Factsheet: NL33DA Drentse Aa

Transcriptie

1 Factsheet: NL33DA Drentse Aa -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Drentse Aa Code: NL33DA Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen, Provincie Drenthe Type: R5 (Langzaam stromende middenloop/benedenloop op zand) Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Aa en Hunze, Assen, Haren, Midden-Drenthe, Tynaarlo Ja Karakterschets: Beschermde gebieden: Er zijn geen beschermde gebieden vermeld. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Drentse Aa Code waterlichaam: NL33DA aangemaakt: om 3:39 u. pagina 1 van 103

2 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect diffuse bronnen door run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Veiligheid, Verkeer en vervoer Bestrijdingsmiddelen / Zware metalen / Nutrienten diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw Nutriënten, bestrijdingsmiddelen diffuse bronnen door verkeer (weg/rail) en infrastructuur Veiligheid, Verkeer en vervoer Bestrijdingsmiddelen / Zware metalen / Nutrienten regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging omleiden piekafvoer Landbouw Kunstmatige waterhuishouding en verandering afvoerkarakterisitiek stuw: verschil waterstand : verhogen waterstand (peilbeheersing) kanalisatie c.q. normalisatie van de waterloop verlies oeverzones en overstromingsvlaktes versnelde waterafvoer barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) Waterbeheer afgestemd op gebiedsfuncties Veiligheid, Landbouw Veiligheid, Landbouw Voorkomen wateroverlast Peilbeheer (grond)water Kunstmatige waterhuishouding Verandering afvoerkarakteristiek Vermindering natuurlijke processen en leefgebied voor aquatische flora en fauna. Verandering afvoerkarakteristiek en vermindering bergingscapaciteit Vermindering natuurlijke beekprocessen Continuum doorbroken Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. De belastingen komen vanuit de landbouw (belangrijkste, zowel nutriënten als gewasbeschermingsmiddelen), stedelijk gebied (gewasbeschermingsmiddelen), industrie en verkeer (gewasbeschermingsmiddelen, diverse stoffen). Daarnaast is door regulering waterbeweging en morfologische aanpassing de waterhuishouding kunstmatig en verandering in afvoerkarakteristiek en vermindering bergingscapaciteit opgetreden. Als gevolg hiervan vermindering natuurlijke processen en leefgebied voor aquatische flora en fauna. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Sterk Veranderd Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Drentse Aa Code waterlichaam: NL33DA aangemaakt: om 3:39 u. pagina 2 van 103

3 Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Anders, zie toelichting False False False True False False Beperken piekafvoeren in bovenlopen agrarisch gebied False False False True False False Hanteren natuurlijk waterpeil in agrarisch gebied False False False True False False Motivering per gebruiksfunctie Gebruiksfunctie: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Motivering: Beschouwde alternatieven Een deel van de benedenloop van de Drentsche Aa kent een gestuwd waterpeil omdat deze in open verbinding staat met de boezem. Dit zorgt voor een sterke afname van de stroming bij lagere waterafvoeren. Door de uitgevoerde waterhuishoudkundige aanpassingen in de bovenlopen van de Drentsche Aa t.b.v. de landbouw is het afvoerregime van de beek veranderd. Met name de piekafvoeren zijn hierdoor toegenomen. Dit heeft o.a. geleid tot de aanleg van verdeelwerk Loon waarmee piekafvoeren vanuit het beeksysteem naar het Havenkanaal/Noord-Willemskanaal worden afgevoerd. Dit heeft het natuurlijke afvoerpatroon van de beek tijdens hoogwatersituaties (inundaties) sterk beinvloed. Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - Ja, technisch onhaalbaar Motivering: Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Drentse Aa Code waterlichaam: NL33DA aangemaakt: om 3:39 u. pagina 3 van 103

