JAARVERSLAG Oogfonds Jaarverslag

Transcriptie

1 JAARVERSLAG 2015 Oogfonds Jaarverslag

2 COLOFON Dit is een uitgave van het Oogfonds Adres Catharijnesingel GC Utrecht Postadres Postbus 2086, 3500 GB Utrecht Telefoon (030) Website IBAN NL21 INGB BIC INGBNL2A Het jaarverslag en de volledige jaarrekening kunt u downloaden op of op aanvraag toegestuurd krijgen. 2 Oogfonds Jaarverslag 2015

3 INHOUDSOPGAVE Voorwoord: terugblik op Verslag Raad van Toezicht... 6 Strategie Missie Visie Strategische thema s Resultaten Risicobeheersing Besteding aan de doelstelling Wetenschappelijk onderzoek Voorlichting en preventie Toegankelijkheid Fondsenwerving Bestuur en governance Zicht op Financiën Verkorte jaarrekening Controleverklaring accountant Bijlagen Oogfonds Jaarverslag

4 VOORWOORD TERUGBLIK OP 2015 Je bent de architect van je eigen leven. Maar hoe moeilijk is het je leven vorm te geven als je zicht ernstig achteruit gaat. Dagelijks ontmoeten mijn collega s en ik mensen die voor deze opdracht staan. De gesprekken met deze mensen motiveren ons de mouwen nog verder op te stropen en te werken aan het realiseren van onze strategie met als pilaren: het voorkomen en verminderen van blindheid en slechtziendheid in Nederland én het vergroten van de maatschappelijke toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking. In 2015 kreeg de strategische koers handen en voeten. Het Oogfonds investeerde meer dan ooit in wetenschappelijk onderzoek: 2,5 keer zoveel als in Wetenschappelijk onderzoek is het fundament van onze strategie. Zo ontstaan nieuwe inzichten om oogaandoeningen te voorkomen en te behandelen. Het Nederlands publiek informeerden we over risicofactoren en alarmsignalen. Blindheid en slechtziendheid kan immers vaak worden voorkomen, als mensen hun ogen goed beschermen en bij alarmsignalen tijdig actie ondernemen. De campagne Vergeet je zonnebril niet én de digitale oogtest zijn hiervan sprekende voorbeelden. De oogtest is in 2015 maar liefst keer gedaan. Voor mensen met een visuele beperking is de maatschappij niet drempelvrij. Het Oogfonds organiseert en financiert projecten die de maatschappelijke toegankelijkheid vergroten. Bij de Ooglijn kunnen mensen terecht met vragen over oogaandoeningen, maar ook over werk, het openbaar vervoer en wet- en regelgeving. In maart vond de lancering plaats van Van Gogh op gevoel : een bijzondere workshop van het Van Gogh Museum voor mensen met een visuele beperking en hun begeleiders om het werk van Van Gogh te ervaren. De reacties zijn zo positief dat het aantal workshops is verdubbeld. In oktober openden de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Jette Kleinsma en de burgemeester van Nijmegen Hubert Bruls Expeditie Ribbelroute van het MuZIEum: onder leiding van een slechtziende gids en met een virtual reality bril op kunnen mensen letterlijk een kijkje nemen in de wereld van slechtziende mensen. Dit levert kennis op bij het Nederlands publiek én arbeidsplaatsen voor mensen met een visuele beperking. In ons veld zijn vele organisaties actief. Door samen te werken met relevante partners kunnen sneller grotere stappen worden gemaakt om doelen te realiseren. Daarom participeren we in Uitzicht, een samenwerkingsverband van verschillende fondsen die subsidie toekennen aan wetenschappelijk onderzoek. Daarom ook onderzochten we met een groep toonaangevende wetenschappers of het mogelijk was samen het fondsenwervende project Strijders tegen Blindheid op te zetten. Begin 2015 werd duidelijk dat de gedachten over de invulling van het project te ver uiteenliepen om op dat moment het 4 Oogfonds Jaarverslag 2015

5 project samen op te kunnen starten. We blijven investeren in de samenwerking met organisaties die in ons veld actief zijn. In 2015 bouwden we samen met de patiëntenverenigingen en het MuZIEum een Oogstraat op de 50+ beurs. In 2015 vond de evaluatie plaats van de samenwerking met de VriendenLoterij: de samenwerking is verlengd met vijf jaar. De deelnemers van de VriendenLoterij geven hiermee een belangrijke impuls aan de activiteiten van het Oogfonds. De inkomsten van de VriendenLoterij stegen in 2015 wederom. Dit en de hogere inkomsten op de nalatenschappen compenseerden de teruggang in de inkomsten uit het donateursprogramma. In 2015 zijn nieuwe fondsenwervende activiteiten in de steigers gezet die in 2016 worden uitgevoerd. De bijdragen van onze donateurs en partners als de VriendenLoterij en bedrijfsleven hebben ons in 2015 weer in de gelegenheid gesteld verder te bouwen aan onze doelstellingen: minder blindheid en slechtziendheid en een betere wereld voor mensen met een visuele beperking. Hartelijk dank donateurs en samenwerkingspartners voor het in ons gestelde vertrouwen. Nadere informatie over medische zaken, de projecten van het Oogfonds, onze organisatie en samenwerkingspartners vindt u op onze vernieuwde website: Heeft u vragen, opmerkingen of ideeën? Wij horen ze graag! mr. drs. Edith Mulder, directeur Oogfonds Oogfonds Jaarverslag

6 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT In Nederland is de groei van het aantal mensen met een visuele beperking helaas nog steeds onacceptabel hoog. Als we nu geen actie ondernemen, zal het probleem steeds groter worden. Belangrijke oorzaken zijn de vergrijzing, de toename van het aantal mensen met diabetes en de toename van het aantal kinderen met hoge bijziendheid. Eén op de drie kinderen met een sterke minbril wordt later ernstig slechtziend of blind. Deze ontwikkelingen bevestigen dat het Oogfonds nog veel werk heeft te verzetten. In 2015 heeft het Oogfonds meer geld uitgegeven aan wetenschappelijk onderzoek dan de jaren ervoor. Ook is geïnvesteerd in voorlichting en maatschappelijke toegankelijkheid. De uitgaven vallen lager uit dan begroot, doordat niet alle projecten in 2015 konden starten. Een aantal projecten vereiste een langere voorbereidingstijd en een aantal projecten heeft een andere invulling gekregen. Jaarcyclus In 2015 hebben vijf vergaderingen plaatsgevonden: drie maal in de hoedanigheid van bestuur en twee maal in de hoedanigheid van raad van toezicht. Tijdens de vergaderingen komen vaste onderwerpen aan de orde, zoals de prestaties van de organisatie met de financiële resultaten aan de hand van kwartaalrapportages, de positionering van het Oogfonds en samenwerking met andere organisaties. Verder is aandacht besteed aan de volgende onderwerpen: de wijziging van het toezichtsmodel, de statuten en de bijbehorende reglementen de vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening 2014 de goedkeuring van het jaarplan en de begroting 2016 good governance Halverwege het kalenderjaar heeft de directeur besloten de fondsenwervende aanpak aan te passen omdat de inkomsten achterbleven op de begroting. Er is extra ingezet op telemarketing en op door to door werving. Een aanpassing waar de raad van toezicht volledig achterstaat. In Nederland zijn veel organisaties financier van wetenschappelijk oogonderzoek en maatschappelijke projecten. Hierdoor wordt het toch al beperkte budget versnipperd ingezet en boeken we minder vooruitgang dan zou kunnen. Het Oogfonds ziet het als haar taak om verschillende initiatieven te verbinden; tijdens de vergaderingen is dit onderwerp dan ook regelmatig onderwerp van gesprek geweest. Nieuw toezichtsmodel De samenleving stelt -terecht- hoge eisen aan de integriteit en transparantie in de goededoelensector in het kader van goed bestuur. Het verheugt de raad van toezicht dat in 2015 het CBF heeft laten weten dat het Oogfonds aan alle eisen voldoet die aan goede doelen worden gesteld. Dit bevestigt dat het Oogfonds de zaken goed op orde heeft. Het CBF adviseert een duidelijke scheiding tussen toezicht en besturen: in het verslagjaar koos het Oogfonds voor een nieuw toezichtmodel waardoor een duidelijker scheiding is aangebracht tussen toezicht houden en besturen. De wijziging -die de instemming kreeg van de deelnemersraden- past bij de ontwikkelingsfase waarin het Oogfonds zich bevindt: er is een flinke professionaliseringsslag gemaakt en de blik is duidelijk naar buiten gericht. Samenstelling raad van toezicht Tot augustus 2015 werkte het Oogfonds met deelnemersraden. Vanuit de verschillende deelnemersraden werden bestuursleden voorgedragen. Deze vormden het bestuur onder voorzitterschap van een onafhankelijke voorzitter. Bij de statutenwijziging zijn de bestuursleden overgegaan naar de raad van toezicht. In december 2015 heeft Piet Melenhorst de raad van toezicht verlaten. De raad van toezicht is Piet Melenhorst zeer erkentelijk voor zijn bijdrage aan het Oogfonds. De raad buigt zich over zijn opvolging. Daarbij wordt gekeken 6 Oogfonds Jaarverslag 2015

7 naar het huidige profiel van het Oogfonds en toekomstige ontwikkelingen. Onze gedachten gaan vooralsnog uit naar een oogarts die intensief patiëntencontact heeft en thuis is op het gebied van wetenschappelijk onderzoek. Naar aanleiding van de statutenwijziging is een auditcommissie geïinstalleerd. De auditcommissie is een commissie van de raad van toezicht die, onder verantwoordelijkheid van de raad, belast is met het houden van toezicht op de financiële gang van zaken binnen de stichting in het algemeen en met de toetsing van de werking van de interne administratieve organisatie en interne controle. Hierbij gaat het in het bijzonder om de betalingsorganisatie. Jacques Spiegels is voorzitter van de commissie, Ronald Korpershoek lid. Evaluatie De taken en verantwoordelijkheden van de raad van toezicht zijn vastgelegd in een reglement. De statuten, het reglement van de raad van toezicht en het directiereglement geven inhoud aan het toezicht op en het samenspel met de directie. In 2015 heeft het toenmalige bestuur en de huidige raad van toezicht meerdere keren het eigen handelen geëvalueerd: in het kader van de statutenwijziging en het opstellen van de bijbehorende reglementen en bij de gedachtenvorming over de invulling van de ontstane vacature in de raad van toezicht. Projecten In het jaarverslag van het Oogfonds vindt u een overzicht van de projecten van het Oogfonds. Het gaat om projecten die door het Oogfonds zijn gefinancierd en om projecten die het Oogfonds zelf heeft opgezet. In dit verslag van de raad van toezicht belichten we twee projecten die vanuit de raad van toezicht een extra toelichting nodig hebben. Wetenschappelijk onderzoek is één van de pijlers van onze activiteiten en het Oogfonds vindt het belangrijk dat er in Nederland meer geld beschikbaar komt voor wetenschappelijk oogonderzoek. Hier maakt het Oogfonds als nationale fondsenwerver zich sterk voor: want meer geld biedt betere vooruitzichten voor mensen die blind of slechtziend zijn of worden. Een groep toonaangevende oogwetenschappers startte het project Strijders tegen Blindheid. Een project dat het Oogfonds vanuit haar visie graag wilde ondersteunen. Helaas is dit project niet in gezamenlijkheid van de grond gekomen: er is een nieuw initiatief gestart binnen een nieuwe organisatie. Het Oogfonds betreurt dit, maar gaat er van uit dat er op de langere termijn weer meer verbinding tussen wetenschappers en het Oogfonds mogelijk is waardoor versnippering van het veld tegengegaan wordt. De I-Cane Mobilo is een intelligente blindenstok waarin de functie van de traditionele witte stok is verrijkt met moderne navigatie- en sensortechnologie. Het Oogfonds heeft sinds 2009 een substantiële bijdrage geleverd aan de eerste ontwikkelingsfasen van de I-Cane Mobilo en is sindsdien certificaathouder. Gezien de operationele fase waarin de ontwikkeling van de I-Cane Mobilo zich bevindt en de forse investeringen die daarmee gepaard gaan, is het Oogfonds van mening dat zij hierin vanuit haar doelstelling niet verder kan investeren. Achmea ZorgParticipaties (ZP) is bereid verder te investeren in het product. Daarom heeft het Oogfonds besloten haar certificaten om niet aan te bieden aan Achmea ZP. Uiteraard zal het Oogfonds het vervolg van het traject blijven volgen. Dank Onze grote waardering gaat uit naar de directeur, de medewerkers en de vrijwilligers van het Oogfonds voor hun inspanningen. Onze donateurs en samenwerkingspartners bedanken wij hartelijk voor hun betrokkenheid en het in het Oogfonds gestelde vertrouwen. Samen werken we aan een zichtbaar betere toekomst. Namens de raad van toezicht van het Oogfonds, mr. Dina Aleman MBA, voorzitter Oogfonds Jaarverslag

8 STRATEGIE 1. MISSIE Het Nederlandse Oogfonds maakt zich sterk voor een betere toekomst voor mensen met een oogaandoening of mensen met een verhoogde kans daarop. Onze droom is oogaandoeningen en vermijdbare blindheid en slechtziendheid te voorkomen en te bestrijden. Ook willen we een beter perspectief voor blinden en slechtzienden door volwaardige participatie en integratie in de samenleving te bewerkstelligen. Daarom subsidieert het Oogfonds wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijke projecten in Nederland en is het fonds pleitbezorger en voorlichter. Om de missie te realiseren werft het Oogfonds fondsen en werken we samen met partners in het veld. 2. VISIE Slechtziendheid en ook blindheid kan iedereen treffen en steeds meer Nederlanders krijgen ermee te maken. Op dit moment zijn er in Nederland naar schatting meer dan blinden en slechtzienden. De impact van blindheid en slechtziendheid is enorm. Op de eerste plaats op het leven van de blinde of slechtziende zelf. Maar ook op diens omgeving én op de samenleving. Als we niets doen, zal het aantal blinden en slechtzienden enorm toenemen. Voorspeld wordt dat in 2020 zeker een half miljoen mensen blind of slechtziend is. Dat komt met name door de dubbele vergrijzing - steeds meer mensen worden steeds ouder- en door de toename van het aantal mensen met diabetes. Ongeveer de helft van de mensen met diabetes krijgt oogproblemen. De toename van het aantal blinden en slechtzienden in de Nederlandse samenleving is een zorgelijke en veelal onnodige ontwikkeling; in maar liefst zeventig procent van de gevallen kan dit worden voorkomen. Het Oogfonds wil vermijdbare blindheid en slechtziendheid zo snel mogelijk tot nul reduceren. Dat kan! Door wetenschappelijk onderzoek, preventie en voorlichting. Beperkt zicht en blindheid veranderen het persoonlijke leven drastisch en brengen vele beperkingen met zich mee in een samenleving die steeds visueler is ingesteld. Blinden en slechtzienden ondervinden hindernissen bij alle dagelijkse bezigheden en moeten hun weg vinden in een wereld die weinig rekening houdt met hun beperking. Openbare voorzieningen, producten en diensten zijn voor hen vaak slecht toegankelijk. Het Oogfonds maakt zich sterk voor een beter toegankelijke samenleving voor mensen met een visuele beperking en wil dat zij een duidelijke stem en inbreng krijgen in de diverse maatschappelijke ontwikkelingen. Kernwaarden Deze waarden verwoorden ons morele kompas: Het Oogfonds is eerlijk Het Oogfonds durft Het Oogfonds verbindt 8 Oogfonds Jaarverslag 2015

9 3. STRATEGISCHE THEMA S Sinds 2014 vaart het Oogfonds een nieuwe strategische koers. Hierin zijn vier thema s benoemd. Dit zijn: 1. Het voorkomen en verminderen van blindheid en slechtziendheid in Nederland 2. Het vergroten van de maatschappelijke toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden 3. Het bundelen van krachten om doelen te realiseren 4. Het verder professionaliseren van de organisatie De drie pijlers van onze doelbestedingen zijn: wetenschappelijk onderzoek, voorlichting en preventie en maatschappelijke toegankelijkheid. Wetenschappelijk onderzoek Wetenschappelijk onderzoek naar oorzaken, symptomen en behandelmethoden van oogaandoeningen vervult een sleutelrol in de strijd tegen slechtziendheid en blindheid. Vroegtijdige ontdekking van een oogziekte of -aandoening kan ernstige slechtziendheid en blindheid in zeventig procent van de gevallen afremmen of voorkomen. Juist daarom wil het Oogfonds (samen met anderen) zoveel mogelijk geld en middelen beschikbaar stellen om wetenschappelijk onderzoek te bevorderen. Er is al veel bekend over de meest voorkomende oogziekten als maculadegeneratie, glaucoom, staar, retina pigmentosa. Toch blijven er nog veel vragen onbeantwoord over het ontstaan van oogaandoeningen. Wetenschappelijk onderzoek kan leiden tot meer inzicht in het ontstaan van oogaandoeningen en tot nieuwe en verbeterde behandelmethoden. Het Oogfonds blijft belangrijk onderzoek financieren met behulp van geworven gelden. Samen met de oogheelkundige afdelingen van de Nederlandse ziekenhuizen proberen we slechtziendheid en blindheid goed op te sporen en mogelijkheden te faciliteren om deze zo goed mogelijk te behandelen. Irmy Vos: Toen ik in korte tijd zeer slechtziend werd, draaide mijn leven honderdtachtig graden om. Ik vind het erg belangrijk om mijn steentje bij te dragen aan wetenschappelijk onderzoek. Het zal mij misschien niet meer helpen, maar volgende generaties wel. Uitzicht Uitzicht is het samenwerkingsverband van meerdere fondsen die subsidies verstrekken voor wetenschappelijk onderzoek op het terrein van slechtziendheid en blindheid. Dit samenwerkingsverband voorkomt dat subsidieaanvragers bij meerdere fondsen tegelijk aanvragen moeten indienen. Bovendien wordt de kwaliteit van de onderzoeken waaraan subsidie wordt toegekend, extra getoetst. Oogfonds Jaarverslag

