Vleermuizen in stedelijk gebied

Transcriptie

1 Vleermuizen in stedelijk gebied Van knelpunt naar oplossing casus Corlaer te Amersfoort Floris Brekelmans Herman Limpens Bureau Waardenburg Eco Consult & Project Management/ Zoogdiervereniging

2 Aanleiding Verbetering ontsluiting ten behoeve van nieuwe wijk Vathorst Initiatiefnemer: Gemeente Amersfoort

3 <kaart situatie>

4 <kaart situatie>

5 Onderzoeksvraag Welke beschermde soorten komen in het gebied voor en hoe maken zij gebruik van de omgeving? Vraagstelling in kader van Flora- en faunawet

6 Betrokken partijen Gemeente Amersfoort initiatiefnemer Ontwikkelingsbedrijf Vathorst Bureau Viridis quickscan, eerste onderzoek Zoogdiervereniging/ vervolgonderzoek, monitoring en Eco Consult & begeleiding Project Management Bureau Waardenburg monitoring en begeleiding Buro Poelmans landschapsarchitectuur Reesink

7 Onderzoeksjaar 2005 Twee veldbezoeken (augustus) Eerste inzicht in landschapsgebruik en soortenspectrum De plas het Hammetje vormt belangrijk foerageergebied voor watervleermuis Vliegroutes vastgesteld boven Domstraat en onder tunnel

8 <kaart resultaten 2005> Foerageergebied watervleermuis (50-60) Vliegroute rosse vleermuis en laatvlieger Vliegroute watervleermuis Vliegroute watervleermuis en laatvlieger Vliegroute laatvlieger

9 Onderzoeksjaar 2006 Drie veldbezoeken (mei, jul en sep) Verfijning inzicht in landschapsgebruik Nieuwe soorten: franjestaart, ruige dwergvleermuis en gewone grootoorvleermuis

10 <kaart resultaten 2006> Vliegroute watervleermuis (>20), gewone dwergvleermuis (>25), franjestaart en gewone grootoorvleermuis Vliegroute gewone dwergvleermuis en laatvlieger (zuid) en watervleermuis (noord) Vliegroute watervleermuis (>15) en franjestaart Vliegroute gewone dwergvleermuis en watervleermuis

11 Effectstudie De resultaten van 2005 en 2006 zijn voldoende voor het uitvoeren van een effectstudie. Om negatieve effecten te voorkomen wordt een mitigatieplan opgesteld met maatregelen voor alle conflictpunten. (Limpens & Van Assema 2006)

12 <conflictpunten> Lus (verlichting) Verwijderen beplanting Doorsnijden vliegroute Verwijderen beplanting Licht in tunnel Verlengen Verwijderen tunnel beplanting Verlengen duiker Verwijderen beplanting Verwijderen Verlengen tunnel beplanting

13 Maatregelen tijdens uitvoering Maatregelen gericht op behoud functie vliegroutes Plaatsen geleidingsscherm Vrijhouden duiker

14 <foto s van maatregelen>

15 Inrichtingsmaatregelen Maatregelen gericht op terugbrengen oorspronkelijke functies voor vleermuizen Maatregelen gericht op beperken negatieve invloed nieuwe inrichting en gebruik van gebied

16 <inrichtingsmaatregelen> Afschermen met hek begroeid met klimop en bomen/struiken Eiken als hopover, Nieuwe verlagen bomen max snelheid Aangepaste verlichting Brede Nieuwe Aanplant tunnel bomen sleedoorn ter Brede afscherming duiker vliegroute Nieuwe bomen Nieuwe bomen, geen verlichting onder viaduct

17 <foto s van maatregelen>

18 Planologisch veiligstellen De voor vleermuizen aangelegde structuren worden in het bestemmingsplan vastgelegd als ecologisch waardevolle verbinding.

19 Monitoring 2007 Eén veldbezoek (juni) Resultaten rond tunnel en duiker vergelijkbaar met 2006 Talud niet meer in gebruik als vliegroute Belangrijke constatering: het in 2006 geplaatste scherm werkt als vliegroute

20 Luchtfoto s detail

21 <kaart resultaten 2007> Rosse vleermuis (20), gewone dwergvleermuis (12) en laatvlieger over A28. Vliegroute watervleermuis (>85), gewone dwergvleermuis, franjestaart en gewone grootoorvleermuis Talud niet meer in gebruik als vliegroute Vliegroute watervleermuis (15)

22 Monitoring 2009 Twee veldbezoeken (mei en juli) Resultaten rond tunnel en duiker vergelijkbaar met 2007: onverminderd in gebruik als vliegroute door watervleermuis en gewone dwergvleermuis Talud in gebruik als vliegroute door gewone dwergvleermuis en laatvlieger

23 <kaart resultaten 2009> Vliegroute watervleermuis (78), gewone dwergvleermuis (40), gewone grootoorvleermuis Talud in gebruik door gewone dwergvleermuis en laatvlieger Vliegroute watervleermuis (13)

24 Afronding inrichting 2009 Laatste bomen worden geplant Verlichting wordt aangebracht in de tunnel

25 <foto s>

26 Monitoring 2010 Twee veldbezoeken (mei en juli) Gebruik van de tunnel door watervleermuis ingestort

27 Monitoring 2010 Domstraattunnel 18 mei 2009 aantal Pp Mdaub Es Nn 0 22:00 22:05 22:10 22:15 22:20 22:25 22:30 22:35 22:40 22:45 22:50 22:55 23:00 23:05 23:10 23:15 23:20 23:25 23:30 23:35 tijd

28 Monitoring 2010 Domstraattunnel 20 mei aantal Pp Mdaub Es Pn :00 22:05 22:10 22:15 22:20 22:25 22:30 22:35 22:40 22:45 22:50 22:55 23:00 23:05 23:10 23:15 23:20 23:25

29 Duiker A28 18 mei Duiker Laak aantal Pp Mdaub Es :01 22:11 22:21 22:31 22:41 22:51 23:01 23:11 23:21 23:31 tijd

30 Duiker Laak 20 mei Duiker Laak aantal 8 6 Pp Mdau Es Pn Nn :00 22:05 22:10 22:15 22:20 22:25 22:30 22:35 22:40 22:45 22:50 22:55 23:00 23:05 23:10 23:15 23:20 23:25 23:30 tijd

31 23:35 23:40 23: Monitoring 2010 Domstraat tunnel 20 juli :35 22:40 22:45 22:50 22:55 23:00 23:05 23:10 23:15 23:20 23:25 23:30 tijd Pp Mdaub Es aantal Nn 22:30 22:25 22:20 22:15 22:10 22:05 22:00 21:55

32 <kaart resultaten 2009>

33 Conclusie Functies voor vleermuizen goed verenigbaar met functies voor mens Maar: continue inzet en waakzaamheid van ecoloog vereist Niet bekend wat effect zonder alternatief (duiker) zou zijn

34 Stellingen De heersende opvattingen over de gevoeligheid van vleermuizen in stedelijk gebied zijn achterhaald: vleermuizen zijn flexibeler dan we denken. Het aanleggen van snelwegen is gunstig voor vleermuizen Functies voor de mens zijn altijd verenigbaar met functies voor vleermuizen.

35 Vragen Welke mogelijkheden biedt het bestemmingsplan voor het vastleggen van belangrijke vleermuisstructuren? Ervaringen?

36 Foto s Herman Limpens Eric Jansen Floris Brekelmans