4 Fysische Chemie: in het algemeen is de kwaliteit van de beek te noemen, P en N voldoen op de hoofdmeetpunten. Plaatselijk vindt nadelige beïnvloeding door nutriënten plaats. Dit betreft vooral kleine bovenlopen. Koper: In 2009 is in de methodiek van meten van metalen geen rekening gehouden met de biobeschikbaarheid hiervan. Voor Koper mag in de huidige situatie hier rekening mee worden gehouden. In dat geval is Koper geen probleemstof in de Drentse Aa. Gewasbeschermingsmiddelen (GBM): Deze vallen onder specifiek verontreinigende stoffen. Op het KRW meetpunt 2101 en op de overige GBM meetpunten in het waterlichaam Drentse Aa treffen we overschrijdingen aan van GBM. Het betreft zowel herbiciden, insecticiden als fungicide. Oppervlaktewater Drentse Aa voor drinkwaterbereiding: uit de Drentse Aa wordt oppervlaktewater onttrokken voor de drinkwaterproductie. Het oppervlaktewater van de Drentse Aa wordt, voordat het naar de zuivering gaat, eerst geleid naar het mengbekken om een homogene waterstroom te bewerkstelligen. De Drentse Aa laat namelijk nog met regelmaat overschrijdingen zien voor onder meer GBM ten opzichte van de drinkwaternorm. Samen met Waterbedrijf Groningen en Provincie Drenthe wordt al het mogelijke gedaan om het optreden van deze overschrijdingen te verminderen. Een voorbeeld hiervan is het project Schone Bron Drente Aa ( ) waarbij onderzoek is gedaan naar de herkomst van GBM in verschillende zijtakken van de Drentse Aa. In 2013 is een gebiedsdossier opgesteld voor de Drentse Aa, waarin de risico s en belastingen in beeld zijn gebracht. In 2014 wordt het uitvoeringsprogramma opgesteld en vastgesteld voor oplossingen en maatregelen van deze risico s en belastingen. Deze maatregelen worden opgenomen in de KRW maatregelen lijst. Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,53 matig Vis (EKR) 0,35 E-ontoereikend matig Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,10 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 2,20 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 30 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier R5) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Drentse Aa Code waterlichaam: NL33DA aangemaakt: om 3:39 u. pagina 4 van 103

5 Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. Ten opzichte van de uitgangssituatie is in 2012 de ecologie van de beek nog niet verbeterd. Dit is conform de verwachting: Een groot deel van de maatregelen is recentelijk uitgevoerd of moet nog uitgevoerd worden en het effect van maatregelen op de ecologie is niet direct waarneembaar. De ecologie heeft tijd nodig zich aan te passen aan veranderde omstandigheden en tot ontwikkeling te komen. De belangrijkste beperkende factoren voor de ecologie zijn normalisatie en de verandering in waterhuishouding (ontbreken stroming, inundaties en optreden van onnatuurlijke, grote afvoerpieken). Stuwen en andere migratiebeperkingen zorgen ervoor dat migrerende vis een deel van de bovenstroomse delen nog niet kunnen bereiken. Het beheer en onderhoud wordt zoveel mogelijk afgestemd op de functies van de beek (water aan- en afvoer en natuur) Welke invloed de overschrijdingen in gewasbeschermingsmiddelen hebben op het ecologisch functioneren van de beek is nog onvoldoende bekend. Deze beïnvloedingsfactor dient wel meegenomen te worden. Voor drinkwater gebruikt water (beoordeling 2015) Normoverschrijding in periode : Toename zuiveringsinspanning: Ja Ja Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet niet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend Fysische chemie Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet niet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht/voldoet niet : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar 2014 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Drentse Aa Code waterlichaam: NL33DA aangemaakt: om 3:39 u. pagina 5 van 103

