Operatie dikke darm kanker

Transcriptie

1 Operatie dikke darm kanker

2 Inleiding Deze folder geeft u algemene informatie over diverse soorten operaties aan de dikke darm. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven. Soort operatie Er zijn veel soorten operaties mogelijk aan de dikke darm; men kan een deel of soms zelfs de hele dikke darm weghalen indien nodig. De chirurg zal met u bespreken welke operatie bij u waarschijnlijk zal worden uitgevoerd. Soms is het nodig bij een dikke darmoperatie een stoma (darmuitgang op de buik) aan te leggen. Dit stoma kan tijdelijk of blijvend zijn. U krijgt hiervoor tevens een afspraak bij de stomaverpleegkundige die u van alle details rond de zorg voor een stoma op de hoogte brengt. Voorbereiding op de operatie Voor de operatie wordt de dikke darm meestal leeggemaakt. Dat gebeurt met laxeermiddelen of door de darm volledig te spoelen (lavage). U drinkt hiervoor in dit laatstgenoemde geval enkele liters speciale licht gezouten vloeistof (Klean Prep) en moet dan die dag vaak naar de toilet. De waarde van deze darmschoonmaak staat op dit moment ter discussie en is onderwerp van diverse studies. In diverse ziekenhuizen neigt men er derhalve steeds meer toe om deze voor de patient nogal belastende lavage achterwege te laten bij de gewone open buikoperatie. Daarentegen bij de nieuwere methode waarbij de darm via een kijkoperatie (laparoscopie) wordt verwijderd, wordt meestal wel lavage voorgeschreven omdat de chirurg de darm dan beter en veiliger kan hanteren met de delicate oppaktangetjes welke tijdens deze soort ingreep worden gebruikt. Een darm vol met ontlasting is vaak te zwaar om goed te hanteren met kleine paktangetjes tijdens een kijkoperatie waardoor darmbeschadiging (inscheuren) zou kunnen optreden. Tot slot, als er een ernstige verstopping is of acuut geopereerd moet worden, kan dit leegmaken van de darm niet plaatsvinden. Voor een darmoperatie wordt de beharing van de buik en ook vaak van de schaamstreek weggeschoren. De operatie Voor een operatie aan de dikke darm moet u worden opgenomen en de operatie wordt verricht onder algehele anesthesie ("narcose"), meestal

3 aangevuld met een verdoving via een prik in de rug (ook gebruikt voor post-operatieve pijnbestrijding). De soort operatie is afhankelijk van de oorzaak van de afwijking en de plaats van de afwijking in de dikke darm. Hoe lang zo'n operatie duurt zal afhangen van de omstandigheden, maar meestal duurt dit 1 a 2 uur.. Nadat het aangedane darmdeel is verwijderd zal men altijd proberen de resterende darmdelen weer met elkaar te verbinden. Een dergelijke verbinding noemt men een anastomose. Van te voren kan de chirurg u wel globaal de te verwachten operatieprocedure uitleggen. Op de tekening ziet u een schematisch overzicht van de dikke darm. Appendix= blinde darm. Nabehandeling: chemotherapie Indien er bij weefselonderzoek van het verwijderde dikke darmgedeelte uitzaaiingen in de tevens verwijderde lymfeklier(en) wordt(en) aangetoond, zijn die weliswaar verwijderd, maar geeft dat aan dat de kwaadaardige tumor zich reeds aan het uitzaaien was. Hierdoor is de kans dat er zich in de toekomst elders (bv. in de lever) uitzaaiingen voordoen ("terugkomst van de ziekte") groter in vergelijking met wanneer dat niet het geval is. Uit diverse medische onderzoeken is vast komen te staan dat een nabehandeling met chemotherapie in dat geval de kans op terugkomst aanzienlijk kan verkleinen waardoor een verbetering van de prognose. De soort chemotherapie zal worden besproken door de internist-oncoloog. Aangezien er steeds betere medicijnen op de markt komen kan het zijn dat u, indien u daar in aanmerking voor zou komen, een andere medicijncocktail krijgt voorgeschreven dan een patiënt die jaren geleden voor een gelijkaardige aandoening is behandeld.