10 Het Oogfonds heeft in 2015 via Uitzicht onderzoek gefinancierd op het vlak van de meest voorkomende oogziekten, zoals glaucoom en maculadegeneratie en diabetische retinopathie. Een overzicht van de onderzoeken die het Oogfonds in 2015 heeft gefinancierd staat in het volgende hoofdstuk. Voorlichting en preventie Het Oogfonds wil de kennis over oogaandoeningen en het herkennen van de symptomen bij het algemene publiek vergroten, zodat vroegtijdig behandelen onnodige slechtziendheid en blindheid kan beperken of vermijden. Het Oogfonds geeft door middel van campagnes informatie en voorlichting over de signalen van de meest voorkomende oogaandoeningen en over een leefstijl die slechtziendheid en blindheid kan voorkomen. Ook onze website, die in 2015 is vernieuwd, bevat veel voorlichting. Voorlichting is een belangrijk instrument in preventie. Wanneer mensen weten welk risico zij lopen bij bepaalde klachten en wat er aan gedaan kan worden, kan vermijdbare blindheid verder worden teruggedrongen. Maatschappelijke toegankelijkheid Het Oogfonds wil dat er bij het inrichten van de samenleving meer rekening wordt gehouden met de belangen van mensen met een visuele beperking. Beleidsmakers en ontwikkelaars moeten op de hoogte zijn van de belemmeringen die slechtzienden en blinden ervaren bij het gebruiken van producten en diensten. Dit geldt voor veel maatschappelijke voorzieningen, zoals het openbaar vervoer en openbare ruimten. Daarnaast is onbelemmerde toegang tot informatie cruciaal voor actieve en volwaardige deelname aan de maatschappij. Het Oogfonds ondersteunt organisaties en activiteiten die gericht zijn op het verbeteren van de toegankelijkheid van de samenleving. Jessyca de Wit: Ik wil op een volwaardige manier kunnen meedraaien in de maatschappij. Mijn denkniveau is prima. Alleen mijn ogen niet. 4. RESULTATEN Het Oogfonds heeft voor de beleidsperiode vier strategische thema s benoemd. Hieronder staan die thema s beknopt samengevat. Daarna vindt u per thema een kort overzicht van de belangrijkste resulaten van Het voorkomen en verminderen van blindheid en slechtziendheid Om blindheid en slechtziendheid te verminderen en te voorkomen is kennis nodig. Kennis zorgt voor vooruitgang. Daarom zet het Oogfonds in op wetenschappelijk onderzoek en op voorlichting en preventie. 10 Oogfonds Jaarverslag 2015

11 Wat wil het Oogfonds doen? Het Oogfonds wil werken met een onderzoeksagenda. Bij het opstellen van de agenda laten we ons adviseren door wetenschappers, patiënten en onze donateurs. Het Oogfonds vertaalt door wetenschappelijk onderzoek opgedane kennis naar patiënten en publiek. Het Oogfonds vraagt door middel van campagnes Oog voor bescherming aandacht voor het belang om de ogen te beschermen tegen risicofactoren. Het Oogfonds wil zorgen voor kwalitatief goede voorlichting over ogen en oogaandoeningen, zodat mensen goed geïnformeerd zijn waardoor zij weten wanneer actie nodig is en waardoor zij keuzes kunnen maken. Het Oogfonds verbindt initiatieven om meer impactvol wetenschappelijk onderzoek te kunnen financieren en goede voorlichting te kunnen geven. Enkele resultaten in 2015 In 2015 hebben wij het project Hoog op de agenda gefinancierd dat de Oogvereniging samen met de MaculaVereniging invult door de de reeds bestaande thema s die vanuit patiëntenperspectief zijn geformuleerd verder uit te werken. Hierdoor kunnen gerichte onderzoeksvragen worden gesteld aan wetenschappers. Samen met de meeste (vermogens-)fondsen die in Nederland op oogheelkundig gebied actief zijn, participeren we in Uitzicht. Daarbinnen werken we nauw samen met het MaculaFonds en het Glaucoomfonds. In gezamenlijkheid selecteerden we impactvolle wetenschappelijke onderzoeken: drie maculadegeneratie-onderzoeken en één glaucoomonderzoek. Ook verzorgden we de informatie over deze onderzoeken naar de donateurs van de drie fondsen. In het tijdschrift Oogcontact en de mailings aan de donateurs besteedt het Oogfonds aandacht aan de onderzoeken die het fonds financiert. Daarnaast heeft het Oogfonds eind 2015 een nieuwe website gelanceerd waarop de informatie over wetenschappelijk onderzoek en de voorlichting over oogaandoeningen aanzienlijk is uitgebreid. In 2015 kende de website unieke bezoekers. Dit is een stijging van 35 procent ten opzichte van Het Oogfonds is hoofdfinancier van de Ooglijn. Deze informatielijn krijgt steeds meer vragen over medische onderwerpen. In 2015 is de Ooglijn ongeveer keer geraadpleegd. In campagnes vroegen we aandacht voor bescherming van de ogen tegen de zon en bij de zonsverduistering. Daarnaast werd onze oogtest keer gedaan. Samen met alle organisaties die actief zijn in onze wereld stonden we op de ZieZo-beurs. Daarnaast hebben we samen met de patiëntenverenigingen, optometristen en de afdeling Oogheelkunde van het Radboud UMC een Oogstraat gehad op de 50+ beurs. In gezamenlijkheid hebben we mensen geïnformeerd en getest. 2. Het vergroten van de maatschappelijke toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden De samenleving is visueel ingesteld. Dat maakt het voor mensen met een visuele beperking vaak moeilijk(er) om te participeren in de maatschappij. Het Oogfonds zet zich in om de maatschappelijke toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden te vergroten. Dit doet het Oogfonds door innovaties te stimuleren, door projecten van derden te financieren en door bewustwordingsprojecten op te zetten en te ondersteunen. Wat wil het Oogfonds doen? Samen met mensen met een visuele beperking kiest het Oogfonds thema s voor de ontwikkeling van producten en diensten die de maatschappelijke toegankelijkheid voor deze groep vergroot. Ook spant het Oogfonds zich in om mensen met een visuele beperking in contact te brengen met (nieuwe) producten en diensten. Oogfonds Jaarverslag

12 Het Oogfonds financiert projecten die de maatschappelijke toegankelijkheid van mensen met een visuele beperking vergroot. Met innovatieve en spraakmakende campagnes en communicatiemiddelen wil het Oogfonds voor het algemeen publiek en voor de zogenoemde beslissers voelbaar maken wat leven met een visuele beperking inhoudt om op die manier begrip te kweken voor de positie van blinden en slechtzienden in Nederland. Het Oogfonds verbindt waar mogelijk initiatieven en zoekt samenwerking met partners. Enkele resultaten in 2015 In 2015 vond de ZieZo-beurs plaats. Op deze beurs kunnen mensen met een visuele beperking kennismaken met (de nieuwste) hulpmiddelen, opleidingen, werk en vrijetijdsbestedingen. Het Oogfonds introduceerde een inhoudelijk programma. Het programma was samengesteld met mensen met een visuele beperking. Het programma werd goed bezocht en scoorde een ruime 8 onder de deelnemers. Het Oogfonds financiert meerdere projecten die de maatschappelijke toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking vergroten, zoals Running Blind dat inmiddels acht sportgroepen verspreid over Nederland heeft. Een ander voorbeeld is de workshop Van Gogh op gevoel van het Van Gogh Museum: hiervoor was zoveel belangstelling dat het aantal workshops is verdubbeld voor 2015, 2016 en In oktober 2015 ging Expeditie Ribbelroute van start in het MuZIEum in Nijmegen. Mensen kunnen onder begeleiding van een gids met een visuele beperking en met een Virtual Reality bril letterlijk een kijkje nemen in de wereld van slechtziende mensen. In 2015 hebben ruim 300 bezoekers Expeditie Ribbelroute beleefd en zijn acht mensen opgeleid tot gids. In totaal zullen er 25 mensen met een visuele beperking worden opgeleid. 3. Bundeling van krachten om doelen te bereiken Om impact en doelen te realiseren is het bundelen van krachten in het oogheelkundig veld essentieel. Wij geloven dat één plus één drie is. Ook is groei van het fonds noodzakelijk om de doelen te kunnen blijven realiseren. Wat wil het Oogfonds doen? Het Oogfonds zoekt bewust de samenwerking met partners. Het gaat om samenwerking die verder gaat dan afstemming. We richten ons op samenwerking met partners binnen het oogheelkundig veld en samenwerking met bedrijven en particulieren. Het fondsenwervende programma van het Oogfonds dat van oudsher vooral gericht is op donateurs en deelnemers van de VriendenLoterij groeit verder uit tot een programma met verschillende peilers. Het Oogfonds streeft wat betreft inkomsten naar een gemiddelde groei van tien procent per jaar. Een aantal fondsenwervende activiteiten zal het Oogfonds geoormerkt inzetten, bijvoorbeeld voor wetenschappelijk onderzoek. Enkele resultaten in 2015 Het Oogfonds werkt samen met het MaculaFonds en het Glaucoomfonds. In 2015 is de samenwerking met en tussen de patiëntenverenigingen sterk verstevigd. In 2015 zijn nieuwe stappen gezet in de samenwerking met het bedrijfsleven. De twee grootste optiekketens van Nederland hebben bijgedragen aan onze campagnes Oog voor bescherming. Er is een plan van aanpak gemaakt voor het betrekken van het bedrijfsleven bij onze doelen. 12 Oogfonds Jaarverslag 2015

13 De samenwerking met het bedrijfsleven is een nieuwe peiler van ons fondsenwervende programma. Evenals het in actie laten komen van particulieren voor speciale programma s. Met dit laatste is een start gemaakt eind Verder is de samenwerking met de VriendenLoterij in 2015 geëvalueerd. Deze evaluatie leidde tot een voorzetting van de samenwerking voor in ieder geval vijf jaar. In 2014 is de inkomstengroei wel gerealiseerd. In 2015 niet. Dit is bij het vaststellen van de begroting 2015 reeds geaccepteerd. De begroting van 2015 is nagenoeg gerealiseerd. Eind 2015 zijn voorbereidingen getroffen voor geoormerkt fondsenwerven. Dit programma zal in 2016 worden uitgevoerd. 4. Het verder professionaliseren van de organisatie Het Oogfonds zet zich door middel van particulier verworven gelden in voor mensen met een visuele beperking, oogpatiënten en het Nederlands publiek. Het Oogfonds gaat zorgvuldig om met de aan haar toevertrouwde middelen en legt verantwoording af over keuzes, aanpak en resultaten naar alle betrokkenen. Verdere professionalisering van de organisatie is van groot belang om de ambities waar te kunnen maken. Uitgangspunt hierbij is dat mensen en middelen zo efficiënt en effectief mogelijk worden ingezet. Wat wil het Oogfonds doen? Het invoeren van een nieuwe bestuursmodel met een raad van toezicht en het inschakelen van andere expertise om nieuwe activiteiten effectief en efficiënt uit te voeren. De nieuwe activiteiten worden naast de reeds bestaande activiteiten uitgevoerd. Dit om flexibel in te kunnen spelen op ontwikkelingen en daarnaast voldoende tijd, kennis en aandacht te blijven besteden aan onze exploitatie. Het Oogfonds blijft gecommitteerd aan alle geldende richtlijnen voor goede doelenorganisaties. Voor projecten werkt het Oogfonds met projectplannen met daarin de te bereiken resultaten, een risico-analyse op projectniveau, de planning en de bijbehorende begroting. Voor projecten waarvoor het Oogfonds geoormerkt werft, worden projectresultaten ook specifiek verantwoord naar de betrokkenen. Enkele resultaten in 2015 In 2015 is het raad van toezichtmodel ingevoerd met instemming van de leden van de deelnemersraden. In juni is een nieuwe functie geïntroduceerd: de relatiemanager. Deze medewerker richt zich op de samenwerking met het bedrijfsleven en op eigen acties van particulieren. Het Oogfonds heeft de ANBI- status en kreeg in 2015 verlenging van het CBF keur. Het CBF bevestigt dat het Oogfonds de interne zaken goed op orde heeft. Er zijn verschillende projectplannen geschreven, zoals het plan voor het rondreizende oog en voor de vernieuwde website. Komende jaren zal het oog langs de Nederlandse ziekenhuizen reizen om de voorlichting van afdelingen Oogheelkunde en patiëntenverenigingen aan patiënten te ondersteunen. Oogfonds Jaarverslag

14 5. RISICOBEHEERSING Het Oogfonds heeft bij het opstellen van haar strategische koers de grootste risico s geïdentificeerd. Daarna is gekeken naar de kans dat een risico zich voordoet en de ingeschatte impact daarvan. Bij de hoogst scorende risico s zijn beheersmaatregelen beschreven en waar nodig direct genomen. Zo zijn nieuwe fondsenwervende technieken ingezet, is een procuratieregeling doorgevoerd en zijn de gemaakte afspraken tussen de raad van toezicht en directie vastgelegd. Risico s en de beheersing daarvan zijn regelmatig onderwerp van gesprek tijdens de vergaderingen van de raad van toezicht en op kantoor. Bij projecten worden projectplannen opgesteld waarin risico s worden benoemd. 1. Strategische keuzes Een gezondheidsfonds maakt continu keuzes. Een verkeerde strategische keuze kan leiden tot minder betrokkenheid van de achterban, zoals de donateurs, mensen met een visuele beperking, patiënten en onderzoekers. Beheersmaatregelen Het Oogfonds betrekt bij het opstellen van haar plannen belanghebbenden en ook bij het selecteren van grote projecten. Het Oogfonds roept waar nodig externe deskundigheid in. Het Oogfonds monitort en toetst de gevolgen van de gemaakte keuzes en stelt bij waar dat wenselijk of noodzakelijk is. Het Oogfonds zoekt de samenwerking met partners in het veld en tracht keuzes op elkaar af te stemmen. 2. Bekostiging Het risico dat het Oogfonds onvoldoende financiële middelen kan aantrekken om haar doelen te blijven realiseren, zou betekenen dat we minder kunnen uitgeven aan wetenschappelijk onderzoek, voorlichting en preventie en maatschappelijke projecten. Daarnaast draagt onvoldoende spreiding van inkomstenbronnen bij aan het bekostigingsrisico. Beheersmaatregelen Het Oogfonds brengt differentie aan in haar fondsenwervingstechnieken. Het Oogfonds informeert zich over nieuwe ontwikkelingen. Het Oogfonds voert pilots uit om fondsenwervende activiteiten en methoden te testen. Het Oogfonds analyseert continu de kosten en baten. Het Oogfonds voert nieuwe activiteiten naast de bestaande activiteiten uit. Dit om goed in te kunnen spelen op ontwikkelingen en daarnaast voldoende tijd, kennis en aandacht te kunnen blijven besteden aan de exploitatie. 3. Omvang van de organisatie Het Oogfonds is een kleine organisatie. Omdat we zoveel mogelijk van onze inkomsten willen besteden aan onze doelen, opereren we lean en mean : we halen alleen de kerncompetenties in huis. De omvang van de organisatie maakt kwetsbaar. We hebben niet alle kennis in huis en uitval van een collega kan druk veroorzaken op andere medewerkers. Beheersmaatregelen Het Oogfonds heeft de kernkwaliteiten in huis en huurt andere deskundigheden in. Het Oogonds werkt met vervangingsafspraken en een procuratieregeling. 14 Oogfonds Jaarverslag 2015

15 Het Oogfonds legt cruciale procesbeschrijvingen vast, actualiseert deze en breidt ze waar nodig uit. Het Oogfonds heeft een goede verzuimverzekering, zodat bij uitval op korte termijn externe expertise of een vervanger kan worden ingeschakeld. Het Oogfonds begeeft zich in een netwerk van specialisten, heeft veel banden met andere gezondheidsfondsen en is lid van de brancheorganisatie Goede Doelen Nederland (voorheen: VFI). 4. Vermogensbeheer Donateurs vertrouwen hun geld toe aan het Oogfonds en verwachten uiteraard dat het Oogfonds hiermee zorgvuldig omgaat. Om de spreiding van mogelijke risico s op het gebied van vermogensbeheer zo groot mogelijk te houden, hanteert het Oogfonds een aantal beheersmaatregelen. Beheersmaatregelen Het Oogfonds houdt voor schulden op korte en middellange termijn saldi aan op de bankrekening en op de spaarrekening. Het Oogfonds heeft een deel van het vermogen in beheer gegeven bij een professioneel vermogensbeheerder. Het beleid is gericht op een zo maximaal mogelijk rendement bij aanvaardbare risico s. Daarom is gekozen voor een conservatief beleggingsbeleid. Slechts een beperkt deel (dertig procent) wordt belegd in zakelijke waarden. Hiervoor wordt een bandbreedte gehanteerd tussen de tien en vijftig procent. Het Oogfonds wordt periodiek geïnformeerd over ontwikkelingen door de vermogensbeheerder en direct wanneer zich specifieke zaken voordoen. Op basis van evaluaties wordt het beleid waar nodig aangescherpt. Het Oogfonds heeft een duurzame beleggingsportefeuille. Er wordt alleen belegd in bedrijven die hun verantwoordelijkheid nemen op het gebied van economische, sociale en omgevingsduurzaamheid. De tabaksindustrie is volledig uitgesloten. 5. Reputatie van een samenwerkingspartner Het Oogfonds zoekt bewust de samenwerking, omdat wij van mening zijn dat op deze wijze sneller en doelmatiger grotere stappen te maken zijn om de doelen te realiseren. Als een samenwerkingspartner in opspraak raakt, kan dat negatieve gevolgen hebben voor het Oogfonds. Omdat wij subsidies verstrekken aan andere stichtingen en organisaties, zijn wij sterk afhankelijk van hun resultaten. Beheersmaatregelen Het Oogfonds subsidieert niet alleen projecten, maar voert deze steeds vaker zelf uit (in samenwerking met partners). Het Oogfonds selecteert de te subsidiëren projecten zorgvuldig. Het Oogfonds kent subsidie toe onder voorwaarden en monitort de projecten actief. Bij grote projecten vinden tussentijdse evaluaties plaats. Het Oogfonds legt bij een samenwerkingsproject afspraken vast, waaronder afspraken over de communicatie. Het Oogfonds werkt met een gedragscode Samenwerking met bedrijven. Het Oogfonds volgt het nieuws en zorgt indien nodig voor een reactie. Het Oogfonds heeft de directeur en de communicatiemedewerkers getraind in woordvoering. Oogfonds Jaarverslag

16 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING 1. WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Nederland heeft vooraanstaande wetenschappers op het gebied van oogproblemen. Zij werken hard aan het vinden van oorzaken en oplossingen voor oogaandoeningen en aan verbeterde behandelmethoden. Het Oogfonds investeerde in 2015 meer dan ooit in wetenschappelijk onderzoek. Dat is hard nodig. Het aantal mensen met een visuele beperking neemt sterk toe. In 2015 toegekende wetenschappelijke onderzoeksubsidies Vaatgroei aanpakken Prof. dr. R.O. Schlingemann Academisch Medisch Centrum (AMC), Amsterdam Onbehandelbare blindheid en slechtziendheid in Nederland wordt veroorzaakt door drie veelvoorkomende oogaandoeningen: maculadegeneratie bij ouderen, diabetische retinopathie én prematuren retinopathie bij zeer vroeggeboren baby s. Onderzoekers van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam hebben nu ontdekt wat deze aandoeningen gemeen hebben. Vaatgroei. Deze ontdekking is een enorme doorbraak, want op basis hiervan kan men verder onderzoeken hoe het groeien van de bloedvaten precies in zijn werk gaat. Het Oogfonds financiert dit vervolgonderzoek omdat vaatgroei een kenmerk is van een groot aantal oogaandoeningen. Marchien Dallinga, één van de onderzoekers Om wildgroei van bloedvaten tegen te gaan richten we ons op zogenaamde tipcellen. Dit zijn gespecialiseerde cellen die een rol spelen als er een nieuw bloedvat wordt gemaakt. Wij denken dat als we deze cel kunnen stoppen, de rest van het groeiende bloedvat stuurloos achterblijft en niet verder zal groeien. Via dit onderzoek krijgen we meer kennis over het ontstaan van wildgroei in het oog. Daarmee wordt het mogelijk gerichte therapieën te ontwikkelen die blindheid kunnen voorkomen. 16 Oogfonds Jaarverslag 2015

