook al (2:4): " Huid voor huid, en al w at iemand heeft, zal hij geven voor zijn leven". Alles w at een mens heeft, zal hij geven voor zijn leven. En als je om je heen kijkt, dan lijkt de duivel gelijk te krijgen. Want gezondheid is zo' n beetje het hoogste goed, tegenw oordig. Voor onze gezondheid doen w e alles. Ik herinner me Harry Mulisch, een aantal jaar geleden op TV. Hij had een nier die niet goed meer functioneerde. Die nier moest onmiddellijk w eggehaald w orden - w ant die zal je gezondheid toch niet aantasten?! Zo zag je Mulisch denken: léven zal ik, en alles w at dat in de w eg staat - w eg ermee! Voor onze gezondheid doen w e alles. We reizen er zo nodig de hele w ereld voor over naar die ene dokter die ons - misschien - kan helpen. Alles w at een mens heeft, zal hij geven voor zijn leven. Zou u dat doen? Alles geven voor uw leven? Zou jij dat doen? Dat is w aar het om gaat in Jac. 5. Dat is de vraag die speelt - niet uitgesproken, maar toch. Weet u - als w ij ' Jac. 5' horen, dan denken w ij meteen: o - ziekenzalving. En dan gaan onze haren al meteen overeind staan, òf w e hebben zoiets van ' yes!'. Maar dit bekende - of beruchte - gedeelt e gáát eigenlijk helemaal niet over ziekenzalving! Dit zeg ik voorzichtig, met de nodige bescheidenheid, w ant lang niet iedereen is het hiermee eens. En toch... als ik dit hele gedeelte bekijk, en me afvraag w aar dit gedeelte over gaat, w at het verband is tussen al die opmerkingen die op zichzelf lijken te staan - dan kom ik tot de conclusie dat het niet gaat om ziekenzalving. Dit gedeelte gaat eigenlijk zelf s niet over het bidden voor elkaar. Er staat w el boven: ' De voorbede', en het gaat w el over bidden. Het gaat over bidden, maar het gaat om veel méér. Kijkt u eens in vs Daar vallen w oorden als ' van de w aarheid afdw alen', ' dw aalw eg', ' van de dood behouden', ' zonden bedekken'. Er zit spanning in dit gedeelte, een levens-gevaarlijke spanning. De spanning van: w aar zoek je het in je leven - vooral als je in nood zit? Ik hoop dat w e die spanning goed in de gaten krijgen. Jakobus heeft het tegen mensen die in moeite zitten (vs. 13). Die mensen w ijst hij de w eg die ze moeten gaan. Moeten, ja. Want het is geen vrijblijvend advies! Het is veel meer dan ' laat hij bidden' - zo van: dat zou je best eens kunnen doen. Nee, het is gebiedende w ijs: " Hij moet bidden". En als je blij bent? Dan zegt Jakobus niet: " Je zou misschien best eens kunnen gaan zingen" - nee, dan zegt hij: " dan moet je lofzingen".

3 Jacobus geeft hier tw ee opdrachten: bidden als je het moeilijk hebt, en lofzingen als je blij bent. Maar die tw ee opdrachten zijn eigenlijk hetzelfde. Want bidden en lofzingen zijn allebei gericht op God. Met andere w oorden: als je het moeilijk hebt, of als je blij bent - Naar de HEER toe. Naar je Vader in de hemel toe. Dat is de w eg die Jacobus w ijst. Betrek de HEER overal bij. Hoe het niet moet, zegt hij in vs. 12. Niet de HEER overal bij halen door maar raak te zw eren. God voor het karretje van je eigen gelijk spannen. Hoe moet het w el: bidden als je het moeilijk hebt, en lofzingen als je blij bent. Naar de HEER toe! Oók als het om ziekte gaat. Dat horen w e uit het laatste gedeelte van de brief van Jacobus. De vraag in dit gedeelte is niet: zal ik ziek blijven of gezond w orden? Of: w at moeten w e in de gemeente doen met mensen die ziek zijn? De vraag is: w aar ga je met je ziekte naar toe? En w aarom? Ben je ziek? Naar je Vader toe! Maar dat is zo makkelijk gezegd! Want Vader kan zo verschrikkelijk ver w eg zijn - juist als je in nood zit, als je verdriet hebt, als je doodziek bent! Je kunt je soms zó alleen voelen, dat je w el kunt schreeuw en " God, w aar bènt u dan?!" Maar... als God zo ver w eg