6 4. Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 afkoppelopgave gemeente Assen afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Assen Voortgang: ha Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 0,65 baggeren Nijlands loopje (gemeente Assen) Verwijderen verontreinigde bagger Gemeente Assen Voortgang: m3 Motivering: Uitgevoerd: Toelichting: < 2015 herinrichting Deurzerdiep - Amelterbos overige inrichtingsmaatregelen Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: < 2015 hermeandering beektrajecten Anreeperdiep. Deurzerdiep. Zeegser loopje (3 km) verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Voortgang: km Motivering: Planvoorbereiding: 2 In uitvoering: 1 Toelichting: < 2015 onderzoek naar beekpeilverhogende maatregelen en inrichting uitvoeren onderzoek Voortgang: stuks Motivering: In uitvoering: 1 Toelichting: < 2015 saneren riooloverstort HBDA (gemeente Tynaarlo) aanpakken riooloverstorten Gemeente Tynaarlo Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: < ,65 ha m3 1 stuks 3 km 1 stuks 1 stuks Factsheet KRW Naam waterlichaam: Drentse Aa Code waterlichaam: NL33DA aangemaakt: om 3:39 u. pagina 6 van 103

7 verdrogingsbestrijding 2000 ha Drentse deel overige inrichtingsmaatregelen Voortgang: stuks Motivering: Planvoorbereiding: 1 Toelichting: Uitgevoerd: 2 3 stuks was 11st, 8 st vervallen als opgave oppervlaktewaterlichaam, bestuursvoorstel De opgave is teruggebracht van 11 st. naar 3 st. 8 st. vervallen als opgave voor het oppervlaktewaterlichaam, bestuursvoorstel , voorstel opnemen bij opgave grondwaterlichaam Motivatie: voor 8 st. geen directe relatie met oppervlaktewaterlichaam aantoonbaar. verdrogingsbestrijding. 200 ha Groninger deel (Westerlanden. Lappenvoort, Besloten venen) overige inrichtingsmaatregelen Voortgang: stuks Motivering: Planvoorbereiding: 1 Toelichting: De opgave is teruggebracht van 2 st. naar 1 st. 1 stuks De opgave is teruggebracht van 2 st. naar 1 st. 1 st. vervallen als opgave voor het oppervlaktewaterlichaam, bestuursvoorstel , voorstel opnemen bij opgave grondwaterlichaam < 2015 Motivatie: voor 1 st. geen directe relatie met oppervlaktewaterlichaam aantoonbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Drentse Aa Code waterlichaam: NL33DA aangemaakt: om 3:39 u. pagina 7 van 103

8 Maatregelen gepland voor de periode Andere richtlijn: Toelichting: Aanpak gewasbeschermingsmiddelen Gebiedsdossier drinkwaterwinning (onderzoek en maatregelen) uitvoeren onderzoek 1 stuks Andere richtlijn: Toelichting: > 2015 hermeandering beektrajecten delen van Witterdiep (1 km) verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Waterschap Hunze en Aas 1 km inrichting Rolderdiep 3 km verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Andere richtlijn: Toelichting: Inrichtingsplan Hermeandering Amerdiep 1 stuks overige inrichtingsmaatregelen Andere richtlijn: Toelichting: Andere richtlijn: Toelichting: Onderzoek fosfaat nalevering uit de bodem door doorslag van gronden uitvoeren onderzoek 1 stuks Opheffen visbarrières o.a. Rolderdiep 3 stuks vispasseerbaar maken kunstwerk Andere richtlijn: Toelichting: Andere richtlijn: Toelichting: verhoging beekpeillen. verhoging grondwaterstanden. vermindering grondwaterwinning aanpassen waterpeil Waterschap Hunze en Aas 3 stuks Vergroten afvoer verdeelwerk Loon i.c.m. beekpeilverhoging Loonerdiep en Taarloosche diep,anloerdiep, Zeegserloopje Maatregelen gepland voor de periode inrichting Amerdiep 2,8 km verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Factsheet KRW Naam waterlichaam: Drentse Aa Code waterlichaam: NL33DA aangemaakt: om 3:39 u. pagina 8 van 103