17 Zoeken naar aanknopingspunten voor behandeling diabetische retinopathie Dr. W.A. Dik Erasmus MC Diabetische retinopathie is een ernstige complicatie van diabetes waar (nog) geen goede therapeutische of preventieve behandeling voor is. De komende jaren zullen steeds meer mensen diabetes krijgen. Diabetische retinopathie is zeer invaliderend voor de patiënt en het brengt ook hoge kosten voor de gezondheidszorg met zich mee. Het voorkomen van deze diabetescomplicatie is ons daarom heel veel waard. Het serumeiwit Lp(a) lijkt nu het ontstaan of verloop van diabetische retinopathie te beïnvloeden, maar hoe is onbekend. Het Oogfonds financiert onderzoek naar de rol en het effect van het serumeiwit Lp(a). Meettechniek hersendruk verfijnen Prof. dr. N. Jansonius Universitair Medisch Centrum, Groningen Glaucoom is één van de vier veelvoorkomende oorzaken van blindheid en slechtziendheid. Het is al langer bekend dat een verhoogde oogdruk een rol speelt bij glaucoom. Maar uit onderzoek van prof. dr. Jansonius, hoogleraar oogheelkunde van het Universitair Medisch Centrum Groningen, blijkt nu dat juist het verschil tussen oogdruk en hersendruk bepalend is. Het verschil tussen de oogdruk en de hersendruk bepaalt de kracht die op de oogzenuw wordt uitgeoefend. Precies die kracht zou de oorzaak kunnen zijn van de schade aan de oogzenuw die we glaucoom noemen. Om beter te begrijpen hoe en waarom glaucoom ontstaat en om sneller tot de juiste diagnose te kunnen komen, is het meten van de hersendruk belangrijk. De ruggenprik is een zuivere, maar zeer onaangename manier van meten van de hersendruk en voor patiënten niet zonder risico. Daarom wil professor Jansonius een meettechniek, die in gehoorkunde wordt gebruikt, verfijnen en geschikt maken. Prof. dr. Jansonius, UMC Groningen Huidige glaucoombehandelingen verlagen de oogdruk, maar hebben bijwerkingen en risico s. Daarnaast weten we niet goed wat bij wie werkt, waardoor de zoektocht soms lang is. Het meten van de hersendruk is een eerste stap naar een passende behandeling voor mensen met glaucoom. Ons onderzoek heeft als doel een nauwkeurige, patiëntvriendelijke en veilig uitvoerbare meetmethode te ontwikkelen. Oogfonds Jaarverslag

18 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING Voorspellingsmodel voor leeftijdsgebonden maculadegeneratie Mw. Prof. C.C.W. Klaver Erasmus MC Leeftijdsgebonden maculadegeneratie is een ziekte van het oog waarbij er schade ontstaat aan de gele vlek, ook wel de macula genoemd. Hierdoor gaat de gezichtsscherpte achteruit wat problemen geeft met onder andere lezen en het herkennen van gezichten. Deze schade is tot op dit moment onomkeerbaar. Tijdens het voorstadium (vroege leeftijdsgebonden maculadegeneratie) kunnen er op het netvlies al wel afwijkingen gezien worden door de oogarts, maar meestal geven deze (nog) geen klachten. Er zijn nieuwe therapieën in ontwikkeling die in een vroeg stadium ingrijpen om het onomkeerbare eindstadium te voorkomen. Het is dan belangrijk te weten wie er behandeld moet worden om verdere progressie te stoppen. Hiervoor worden progressiemodellen gebruikt. Het Oogfonds financiert een studie die inzicht moet geven in de waarde van de bestaande commerciële modellen ten opzichte van een door het Erasmus MC ontwikkeld voorspellingsmodel dat is gebaseerd op drie bevolkingsonderzoeken. Onderzoek naar de effectiviteit van twee manieren van hoornvliestransplantatie Prof. dr. R.M.M.A. Nuijts Maastrichts UMC+ Op dit moment is een hoornvliestransplantatie de enige behandeling voor mensen met Fuchs hoornvliesdystrofie (FECD), een hoornvliesaandoening die kan leiden tot verminderd zicht en zelfs blindheid als het onbehandeld blijft. Het Oogfonds financiert het vergelijkend onderzoek van vernieuwende hoornvliestransplantatietechnieken dat inzicht moet geven welke behandeling voor patiënten het beste is. De standaardbehandeling bij patiënten met een ziekte van het hoornvliesendotheel is een transplantatie van het achterste deel van het hoornvlies ofwel DSAEK. Bij DMEK, de nieuwste techniek op het gebied van hoornvliestransplantatie, wordt enkel het membraan getransplanteerd (het dunst mogelijke transplantaat). Het onderzoek zal de belangrijke vraag beantwoorden of DMEK resulteert in een sneller en beter visueel herstel in vergelijking met DSAEK, de nu door de meeste hoornvlieschirurgen in Nederland toegepaste behandeling. Ontwikkelen van een nieuwe therapie voor erfelijke netvliesdegeneratie Dhr. A. Garanto Radboud UMC 18 Oogfonds Jaarverslag 2015

19 Door erfelijke netvliesdegeneratie wordt de gezichtsscherpte minder en neemt het vermogen in het donker te zien af. Het bemoeilijkt het dagelijkse leven van patiënten dus enorm. Netvliesdegeneratie ontstaat doordat een specifiek gen (het IRD gen) foute informatie bevat. In dit onderzoek wordt gekeken of deze foute informatie uit het IRD gen gehaald kan worden, waarna de juiste informatie wordt teruggezet. Als deze techniek werkt dan kan de progressie van netvliesdegeneratie gestopt worden en mogelijk ook de visuele functie verbeterd worden. Identificatie van kinderen met retinale dystrofie voor toekomstige genspecifieke behandelingen Mw. dr. L.I. Van den Born Rotterdams Oogheelkundig Instituut Blindheid bij kinderen wordt vooral veroorzaakt door erfelijke ziektes als retinitis pigmentosa en jeugd maculadegeneratie. Een behandeling bestaat nog niet. Dankzij de inzet van onderzoekers wordt steeds duidelijker hoe veranderingen in genen tot oogziektes kunnen leiden. En hoe beïnvloeding van deze genen oogziektes kan afremmen. Recent zijn studies gedaan naar twee specifieke genetische afwijkingen. Gentherapie en een aangepaste vorm van vitamine A bleken het zicht daadwerkelijk te verbeteren. Om goed in beeld te krijgen wie nog meer voor soortgelijke therapie in aanmerking komen, is het essentieel om van álle kinderen in Nederland met een erfelijke netvliesaandoening de oogheelkundige gegevens te verzamelen in één database. Het Rotterdams Oogheelkundig Instituut en het Erasmus Medisch Centrum analyseren de gegevens en brengen het ziekteverloop gedetailleerd in kaart. Oogarts Ingeborgh van den Born, Het Rotterdams Oogheelkundig Instituut & Het Oogziekenhuis Rotterdam: Het is erg belangrijk dat we de oogheelkundige gegevens verzamelen van álle kinderen en jongeren die een erfelijke netvliesaandoening hebben. Zij hebben de meest vitale cellen in hun netvlies, dus hebben het meeste baat bij een eventuele behandeling. Onze database legt een essentiële basis voor wetenschappelijke onderzoeken. Ik ben heel hoopvol dat dit binnen tien jaar zal leiden tot nieuwe behandelingen voor een aantal van deze aandoeningen. Zodat we bijvoorbeeld het zicht kunnen stabiliseren. Dat we dan echt iets voor deze patiënten kunnen doen, zou fantastisch zijn. Oogfonds Jaarverslag

20 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING Op welk mircornas valt ons oog? Mw. dr. M.A. Meester-Smoor Erasmus MC Voor veel oogheelkundige aandoeningen zijn afgelopen jaren uitgebreide genetische studies verricht. Deze hebben veel opgeleverd. Door de functies en de manier van reguleren van genen te onderzoeken, kunnen onderzoekers achterhalen welke procesessen een rol spelen bij het ontstaan van oogheelkundige ziektebeelden. Op dit moment is de functie van deze genen en hun regulatie grotendeels onduidelijk. Het beschikbaar komen van deze informatie is cruciaal om tot therapeutische mogelijkheden te komen of om therapeutische mogelijkheden te ontwikkelen. Een sleutelrol bij het reguleren van genen wordt vervuld door micro RNAs (mirnas). Het beïnvloeden of bijsturen van één mirna kan invloed hebben op vele processen die betrokken zijn bij het ziekteproces en dienen als therapie. Grote databases met informatie over mirnas zijn pas recent beschikbaar gekomen. Deze informatie maakt het mogelijk om gegevens van genetische studies te gebruiken om meer inzicht te krijgen in mirnas die een rol spelen in aandoeningen. Genetische studies gebruiken varianten in het DNA waarbij onderzocht wordt welke van deze varianten gerelateerd zijn aan een ziekte. Veel varianten in DNA zijn niet functioneel en zijn het gevolg van evolutiemechanismen. Ligt een DNA variant in een stuk DNA waar een functie aan verbonden is, kan deze verandering wel functioneel zijn. De centrale vraag in dit onderzoek is om te onderzoeken welke van deze varianten functionele varianten zijn die aan mirna mechanismen gerelateerd zijn. Hoog op de agenda Oogvereniging in samenwerking met MaculaVereniging Patiënten zijn in Nederland steeds vaker betrokken bij het bepalen van de onderwerpen voor wetenschappelijk onderzoek. Door patiënten in hun rol als ervaringsdeskundige actief een stem te geven, kan onderzoek beter aansluiten bij hun wensen en behoeften. Daarnaast is de verwachting dat op deze manier het draagvlak voor onderzoek in de maatschappij toeneemt. Van mensen met een visuele beperking was nog niet structureel in kaart gebracht welk onderzoek zij belangrijk vinden. Daarin heeft het uitgevoerde onderzoek Zicht op Onderzoek, waaraan ruim 1250 mensen deelnamen, verandering gebracht. Het heeft een prioritering opgeleverd van de onderzoeksthema s en de onderzoeksonderwerpen vanuit patiëntenperspectief. Deze onderzoeksagenda is voor de gezamenlijke verenigingen van en voor mensen met een oogaandoening een belangrijk instrument. Met het project Hoog op de agenda worden de reeds bestaande thema s verder uitgewerkt om tot gerichte onderzoeksvragen te komen. 20 Oogfonds Jaarverslag 2015

21 Afgerond wetenschappelijk onderzoek in 2015 Onderzoek naar patiënten met te Maastricht UMC Prof. dr. H.C. Schouten hoge oogdruk of glaucoom Behandeling van bloedingen Oogziekenhuis Rotterdam Prof. J.C. van Meurs onder de macula Zijn voorspellingtesten voor Erasmus MC Prof. dr. C.C.W. Klaver leeftijdsgebonden macula degeneratie betrouwbaar? Rp5000db 2.0: database voor Radboud UMC Prof. dr. B.J. Klevering genstudies ten behoeve van de ziekte van Stargardt Erfelijke oogzenuwaandoening bij Radboud UMC Prof. dr. F.P.M. Cremers meervoudig gehandicapte kinderen: identificatie van nieuwe genetische afwijkingen Uitgelicht project, afgerond in 2015: Rp5000db 2.0: database voor genstudies ten behoeve van de ziekte van Stargardt In deze databases worden oogheelkundige en genetische gegevens van mensen met een erfelijke netvliesaandoening anoniem geregistreerd om te gebruiken bij wetenschappelijk onderzoek. Er zijn naar schatting vijfduizend mensen met Retinale Dystrofie in Nederland, vandaar de naam. Dit project heeft tot doel om gegevens te verzamelen van mensen met de ziekte van Stargardt, omdat hiervoor enkele gentherapie-trials zich in een vergevorderd stadium bevinden. Daarnaast zijn ook gegevens over andere aandoeningen geregistreerd, waarbij men zich heeft geconcentreerd op aandoeningen waarvoor (gentherapie)- trials in voorbereiding zijn. Resultaten in de periode : Er is een aantal verbeteringen doorgevoerd in de database zelf. Het aantal mensen wat geregistreerd is in de database, is gestegen van 855 naar Het aantal geregistreerde personen met de Ziekte van Stargardt in de database is gestegen van 210 naar 553. Een groot aantal hiervan is meerdere malen onderzocht om het natuurlijke verloop van de ziekte in kaart te brengen. Naast de gegevens over de Ziekte van Stargardt zijn er ook gegevens verzameld over patiënten met andere oogaandoeningen waarvoor (gen)therapiein voorbereiding is. Deze database levert een bijdrage aan onderzoek van verschillende promovendi. Oogfonds Jaarverslag

22 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING 2. VOORLICHTING EN PREVENTIE Schade aan ogen is meestal onherstelbaar. Daarom geven we via persberichten, beurzen, nieuwsbrieven, brochures en onze website voorlichting over het voorkomen en tijdig herkennen van verschillende oogaandoeningen. CAMPAGNES Zomercampagne Uit eigen onderzoek is gebleken dat tachtig procent van de Nederlanders wel eens vergeet om een zonnebril mee te nemen als ze naar een zonnig terras gaan. Eén op de zes mannen draagt nooit een zonnebril. Dat is niet zo onschuldig als het lijkt. Zonder goede bescherming kan Uv-straling permanente schade aan de ogen veroorzaken. Reden voor het Oogfonds om de campagne Vergeet je zonnebril niet te starten. Blootstelling aan overmatige Uv-straling verhoogt het risico op staar (cataract) en recent onderzoek noemt ook leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD). Met een online zomerquiz maakten we mensen bewust van de gevaren die de zon brengt voor je ogen. In samenwerking met Hans Anders werd onze boodschap onder de aandacht gebracht bij vier miljoen huishoudens. Tientallen tijdschriften en kranten besteedden aandacht aan onze zomercampagne, waaronder Max magazine, NCRV-gids, Telegraaf en Margriet. Drie tips voor het kiezen van de juiste zonnebril: De zonnebril geeft 100% UV-bescherming (aangeduid als UV 400 of 100% UV filter). Het montuur is groot genoeg en sluit goed aan op het gezicht om te voorkomen dat het Uv-licht de ogen via de boven-, onder- of zijkant kan bereiken. Lichtabsorptie van minimaal 75% wordt aangeraden. Om hiervan verzekerd te zijn, kan je in de zomer het beste kiezen voor een zonnebril met de Europese CE markering 3. Eclipsbrillen In maart vond in Nederland een gedeeltelijke zonsverduis-tering plaats. Hier onbeschermd naar kijken is zeer gevaarlijk voor de ogen. Daarom heeft het Oogfonds voorafgaand gratis eclipsbrillen verspreid. Deze werden door Pearle Opticiens kosteloos beschikbaar gesteld. Via social media en persberichten hebben we zoveel mogelijk mensen geïnformeerd over het belang van het gebruik van een eclipsbril om onherstelbare schade aan het netvlies te voorkomen. 22 Oogfonds Jaarverslag 2015

23 Bright Sight Day De tweede donderdag van oktober is uitgeroepen tot internationale World Sight Day. Deze dag werd door het Oogfonds omgedoopt in Bright Sight Day. Hiermee willen we in de komende jaren onze missie dat niemand onnodig blind of slechtziend mag worden, kracht bijzetten. We riepen mensen op die dag op om kleurrijke selfies op social media te plaatsen. Een tiental bekende Nederlanders zoals Hadewych Minis en Marly van der Velden jaagden deze campagne aan. Wintersportcampagne Bescherm je ogen op de piste! Met die boodschap informeerden we wintersportend Nederland over de sterke Uv-straling in de besneeuwde bergen. Met een wintersportquiz op Lindanieuws.nl vestigden we aandacht op het belang van goede oogbescherming tijdens de wintersport. Op een zonnige dag in de besneeuwde bergen is de Uv-straling tien keer hoger dan in Nederland. Een overdosis Uv-straling verhoogt het risico op een oogziekte als maculadegeneratie. Weinig vakantiegangers zijn zich hiervan bewust: van de miljoen Nederlanders die dit jaar op wintersport gaan, weet slechts zeven procent dat Uv-straling schadelijk is voor de ogen. in januari was het Oogfonds een weekend lang aanwezig in Snowworld Zoetermeer. Bij 150 bezoekers werd een enquête afgenomen waarin werd gekeken hoe goed hun kennis over Uv-straling en ogen was. Uiteraard werd daarbij ook voorlichting gegeven over de gevaren van Uv-straling in de besneeuwde bergen. Vuurwerkbrillencampagne Iedere jaarwisseling raken gemiddeld tweehonderd mensen ernstig gewond aan hun ogen. Het Oogfonds adviseert daarom iedereen die vuurwerk afsteekt of er naar kijkt, om een vuurwerkbril te dragen. Om dit advies extra kracht bij te zetten is het Oogfonds eind 2015 een vuurwerkbrillencampagne gestart: doneer 2 en krijg een vuurwerkbril cadeau! Veel bekende Nederlanders, besteedden op social media aandacht aan onze campagne door een selfie te posten met een vuurwerkbril, waaronder Liza Sips, Marly van der Velden, Carolien Spoor, Quinty Trustfull en Nicolette van Dam en Lieke van Lexmond. Oogfonds Jaarverslag

24 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING Nicolette van Dam op Instagram: Tussen de shows door: Voorkom oogletsel door vuurwerkschade! Check voor deze vuurwerkbril. Vuurwerkmanifest Op 19 december 2015 was het Oogfonds één van achttien organisaties die het online manifest voor een verbod op consumentenvuurwerk lanceerden. Inmiddels hebben 680 organisaties en meer dan particulieren zich bij het manifest aangesloten. Alle ondertekenende organisaties en particulieren pleiten voor een verbod op consumentenvuurwerk én voor het alternatief van professioneel georganiseerde vuurwerkshows. Het in stand houden van de huidige wijze van de viering van Oud en Nieuw staat niet in verhouding tot de ernstige en vaak blijvende letsels, de materiële en immateriële schade, de veiligheids -en handhavingsproblemen en de maatschappelijke overlast die vuurwerk tot gevolg heeft. Ook dit jaar hebben weer veel te veel mensen letsel opgelopen en mens, dier en milieu in extreme mate last gehad van het vuurwerk. Organisaties en particulieren kunnen zich nog steeds online via www. vuurwerkmanifest.nl voor een verbod uitspreken. VOORLICHTING Website In 2015 werd de website van het Oogfonds keer bezocht. Een mooie stijging ten opzichte van de bezoekers in In december ging de nieuwe website van het Oogfonds online. Deze biedt een schat aan informatie over oogziektes, oogklachten en de anatomie van het oog. En over de projecten en wetenschappelijke onderzoeken die het Oogfonds mogelijk maakt. In het nieuwe jaar zal de informatie op de website verder worden uitgebreid. 24 Oogfonds Jaarverslag 2015

25 Folders Het Oogfonds biedt gratis folders aan over diverse oogziektes en oogklachten. Deze folders zijn digitaal en per post verkrijgbaar. Werden er in 2014 nog duizend folders aangevraagd, in 2015 waren het er al meer dan drieduizend. In 2016 zal de folderlijn worden vernieuwd en uitgebreid met nieuwe onderwerpen. Online oogtest Een oogziekte moet zo snel mogelijk behandeld worden, maar wordt vaak pas in een laat stadium herkend. Daarom heeft het Oogfonds in samenwerking met oogartsen van het Oogziekenhuis Rotterdam en het RadboudUMC de online oogtest ontwikkeld. In 2015 werd de online oogtest meer dan keer gedaan. Oogtestkalender Niet iedereen maakt gebruik van een computer, daarom heeft het Oogfonds naast de online oogtest ook een bureaukalender met oogtesten ontwikkeld. In 2015 werd deze Oogtestkalender meer dan drieduizend keer aangevraagd. Oogfonds Jaarverslag

26 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING BEURZEN Oogstraat op de 50PlusBeurs De 50PlusBeurs is s werelds grootste evenement voor actieve vijftigplussers. De beurs vond plaats van 15 tot en met 19 september in de Jaarbeurs in Utrecht. Het Oogfonds organiseerde voor het eerst de Oogstraat, samen met verschillende organisaties uit het veld: Hoornvlies Patiëntenvereniging (HPV) MaculaVereniging MuZIEum Nederlandse Christelijke Blinden en Slechtzienden Bond (NCB) Oogvereniging Vereniging Oog in Oog De Oogstraat had als doel de bezoeker voor te lichten over oogaandoeningen, oogziektes, blindheid en slechtziendheid. Daarnaast hebben we zoveel mogelijk mensen bekend proberen te maken met de deelnemende organisaties. Bij de Oogstraat zijn ook professionals betrokken die de verschillende metingen uitvoeren. In de Oogstraat: hebben ruim 200 mensen de online Oogtest gedaan hebben ruim 600 mensen een oogdrukmeting laten doen zijn 94 personen doorverwezen naar een arts vanwege een afwijkende oogdruk lieten 300 mensen een OCT-scan doen om de gezondheid van hun netvlies te controleren gaf dit bij 92 mensen aanleiding tot een doorverwijzing zijn minimaal dagelijks mensen gepasseerd zijn naar schatting mensen per dag te woord gestaan Om zoveel mogelijk mensen te woord te kunnen staan waren er gemiddeld vijftien medewerkers en vrijwilligers per dag in de stand aanwezig. Ook in 2016 zullen de oogorganisaties gezamenlijk met een Oogstraat op de 50PlusBeus aanwezig zijn. Op de ZieZo-beurs met een inhoudelijk programma De ZieZo-beurs 2015 was de eerste editie waarbij het Oogfonds geen organisatorische rol meer vervulde en geen informatiebalie bemande. Om toch een stukje herkenbaarheid te creëren voor de bezoeker had het Oogfonds een stand op de plaats waar voorheen de informatiebalie stond. Op de beurs presenteerde het Oogfonds een relievo (3D print) van de Zonnebloemen van Vincent van Gogh om het publiek te informeren over het project Van Gogh op gevoel. De relievo trok veel bekijks. Ook nieuw dit jaar was een inhoudelijk programma, waarmee het Oogfonds specialistische kennis rondom leven met een visuele beperking toegankelijk maakte voor een breed publiek. Samen met patiëntenverenigingen heeft het Oogfonds onderzocht waar bezoekers van de ZieZo-beurs het meest behoefte aan hebben. Resultaat was een programma dat diverse aspecten van slechtziendheid en blindheid belicht, zoals toegankelijkheid en mentale en fysieke fitheid. Alle Oogfonds-lezingen waren gratis toegankelijk. 26 Oogfonds Jaarverslag 2015

27 Oogfonds-programma ZieZo-beurs 2015 Runningtherapie Door dr. Bram Bakker, Psychiater bij Vitaalpunt, publicist en hardloper. Gemiddeld rapportcijfer deelnemers: 8.6 Aantal deelnemers: 22 Hier kom je voor, bedankt Psychosociale aspecten bij blindheid en slechtziendheid Door Eline Vreijsen MSc, GZ-psycholoog en promovendus VUmc. Gemiddeld rapportcijfer deelnemers: 8.1 Aantal deelnemers: 34 Eline weer uitnodigen Van (visuele) beperking naar meerwaarde op de werkvloer Door Roos Hoelen, themacoördinator Werk bij de Oogvereniging. Gemiddeld rapportcijfer deelnemers: 8 Aantal deelnemers: 40 Sluit heel goed aan bij vragen die leven bij luisteraars Slaapproblemen bij mensen met een visuele beperking Door drs. Karin van Rijn, GZ- psycholoog in het Medisch Centrum Haaglanden. Gemiddeld rapportcijfer deelnemers: 7.9 Aantal deelnemers: 45 Heel interessant Over taal, tast en de ruimte Door prof. dr. Albert Postma, hoogleraar Klinische Neuropsychologie aan de Universiteit van Utrecht. Gemiddeld rapportcijfer deelnemers: 8 Aantal deelnemers: 32 Mooie belichting verschillende onderzoeken Oogfonds Jaarverslag

28 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING DOOR HET OOGFONDS GEFINANCIERDE (EXTERNE) PROJECTEN Ooglijn Oogvereniging Het Oogfonds is de grootste financier van de Ooglijn. Deze informatielijn is voor iedereen die (zelf of in zijn of haar omgeving) te maken heeft met een visuele beperking of oogaandoening. De medewerkers van de Ooglijn geven advies en wijzen de weg in de wereld van oogartsen, optometristen, hulpmiddelen en meer. Geconfronteerd worden met een oogziekte heeft een grote impact. Je kunt daarom bij de Ooglijn ook terecht voor een persoonlijk gesprek. Resultaten 2015: Bezetting van vier parttime medewerkers Meer dan 4000 keer geraadpleegd voor informatie en persoonlijk advies over leven met een oogaandoening Vragen bestrijken zowel het medische als het sociaal-maatschappelijke domein met in 2015 een duidelijke toename van het aantal (sociaal-)medische vragen Arnold de Vooght: Openbaar vervoer is voor mij erg belangrijk. Toen de website van de OV-chipkaart niet toegankelijk was, heb ik dat gemeld bij de Ooglijn. Zij hebben actie ondernomen en het probleem opgelost. Slechtziendendag Oogvereniging en MaculaVereniging De Slechtziendendag, waarvan het Oogfonds partner is, is een evenement over zien en minder goed zien met inspirerende sprekers, een informatiemarkt en praktische workshops. In 2015 heeft het Oogfonds een subsidie toegekend voor de Slechtziendendag 2016 met het thema Ziende(r)ogen innovatief! De snelle technologische ontwikkelingen leiden tot innovaties die nieuwe mogelijkheden bieden voor blinden en slechtzienden. Tijdens deze dag komen verschillende onderwerpen aan bod, georganiseerd rondom de clusters: werk en aan het werk blijven, huishouden, hobby en vrije tijd. Op deze dag, die plaatsvindt in januari, worden rond de vierhonderd bezoekers verwacht. 28 Oogfonds Jaarverslag 2015

29 Retinoblastoompatiëntendag VU Medisch Centrum Tijdens de Retinoblastoompatiëntendag in het VU Amsterdam op 7 november 2015 kregen 125 ouders/volwassenen en 85 kinderen informatie over de ziekte en de behandelmogelijkheden. Tevens was er gelegenheid voor de ouders en patiënten om ervaringen met elkaar te delen. 10e Nationale Hoornvliesdag Hoornvlies Patiëntenvereniging Op 14 maart 2015 vond de 10e Nationale Hoornvliesdag plaats, met als hoofdpartner het Oogfonds. Het thema van de dag was Samen Vooruitzien en kende twee pijlers: 1) Voorlichting aan hoornvliespatiënten over de ontwikkelingen in het oogmedische domein 2) Bewustwording bij patiënten over het oppakken van de eigen regie bij de oogzorg Ruim 200 deelnemers waren op deze dag aanwezig met in de ochtend diverse lezingen en in de middag kon worden deelgenomen aan interactieve workshops. De dag werd afgesloten door een deskundigenpanel waarin artsen en verpleegkundigen deelnamen, allen bekend met de omgang met en de behandeling van een hoornvliesaandoening. Kwartiermaker Oogzorg Oogvereniging De Oogvereniging heeft de ambitie om zich op het gebied van de oogzorg te ontwikkelen tot een brede, zelfbewuste en krachtige vereniging van oogpatiënten. De Oogvereniging heeft in 2015 een kwartiermaker oogzorg aangesteld om het belang van de oogpatiënten op de kaart te zetten bij oogartsen, ziekenhuizen, farmaceuten en onderzoekers. Er wordt een netwerk opgebouwd van oogspecialisten die bereid zijn hun deskundigheid in te zetten voor oogpatiënten en tevens worden de banden met oogartsen en zorgverzekeraars versterkt. Concrete resultaten: Samen met de NPCF is de keuzewijzer cataract en een patiëntenversie van de behandelrichtlijn uveitis ontwikkeld De Oogvereniging neemt deel aan het medicatieplatform van de NPCF Er is meegewerkt aan de NHG-richtlijn visusklachten Er is een start gemaakt met het benoemen van knelpunten met betrekking tot oogmedicatie. Dit is onder andere gebeurd via een enquête. Oogfonds Jaarverslag

30 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING 3. TOEGANKELIJKHEID Van Gogh op gevoel Van Gogh Museum Om volwaardige deelname van slechtzienden en blinden in de samenleving mogelijk te maken, subsidieert het Oogfonds projecten die gericht zijn op toegankelijkheid. Bij voorbeeld op het gebied van openbaar vervoer, gebouwen, lectuur, websites, onderwijs, arbeid, sport, recreatie en cultuur. Op 5 maart 2015 opende het Van Gogh Museum voor het eerst haar deuren voor een uniek interactief programma. Mensen met een visuele beperking kunnen voortaan samen met hun ziende familie en vrienden genieten van een rondleiding met een aanraaksessie. Een bijzondere ervaring die mogelijk is gemaakt met steun van de donateurs van het Oogfonds. Er is zoveel belangstelling voor de workshops dat het Oogfonds het aantal workshops in 2015 heeft uitgebreid naar zeven. Speciaal getrainde gidsen nemen de bezoekers mee door het museum, waar het verhaal van Van Gogh wordt toegelicht aan de hand van zijn schilderijen. In een speciaal ingericht atelier vindt vervolgens een aanraaksessie plaats. Centraal hierbij staan Relievo s, hoogwaardige 3D-reproducties van Van Gogh s schilderijen. Ook aan reliëfkaarten en een maquette van de slaapkamer kan uitgebreid gevoeld worden. Ook de overige zintuigen worden niet vergeten. Zo wordt de neus geprikkeld met de geur van lavendel uit Zuid-Frankrijk en kunnen deelnemers luisteren naar briefcitaten van Van Gogh. In totaal hebben in 2015 een kleine honderd visueel beperkte bezoekers kunnen deelnemen aan Van Gogh op gevoel. Vooral de onderlinge uitwisseling van ideeën blijkt waardevol voor de deelnemers. Omdat de belangstelling nog steeds groot is, heeft het Oogfonds voor 2016 en 2017 het aantal gesubsidieerde workshop uitgebreid van vier naar acht per jaar. Adri Hopman: Soms moet je als slechtziende leren om van schilderijen te genieten. Dit fantastische programma biedt mij veel meer diepte en inzicht in het leven van Vincent van Gogh. De relievo s maken het mogelijk om letterlijk zijn befaamde pasteuze toets te ervaren 30 Oogfonds Jaarverslag 2015

31 Oogfonds heeft zich ten doel gesteld Nederlandse musea te stimuleren hun collectie toegankelijk te maken voor mensen met een visuele beperking. In 2016 lanceert het fonds daarom de RAAK-stimuleringsprijs. Dit doet het Oogfonds in samenwerking met het Van Abbemuseum en Stichting Dedicon. Running Blind verovert Nederland Stichting Running Blind Het Oogfonds vindt het belangrijk dat mensen met een visuele beperking de kans krijgen om in beweging te komen. Daarom steunen wij Running Blind. Deze stichting werd in 2007 opgericht door een aantal sporters met een visuele beperking, hun buddy s en het Oogziekenhuis Rotterdam. Inmiddels zijn er Running Blind-groepen in meerdere plaatsen in Nederland. Mensen die blind of slechtziend zijn, kunnen in een isolement raken of last krijgen van depressieve gevoelens. Via Running Blind komen ze in contact met anderen, hebben ze afleiding en minstens zo belangrijk: ze werken aan hun uithoudingsvermogen en krijgen daardoor meer energie. Twee keer per week komen blinde en slechtziende lopers onder begeleiding van een professionele atletiektrainer en enthousiaste buddy s in beweging. Er is tijdens de trainingen volop aandacht voor de juiste houding en techniek. Ceel van Rhee Buddy zijn is voor mij: met een héél klein beetje moeite een ander een heel gróót plezier doen. Je bent het paar ogen voor je medeloper. Maar het is voor mij ook gewoon gezellig samen sporten. Resultaten 2015: In 2015 is een trainersmodule ontwikkeld en KNAU gecertificeerd. Deze module is door ruim twintig reguliere trainers gevolgd. Afdelingen: er zijn in 2015 drie afdelingen bijgekomen en tevens is een afdeling Nordic Walking opgezet in Rotterdam met één trainer en tien nordic walkers/wandelaars en een navenant aantal buddy s. In totaal zijn er nu acht afdelingen in Nederland. In 2015 waren er in totaal ongeveer 170 lopers (inclusief buddy s) en zeven trainers actief bij Running Blind Overige activiteiten: Op de website is een matchingsysteem ontwikkeld voor blinden die niet naar een loopgroep afdeling kunnen komen, maar wel individueel een rondje maken samen met een buddy die zich op de Running Blind site aanbiedt. 32 lopers (16 koppels) hebben deelgenomen aan een marathon De derde landelijke Running Blind dag is georganiseerd en vond plaats in Amsterdam Oogfonds Jaarverslag

32 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING Expeditie Ribbelroute MuZIEum Nijmegen Het belevingsmuseum MuZIEum in Nijmegen ontwikkelde, met als hoofdpartner het Oogfonds, Expeditie Ribbelroute. Deelnemers aan deze expeditie krijgen een rondleiding van een slechtziende gids door het stadscentrum van Nijmegen en zetten daarbij een Virtual Reality bril op. Ze worden begeleid door mensen met een visuele beperking. Zo nemen ze letterlijk een kijkje in de wereld van slechtziende mensen. Deze ervaring zorgt voor kennis en bewustwording bij het Nederlandse publiek. Daarnaast creëert de expeditie arbeidsplaatsen voor mensen met een visuele beperking. Expeditie Ribbelroute vindt tevens op locatie plaats. In 2015 is dit een aantal keren voorgekomen en voor 2016 staat er ook weer een aantal gepland. Verwachting is dat binnen drie jaar vijfentwintig nieuwe gidsen nodig zijn voor de Expeditie Ribbelroute. Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Jetta Kleinsma was aanwezig bij de opening op 15 oktober 2015 en ervaarde het aan den lijve: Wat is dat indrukwekkend zeg. Nu heb ik nog meer respect voor mensen die slechtziend zijn. Je denkt wel drie keer na voordat je weer zomaar iets midden op de stoep zet. Kleinsma gaf tijdens de tour de controle uit handen en gaf zich over aan haar slechtziende gids. Dat maakte het extra bijzonder. Ik ben blij dat de Expeditie arbeidsplaatsen creëert voor mensen met een visuele beperking. Iedereen verdient tenslotte een plaats op de arbeidsmarkt. 32 Oogfonds Jaarverslag 2015

33 Resultaten 2015: Acht blinde/slechtziende medewerkers opgeleid tot gids Drie slechtziende medewerkers zijn omgeschoold tot gids Van oktober tot en met december zijn 324 bezoekers geregistreerd voor de expeditie De expeditie heeft vijf keer op locatie plaatsgevonden waarvan vier keer op een middelbare school en één keer bij het Radboudziekenhuis UMC Eveline Wooninck, slechtziend en gids bij het muzieum: Omdat ik erg ambitieus ben, vind ik het soms moeilijk om alle kanten van mijn visuele beperking te accepteren. Bij het muzieum wordt ik gewaardeerd om wie ik ben en kan ik juist van mijn beperking mijn talent maken. Door mijn persoonlijke ervaringen te delen, kan ik begrip kweken bij bezoekers. Dat is waar ik het voor doe! Informatief radiomagazine Radio 509 Radio 509 is een digitaal radiostation door en voor mensen met een visuele beperking. Door nieuwe apparatuur en software kunnen jongeren tegenwoordig vanuit huis de programma s maken door in te loggen en via een thuis-microfoon live mee te presenteren. Het radiostation kan daardoor 24 uur per dag, zeven dagen per week via internet uitzenden. Er zijn zo n luisteraars per week en het aantal luisteraars groeit. Doel van dit project is dat Radio 509 een informatief radiomagazine kan opstarten, zodat de doelgroep op een toegankelijke wijze op de hoogte gesteld kan worden van actuele en relevante onderwerpen met betrekking tot wetenschappelijk oogonderzoek. Vincent Bijlo: De radio doet tv, die je beelden laat maken in je hoofd. En bij radio Op de radio is iedereen blind! Oogfonds Jaarverslag

34 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING Blind varen op je gevoel Sailwise Met de juiste aanpassingen is het voor iedereen mogelijk om te (leren) watersporten. De groep gasten met een visuele beperking is nog relatief ondervertegenwoordigd in de groep gasten die SailWise jaarlijks ontvangt. SailWise wil graag meer mensen met een visuele handicap kennis laten maken met de watersport en de meerwaarde en mogelijkheden die dat voor deze doelgroep biedt. Daarvoor heeft zij in 2015 door steun van het Oogfonds kennismakingsdagen kunnen organiseren voor mensen met een visuele beperking. Resultaten 2015: Drie kennismakingsdagen Veertig deelnemers Reacties van de deelnemers: Fantastisch dat ik op de Beatrix (catamaran) zelfstandig kan zeilen met een audio-kompas Ik vond het zo leuk, dat ik binnen een maand na Blind varen op je gevoel twee keer op het eiland Robin Crusoe heb deelgenomen aan activiteiten. Beeldhouwweekend Stichting KUBES Tijdens een beeldhouwweekend van Kubes kunnen cursisten kennis maken met het werken in steen en hun creativiteit ontwikkelen op het gebied van beeldhouwen. In Veenhuizen maakten in 2015 zestien deelnemers op gevoel hun creaties; mede dankzij de steun van het Oogfonds. 34 Oogfonds Jaarverslag 2015