4 Palliatieve behandeling Als er (voorafgaand aan de operatie) uitzaaiingen in andere organen (bv. lever) is het helaas niet mogelijk om u definitief te kunnen genezen. Verwijdering van uitzaaiingen is heden ten dage steeds vaker mogelijk echter hiervoor mag het aantal uitzaaiingen niet te groot en verspreid zijn. Uw chirurg kan met u bespreken of u voor een mogelijke aanvullende operatie aan de lever in aanmerking komt. Desalniettemin kan de primaire tumor in de dikke darm dermate veel klachten (gaan) veroorzaken dat verwijdering zinvol is om de kwaliteit van het resterend leven te verbeteren. Aangezien er in dit geval niet meer sprake kan zijn van een behandeling met als doel "genezing"(curatief) spreekt men in dit geval van een palliatieve behandeling. Mogelijke complicaties Geen enkele operatie is zonder risico's. Zo is er ook bij operaties aan de dikke darm de normale kans op complicaties aanwezig, zoals trombose, longontsteking, nabloeding en wondinfectie. Wondinfecties komen vaker voor dan gewoonlijk en geven aanleiding tot een vertraagde wondgenezing. In bepaalde situaties wordt de huid na een dikke darm operatie soms opengelaten om wondinfecties te voorkomen. Bij operaties aan de dikke darm kan zich ook nog een specifieke complicaties voordoen, namelijk een lekkage van de darmnaad (de anastomose). Vaak moet in geval van zo'n ernstige complicatie een nieuwe operatie volgen, waarbij de anastomose wordt losgemaakt en een (in principe tijdelijk) stoma wordt aangelegd. Na de operatie Direct na de operatie bent u door een aantal slangen verbonden met apparaten. Dit kunnen zijn: Eén of twee infusen voor vochttoediening Een dun slangetje in uw rug voor pijnbestrijding Een sonde door uw neus, die via de slokdarm in de maag ligt en ervoor zorgt dat het overtollige maagsap wordt afgezogen. Een drain in uw buik voor afvoer van eventueel bloed en inwendig wondvocht. Een blaascatheter voor afloop van urine. Al naar gelang uw herstel worden deze slangen verwijderd.

5 In de loop van de dagen na de operatie gaat het drinken geleidelijk aan beter en gaat u via vloeibare voeding weer op vaste voeding over. Daar is geen vast schema voor, maar wordt aan de persoonlijke situatie aangepast. U krijgt de eerste dagen drinken en eten naarmate uw maagdarmstelsel kan verdragen. Men neigt er de laatste tijd toe u sneller wederom normaal te laten eten afhankelijk van uw wens en eetlust. Na de behandeling De uitslag van het microscopisch onderzoek van het verwijderde darmweefsel is na ongeveer 1½ week bekend en wordt met u besproken. Als u de aanwezigheid van een familielid bij het vernemen van de uitslag op prijs stelt, is het verstandig dat van tevoren met uw arts te bespreken. Naar aanleiding van deze bevindingen kan een aanvullende behandeling zoals radiotherapie of chemotherapie worden geadviseerd. Hierover zult u in het ziekenhuis of poliklinisch uitvoerig informatie ontvangen. Het ontslag Als alles goed gaat kunt u in het algemeen binnen tien tot veertien dagen na de operatie het ziekenhuis verlaten. In sommige gevallen bij sneller hervatten van het normale dieet is zelfs ontslag binnen een week mogelijk. Na ontslag zet het genezingsproces zich voort en bent u meestal nog niet meteen "de oude". Afhankelijk van uw leeftijd, conditie, aard van de aandoening, soort ingreep en eventuele nabehandeling (chemotherapie), kan het herstel enkele weken tot maanden duren. Er zijn meestal geen beperkingen met betrekking tot eetgewoonten en de normale lichamelijke activiteiten. Als stelregel geldt dat men mag doen wat men denkt aan te kunnen waar bij u "luistert naar uw eigen lichaam". Bij ontslag krijgt u een afspraak mee voor de poliklinische controle. Wanneer speciale thuishulp (gezinszorg of wijkverpleging) nodig is, wordt die vanuit het ziekenhuis geregeld. Wanneer u weer helemaal van de operatie hersteld zal zijn, is moeilijk aan te geven. Dat zal afhangen van de grootte van de operatie, de aard van de aandoening en hoe u zich op het moment voelt. Hoe lang u poliklinisch moet worden gecontroleerd, hangt natuurlijk samen met de aard van uw ziekte.

6 Vragen Heeft u nog vragen stel ze gerust aan uw behandelend arts of huisarts. Bij dringende vragen of problemen vóór uw behandeling kunt u zich het beste wenden tot de verpleegkundige op het pre-operatief verpleegkundig spreekuur. Wanneer zich thuis na de operatie problemen voordoen, neem dan contact op met de huisarts of het ziekenhuis. Wilt u meer weten over aandoeningen van de dikke darm dan kunt u ook contact opnemen met de Nederlandse Lever Darm Stichting, Luifelstede 42, 3431 JP Nieuwegein ( ). Bron: