Ratten. Het verzorgen van ratten

Transcriptie

1 Ratten Het verzorgen van ratten Voor meer informatie: Het Knaaghof Huis te Landelaan SG Rijswijk Tel: [email protected] Openingstijden: Dinsdag t/m zondag, uur Het Knaaghof is gesloten tijdens de feestdagen. Buiten de openingstijden kunt u alleen op afspraak terecht. Drukwerk: knijnenburgproducties.nl 2

2 13

3 Inhoud 1 Feiten 3 2 Gedrag Samenstelling van de groep Rattentaal Rattenspeelgoed 6 3 Huisvesting 7 4 Hygiëne Tips om het drinkflesje schoon te maken 8 5 Voeding Geschikte versnaperingen Ongeschikte versnaperingen 10 6 Ziekte en verzorging Dierenarts Ratten oppakken Andere huisdieren 12 1

4 1. Feiten Ratten zijn groepsdieren. Mannelijke ratten zijn vaak groter en zwaarder dan vrouwelijke ratten. s Middags slapen ratten meestal. Een tamme rat wordt gemiddeld drie jaar oud. 2 3

5 2. Gedrag Van nature leven ratten in groepen, waardoor er altijd wel wat te beleven valt. Ratten die alleen in een saai hok leven, zullen zich dan ook al gauw gaan vervelen. Op deze manier ontstaan allerlei gedragsproblemen en de rat is eigenlijk diep ongelukkig. Kortom: wie zijn rat gelukkig wil houden, zorgt voor een speelmaatje en een leuke en uitdagende leefomgeving. 2.1 Samenstelling van de groep Er zijn verschillende combinaties mogelijk als je meerdere ratten wilt houden. Het werkt over het algemeen goed om een groep te houden die bestaat uit alleen vrouwtjes of alleen mannetjes. Dit geldt ook voor een gemengde groep van vrouwtjes en gecastreerde mannetjes. 2.2 Rattentaal Ratten zijn groepsdieren en hebben een ingewikkeld communicatiesysteem ontwikkeld om elkaar te kunnen begrijpen. Hun taal bestaat uit houdingen, geuren en geluiden. De houdingen zijn soms subtiel, maar voor mensen meestal wel te herkennen. Veel geuren (o.a. feromonen) en geluiden (hoogfrequent) zijn niet waarneembaar door onze menselijke zintuigen. Om ze beter te leren begrijpen volgen hieronder een aantal voor mensen waarneembare zaken: Bolzitten. Dit is een neutrale houding. Vaak gaan ze daarna hun vacht poetsen. De rat geeft zo ook aan dat er niets aan de hand is of doet alsof er niets is gebeurd. Languit liggen. Als ratten languit liggen, zijn ze lekker ontspannen. Oogploppen. Een rat die met zijn ogen plopt (het naar voren en naar achteren trekken van de ogen) zit enorm te genieten van bijvoorbeeld een lekkernij of een aai. Zekeren. De rat maakt langzaam zwaaiende bewegingen met zijn kop. Hij probeert dan zijn omgeving goed in te schatten. Heeft de rat dit nog nooit gedaan, dan kan het zijn dat er een (oog)ziekte in het spel is. Bedelen. Vaak hangt de rat in de tralies of hij staat tegen de kooi op. Het is duidelijk dat hij iets van je wil een aai of iets lekkers? Egelen. De rat zet zijn vacht alle kanten op en wil duidelijk geen toenadering. Wanneer deze waarschuwing genegeerd wordt, kan hij aanvallen en bijten. Een reden voor deze houding is vaak onzekerheid (bijvoorbeeld een nieuwe omgeving of een vreemde soortgenoot) maar ook een rat die ziek is of zich niet lekker voelt kan gaan egelen. Onderkruipen. De rat kruipt onder de buik van een soortgenoot door. Dit is typisch dominant gedrag, ook al lijkt het onderdanig. Onderdanige ratten laten dit toe en blijven vaak nog even zitten als de dominante rat al is verdwenen. Hoog op de poten lopen. De rat maakt zich groter door met een bolle rug op de tenen te gaan lopen. De rat wil indruk maken of een soortgenoot uitdagen tot een stoeipartij. Opgetilde voorpoot. Het lijkt of de rat een poot wil geven Niets is minder waar. De rat weet eigenlijk niet goed wat er gaat gebeuren. De rat is erg op zijn hoede. Vaak zal de rat zijn poot gebruiken om de ander af te weren. Staartslingeren. De rat gebruikt zijn staart meestal als evenwichtsorgaan maar kan er ook een aantal stemmingen mee aangeven. Vaak kronkelen ratten met hun staart als uiting van genot als ze geaaid worden. Wanneer ratten met elkaar spelen of aan het vechten zijn, slingeren ze soms van opwinding met hun staart. Territorium. Ratten kunnen soms sporen trekken door kleine druppeltjes urine achter te laten. Dit doen ze om hun territorium af te bakenen. Knarsetanden. Vaak wordt dit gecombineerd met oogploppen of het poetsen van de vacht. De rat voelt zich uitstekend op zijn gemak. Tanden wetten of klappertanden. De rat slijpt zijn tanden en vaak is er een sissend geluid te horen. Als hij benaderd wordt gaat hij rechtop staan, klaar om een gevecht aan te gaan! Hard piepen. Hard piepen is een geluid van grote opwinding, bijvoorbeeld schrik of pijn maar ook tijdens het spelen met elkaar kan er hard gepiept worden. Zacht piepen. Zacht piepen is een onderdanig geluid tijdens een spel. Of het is te benauwd onderin de hangmat en de rat wil graag bovenop liggen. Likken. Likken is een uiting van liefkozing of onderdanigheid. Wanneer een rat je likt, hoor je er helemaal bij. Knagen. Ratten knagen aan alles. Dat doen ze om hun tanden, die hun hele leven blijven doorgroeien, tot op de juiste lengte af te slijten. Voor hen is dat van levensbelang. Wilgentakken en hazelnoten met schil zijn geliefde knaagobjecten. Ratten hangend aan en knagend op de tralies, willen maar één ding: eruit! 4 5