lijkt, dan is de duivel dichtbij. En Jakobus w éét dat. En hij w eet hoe gevaarlijk het voor ' zijn' christenen is om ziek te zijn. Wij hebben daar geen idee van. Als w ij ziek zijn, dan bellen w e de dokter, en dan krijgen w e van hem een pilletje of een drankje of een zalfje. Maar voor de christenen aan w ie Jakobus schreef, w as het levensgevaarlijk om ' naar de dokter te gaan'! Want ' de dokter', die w as niet t e vergelijken met, die w as lang zo onschuldig niet als onze huisarts. Die geneesheer w as meteen een soort prof eet of priester van de god van de geneeskunst: Aesklepius! De dokter w as zeg maar het verlengstuk van de god die genezing moest geven; een heidense toverdokter, zoals die met w ie onze zendelingen nogal eens te maken hebben (gehad). Met andere w oorden: in en met die dokter kreeg je zijn god bij je bed! Met zijn pillen en zalfjes etc. bracht die heidense toverdokter die afgod je leven binnen! Of andersom: hij bracht jouw leven in de macht van die afgod! En dat w isten de christenen ook w el. Maar je zult maar zelf ziek zijn, of bij het bed van je kind zitten en dat kind zien w egteren! Wat doe je dan, als je bidt en bidt maar er gebeurt maar niets, en God lijkt zo ver w eg? Dan tòch maar elke strohalm aangrijpen, en die toverdokter laten komen? Zal een mens alles geven voor zijn leven? En dan zeg ik het eigenlijk nog verkeerd. Want Jakobus heeft het niet over en tegen de mens in het algemeen. Hij heeft het tegen christenen. De vraag die hier in Jac. 5 speelt is dus niet die duivelse vraag ' zal een mens alles geven voor zijn leven?'. Maar de vraag is: zal een christen, een kind van God alles geven voor z' n leven? Zal een kind van God in z' n w anhoop toch maar die toverdokter laten komen omdat hij het óók niet meer w eet? En dan zegt Jakobus: NEE! Ben je ziek? Laat dan niet die toverdokter komen met z' n medische w etenschap - w ant vergis u niet: dat w aren heus geen kleine jongens, dat w aren mensen om tegenop te kijken! Nee, zegt Jakobus: dan moet je de oudsten van de

4 gemeente roepen; laat die voor je bidden, en laat die je zalven met olie - in de Naam van de HEER. En w aarom? Waarom moesten de oudsten een medische handeling doen? Het feit dat de oudsten een zieke moesten zalven, betekent volgens veel mensen dat de zalving dus geen medische handeling is. De zalving is dan meer het symbool van de Heilige Geest. Dat is natuurlijk zo. En daar zal het uiteindelijk ook om gaan - dat blijkt nog w el. Maar het gáát niet om die zalving. De nadruk ligt niet op ' zalven' ; ook niet op ' bidden'. De nadruk ligt op ' oudsten'. Die moest je laten komen - en niet die toverdokter. Want het w oord dat Jacobus voor ' zalven' gebruikt, w ijst w el degelijk op een medische handeling - in elk geval is het een verw ijzing naar God die geneest. Waarom moeten de oudsten een medische handeling verrichten die normaal een dokter doet? Waarom moest je de oudsten roepen? Niet omdat zij beter zouden zijn dan jij. Niet omdat ze beter zouden bidden dan jij, of omdat zij bekend stonden om hun gave van gebedsgenezing of zo. Maar omdat zij de christelijke tegenhanger van die toverdokter w aren! Die toverdokter w as het verlengstuk van de god Aesklepius. Hij bracht die heidense afgod je leven binnen. Hij bracht jouw leven in de macht van die heidense afgod. Zo zijn de oudsten - met eerbied gesproken - het ' verlengstuk van de HEER'! De oudsten van de gemeente brengen de HEER je leven binnen! Zij dragen jouw leven in de handen van de HEER! Dàt is hier de tegenstelling: de HERE of de afgoden. Let w eer even op de w oorden in vs : ' dw aalw eg', ' dood'. Dat heeft hier alles mee te maken. De vraag is niet: zal ik ziek blijven of gezond w orden? De vraag is: w aar ga je met je ziekte naar