35 Circustheatervoorstelling Sterke Staaltjes Wintercircus Martin Hanson De circustheatervoorstelling Sterke Staaltjes! van wintercircus Martin Hanson werd toegankelijk gemaakt voor mensen met een visuele beperking. Zeven keer is er een gezamenlijke en gelijkwaardige voorstelling voor blinden en slechtzienden, samen met hun ziende familie en vrienden georganiseerd met in totaal 700 bezoekers, waarvan rond de 250 slechtzienden. Vooraf konden de bezoekers voelen aan maquettes, kostuums en rekwisieten. Tijdens de voorstelling ontvingen ze via een draadloze koptelefoon een beeldend en enthousiast live verslag. Na afloop was er een meet & feel met de artiesten en dieren uit de show. Reactie van een bezoeker: Veel dingen kunnen niet meer voor onze dochter. Door het bezoeken van de voorstelling kon zij extra bewust genieten en dat deed ze! Bijna de hele voorstelling heeft ze hard gegiebeld! Leuk dat bijna alle spelers aan het eind nog langs kwamen. Tja, alles was eigenlijk mooi; de kostuums, het decor, het spel (goed gespeeld) en de muziek. We komen graag volgend jaar weer! TANDEMTOCHTEN Wielervereniging Ons Verzet Schaik Wielervereniging Ons Verzet Schaik organiseert enkele tochten per jaar voor blinden en slechtzienden. In 2015 waren er 90 deelnemers. Tandemtocht Lions Club Voor de 38e keer werd de tandemtocht voor blinden en slechtzienden georganiseerd. Dit jaar reden er 116 deelnemers mee. Enkele reactie van de deelnemers Ik heb volop genoten. Wat heerlijk om te fietsen in een prachtige omgeving. Wat ben ik blij dat ik deze dag mee mag maken. Oogfonds Jaarverslag

36 BESTEDINGEN AAN DE DOELSTELLING AFGERONDE MEERJARIGE PROJECTEN IN 2015 Leerwerkplek voor mensen met een visuele beperking MuZIEUm De doelstelling van het project in 2013 was om een werkprogramma (met verschillende functies) op te stellen voor blinden en slechtzienden, waarbij hun visuele beperking juist van toegevoegde waarde is. Eind 2015 is er een passend werkprogramma opgesteld met verschillende functies; uiteenlopend van gids in de donkerbeleving, gids in de nieuw- ontwikkelde buitenbeleving, gastvrouw/ heer, educator of extra taakuitbreiding door aanvullende arrangementen waarin de medewerker met een visuele beperking steeds een rol heeft. Daarnaast zijn er per functie trainingen ontwikkeld. Eind 2015 zijn er 38 blinde en slechtziende medewerkers werkzaam bij het MuZIEum. Tevens zijn er 23 blinden en slechtzienden doorgestroomd naar een baan, studie of andere invulling buiten het MuZIEum. Blindenschool Dschang Kameroen In 1975 richtte Paul Tezanou (zelf blind vanaf zijn geboorte) de Dschang Blind School op in Kameroen om woonruimte en scholing te kunnen geven aan blinde, slechtziende en albino kinderen van 5 tot 25 jaar. Resultaten 2015: In totaal zijn 36 kinderen toegelaten en geïntegreerd op reguliere scholen, als volgt verdeeld: zeven studenten aan de universiteit dertien op de middelbare school twaalf op de basisschool vier op de kleuterschool. Drie kinderen zijn na de zomer doorgestroomd naar het middelbaar onderwijs. Vijf tieners zijn geslaagd voor hun middelbaar examen. Dit was het laatste jaar dat er een subsidie is gegeven aan de Dschang School in Kameroen aangezien het Oogfonds in haar strategische koers heeft besloten geen buitenlandse projecten meer te financieren. Dit onder andere omdat het Oogfonds niet is ingericht om dergelijke projecten optimaal te kunnen monitoren. 36 Oogfonds Jaarverslag 2015

37 FONDSENWERVING Kosten fondsenwerving en CBF Het percentage kosten eigen fondsenwerving ten opzichte van de totale bate uit eigen fondsenwerving was in %. Dat is ruim onder het CBF gestelde maximum van gemiddeld 25% over drie jaar. Over de afgelopen drie jaar was het bij het Oogfonds 15%. Wat doen wij om fondsen te werven? We hebben in 2015 op zowel vertrouwde manieren, als op voor ons nieuwe manieren fondsen geworven. Donateursbrieven Met donateursbrieven informeren we onze achterban over de meest recente projecten. Daarbij vragen we om een bijdrage. In 2015 heeft het Oogfonds net als in de afgelopen jaren op zeven momenten donateursbrieven gestuurd. Drie keer per jaar zit daar onze nieuwsbrief Oogcontact bij. Dat wil niet zeggen, dat onze relaties zeven brieven hebben gekregen. Gemiddeld krijgt een donateur drie keer per jaar een brief. Voor wie dat anders wil, maakt het Oogfonds dat zo gemakkelijk mogelijk met een uitgebreid Post-op-maat systeem ( Via deze pagina op onze website, per en telefonisch kunnen donateurs aangeven hoe en hoe vaak wij hen mogen benaderen. Machtigingen In totaal, inclusief de lopende machtigingen van voorgaande jaren, haalden we op uit het donateursprogramma, verdeeld over de verschillende fondsen (Oogfonds, Oogfonds-MDO, Maculafonds, Glaucoomfonds en de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Het Oogziekenhuis Rotterdam). Die inkomsten werden opgebracht door unieke donateurs. Daarmee kregen we nieuwe donateurs met een losse gift of een machtiging. De doorlopende machtigingen zijn een belangrijke bron van inkomsten, omdat ze verzekeren dat we projecten kunnen uitvoeren op bijvoorbeeld het gebied van wetenschappelijk onderzoek. In 2014 hadden we een terugval van het aantal doorlopende machtigingen ten opzichte van het jaar ervoor: van naar Gelukkig liet 2015 weer een verbetering zien naar machtigingen. Naar verwachting zal deze verbetering zich in 2016 doorzetten. De meeste relaties met een machtiging hebben een machtiging per jaar, gevolgd door respectievelijk een machtiging per maand, half jaar en kwartaal. Het gemiddelde bedrag van een machtiging laat een kleine stijging zien. De meest voorkomende uitvalredenen zijn: geen interesse meer, overlijden, ouderdom, financiële redenen en opzeggingen zonder reden. Die machtigingen kunnen, overigens net als giften, desgewenst speciaal voor een bepaald project of onderwerp (bijvoorbeeld wetenschappelijk onderzoek naar een bepaalde oogaandoening) worden afgegeven. Samenwerkingspartners In april is samen met het MaculaFonds g d en in oktober samen met het Glaucoomfonds. De giften voor samenwerkingspartners die bij het Oogfonds binnenkomen, gaan na aftrek van administratieve kosten rechtstreeks naar de betreffende partner. Het grote voordeel van deze samenwerking is dat er gezamenlijk meer wordt opgehaald dan wanneer er individueel zou worden g d en dat de kosten lager zijn. Dankzij de opbrengsten van deze gezamenlijke mailings kon worden bijgedragen aan wetenschappelijk onderzoek naar maculadegeneratie en glaucoom. Oogfonds Jaarverslag

38 Overigens heeft het Oogfonds als service ook de jaarlijkse eigen mailing van het Glaucoomfonds aan zijn eigen donateurs verzorgd. Verder hebben wij een klein aantal machtigingen lopen van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Het Oogziekenhuis Rotterdam (SWOO-Flieringa), waarvan de opbrengst ten goede komt aan wetenschappelijk onderzoek aldaar. Mailing en besteding Sinds 2008 staat in de donateurmailings een vermelding over de manier waarop wij omgaan met de inkomsten. In de mailing wordt vaak een voorbeeldproject genoemd maar in de praktijk subsidieert het Oogfonds het genoemde project én andere projecten. We hebben immers zeven keer per jaar een donateursmailing maar we hebben meer projecten die we financieren. Welke dat zijn, is te vinden vanaf pagina 16. Een donateur kan aangeven aan welk project zijn of haar donatie moet worden besteed (een geoormerkte gift). In onze jaarmailing in januari 2016 hebben we zoveel mogelijk teruggekoppeld wat er met de giften is gebeurd. Telemarketing Diverse keren per jaar benaderen we mensen telefonisch via telemarketingbureaus. We doen dat zodanig, dat we de kosten van deze telemarketing heel snel terugverdienen, zodat de inkomsten zo snel mogelijk ten goede komen aan het bestedingsdoel. In 2015 heeft dat in totaal ruim opgeleverd. Huis-aan-huis werving Eind 2015 hebben we voor het eerst gebruik gemaakt van de mogelijkheid om donateurs aan huis te werven. Doordat de naamsbekendheid van het Oogfonds nog niet groot is, is dit niet eenvoudig. De werkwijze was echter no cure no pay, daarom is deze wervingsmethode voor het Oogfonds aantrekkelijk zonder dat er te hoge kosten aan verbonden zijn. De eerste wervingsactie heeft ruim opgeleverd. Acties Steeds vaker ontvangt het Oogfonds donaties van mensen die geld hebben ingezameld, bijvoorbeeld tijdens een verjaardag, jubileum of actie. Hiervoor is een speciale donatiebox ontwikkeld. In ons blad Oogcontact besteden we aandacht aan acties. 38 Oogfonds Jaarverslag 2015

39 Honderdste verjaardag Haar honderdste verjaardag vierde Grietje Jantje Keuning-Bosma uit Sneek in het bijzijn van haar kinderen, vijf kleinkinderen, zes achterkleinkinderen en overige familieleden. In plaats van bloemen of cadeaus werd de genodigden gevraagd om een gift te doen aan het Oogfonds. Op deze manier zamelde de eeuwelinge een prachtbedrag in van 420! Mevrouw Keuning: Toen mijn vader problemen kreeg met zijn ogen is hij geopereerd door een uiterst deskundige oogspecialist. Tot op zeer late leeftijd kon hij daardoor met bril goed zien. Zelf heb ik tot twee jaar geleden oogdruppels moeten gebruiken, omdat glaucoom was vastgesteld. De druppels hebben ervoor gezorgd dat de ziekte tot staan is gebracht. Met deze gift willen wij onze dankbaarheid tonen voor het werk dat het Oogfonds doet. Nalatenschappen Nalatenschappen zijn voor het Oogfonds heel belangrijk. In 2015 is er aan nalatenschappen ruim ontvangen. We kregen 14 nieuwe periodieke schenkingsovereenkomsten met een jaarbedrag van Uit al lopende inkomsten uit schenkingsovereenkomsten ontvingen we Ongeveer de helft van het aantal nalatenschappen komt van bij het Oogfonds bekende donateurs. Informatie over nalaten aan het Oogfonds is te vinden in een brochure die aanwezig is bij alle notariskantoren en telefonisch of via onze website is aan te vragen. Giften organisaties en stichtingen Aan giften van organisaties en stichtingen is in 2015 het bedrag van ruim binnengekomen. Dit betreft maar voor een klein deel geoormerkte giften. Aan fondsenwerving eigen projecten is binnengekomen Deze giften zijn altijd voor een specifiek project geworven. Roadshow Met het project Roadshow wil het Oogfonds de kennis, de houding en het gedrag ten aanzien van oogaandoeningen en oogziektes van een groot publiek beïnvloeden. De kern van dit project is een reusachtig oog met een diameter van vijf meter. Deze dubbelwandige tent wordt zo vervaardigd dat ook de binnenkant van het oog zichtbaar wordt. Het Oog zal in 2016 op tournee gaan langs een aantal Nederlandse ziekenhuizen. Om dit project te kunnen realiseren hebben wij van twee vermogensfondsen een bijdrage mogen ontvangen: Dr. C.J. Vaillant fonds Stichting Blindenhulp Oogfonds Jaarverslag

40 VriendenLoterij Uit de opbrengst van de VriendenLoterij kreeg het Oogfonds de vaste jaarlijkse bijdrage van Daarnaast ontving het Oogfonds ruim uit de opbrengst van de verkoop van geoormerkte loten.bij deze loten geven mensen aan dat ze Vriend van het Oogfonds zijn. De helft van elk verkocht lot is voor het Oogfonds. Het Oogfonds is sinds 2009 begunstigde van de VriendenLoterij. Over de jaren tot en met 2015 hebben wij bijna 2,2 miljoen euro ontvangen. In 2015 heeft de VriendenLoterij de overeenkomst met het Oogfonds verlengd met vijf jaar. Het Oogfonds is erg blij met de samenwerking met de VriendenLoterij. Dankzij de loterij en de deelnemers kan het Oogfonds een belangrijke impuls geven aan voorlichting en wetenschappelijk onderzoek. Marieke van Schaik, Managing Director van de VriendenLoterij overhandigt een cheque aan Oogfonds-directeur Edith Mulder. VriendenFonds Esther Döll: Vroeger werkte ik met veel plezier in de zorg, maar omdat mijn zicht sterk achteruit ging, is dat sinds enkele jaren niet meer mogelijk. Gelukkig kon ik bij het Oogfonds aan de slag op de donateursadministratie. Omdat ik het fijn vind om ook iets voor anderen te doen, stimuleerde mijn man George me om daarnaast een massageopleiding te gaan doen. Dat kwam echter helemaal stil te liggen toen hij begin vorig jaar ongeneeslijk ziek bleek te zijn. In augustus is hij overleden. Ik bleef wel als vrijwilliger bij het Oogfonds. Omdat ik door een zware periode ging, hebben mijn collega s van het Oogfonds zonder dat ik het wist een aanvraag voor me gedaan bij het VriendenFonds. Ik was zo verrast en ontroerd toen ik de cheque ontving, waarmee ik mijn massageopleiding weer op kon pakken. Ik ben er echt heel blij mee. Bezig zijn met massages betekent dat ik mijn gedachten even kan zetten op andere dingen. Het geeft me weer energie. En ik weet zeker dat George heel trots op me zou zijn. 40 Oogfonds Jaarverslag 2015

41 Samenwerking bedrijfsleven Door samen te werken met bedrijven creëert het Oogfonds een win-winsituatie. De bedrijven geven invulling aan het Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) beleid door samen te werken met het Oogfonds. Door samen te werken met bedrijven kan het Oogfonds significant waarde creëren om oogaandoeningen te voorkomen en te bestrijden en maatschappelijke participatie van blinden en slechtzienden te realiseren. Om deze strategie verder uit te werken en te implementeren is er halverwege het jaar een relatiemanager aangesteld. De relatiemanager is verantwoordelijk voor het opstellen en uitwerken van de strategieën en proposities voor het vinden en binden van nieuwe zakelijke partners. Deze strategie zal de komende jaren verder worden uitgebouwd. Wij zijn trots op onze samenwerking met de volgende bedrijven: Zonsverduistering kijken? Niet zonder bescherming! In samenwerking met Pearle Opticiens Op vrijdag 20 maart vond in Nederland voor het eerst in ruim vijftien jaar een gedeeltelijke zonsverduistering plaats. Via het Oogfonds konden eclipsbrillen worden besteld. Deze eclipsbrillen waren beschikbaar gesteld door Pearle Opticiens. Binnen een paar dagen waren alle brillen in de Pearle winkels en bij het Oogfonds op. Tips voor een zonnebril op de deurmat bij vier miljoen huishoudens Mogelijk gemaakt door Hans Anders Ook dit jaar voerde het Oogfonds een zomercampagne om iedereen er op te attenderen een zonnebril te dragen om beschadigingen aan je ogen te voorkomen. Via een zomerquiz wilden we onze doelgroep op een makkelijke en leuke manier over de gevaren van de zon informeren. Daarbij kon je een zonnebril van Hans Anders winnen. Er zijn twee clip-it brillen weggeven. De zomerquiz werd door Hans Anders ondersteund op social media en daarnaast werd via de huis aan huis campagne van Hans Anders een artikel over het Oogfonds verspreid. Deze viel bij vier miljoen huishouden op de deurmat. Bijna 1700 mensen deden mee aan de zomerquiz. Op de deurmat bij vier miljoen huishoudens! Oogfonds Jaarverslag

42 Onderzoek en voorlichting Mogelijk gemaakt door Tibelly Door het Oogfonds te steunen, investeert Tibelly in veiligheid en duurzaamheid. Uv-straling verhoogt het risico op een oogziekte. Het Oogfonds voert campagne om mensen bewust te maken van de gevaren van Uv-straling voor de ogen en het belang van een goede zonnebril. Tibelly maakt zonwerend screendoek voor onder andere scholen en werkomgevingen. Zij zijn als het ware de zonnebril van een gebouw. Daarmee zijn er dus veel raakvlakken tussen het werk van Tibelly en dat van het Oogfonds. Tibelly steunt het Oogfonds met een vaste financiële bijdrage per kwartaal om wetenschappelijk onderzoek naar oogziektes en voorlichting mogelijk te maken. Het reusachtige oog Mede mogelijk gemaakt door Bayer B.V. Stel je eens voor, een reusachtig oog, dat een week lang in een ziekenhuis bij jouw in de buurt staat. Je wandelt door het oog en ontdekt hoe het oog er van binnen uit ziet. Waar zit de oogzenuw en waar zit het netvlies? Ook worden verschillende aandoeningen in het oog aanschouwelijk gemaakt. Het reusachtige oog heeft een diameter van vijf meter. In deze dubbelwandige tent kan worden gelopen en kunnen mensen het oog ontdekken. Met dit project beïnvloeden wij de kennis, de houding en het gedrag van een groot publiek ten aanzien van oogaandoeningen. Mede dankzij een financiële bijdrage van Bayer B.V kunnen we dit project in 2016 uitvoeren. Kom in beweging voor het Oogfonds met Fundrunner! Gesponsord door IT Innovators Met IT Innovators en Fundrunner zijn in 2015 achter de schermen de eerste stappen gezet om eenvoudig mee te kunnen helpen om slechtziendheid en blindheid een halt toe te roepen door in beweging te komen met de Fundrunner-app. Iedereen met een smartphone kan mee gaan doen, bijvoorbeeld door een eind te joggen, de (geleide)hond uit te laten of een rondje te fietsen. IT Innovators steunt de doelen van het Oogfonds door de kilometers om zetten in donaties voor het Oogfonds. In 2015 zijn de afspraken gemaakt: begin 2016 gaat het project van start. 42 Oogfonds Jaarverslag 2015

43 Huisnotaris Van Grafhorst notarissen De wijziging van de statuten was voor het Oogfonds de aanleiding op zoek te gaan naar een notaris in de buurt. Het Oogfonds vond in Van Grafhorst Notarissen haar huisnotaris. Van Grafhorst Notarissen kiest voor het gebruik van duidelijke taal: het streven is leesbare akten te maken waardoor de inhoud van de akte toegankelijk is. Juist die keuze voor toegankelijkheid verbindt Van Grafhorst notarissen met het Oogfonds. Onze huisnotaris houdt kantoor op een steenworp afstand van het kantoor van het Oogfonds. Het notariskantoor vindt het belangrijk betrokken zijn bij de eigen omgeving. Door kleine werkzaamheden voor het Oogfonds niet in rekening te brengen, geeft Van Grafhorst Notarissen hieraan een waardevolle invulling Veilig op wintersport Pools Verkeersbureau Met een wintersportquiz op Lindanieuws.nl vestigde het Oogfonds aandacht op het belang van goede oogbescherming tijdens de wintersport. Op een zonnige dag in de besneeuwde bergen is de Uv-straling tien keer hoger dan in Nederland. Een overdosis Uv-straling verhoogt het risico op een oogziektes. Weinig vakantiegangers zijn zich hiervan bewust: van de miljoen Nederlanders die dit jaar op wintersport gaan, weet slechts zeven procent dat UV-straling schadelijk is voor de ogen. Het Oogfonds waarschuwde wintersporters en gaf op haar website tips voor het kopen van een goede ski- of zonnebril. De hoofdprijs van de wintersportquiz, een skivakantie voor vier personen naar Karpacz, werd aangeboden door het Pools Informatiebureau voor Toerisme. Oogfonds Jaarverslag