6 2.3 Rattenspeelgoed Ratten vinden het fijn om af en toe te rennen, te klimmen, te knagen of om zichzelf te verstoppen en dan vervolgens lekker te gaan slapen. Hieronder volgen wat tips om ratten op een leuke manier goed bezig te houden: Rennen. Ratten vinden het leuk om af en toe flink te bewegen. Hier kunt u een veilig looprad zonder spijltjes voor kopen. Een looprad met spijltjes is niet goed, omdat dit gebroken pootjes of staart tot gevolg kan hebben als de rat er in blijft hangen. Klimmen. Ratten vinden het heerlijk om te klimmen. In de meeste traliekooien kunnen ze al veel klauteren, maar ratten vinden het altijd leuk om nog meer klimgelegenheid te krijgen. U kunt hierbij denken aan het ophangen van ladders, stukken touw of dikke takken. Knagen. Alle ratten knagen. U kunt hiervoor bijvoorbeeld onbehandelde stukken hout (bijvoorbeeld wilgetakken) en kartonnen doosjes gebruiken. Verstoppen/slapen. Hiervoor kunt u bijvoorbeeld kunststofbuizen gebruiken. Ook een slaaphuisje of een hangmat, waarin ze zich kunnen terugtrekken, vinden ratten erg prettig. Houd er rekening mee dat ratten erg nieuwsgierige dieren zijn en soms hun voorzichtigheid kunnen laten varen als hun interesse is gewekt. Blijf ze dus altijd in de gaten houden als ze loslopen aangezien ze bijvoorbeeld plotseling van de bank af kunnen springen. Ze willen dan graag weten of er op de vloer ook wat te bleven valt. Daarnaast zijn ze erg intelligent en ze kunnen veel leren als er voldoende tijd aan ze wordt besteed. Ratten zien niet zo goed. De reuk en het gehoor zijn veel beter ontwikkeld. 3. Huisvesting Het is belangrijk dat ratten voldoende ruimte, beweging en aandacht krijgen. Een traliekooi met kunststofbodembak is het leukste voor een rat. Een dichte kooi is minder geschikt, omdat het hierin snel te warm wordt en er geen goede ventilatie mogelijkheden zijn. Let bij het uitzoeken en het plaatsen van een kooi in ieder geval op de onderstaande zaken: Minimale oppervlakte voor twee ratten is 100 x 50 x 70 cm. Zorg ervoor dat de ratten voldoende kunnen spelen, klimmen, rennen, springen, rechtop kunnen staan en zich kunnen afzonderen. Dit kan door middel van bijvoorbeeld trapjes, etages, stenen, potten, takken en hangmatjes. Op de bodem van het rattenverblijf kunnen kranten gelegd worden om urine op te vangen. Gebruik als bodembedekking nooit zaagsel, hooi of stro. Dit ter voorkoming van longproblemen en schurftmijt. Beukenhouten snippers of hennepvezel zijn goede alternatieven. Plaats de kooi nooit op de tocht. Vooral bij traliekooien kan dit luchtweginfecties opleveren. Zet de kooi op een niet te koude of te warme plaats en nooit in de volle zon! Ratten raken snel bevangen door de hitte met de dood als gevolg. Het is niet verstandig om je vingers door de tralies te steken, omdat ratten kunnen bijten. Ze denken dan namelijk dat ze eten krijgen. 6 7