toe? Lever je je uit aan zo' n heidense toverdokter die je imponeert met z' n kennis en kunde? Lever je je dus uit aan de god van die dokter? Of... lever je je uit aan de HEER, die naar je toekomt in de persoon van een - in vergelijking met zo' n toverdokter - armetierige ouderling, die soms óók niet meer w eet w at hij zeggen moet en naar w oorden zit te zoeken? Misschien w as het w el een van je eigen slaven - als jij zo' n rijke w as tegen w ie Jakobus het eerder in de brief had...! Wat doe je, als je ziek bent? Als je het niet meer ziet zitten, en de hemel lijkt op slot te zitten, en je bent doodop van de slapeloze nachten van bidden en piekeren? Wat kan het dan verleidelijk zijn: zal ik dan tòch maar... doen w at de duivel zegt: alles geven voor mijn leven? Zal ik dan tòch maar elke mogelijkheid aangrijpen - tot zelfs paranormale genezers aan toe? Zal ik dan tòch maar... die heidense toverdokter roepen? Wat is het dan moeilijk om w eerst and te bieden tegen zoveel imponerende kennis en kunde en macht, en tòch die oudsten van de gemeente maar te roepen! En toch... dit is de w eg die Jakobus ons w ijst: Ben je ziek? Roep dan de oudsten van de gemeent e - en niet iemand die in verbinding staat met duistere machten, die je dw ingt je helemaal aan hem uit te leveren, iemand die macht krijgt over jouw leven. Roep de oudsten - w ant het is niet w áár w at de duivel zegt! Een kind van God zal niet alles geven voor z' n leven! Een kind van God heeft veel over voor z' n leven, en nog veel meer voor het leven van z' n kind - alleen één ding niet: dat hij z' n Vader kw ijtraakt! Want dàt is w at er gebeurt als je je uitlevert in de macht en de invloed van die heidense afgod. Daar hebben w e w eer de vraag w aar alles om draait. Die vraag is niet: zal ik ziek blijven of gezond w orden? Maar de vraag is: zal ik Vader kw ijtraken, ja of nee?

5 Daarom zegt Jakobus: roep de oudsten van de gemeente, en laat die voor je bidden, en laat die je zalven. Grote kans dat de oudsten hetzelfde deden als die toverdokter: medicijn gebruiken dat toen beschikbaar w as - olie. Maar met dit verschil: niet in de naam van Aesklepius, maar in de Naam van de HEER. Diezelfde nadruk ligt ook in vers 15: de HEER zal hem oprichten. De nadruk ligt niet op zal. Jacobus zegt niet: als je de oudsten laat bidden, zul je gezond w orden. De nadruk ligt ook niet op oprichten. Gezond w orden en opricht en zijn een en hetzelfde. Sow ieso staat er trouw ens niet dat je gezond zult w orden. Er st aat: het gelovig gebed zal de lijder redden. Ook dat spreekt w eer eens te meer als w e het zien in het licht van vers 20: redden van de dood. Het gelovig gebed zal je redden - van het gevaar van de macht van de afgod. Het gaat niet om ziek zijn en gezond w orden. Jakobus belooft niet dat je zult genezen. Het gaat ook hier om de klemtoon. De nadruk ligt op de HEER : de HEER zal hem oprichten. De HEER tegenover die dokter met zijn afgod. Het gaat niet om ziek zijn of gezond w orden. Het gaat om: zal ik Vader kw ijtraken of niet? Wat doet u, w at doe jij, als je ziek bent? Geef je alles voor je leven, voor het leven van je kind? Geef je er zelfs de relatie met Vader voor op? NEE toch, zegt Jakobus, dat doe je toch niet?! Als je ziek bent, en je bent kapot en aan het eind van je latijn en kun je zelfs niet meer bidden - ga dan niet met iemand in zee die in verbinding staat met duist ere machten, of iemand die van je vraagt om al je vertrouw en op hem en zijn kennis en kunde te stellen, om je helemaal aan hem uit te leveren! Maar roep de ouderlingen van de gemeente - die jouw leven in Vaders handen leggen! Laat hen maar voor je bidden, zéker als jij het niet meer kunt. Geef niet alles voor je leven, of voor het leven van je kind! Ruil