44 BESTUUR EN GOVERNANCE Raad van toezicht leden Mevrouw mr. D.E.M. (Dina) Aleman MBA De heer ir. R.A. (Ronald) Korpershoek MSc Mevrouw drs. M.L.C. (Marlies) Raemaekers De heer G.J. (Jacques) Spiegels De heer drs. P.P.W. (Piet) Melenhorst (tot 8 december 2015) Statutenwijziging In het afgelopen jaar is de bestuursstructuur van het Oogfonds, met instemming van oud-deelnemersraden, omgevormd naar het raad van toezichtmodel. De akte van de nieuwe statuten is op 27 augustus 2015 gepasseerd. Reglement volgens de Statuten Met de nieuwe statuten gelden voor de leden van de raad van toezicht andere zittingstermijnen dan de zittingstermijnen die golden voor de bestuursleden. Deze verandering heeft gevolgen voor het rooster van aftreden. Waar mogelijk zijn de nieuwe zittingstermijnen (benoeming voor vier jaren met eenmalige herbenoeming) gehanteerd. Alleen voor de heer Korpershoek zijn de oude zittingstermijnen gehanteerd (drie keer drie jaar), omdat hij anders gelijk met de heer Melenhorst de raad van toezicht zou verlaten. Dit achtte de raad van toezicht niet wenselijk in verband met de continuïteit binnen de raad van toezicht. In de nieuwe situatie geldt dat een lid van de raad van toezicht wordt benoemd voor een periode van vier jaren. Aftredende leden zijn eenmaal herbenoembaar. In uitzonderlijke situaties is de raad van toezicht bij unaniem besluit bevoegd de termijn nog eenmaal te verlengen. Rooster van aftreden raad van toezicht leden 2016 Marlies Raemaekers: lid per Ronald Korpershoek: lid per Dina Aleman: lid (voorzitter) per Jacques Spiegels: lid per Nevenfuncties leden raad van toezicht D.E.M. Aleman Lid Raad van Toezicht Circus Elleboog te Amsterdam P.P.W. Melenhorst Lid selectiecommissie Lezersraad Stichting Aangepast Lezen Nevenfunctie directeur E.H. Mulder Lid patiënten-adviesraad Roche Nederland Bezoldiging raad van toezicht en directie De directeur wordt beloond volgens de richtlijnen VFI. Hierover wordt verslag gedaan in de jaarrekening. De leden van de raad van toezicht van het Oogfonds ontvangen geen bezoldiging, maar een onkostenvergoeding (in 2015 in totaal 5.280,-). Aan de leden van de raad van toezicht en de directeur zijn geen leningen, voorschotten of garanties verstrekt. 44 Oogfonds Jaarverslag 2015

45 Medewerkers Het bureau van het Oogfonds is gevestigd in Utrecht. Het Oogfonds heeft geen winstoogmerk, krijgt geen overheidssubsidie en is afhankelijk van giften van particulieren en bedrijven. Er is een beperkt aantal betaalde professionele mensen in dienst. Door de inzet van goed gekwalificeerde medewerkers kan de werving van middelen worden gecontinueerd en kunnen de middelen zo goed mogelijk worden besteed. Eind 2015 werkten er acht betaalde medewerkers op het bureau van het Oogfonds. Het aantal fte (voltijd banen) ligt lager: op 5,3. In 2015 was het ziekteverzuim hoog: 12,81%. Dit verzuim is toe te schrijven aan de langdurige afwezigheid van één medewerker. Het korte en middellange termijnverzuim ligt op 5,13%. ORGANOGRAM OOGFONDS Raad van Toezicht Directeur Secretariaat Financieel Fondsenwerving en Communicatie Relatiebeheer Projecten Fraudebestrijding Medewerkers die bij het Oogfonds in dienst treden, dienen een Verklaring Omtrent het Gedrag te kunnen overleggen. Om risico s op fraude zo klein mogelijk te houden werkt het Oogfonds met een procuratieregeling. De huidige regeling is in december 2014 vastgesteld en is in 2015 volledig doorgevoerd. Vrijwilligers Op het kantoor van het Oogfonds zijn regelmatig vrijwilligers actief. Mede door de grote inzet van vrijwilligers kan een relatief klein bureau veel extra activiteiten uitvoeren. Vrijwilligers ontvangen geen beloning. Het Oogfonds stelt ook een of meerdere werkervaringsplaatsen ter beschikking aan jongeren met een visuele beperking. In 2015 heeft een jongere twee stages bij ons ingevuld. Oogfonds Jaarverslag

46 VERANTWOORDINGSVERKLARING Bestuur en raad van toezicht Na een intensieve voorbereiding is het bestuursmodel van het Oogfonds eind augustus 2015 gewijzigd. Tot die datum kende het Oogfonds een bestuur, directie en deelnemersraden. Een overzicht van de leden van de deelnemersraden treft u aan in bijlage 1. In april is de leden van de deelnemersraden instemming gevraagd met de wijziging van de statuten. Er bleek binnen de drie deelnemersraden een volstrekte meerderheid van stemmen te zijn. In haar vergadering van 30 april 2015 heeft het bestuur besloten het raad van toezichtmodel in te voeren. Het bestuur van het Oogfonds bepaalde het beleid, beoordeelde jaarplannen, stelde de financiële richtlijnen vast en droeg de eindverantwoordelijkheid voor de dagelijkse leiding. De dagelijkse leiding viel onder de verantwoordelijkheid van de directie. In de nieuwe situatie is er een raad van toezicht en is de directeur formeel directeur-bestuurder. De raad van toezicht heeft tot taak integraal toezicht te houden op het beleid van de directeur en op de algemene gang van zaken binnen de stichting. Bij de vervulling van haar taak heeft de raad van toezicht oog voor de doelstellingen van de stichting, voor het belang van alle betrokkenen en voor het maatschappelijk belang. Verder geeft de raad van toezicht de directeur gevraagd en ongevraagd advies. De directeur-bestuurder bestuurt de organisatie. Zij bepaalt het beleid, stelt jaarplannen vast en draagt de eindverantwoordelijkheid voor de organisatie. De directeur is over het gevoerde beleid verantwoording schuldig aan de raad van toezicht. In de statuten is vastgelegd welke besluiten van de directeur goedkeuring van de raad van toezicht behoeven. De praktische invulling van het samenspel tussen raad van toezicht en directeur is vastgelegd in de verschillende reglementen: het reglement van de raad van toezicht, van de audit commissie en van de directie. Deze zijn te raadplegen op de website. De gewijzigde statuten zijn voorgelegd aan het CBF voordat deze zijn goedgekeurd door het bestuur en zijn toegestuurd aan de leden van de deelnemersraden. Besteding van middelen Het Oogfonds werkt voortdurend aan een optimale besteding van middelen zodat de gestelde doelen op een zo effectief en doelmatig mogelijke manier gerealiseerd worden. De bestedingsgebieden van het Oogfonds zijn: Wetenschappelijk onderzoek naar oogaandoeningen en naar behandelmethoden; Voorlichting en preventie: het Oogfonds stelt zich ten doel aan een breed publiek voorlichting te geven over oogaandoeningen waardoor vaker vroegtijdig met behandeling kan worden gestart en wil daarnaast hindernissen, die mensen met een visuele beperking ervaren, zichtbaar maken door het geven van informatie; Toegankelijkheid: het Oogfonds ondersteunt projecten en organisaties die ertoe bijdragen dat de positie van mensen met een visuele beperking verbetert en dat drempels voor visueel beperkten worden weggenomen, zodat zij volwaardig en zelfstandig deel kunnen nemen aan alle gebieden in de samenleving. Financiën Besteding van middelen vindt plaats in overeenstemming met de begroting. Het Oogfonds vraagt een uitgebreide projectverantwoording van de subsidie-ontvangende organisaties. Het Oogfonds stelt een norm vast voor de hoogte van de kosten beheer en administratie. Voor 46 Oogfonds Jaarverslag 2015

47 financiële processen is een interne betalingsprocedure ontwikkeld waarin de controle op het aangaan van verplichtingen op de uitgaven is gewaarborgd. Verslaggeving De jaarrekening wordt opgesteld conform de Richtlijn Verslaggeving Fondsenwervende Instellingen (RJ 650). Omgaan met belanghebbenden Het Oogfonds streeft naar optimale relaties met belanghebbenden, met gerichte aandacht voor het verstrekken van informatie en het ontvangen en verwerken van wensen, vragen en klachten. Donateurs, patiënten, wetenschappers en pers kunnen eenvoudig telefonisch of via de mail contact met ons opnemen. Daarnaast is er ruimte voor persoonlijk contact, bijvoorbeeld tijdens de gratis toegankelijke ZieZo-beurs. Mensen met (kans op) een visuele beperking in Nederland Meer dan Nederlanders zijn slechtziend of blind. Dat aantal stijgt snel, door de dubbele vergrijzing en de toename van het aantal mensen met diabetes. Om zoveel mogelijk zicht te behouden is het van belang om een oogziekte zo snel mogelijk te herkennen. Daarom geeft het Oogfonds voorlichting over de alarmsignalen van een oogziekte. Dit doen wij via onze website, ons Oogcontact-magazine, social media, voorlichtingscampagnes en door gratis informatiematerialen te verstrekken, zoals brochures over oogziektes. Leven met een visuele beperking roept vaak vragen op. Daarom is het Oogfonds hoofdfinancier van de Ooglijn. Deze hulplijn is er voor iedereen die zelf of in zijn omgeving te maken heeft met een visuele beperking, oogaandoening of doofblindheid. Donateurs Het Oogfonds is afhankelijk van giften. Donateurs willen we zoveel mogelijk betrekken bij de thematiek en blijvend aan het fonds binden. Informatie aan belanghebbenden moet betrouwbaar, relevant en laagdrempelig zijn. Doordat het Oogfonds werkt met een post-op-maat-systeem zijn klachten over het te krijgen van teveel post, zo goed als tot nul gereduceerd. Met elke donateur wordt de frequentie van het contact afgesproken. Dit wordt gewaardeerd. Wetenschappers Onderzoekers kunnen een beroep doen op onderzoeksgelden van het Oogfonds. Voor het toekennen van subsidies voor medisch wetenschappelijk onderzoek op het terrein van slechtziendheid en blindheid werkt het Oogfonds samen met andere fondsen in Uitzicht, een samenwerkingsverband van meerdere fondsen. Bij het beoordelen van de kwaliteit van de onderzoeken waaraan subsidie wordt toegekend, zijn naast wetenschappers ook patiënten betrokken in de vorm van een cliëntpanel. Door heldere informatie over ons beleid, zorgen we voor een goede relatie met wetenschappers. Klachtenafhandeling Het Oogfonds heeft een klachtenprocedure. Opmerkingen of klachten die het Oogfonds bereiken, worden zo veel mogelijk direct door de bureaumedewerkers opgepakt en afgehandeld. Als het nodig is, worden betrokken externe partijen geïnformeerd en verzocht op de klacht te reageren. Naar aanleiding van nieuwsbrieven of donateurmailings komen er sporadisch klachten en regelmatig opmerkingen of suggesties ter verbetering. In 2015 waren er in totaal vier klachten. Alle klachten waren naar aanleiding van een mailing. Het ging over verkeerde adressering, frequentie van het toesturen van mailings, het aantal afschrijvingen per jaar en een inhoudelijke reactie op het onderwerp van een mailing. Het Oogfonds onderneemt direct actie op alle klachten en registreert deze. Oogfonds Jaarverslag

48 ZICHT OP 2016 In 2015 werd onze koers steeds zichtbaarder: we trokken op met het bedrijfsleven om oog voor bescherming te vragen, introduceerden Bright Sight Day en kregen de contouren voor onze plannen voor 2016 scherp. Samen Om impactvol wetenschappelijk onderzoek te kunnen realiseren zoekt het Oogfonds in 2016 nadrukkelijk de samenwerking met andere fondsen. Dit doet zij binnen Uitzicht, maar ook binnen andere samenwerkingsverbanden. Daarnaast financiert het Oogfonds het project Hoog op de Agenda om ervaringsdeskundigen intensiever dan ooit te betrekken bij het opstellen van een onderzoeksagenda. Naast het verbinden van initiatieven, ziet het Oogfonds het als haar taak te zorgen dat de door wetenschappelijk onderzoek opgedane kennis bekend wordt bij patiënten en publiek. Eind 2015 lanceerden we de nieuwe website waarop ook informatie over wetenschappelijke onderzoeken te vinden is. Deze informatie zal steeds verder worden uitgebreid. Daarnaast zal in oktober 2016 het eerste Oogcongres plaatsvinden voor het Nederlands publiek. Deze dag waarop de stand van zaken op wetenschappelijk gebied wordt gepresenteerd, is een wens van de verschillende patiëntenverenigingen en het Oogfonds en wordt door deze organisaties samen met oogwetenschappers vormgegeven. Actueel Bij het maken van onze plannen voor 2016 is rekening gehouden met actuele ontwikkelingen. Myopie is een groeiend probleem in Europa. Wetenschappers spreken over een epidemie. Eén op de drie kinderen met een sterke minbril (-6 of meer) wordt later ernstig slechtziend of blind. Van alle zestigers is één op de vier bijziend, van alle veertigers één op de drie en van alle twintigers al de helft. Deze schrikbarende cijfers zijn voor het Oogfonds reden om onderzoek te steunen dat aanknopingspunten vindt voor preventie en therapie. Daarnaast zetten we stevig in op voorlichting. Zo starten we in 2016 de campagne Buitenspelen moet, het doet je ogen goed. 48 Oogfonds Jaarverslag 2015

49 Oog voor In 2016 zal het Oogfonds nieuwe programma s en tools inzetten om onder het Nederlands publiek de kennis te vergroten over de werking van het oog, de factoren die het risico op een oogaandoening vergroten én de alarmsignalen. Zo zal in de glaucoomweek aandacht worden gevraagd voor glaucoom met de digitale glaucoomtest. En ook zal vanaf komend jaar een reusachtig oog langs de verschillende ziekenhuizen toeren. De ziekenhuizen verzorgen samen met de patiëntenverenigingen het voorlichtingsprogramma. Want ook op het gebied van voorlichting kiezen we waar mogelijk voor samenwerking met partners in het veld. Raak In 2016 zal Nederland naar verwachting het VN-verdrag voor rechten van personen met een beperking ratificeren. De bekrachtiging van dit verdrag is een belangrijke impuls om een inclusieve samenleving te realiseren. Om hieraan een bijdrage te leveren zal het Oogfonds meerdere activiteiten opstarten. Een sprekend voorbeeld is de RAAK Stimuleringsprijs. Met deze prijs willen het Van Abbe Museum, Stichting Dedicon en het Oogfonds musea stimuleren hun collectie toegankelijk te maken voor mensen met een visuele beperking. Start De voorgaande jaren hebben we de eerste resultaten geboekt in de samenwerking met bedrijven. In 2016 zullen we hier verder op inzetten, zodat steeds meer bedrijven in beweging komen om Nederland de ogen te openen. Particulieren die eigen acties opzetten om te werven ter voorkoming van oogaandoeningen en een betere wereld voor blinden en slechtzienden, zullen wij actief ondersteunen. We zijn nog lang niet klaar, we starten pas. Oogfonds Jaarverslag

50 FINANCIËN In dit jaarverslag is de verkorte jaarrekening 2015 van het Oogfonds opgenomen met een korte toelichting op de cijfers. Voor de precieze cijfers verwijzen wij naar de volledige jaarrekening. Deze staat op of is kosteloos op te vragen bij het Oogfonds. DE INKOMSTEN EN UITGAVEN VAN HET OOGFONDS Er zijn drie categorieën inkomsten van het Oogfonds: De baten uit eigen fondsenwerving die bestaan uit giften door particulieren en organisaties, sponsorbijdragen, opbrengsten uit speciale acties en inkomsten uit nalatenschappen. De bijdragen van de VriendenLoterij (de baten uit acties van derden) De baten uit beleggingen die bestaan uit ontvangen rente en dividenden en de koersresultaten op de beleggingen. Er zijn vier soorten uitgaven van het Oogfonds: De aan derden toegekende subsidies voor projecten die vallen onder de doelstellingen van het Oogfonds Eigen projecten van het Oogfonds om de doelstellingen te realiseren Kosten voor de werving van baten, onderverdeeld in dezelfde drie categorieën als de betreffende inkomsten Kosten voor de eigen organisatie, zoals personeelskosten, huisvesting en algemene kantoorkosten. Deze laatste groep kosten wordt toegerekend aan de diverse doelstellingen en de kosten voor werving op grond van de tijdsbesteding van de personeelsleden aan deze gebieden. Voor een toelichting op deze toerekening zie pagina 66. RESULTAAT VERSUS BEGROTING EN VOORGAAND JAAR Uitleg van de Staat van baten en lasten De staat van baten en lasten is opgenomen op pagina 65 van dit jaarverslag Het Oogfonds heeft het jaar 2015 afgesloten met een negatief resultaat van Dit resultaat is minder negatief dan was begroot. Aan de inkomstenkant is de begroting nagenoeg gehaald, maar de uitgaven zijn lager dan begroot. Dit komt vooral doordat een deel van de geplande eigen projecten later in het jaar is gestart of niet kon worden uitgevoerd volgens de oorspronkelijke plannen. Daarnaast zijn de personeelskosten een stuk lager dan begroot doordat de geplande personeelsuitbreiding later in het jaar plaatsvond dan aanvankelijk gepland en door een ontvangen verzuimuitkering vanwege langdurige ziekte van een personeelslid. De totale uitgaven zijn in lager dan begroot, waardoor het resultaat per saldo circa hoger is dan begroot. 50 Oogfonds Jaarverslag 2015