7 4. Hygiëne Ratten gebruiken de hele kooi als toilet en kunnen, indien het schoonmaken niet goed bijgehouden wordt, behoorlijk stinken. Voor het schoonmaken van de kooi volgen hieronder enkele schoonmaaktips: Maak de gehele kooi tenminste twee keer in de week helemaal schoon. Maak het etensbakje iedere dag schoon. De drinkfles moet elke week schoongemaakt worden. Uiteraard wel elke dag het water verversen. 4.1 Tips om het drinkflesje schoon te maken: Doe één eetlepel rijst en wat heet water in de fles. Vervolgens goed schudden zonder tuitje, anders kan een rijstkorrel in het tuitje het water gaan blokkeren. Gebruik een (flessen)rager. 5. Voeding Ratten zijn alleseters; ze vinden dan ook bijna alles lekker. Geef ze alleen nooit zout, zoet, vet of gekruid voedsel, dat is erg slecht voor ratten. Geef ratten ook geen konijnen voer. Konijnen zijn planteneters, terwijl rat ten ook dierlijke producten eten. Ook in gemengd knaagdierenvoer zit voor een rat te weinig voedingsstoffen, voornamelijk te weinig eiwitten. Als basisvoer zijn allerlei producten te koop die specifiek ontwikkeld zijn voor ratten. Bij dit voer is rekening gehouden met alle voedingsbehoeften van de rat. Ratten hebben qua voeding in ieder geval de onderstaande twee dingen nodig: Droogvoer (specifiek voor ratten). Onbeperkt vers water (gebruik hiervoor een drinkflesje). 5.1 Geschikte versnaperingen Het basisvoer kan af en toe aangevuld worden met bijvoorbeeld een stukje appel, wortel, vlees, vis of ei. Een stuk hardgekookt ei mag wekelijks gegeven worden. Het ei hoeft niet gepeld te zijn, een kleine opening in de schaal is voldoende. Het zal de ratjes stimuleren een manier te zoeken om het ei te openen. De versnaperingen moeten doorgaans binnen een half uur door de groep worden opgegeten. Als er na een half uur nog voer ligt, dan betekent dit dat er te veel voer is aangeboden. Verminder in dat geval de hoeveelheid voer. Een ongepeld ei of een walnoot vergt uiteraard meer tijd, omdat het nog geopend moet worden. Let er altijd wel op dat je rat niet te dik wordt. Hieronder volgt een verkorte lijst met geschikte versnaperingen: Fruit Groente Rijst (rauw of gekookt, ongezouten) Macaroni (rauw of gekookt, ongezouten) Aardappel (gekookt, ongezouten) Maïs (rauw, gekookt of gedroogd) Stukje kaas of ei (af en toe) Oud en uitgedroogd brood Muesli (zonder suiker) Noten 8 9