Vader er niet voor in! Want dat is het ergste w at je kan gebeuren: dat je Vader kw ijtraakt. Want Vader is zo gew eldig! Vader is genadig tot en met! Je kunt altijd bij Hem terecht - óók als je ' zonden hebt gedaan'. En zou het dan niet voor de hand liggen dat Jacobus aan heel concrete zonden denkt: dat je tòch al die dokter hebt geroepen, dat je je tòch al aan de duivel hebt uitgeleverd? Maar zelfs dan! Als je Vader hebt gepasseerd of zelfs op straat hebt gezet omdat Hij zo ver w eg leek - je mag altijd bij Hem terugkomen. En die zonden zullen je vergeven w orden, zegt Jakobus. Welke god doet de HEER dat na?! Waar vind je een God zoals Vader is?! " Belijd daarom elkaar uw zonden", zegt Jakobus. Kom er toch maar mee voor de draad - ook al schaam je je de ogen uit je hoofd, en denk je dat je het nu w el verknald zult hebben bij God en bij de gemeente. " En bidt voor elkaar". Blijf voor elkaar bidden, blijf elkaar vasthouden! Oók als iemand ' zonden heeft gedaan'! Want je kunt altijd terecht bij Vader - die zonden bedekt. Daar heeft Hij zijn Zoon voor opgeofferd! Er is er Een die op je let, en die luistert naar ' t gebed. En daarom kunnen er gew eldige dingen gebeuren - zelfs als gew one mensen bidden. Kijk maar naar hoe het met Elia ging. De profeet in de ogen van de joden - maar een gew oon mens, zegt Jakobus. Maar w at heeft de HEER zijn eenvoudige gebed gew eldig beantw oord! Niet het gebed doet gew eldige dingen, maar de HEER.

6 Broeders en zusters, ik hoop dat w e hebben gevoeld w aar het om gaat in dit gedeelte. Niet om de vraag: zal ik ziek zijn of gezond w orden? Ook niet om de vraag: w at moeten w ij als gemeente doen als er iemand ziek is? Jac. 5 is niet een handleiding ' Wat te doen bij ziekte'. Waar het om gaat, dat lezen w e in vs. 20: om je leven te redden van de dood. Dat is de eeuw ige dood, die op de loer ligt als je op een dw aalw eg loopt, bij de w aarheid vandaan. En de w aarheid, dat is Hij die gezegd heeft: " Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven". Dat is de vraag die op ons afkomt: of je Hem inruilt voor w elke w etenschappelijke of w elke andere macht ook. En dan is een reguliere arts die zijn medische w etenschap verafgoodt net zo gevaarlijk als een paranormaal genezer die in verbinding staat met duistere machten. Alsof je zonder het medicijn dat de dokter voorschrijft niet beter kunt w orden - terw ijl er maar Een is die geneest; die w el gebruik maakt van dokters en van medische w etenschap, maar het zijn niet die dokters die genezing geven. Waar zoek je het in je leven - vooral als je leven niet van een leien dakje gaat? Wat doe je bv. als je ziek bent? Is dan het eerste w at je w ilt: beter w orden? En zet je alles op alles om dat te bereiken? Of... Zal een christen, een kind van God, alles geven voor zijn leven? Jakobus zegt: NEE! Een kind van God zal niet alles geven voor zijn leven. Hoe moeilijk het ook kan zijn - en w at kan het moeilijk zijn! - een kind van God zal toch Vader niet inruilen?! Want dan kun je nog honderd keer genezen van je ziekte, maar als je Vader inruilt voor w at een afgod is, dan heb je geen toekomst. Dan ben je volgens de Bijbel dood; ècht dood. Maar dat wil Vader niet! Vader w il dat je lééft. Maar je kunt alleen maar leven, ècht leven, door Hem. En je zult leven door Hem, als je leeft met Hem. Ga dus de w eg die Jakobus w ijst. Ben je ziek? Zet al je hoop dan niet op paranormaal genezers, maar maak óók van de reguliere medische w etenschap geen afgod! Breng dat in praktijk w at w ij zeggen aan het begin van elke kerkdienst: " Onze hulp is in de Naam van de HEER". En klop dan maar bij de kerkenraad aan: zij zijn er om je leven in de handen van de HEER te leggen. Wat er ook gebeurt: naar Vader toe! Amen.