51 BATEN Baten uit eigen fondsenwerving Ten opzichte van 2014 zijn de inkomsten uit eigen fondsenwerving gedaald met ruim Dit komt vooral door de hoge inkomsten uit nalatenschappen in 2014 (verschil circa ) en de in 2014 nog ontvangen giften voor het New Born Eyes project. In 2015 is de fondsenwerving voor nieuwe Oogfonds projecten opgestart, maar de inkomsten bleven achter bij de begroting. De inkomsten uit particuliere donaties daalden met bijna ten opzichte van Deze daling was ruim hoger dan verwacht en werd vooral veroorzaakt doordat de werving van nieuwe donateurs niet zoveel opleverde als was begroot. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de inkomsten per categorie in vergelijking met de begroting 2015 en de werkelijke inkomsten in Baten uit eigen fondsenwerving Werkelijk Begroting Werkelijk Donaties en giften Opbrengst eigen projecten Nalatenschappen Overige opbrengsten totaal Baten uit acties van derden In 2015 is van de VriendenLoterij voor het zevende jaar een basisbijdrage van ontvangen. De door het Oogfonds ingediende extra projectaanvraag voor 2015 is niet gehonoreerd. Door extra acties zijn in 2015 de opbrengsten uit de voor het Oogfonds meespelende loten gestegen tot bijna Baten uit beleggingen De reguliere inkomsten uit de beleggingen zijn in 2015 gedaald met circa met name door lagere rente-inkomsten op de obligaties. Met de reguliere opbrengsten uit beleggingen wordt een deel van de kosten van de organisatie betaald. De ongerealiseerde koersresultaten zijn waardestijgingen op papier die geen daadwerkelijke inkomsten zijn. Deze kunnen dus ook niet direct besteed worden. Volgens de regels voor de jaarverslaggeving (RJ650 voor fondsenwervende instellingen) moeten zij echter wel als inkomsten worden opgenomen. In 2015 zijn de totale koersresultaten circa hoger dan begroot. Oogfonds Jaarverslag

52 Baten uit beleggingen Werkelijk Begroting Werkelijk Rente obligaties Opbrengst aandelen Rente bankrekeningen Koersresultaten obligaties Gerealiseerde koersverschillen aandelen Ongerealiseerde koersresultaten totaal Totale baten De totale inkomsten zijn in 2015 gedaald ten opzichte van In 2014 is een groot bedrag aan nalatenschappen ontvangen. Ten opzichte van de begroting zijn de totale inkomsten circa lager. LASTEN Toegekende subsidies Bij de toekenning van subsidies aan projecten van derden wordt gekeken of het betreffende project past binnen de doelstellingen van het Oogfonds. Daarnaast wordt de kwaliteit van het project beoordeeld en de wijze waarop de aanvragende organisatie hierin sturend optreedt. Het Oogfonds streeft naar een evenwichtige verdeling van subsidies over de verschillende doelstellingen, maar is daarbij afhankelijk van de projectaanvragen. Hierdoor treedt vaak een verschuiving op in de verdeling van de toekenningen over de verschillende gebieden. In 2015 is de verdeling van subsidies aan derden over de verschillende doelstellingen als volgt: Subsidies aan derden Werkelijk Begroting Werkelijk naar doelstelling Toegankelijkheid en belangenbehartiging Wetenschappelijk onderzoek Voorlichting en preventie In 2015 zijn overeenkomstig de begroting van 2015 veel subsidies toegekend. Voor wetenschappelijk onderzoek was in de begroting een bedrag van opgenomen, dat op circa na daadwerkelijk aan subsidies is toegekend. Aan de beide andere doelstellingen, zijn uiteindelijk meer subsidies toegekend dan was begroot. Voor een toelichting op de toegekende subsidies zie pagina 16 en volgende. 52 Oogfonds Jaarverslag 2015

53 Eigen projecten Om een betere invulling te kunnen geven aan onze strategische thema s ontwikkelt het Oogfonds steeds meer eigen activiteiten. Hierdoor kunnen projecten die het Oogfonds belangrijk vindt door ons zelf opgezet en uitgevoerd worden. In 2015 is met een aantal nieuwe projecten gestart die in de loop van 2016 verder uitgewerkt zullen worden. Er is verder gewerkt aan voorlichting door voorlichtingsfolders over verschillende oogaandoeningen en door de online oogtest op diverse beurzen uit te voeren. Daarnaast is de website van het Oogfonds volledig vernieuwd om ook hier de voorlichting toegankelijker te maken voor een breed publiek. Daarnaast is er actief gewerkt aan preventie door diverse voorlichtingscampagnes over het belang van bescherming van de ogen door het gebruik van goede zonnebrillen, wintersportbrillen en vuurwerkbrillen. Eigen projecten Werkelijk Begroting Werkelijk Voorlichting en preventie Totaal begroot New Born Eyes aanschaf netvlies camera s Voorlichtingsfolders en oogtest Website voorlichting Ziezobeurs inhoudelijk programma Voorlichting in ziekenhuizen Vuurwerkcampagne Voorlichtingscampagnes Kosten voor de werving van baten Het Oogfonds besteedt veel aandacht aan voorlichting door mensen bewust te maken van alarmsignalen en risico s en hen te wijzen op mogelijkheden ter voorkoming van slechtziendheid. Veel activiteiten hebben een gemengd karakter en zijn zowel voorlichtend als fondsenwervend. De toerekening van deze gemengde kosten aan fondsenwerving en voorlichting is gebaseerd op de verhouding in tijdsbesteding van de personeelsleden aan beide gebieden. De directe kosten voor de werving van baten uit eigen fondsenwerving bestaan uit ruim een derde van deze gemengde kosten. Werving baten Werkelijk Begroting Werkelijk Directe kosten eigen fondsenwerving Kosten acties VriendenLoterij Kosten effectenbeheer door ABNAMRO MeesPierson Oogfonds Jaarverslag

54 Kosten eigen organisatie De kosten van de eigen organisatie betreffen de personeelskosten, de kosten voor huisvesting en de algemene kosten. In 2015 waren deze als volgt verdeeld, vergeleken met de begroting 2015 en de werkelijke kosten in 2014: Kosten eigen organisatie Werkelijk Begroting Werkelijk Salariskosten Overige personeelskosten Huisvestingskosten Algemene kosten Afschrijving en rente De kosten eigen organisatie zijn in 2015 bijna gelijk aan 2014, maar circa lager dan begroot. Dit heeft een aantal oorzaken. De salariskosten zijn lager dan begroot doordat de uitbreiding van het team later is gestart dan was begroot. De eerste helft van 2015 is er sprake geweest van langdurig ziekteverzuim van een medewerker, waarvoor een uitkering is ontvangen. Er is geen vervanger aangenomen, een deel van de taken is extern uitbesteed. De overige personeelskosten zijn mede hierdoor lager en omdat de wervingskosten in 2015 lager waren dan begroot. De kosten voor scholing zijn in 2015 hoger dan begroot omdat meerdere personen een cursus hebben gevolgd. De totale personeelskosten blijven ruim onder de begroting. In de begroting is voor advies over de huisvesting een bedrag van opgenomen dat niet is gebruikt. De normale huisvestingskosten zijn conform de begroting. De algemene kosten zijn in 2015 in totaal lager dan begroot. Per kostenpost zijn er grote verschillen. De accountantskosten zijn gestegen ten opzichte van eerdere jaren en de begroting. Daar staat tegenover dat er in 2015 minder algemene kosten, en met name minder advieskosten, zijn geweest dan begroot. De afschrijvingen en rente zijn lager dan begroot. Eind 2015 zijn er nieuwe computers aangeschaft waardoor de afschrijvingskosten de komende jaren hoger zullen zijn. Voor een gedetailleerd overzicht van de kosten eigen organisatie en de toelichting hierop verwijzen we naar de volledige jaarrekening 2015 van het Oogfonds. Deze is te downloaden via of op te vragen op ons kantoor. 54 Oogfonds Jaarverslag 2015

55 Toerekening kosten eigen organisatie De kosten van de eigen organisatie worden toegerekend aan de doelstellingen en aan fondsenwerving. De toerekening gebeurt op basis van de geschatte tijdsbesteding van de medewerkers aan de diverse gebieden. Op basis van de totale tijdsbesteding per gebied wordt een verdeelsleutel opgesteld voor de toerekening van de kosten eigen organisatie aan de doelstellingen en fondsenwerving. Een gedeelte wordt niet toegerekend en vormt de post kosten beheer en administratie. In 2015 is de toerekening aangepast in verband met uitbreiding van het personeel en wijzigingen in de werkzaamheden en vindt als volgt plaats: Toerekening kosten eigen organisatie in % 16% 11% Toegankelijkheid en belangenbehartiging 16% Wetenschappelijk onderzoek 11% Voorlichting en preventie 35% 17% Fondsenwerving 17% 35% Beheer en administratie 21% Voor de exacte verdeling in cijfers zie de Toelichting lastenverdeling op pagina 66. Verdeling uitgaven De totale bestedingen zijn als volgt verdeeld over de vier soorten uitgaven: Toegekende subsidies 37% 32% 37% Kosten eigen projecten en voorlichting 23% Directe kosten werving baten 9% Kosten eigen organisatie 32% 9% 23% Oogfonds Jaarverslag

56 VERMOGEN Uitleg van de balans De balans is opgenomen op pagina 64 van dit jaarverslag. De balans is een momentopname van de vermogenspositie van het Oogfonds. Aan de linkerzijde (activa) staan alle bezittingen zoals computers, beleggingen, vorderingen en geld. Een gedeelte hiervan is niet direct beschikbaar om uit te geven. De vaste activa zijn investeringen waarin geld voor langere tijd wordt vastgezet. De vorderingen zijn binnen een jaar weer als geld beschikbaar. Aan de rechterzijde (passiva) staat hoe de bezittingen zijn gefinancierd: met eigen middelen of door schulden aan derden. Het vermogen van het Oogfonds wordt gevormd door haar bezittingen (activa) minus haar schulden (passiva). Per saldo is het vermogen van het Oogfonds door het negatieve resultaat in 2015 gedaald van bijna 3,46 tot bijna 3,16 miljoen. Een groot deel hiervan is bestemd voor de uitvoering van projecten. ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa De inventaris is in de loop van 2015 volledig afgeschreven, maar hoeft nog niet vervangen te worden. Voor de automatisering zijn eind 2015 vervangende en aanvullende investeringen gedaan, waardoor de waarde per eind 2015 is gestegen. Financiële vaste activa Het Oogfonds heeft een volledig duurzame beleggingsportefeuille. Het beleggingsbeleid is vastgelegd in een beleggingsstatuut dat als richtlijn voor de vermogensbeheerder geldt. Een toelichting hierop vindt u op pagina 60. De beleggingen zijn op de balans opgenomen tegen beurswaarde. De vermogensbeheerrekening die aan de beleggingsportefeuille is gekoppeld wordt ook verantwoord onder de beleggingen. Door positieve koersresultaten is de waarde van de beleggingsportefeuille in 2015 gestegen. Eind 2015 wordt een groter deel van het vermogen aangehouden in liquiditeiten. Vorderingen Doordat het aantal individuele obligaties is verminderd ten gevolge van deelname in een obligatiefonds is de lopende intrest op obligaties eind 2015 veel lager dan eind Onder de overige vorderingen zijn bijdragen van organisaties opgenomen die aan het Oogfonds zijn toegekend, maar nog niet uitbetaald. Daarnaast zijn in 2015 bedragen vooruitbetaald voor 2016, waardoor de overige vorderingen eind 2015 hoger zijn dan eind Te betalen subsidies per doelstelling Debiteuren 0 67 Terug te vragen ingehouden dividendbelasting Te ontvangen nalatenschappen 0 0 Toegezegde projectsubsidies Overige vorderingen/vooruitbetaalde bedragen Oogfonds Jaarverslag 2015

57 Liquide middelen Het totaalbedrag aan liquide middelen is in 2015 gedaald. Dit komt voornamelijk doordat er eind 2014 nog grote bedragen uit nalatenschappen waren ontvangen die niet direct besteed konden worden. PASSIVA Kortlopende schulden De kortlopende schulden per het einde van het jaar betreffen vooral de al toegezegde subsidies die nog niet zijn uitbetaald, omdat de projecten nog niet zijn afgerond. De meeste projecten voor wetenschappelijk onderzoek hebben een looptijd van meerdere jaren, waarbij het laatste gedeelte van het subsidiebedrag pas wordt uitbetaald na ontvangst van de eindverantwoording. Daarnaast duurt het soms enige tijd voor een projectfinanciering volledig rond is en de subsidie ook daadwerkelijk is aanvaard door de betreffende organisatie. Pas daarna wordt de eerste betaling gedaan. Daardoor staat er altijd een aanmerkelijk bedrag van deze subsidies als te betalen op de eindbalans. In 2015 zijn veel meerjarige subsidies toegekend voor zowel wetenschappelijk onderzoek als toegankelijkheid. Daarnaast is een aantal subsidies op het gebied van voorlichting pas in december definitief toegekend. Hierdoor is het te betalen bedrag aan subsidies voor alle doelstellingen eind 2015 hoger dan eind 2014 Te betalen subsidies per doelstelling Toegankelijkheid en belangenbehartiging Wetenschappelijk onderzoek Voorlichting en preventie Naast de toegezegde subsidies zijn er kortlopende schulden aan leveranciers die betaald moeten worden en een aantal bedragen die betrekking hebben op 2015, maar pas in 2016 worden betaald. Overige schulden Belastingen/premies en netto lonen Opgebouwd vakantiegeld Crediteuren Afwikkeling project Strijders tegen blindheid Te betalen bedragen Door uitbreiding van het personeelsbestand in 2015 zijn de te betalen belastingen/premies en het opgebouwd recht op vakantiegeld eind 2015 hoger dan het voorgaande jaar. De post crediteuren is eind 2015 hoog in verband met in december ontvangen facturen voor de nieuwe computers en werkzaamheden voor de website. Daarnaast zijn de facturen voor de verzuimverzekering 2016 en de huur en servicekosten 1e kwartaal 2016 al in 2015 ontvangen. De facturen voor het 1e kwartaal 2015 waren eind 2014 nog niet ontvangen. Oogfonds Jaarverslag

58 Reserves en fondsen De continuïteitsreserve van het Oogfonds is bedoeld om de vaste kosten van de organisatie te kunnen betalen in de situatie dat alle inkomsten zouden wegvallen. Om in dat geval voldoende tijd te hebben voor een noodplan of een eventuele afbouw van de organisatie, is deze reserve vastgelegd. Deze reserve is eind 2015 verhoogd in verband met de uitbreiding van het personeel en de werkzaamheden en voldoet aan het maximum van 1,5 keer de jaarlijkse kosten. Dit maximum is door het CBF vastgesteld. Naast de directe uitgaven en toezeggingen aan subsidies heeft het Oogfonds een aantal doelen die zij in de komende jaren wil realiseren. Naast de continuïteitsreserve die bedoeld is om de organisatie bij tijdelijk wegvallende inkomsten draaiend te kunnen houden of af te kunnen bouwen, zijn de bestemmingsreserves bedoeld om bepaalde concrete doelstellingen voor de komende jaren te kunnen financieren. Voor beide soorten reserves geldt dat dit vermogen betreft dat nodig is (of kan zijn) in de komende jaren en dat daarom op dit moment niet vrij beschikbaar is. De projecten waarvoor bestemmingsreserves worden gevormd hebben vaak een looptijd van meerdere jaren. Eind van het jaar worden de in het boekjaar bestede bedragen op de bestemmingsreserves in mindering gebracht en wordt beoordeeld of de bestemmingsreserve nog voldoende is om het project verder te financieren. Ook worden vanuit het jaarplan en de begroting voor het nieuwe jaar zo nodig nieuwe bestemmingsreserves gevormd. Wijzigingen aan de bestemmingsreserves Bestemmingsreserve activa bedrijfsvoering Eind 2015 is begonnen met vervanging en aanvulling van de algemene kantoorautomatisering. Het hieraan (afgerond) bestede bedrag van is aan de hiervoor in 2014 gevormde bestemmingsreserve onttrokken. Eind 2015 bedraagt de bestemmingsreserve activa bedrijfsvoering nog Bestemmingsreserve subsidies Eind 2014 bestond deze reserve uit de toekenning aan de Blindenschool in Kameroen voor In 2015 is de laatste bijdrage van toegekend en daarmee wordt het saldo van deze reserve nihil. Bestemmingsreserve voormalig stichting MDO Vanuit de bestemmingsreserve gevormd uit het vermogen van de voormalige stichting MDO is in 2015 het restantbedrag van toegekend aan subsidie voor MD onderzoek. Bestemmingsreserve Ooglijn De Ooglijn, die organisatorisch deel uitmaakt van de Oogvereniging, is voor veel blinden en slechtzienden en mensen uit hun omgeving van groot belang als informatieverstrekker op het gebied van voorlichting en toegankelijkheid. Het Oogfonds wil de werkzaamheden van de Ooglijn uitbreiden en de exploitatie voor de komende jaren veiligstellen. Hiervoor is in 2014 voor meerdere jaren een bedrag van gereserveerd. In 2015 is van deze reserve besteed. In de komende jaren zal het restant besteed worden. Bestemmingsreserve voorlichting ziekenhuizen Het Oogfonds wil informatie over oogaandoeningen, risicofactoren en alarmsignalen meer onder de aandacht brengen van patiënten en hun naasten en de bekendheid van het Oogfonds vergroten. Met de uitvoering van dit project is eind 2015 gestart. Eind 2015 bedraagt de reserve nog Oogfonds Jaarverslag 2015

59 Bestemmingsreserve wetenschappelijk onderzoek Het Oogfonds heeft in 2015 uit het overschot van 2014 meer subsidies voor wetenschappelijk onderzoek verstrekt dan voorgaande jaren. In 2015 is van het gereserveerde bedrag aan extra subsidies toegekend. Het bijeen brengen van alle relevante informatie over oogaandoeningen en het verloop daarvan in een nationale database zal door de oogwetenschappers via deelonderzoeken worden opgezet. Het hiervoor in 2014 gereserveerde bedrag zal in de komende jaren worden besteed aan deze en andere wetenschappelijke onderzoeksprojecten. Bestemmingsreserve preventie myopie Myopie op jonge leeftijd kan leiden tot oogaandoeningen op latere leeftijd. Het aantal bijziende kinderen in Europa stijgt de laatste jaren enorm. Voor een preventieprogramma dat de komende jaren wordt uitgevoerd en dat onder meer bestaat uit publieksvoorlichting en wetenschappelijk onderzoek, is in 2015 een bestemmingsreserve gevormd van Bestemmingsreserve ZieZo-beurs Het positief saldo van de ZieZo-beurs van de afgelopen jaren is opgenomen in een bestemmingsreserve ZieZo-beurs. In 2015 is een deel van deze reserve ingezet voor een inhoudelijk programma op de ZieZo-beurs Het restant bedrag van blijft beschikbaar voor volgende ZieZo-beurzen. Bestemmingsreserve voorlichtingscampagne Voor de jaren 2014 tot 2016 is een uitgebreid plan opgesteld voor voorlichting over oogaandoeningen en het belang van tijdige opsporing en preventie. Daarnaast is een plan voor werving van nieuwe donateurs opgesteld. Het bestuur heeft hiervoor een bedrag gereserveerd en het nog te besteden gedeelte is als bestemmingsreserve opgenomen in de balans. In 2015 is van dit plan besteed, waardoor de bestemmingsreserve eind 2015 nog bedraagt. Bestemmingsreserve koersresultaten De koerswinsten in 2015 zijn toegevoegd aan de reserve, omdat deze geen werkelijke inkomsten vertegenwoordigen. Een gedeelte van de koersresultaten over 2015 is toegevoegd aan het Hoekstra-Quak fonds. Deze toerekening gebeurt naar rato van het aandeel van het vermogen van het Hoekstra-Quakfonds ten opzichte van het totale belegde vermogen op het moment dat beide beleggingsportefeuilles zijn samengevoegd. Het aandeel Hoekstra-Quak fonds was destijds 7,3 %. Een deel van deze bestemmingsreserve zal per jaar vrijvallen om besteed te worden aan de doelstelling. In 2015 wordt hiervoor 25% van de waarde van de reserve per 1 januari 2015 onttrokken aan de bestemmingsreserve koersresultaten en beschikbaar gesteld voor uitgaven in komende jaren. Bestemmingsfondsen De bestemmingsfondsen die het Oogfonds heeft betreffen een gedeelte van het vermogen waarvan de besteding door derden vooraf is vastgelegd. Het Hoekstra-Quak fonds betreft het vermogen dat door de stichting Hoekstra Quak aan het Oogfonds is overgedragen met de verplichting de opbrengsten uit dit vermogen volgens de doelstelling van die stichting te besteden ten behoeve van blinden en slechtzienden in Nederland. De Hoekstra Quak stichting had onder andere ten doel het bevorderen van het onderwijs aan blinden en slechtzienden en de bevordering van de oogheelkunde. Het bestemmingsfonds nalatenschap T. Jansen betreft de verkrijging uit de nalatenschap van de heer Jansen waarbij hij heeft bepaald dat dit voor langere tijd moest worden vastgezet. De opbrengsten mogen jaarlijks worden besteed aan de doelstellingen van het Oogfonds. Oogfonds Jaarverslag