8 5.2 Ongeschikte versnaperingen Voorbeelden van ongeschikte versnaperingen zijn onder andere snoep en melkproducten. Verder zijn ongeschikt: Koolsoorten (ongeschikt in verband met gasvorming). Plakkerige etenswaren zoals pindakaas en ontbijtkoek (omdat het plakkerig is kan een rat hierin stikken). Koolzuurhoudende dranken (een rat kan niet boeren en zou dus kunnen overlijden door overmatige gasvorming in de maag). Alcohol Sla (bevat teveel nitraat). Knaagsteen/liksteen (bevat te veel mineralen, dit kan blaasstenen veroorzaken). Melk (bevat lactose wat bij ratten diarree kan veroorzaken) Vers brood (vers brood is plakkerig, een rat kan hierin stikken. Geef daarom alleen gedroogd brood). Snoep (bevat teveel suikers). De volledige lijst met geschikte en ongeschikte versnaperingen is terug te vinden op: 6. Ziekte en verzorging Ratten moeten regelmatig uit hun kooi om te bewegen. Let er op dat de rat niet kan knagen aan elektriciteitsdraden, meubilair, planten en andere dingen als hij losloopt. Een gezonde rat is een actief, oplettend dier dat graag eet en een schone, mooie vacht heeft. Wanneer een rat stil in een hoekje gaat zitten is dit geen goed teken. Hieronder volgen een aantal aanwijzingen dat uw rat ziek kan zijn: Lusteloosheid Niet willen eten, vuile neus Vies achterlijf (vastgeplakte ontlasting) Kwijlen Kale plekken en bulten 6.1 Dierenarts Houd er rekening mee dat kleine dieren over het algemeen bij ziekte snel achteruit gaan en wacht dus nooit met het raadplegen van een dierenarts. Hieronder volgen een aantal van de meest voorkomende ziektes waarbij de rat altijd naar de dierenarts moet: Niet meer eten of drinken. Diarree. Dit kan voorkomen wanneer het dier te veel groenvoer heeft gehad. Snelle actie is geboden, want een klein dier droogt snel uit. Vocht uit zijn ogen of neus. Een doffe, rechtopstaande vacht. Ademhalingsproblemen. Ratten zijn erg gevoelig voor longziekten en kunnen, vooral als ze op de tocht staan, snel een verkoudheid of longontsteking oplopen. Ze gaan dan abnormaal veel niezen en zwaar hijgend ademhalen. Ernstige benauwdheid. Dit gaat vaak gepaard met uitpuilende ogen en moeilijk bewegen. Wondjes. Deze kunnen vanzelf genezen, maar in sommige gevallen kan een ontsteking ontstaan. Verschillende soorten parasieten. De rat heeft ernstige jeuk en/of kale plekken. Let hierbij ook op oormijt en kijk regelmatig even in de oren of er geen korsten in zitten. Te lange tanden en nagels. De tanden en nagels van een rat groeien hun hele leven door. Laat deze knippen door de dierenarts. Tumoren en abcessen. Weeg en betast de rat regelmatig. Zo kunnen wonden, bulten, gezwellen, of kale plekken ontdekt worden. Tamme ratten hebben over het algemeen veel last van tumoren. Deze kunnen goedaardig of kwaadaardig zijn. Een tumor kan alleen door de dierenarts behandeld of verwijderd worden. Hoe kleiner de tumor, hoe makkelijker de dierenarts het kan verwijderen. Wacht dus beslist niet te lang met naar de dierenarts gaan wanneer je bij je rat een tumor hebt ontdekt. Deze kan namelijk heel snel groeien tot de maat van een kleine appel

9 6.2 Ratten oppakken Let er op dat je rat eerst goed wakker is voordat je hem gaat pakken. Als je een rat wakker maakt tijdens het slapen, kan hij schrikken en bijten. Til je rat op door een hand onder zijn buik te leggen. Til een rat nooit op aan zijn staart, de staart kan breken en het doet bovendien pijn. 6.3 Andere huisdieren Honden, katten en fretten kunnen de ratten als prooi zien. Zorg er daarom voor dat deze dieren niet bij de ratten kunnen komen. Konijnen en cavia s zijn van nature bang voor ratten, wat stress veroorzaakt. Hamsters, muizen, gerbils, andere kleine knaagdieren en vogeltjes vormen voor de rat een smakelijk hapje. Daarom wordt het ook afgeraden deze dieren in dezelfde ruimte te plaatsen. Bovenaan staat dat ratten het meeste plezier beleven aan het gezelschap van een soortgenoot. 12