60 Verdeling passiva De passiva van het Oogfonds zijn als volgt verdeeld: Balans passiva per 31/12/ Continuïteitsreserve Bestemmingsreserves Overige reserves Bestemmingsfondsen Kortlopende schulden Balans per 31/12/2015 9% 23% 18% 23% Continuiteïtsreserve 23% Bestemmingsreserves 49% Overige reserves 0% Bestemmingsfondsen 9% 49% Kortlopende schulden 18% Het balanstotaal is in 2015 met 3% gestegen tot ruim 3,8 miljoen. BELEGGINGSBELEID Het Oogfonds houdt haar beleggingen om inkomsten te genereren (couponrente en dividenden) en hiermee een deel van de kosten eigen organisatie te dekken. Het Oogfonds heeft een volledig duurzame beleggingsportefeuille. Duurzaamheid Sinds 2012 heeft het Oogfonds een beleggingsstatuut waarbij is vastgelegd dat alleen mag worden belegd in bedrijven die hun verantwoordelijkheid nemen op het gebied van economische, sociale en omgevingsduurzaamheid. Omdat roken een negatieve invloed kan hebben op het gezichtsvermogen is de tabakssector uitgesloten. De tabaksindustrie is volledig uitgesloten; de verkoop van tabaksproducten is toegestaan als dit minder dan 5% van de omzet van een concern uitmaakt. Van de overige duurzame sectoren is steeds gekozen voor bedrijven en fondsen die het beste presteren op het gebied van duurzaamheid. Een overzicht van deze bedrijven en fondsen is op aanvraag verkrijgbaar. In 2015 is het beleggingsstatuut bijgesteld in verband met de opname van een obligatiefonds. 60 Oogfonds Jaarverslag 2015

61 De duurzame portefeuille wordt beheerd door ABNAMRO MeesPierson dat over jarenlange ervaring beschikt op het gebied van duurzaam beleggen. Ieder kwartaal rapporteert de vermogensbeheerder van ABNAMRO MeesPierson over de resultaten en het beheer van de beleggingen. Deze rapportages worden een à twee keer per jaar met de bank besproken. Zo nodig vindt er bijstelling van de afspraken over het beheer van de beleggingen plaats. BEGROTING 2016 De begroting 2016 is door de directeur/bestuurder vastgesteld in aansluiting op het jaarplan 2016 en door de raad van toezicht goedgekeurd in de vergadering van 8 december De begrote bestedingen aan de doelstelling die in 2015 nog niet volledig zijn uitgevoerd, zullen in 2016 een vervolg krijgen. Daarnaast zijn in het jaarplan 2016 en deze begroting nieuwe projecten opgenomen. Dit betreft zowel subsidietoekenningen als eigen projecten. Het totale resultaat in de begroting 2016 is ruim negatief. Gedeeltelijk omdat de plannen voor extra uitgaven in 2015 nog maar gedeeltelijk zijn gerealiseerd. Het negatieve resultaat voor 2016 wordt gefinancierd uit een aantal bestemmingsreserves. Bedragen x euro Begroting 2016 Begroting 2015 Inkomsten eigen fondsenwerving Inkomsten acties van derden (loterijen) Inkomsten uit beleggingen Totaal inkomsten Besteed aan doelstellingen: toegankelijkheid en belangenbehartiging wetenschappelijk onderzoek voorlichting en bewustwording Totaal besteed aan doelstellingen Kosten eigen fondsenwerving Kosten acties van derden Kosten beleggingen Kosten beheer en administratie Totaal uitgaven Resultaat Oogfonds Jaarverslag

62 Toelichting bij de begroting 2016 De inkomsten eigen fondsenwerving in de begroting voor 2016 zijn gebaseerd op het jaarplan Fondsenwerving particulieren en zakelijke markt. Door de in eerdere jaren gevoerde acties voor de VriendenLoterij zullen de inkomsten uit acties van derden naast het toegezegde jaarbedrag van iets toenemen. De inkomsten uit beleggingen zijn voorzichtig ingeschat. Bij de directe uitgaven aan de doelstellingen zijn subsidies aan derden en eigen projecten begroot. Per doelstelling is een inschatting gemaakt van de toe te kennen projectsubsidies aan derden en de uitgaven aan eigen projecten. De eigen projecten betreffen deels voortzettingen van in 2015 opgestarte projecten, deels nieuwe projecten De uitvoeringskosten eigen organisatie zijn in 2016 hoger dan de begroting van Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een beperkte uitbreiding van de formatie en door extra uitgaven aan automatisering voor een nieuwe database. Hiertegenover staat een vermindering van de huisvestingskosten in verband met een huurvrije periode bij de verlenging van het huurcontract per 1 juli Oogfonds Jaarverslag 2015

63 Oogfonds Jaarverslag

64 VERKORTE JAARREKENING ans alans Balans per per december per 31 Balans december per (na (na december voorstel (na voorstel verwerking 2015 verwerking (na voorstel resultaatbestemming) verwerking resultaatbestemming) ans alans Balans per per december per 31 Balans december per (na (na december voorstel (na voorstel verwerking 2015 verwerking (na voorstel resultaatbestemming) verwerking resultaatbestemming) ans alans Balans per per december per 31 Balans december per (na (na december voorstel (na voorstel verwerking 2015 verwerking (na voorstel resultaatbestemming) verwerking resultaatbestemming) BALANS PER 31 DECEMBER 2015 ans Balans per 31 december per 31 Balans december 2015 per (na december voorstel (na voorstel verwerking 2015 verwerking (na voorstel resultaatbestemming) verwerking resultaatbestemming) KTIVA AKTIVA AKTIVA KTIVA AKTIVA AKTIVA (Na voorstel verwerking resultaatbestemming) KTIVA AKTIVA AKTIVA IVA AKTIVA AKTIVA ateriële Materiële vaste vaste activa activa vaste Materiële activa vaste activa r oor ateriële de de bedrijfsvoering Materiële Voor vaste vaste de activa bedrijfsvoering activa vaste Materiële Voor activa de bedrijfsvoering vaste activa r oor ateriële de de bedrijfsvoering Voor Materiële vaste vaste de activa bedrijfsvoering activa vaste Voor Materiële activa de bedrijfsvoering vaste activa r oor riële de de bedrijfsvoering Voor Materiële vaste de activa bedrijfsvoering vaste Voor Materiële activa de bedrijfsvoering vaste activa inanciële nciële Financiële vaste vaste activa activa vaste Financiële activa vaste activa r de bedrijfsvoering Voor de bedrijfsvoering Voor de bedrijfsvoering inanciële nciële Financiële vaste vaste activa activa vaste Financiële activa vaste activa inanciële nciële Beleggingsportefeuille Financiële vaste vaste activa activa vaste incl. Beleggingsportefeuille Financiële incl. activa beheerrekening incl. beheerrekening vaste activa incl. beheerrekening Beleggingsportefeuille incl. Beleggingsportefeuille incl. beheerrekening incl. beheerrekening incl. beheerrekening nciële Financiële vaste activa vaste Financiële activa vaste activa Beleggingsportefeuille incl. Beleggingsportefeuille incl. beheerrekening incl. beheerrekening incl. beheerrekening orderingen Vorderingen en en overlopende en Vorderingen overlopende activa activaen activa overlopende activa Beleggingsportefeuille incl. Beleggingsportefeuille beheerrekening incl. beheerrekening incl. beheerrekening orderingen pende Vorderingen Lopende intrest intrest en overlopende intrest op effecten/banken en Vorderingen Lopende overlopende effecten/banken activa activa intrest en activa op overlopende effecten/banken activa orderingen verige pende vorderingen Overige Lopende Vorderingen intrest intrest en overlopende vorderingen intrest op effecten/banken en Overige Lopende Vorderingen overlopende effecten/banken activa activa vorderingen intrest en activa op overlopende effecten/banken activa verige pende vorderingen Overige vorderingen Overige vorderingen eringen Vorderingen Lopende intrest intrest en overlopende intrest op effecten/banken en Lopende Vorderingen overlopende effecten/banken activa intrest en activa op overlopende effecten/banken activa verige nde vorderingen Overige Lopende intrest vorderingen intrest effecten/banken Overige Lopende effecten/banken vorderingen intrest op effecten/banken iquide ide middelen Liquide middelen Liquide middelen rige vorderingen Overige vorderingen Overige vorderingen iquide ide middelen Liquide middelen Liquide middelen iquide otaal ide al Activa middelen Totaal Liquide Activa middelen Totaal Liquide Activa middelen otaal al Activa Totaal Activa Totaal Activa ide middelen Liquide middelen Liquide middelen otaal al Activa Totaal Activa Totaal Activa al Activa Totaal Activa Totaal Activa erves eserves Reserves en Fondsen Fondsen Reserves en Fondsen erves eserves Reserves en Fondsen Fondsen Reserves en Fondsen erves eserves Reserves continuïteitsreserve en Fondsen Fondsen Reserves continuïteitsreserve en Fondsen erves continuïteitsreserve continuïteitsreserve erves eserves Reserves Reserves bestemmingsreserves en Fondsen Fondsen Reserves bestemmingsreserves Reserves en Fondsen bestemmingsreserves bestemmingsreserves erves verige overige Reserves continuïteitsreserve overige Reserves continuïteitsreserve verige overige overige continuïteitsreserve bestemmingsreserves bestemmingsreserves continuïteitsreserve verige reserves bestemmingsreserves overige reserves overige bestemmingsreserves reserves ondsen Fondsen Fondsen rige reserves overige reservesoverige reserves ondsen Fondsen bestemmingsfonds Hoekstra-Quak Fondsen bestemmingsfonds Hoekstra-Quak Hoekstra-Quak ondsen Fondsen bestemmingsfonds nalatenschap Hoekstra-Quak Fondsen bestemmingsfonds nalatenschap Hoekstra-Quak T. T. Jansen T. T. nalatenschap Hoekstra-Quak Jansen T. Jansen nalatenschap nalatenschap T. T. Jansen T. T. nalatenschap Jansen T. Jansen sen Fondsen bestemmingsfonds Hoekstra-Quak Fondsen bestemmingsfonds Hoekstra-Quak Hoekstra-Quak bestemmingsfonds bestemmingsfonds Hoekstra-Quak nalatenschap bestemmingsfonds bestemmingsfonds Hoekstra-Quak nalatenschap T. T. Jansen T. T. nalatenschap Hoekstra-Quak Jansen T. Jansen bestemmingsfonds nalatenschap bestemmingsfonds nalatenschap T. JansenT. nalatenschap Jansen T. Jansen ortlopende Kortlopende schulden schulden Kortlopende schulden oegezegde ortlopende Toegezegde Kortlopende subsidies schulden subsidies schulden Toegezegde Kortlopende subsidies schulden oegezegde ortlopende verige schulden Overige Toegezegde Kortlopende subsidies schulden schulden subsidies schulden Overige Kortlopende Toegezegde schulden subsidies schulden oegezegde verige schulden Overige schulden Overige schulden lopende Kortlopende Toegezegde subsidies schulden subsidies schulden Toegezegde Kortlopende subsidies schulden gezegde verige schulden Toegezegde Overige subsidies schulden subsidies Overige Toegezegde schulden subsidies otaal al Passiva Totaal Passiva Totaal Passiva rige schulden Overige schulden Overige schulden otaal al Passiva Totaal Passiva Totaal Passiva otaal al Passiva Totaal Passiva Totaal Passiva Oogfonds Jaarverslag 2015 al Passiva Totaal Passiva Totaal Passiva

65 STAAT VAN BATEN EN LASTEN 2015 Staat van baten en lasten 2015 Werkelijk Begroting Werkelijk Baten - Baten uit eigen fondsenwerving Baten uit acties van derden Baten uit beleggingen Som der baten Lasten Besteed aan doelstellingen - Toegankelijkheid en belangenbehartiging Wetenschappelijk onderzoek Voorlichting en preventie Werving baten - Kosten eigen fondsenwerving Kosten acties van derden Kosten van beleggingen Beheer en administratie - Kosten beheer en administratie Som der lasten Saldo van baten en lasten Bestemming saldo 2015 Toevoeging/onttrekking aan: onttrekking toevoeging totaal toelichting zie pagina continuïteitsreserve Bestemmingsreserves: bestemmingsreserve activa bestemmingsreserve subsidies bestemmingsreserve voormalig st MDO bestemmingsreserve Ooglijn bestemmingsreserve voorlichting Ziekenhuizen bestemmingsreserve wetenschappelijk onderzoek bestemmingsreserve preventie myopie bestemmingsreserve Ziezobeurs bestemmingsreserve Voorlichtingscampagne bestemmingsreserve koersresultaten Overige reserves Oogfonds Jaarverslag

66 TOELICHTING LASTENVERDELING Toelichting lastenverdeling Specificatie en verdeling kosten naar bestemming Specificatie en verdeling kosten naar bestemming Bestemming Doelstelling Werving baten Beheer en administratie Totaal 2015 begroot 2015 Totaal 2014 toegankelijkheid en belangen behartiging wetenschapp. onderzoek voorlichting en preventie eigen fondsenwerving beleggingen acties van derden lasten Subsidies en eigen projecten Directe kosten Personeelskosten Huisvestingskosten Algemene kosten Afschrijving en rente toegerekende uitvoeringskosten totaal Toelichting: Voor de toerekening van de kosten wordt onderscheid gemaakt tussen de kosten die direct kunnen worden toegerekend en de indirecte kosten. De toegekende subsidies vallen vrijwel altijd onder een specifieke doelstelling en worden daaraan toegerekend. Naast de subsidies zijn er eigen projecten op het gebied van de diverse doelstellingen. Deze directe kosten vallen onder de betreffende doelstelling. De indirecte kosten kunnen niet direct aan een bestemming worden toegerekend. Dit zijn de kosten eigen organisatie, zoals personeel, huisvesting en algemene kosten. De basis voor de toerekening van deze kosten is de ingeschatte tijdsbesteding van de personeelsleden over de verschillende bestemmingen. Volgens deze verhoudingen worden overige uitvoeringskosten toegerekend. In 2015 is de toerekening aangepast in verband met uitbreiding van het personeel en wijzigingen in de werkzaamheden. Verkorte jaarrekening voor jaarverslag Pagina 3 Toelichting lastenverdeling model C 66 Oogfonds Jaarverslag 2015

67 CONTROLEVERKLARING ACCOUNTANT Aan: het bestuur en de raad van toezicht van Stichting Oogfonds Nederland De in het jaarverslag onder het hoofdstuk Financiën opgenomen samengevatte jaarrekening, bestaande uit de balans per 31 december 2015, de staat van baten en lasten en de toelichting lastenverdeling over 2015 met bijbehorende toelichtingen, zijn ontleend aan de gecontroleerde jaarrekening van Stichting Oogfonds Nederland. Wij hebben een goedkeurend oordeel verstrekt bij die jaarrekening in onze controleverklaring van 2 mei De samengevatte jaarrekening bevat niet alle toelichtingen die zijn vereist op basis van RJ 650 Fondsenwervende instellingen. Het kennisnemen van de samengevatte jaarrekening kan derhalve niet in de plaats treden van het kennisnemen van de gecontroleerde jaarrekening van Stichting Oogfonds Nederland. Verantwoordelijkheid van het bestuur Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van een samenvatting van de gecontroleerde jaarrekening in overeenstemming met de grondslagen zoals beschreven in de RJ 650 Fondsenwervende instellingen, artikel 519 en 520. Verantwoordelijkheid van de accountant Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de samengevatte jaarrekening op basis van onze werkzaamheden, uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands Recht, waaronder de Nederlandse Standaard 810, Opdrachten om te rapporteren betreffende samengevatte financiële overzichten. Oordeel Naar ons oordeel is de samengevatte jaarrekening in alle van materieel belang zijnde aspecten consistent met de gecontroleerde jaarrekening van Stichting Oogfonds Nederland en in overeenstemming met de grondslagen zoals beschreven in de RJ 650 Fondsenwervende instellingen, artikel 519 en 520. Utrecht, 2 mei 2016 Ernst & Young Accountants LLP w.g. drs. J. Dijkstra RA Oogfonds Jaarverslag

68 BIJLAGE: DEELNEMERSRADEN Deelnemersraden (tot en met augustus 2015): Leden Deelnemersraad A Nederlandse Christelijke Blinden- en slechtziendenbond (NCB) Oogvereniging MaculaDegeneratie Vereniging Nederland Leden Deelnemersraad B Stichting Bartiméus Stichting Blizo Werkgemeenschap Robert Coppes Stichting Dedicon Christelijke Bibliotheek voor Blinden en Slechtzienden (CBB) Koninklijk Nederlands Geleidehonden Fonds (KNGF) Koninklijke Visio Vereniging van Leesgehandicapten Huize Het Schild Stichting De Luisterpost Bralectah Stichting KUBES Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG) Leden Deelnemersraad C Algemene Nederlandse Vereniging ter Voorkoming van Blindheid (ANVVB) Vereniging Bartiméus Sonneheerdt Stichting Blindenbelangen Stichting Blindenhulp Stichting Blindenzorg Sint Lucia Gelderse Blinden Stichting Landelijke Stichting voor Blinden en Slechtzienden (LSBS) Stichting Licht en Liefde Stichting Blindenpenning 68 Oogfonds Jaarverslag 2015

69 BESCHERMVROUWE H.K.H. Prinses Beatrix COMITÉ VAN AANBEVELING Kees van der Waaij Herman Wijffels Frank Rijkaard Hans Wiegel Huub Oosterhuis Jan Terlouw Harry Kuitert Rita Kok-Roukema Olga Commandeur Saskia Stuiveling Rabbijn Soetendorp Dries van Agt Willeke van Ammelrooij Oogfonds Jaarverslag

70 70 Oogfonds Jaarverslag 2015

71

72 1 Oogfonds Jaarverslag 2015