9 Andere richtlijn: Toelichting: Waterschap Hunze en Aas 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Kwaliteitselement Overige waterflora, Vis-kwaliteit Overige waterflora, Vis-kwaliteit Overige waterflora, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Een aanzienlijk deel van de inrichtingsmaatregelen wordt in de eerste en tweede planperiode uitgevoerd. Uit onderzoek is gebleken dat het in veel gevallen een aantal jaar kan duren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de eerste en tweede planperiode pas in de derde planperiode volledig van kracht. Onevenredig kostbaar Waterschap Hunze en Aa s ontvangt jaarlijks 85 miljoen aan inkomsten. Voor het KRW maatregelenpakket van de periode wordt jaarlijks gemiddeld 3.77 miljoen uitgetrokken, waarmee de kosten binnen de randvoorwaarde blijven van beperkte lastenstijging voor de burger zoals afgesproken met het bestuur. De overige maatregelen staan gepland na 2021, omdat het eerder uitvoeren van meer maatregelen als disproportioneel kostbaar wordt beschouwd. Technisch onhaalbaar Vanwege het maatschappelijke draagvlak, vindt grondverwerving vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis. Een gefaseerde uitvoering is dan in veel gevallen voordeliger, omdat hiermee het opdrijven van grondprijzen kan worden tegengegaan. Bovendien is het niet aannemelijk dat alle benodigde gronden voor herinrichting tijdig verworven zijn, want er is vervolgens ook nog tijd nodig voor realisatie van maatregelen. Kansen om grond te verwerven zijn vaak gebonden aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die zich lang niet op alle locaties binnen de komende periode zullen voordoen. Dergelijke grootschalige gebiedsprocessen kennen mede als gevolg van juridische procedures een doorlooptijd die de planperiode overschrijdt. Dit heeft als consequentie dat fasering nodig is. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Drentse Aa Code waterlichaam: NL33DA aangemaakt: om 3:39 u. pagina 9 van 103

10 Factsheet: NL33DW_2 Boezemkanalen Duurswold -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Boezemkanalen Duurswold Code: NL33DW_2 Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Type: M6a (Grote ondiepe kanalen zonder scheepvaart) Status: Kunstmatig Appingedam, Delfzijl, Groningen (Gr), Slochteren Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Afwateringskanalen met boezemfunctie in laagveengebied. Het water wordt gevoed door regen, grondwater, instromend oppervlaktewater of uitgeslagen polderwater. Ten tijde van watertekort wordt via deze kanalen IJsselmeerwater aangevoerd. Het profiel van de kanalen is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. Beschermde gebieden: Er zijn geen beschermde gebieden vermeld. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Duurswold Code waterlichaam: NL33DW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 10 van 103

11 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen riooloverstorten Voorkomen wateroverlast emissies van diverse verontreinigingen diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw emissies van gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging oeververdediging, duikers, overkluizing, kribben barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) wateroverdracht stroomgebieden (wateraanvoer en/of waterafvoer) Veiligheid Peilbeheer (grond)water Peilbeheer (grond)water onnatuurlijke oevermilieus continuüm doorbroken aanvoer van diverse stoffen Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Belangrijke belastingen zijn het profiel (er zijn vaak harde overgangen van land naar water) en het niet-natuurlijke peilbeheer. De kanalen hebben deels een functie recreatievaart en viswater. Belasting met stoffen is er voornamelijk door emissies van landbouwgronden en door aanvoer met aanvoerwater. In mindere mate is er belasting met stoffen door emissies van overstorten. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was. Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Duurswold Code waterlichaam: NL33DW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 11 van 103

12 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 E-ontoereikend matig Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 4,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 400 E-slecht Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,40 Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M6a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. Er zijn tussen 2007 en 2013 geen metingen gedaan naar de toestand van biologische kwaliteitselementen. Er kan daarom niet worden vastgesteld wat de huidige toestand is en of er verandering is opgetreden in de toestand in deze periode. De huidige toestand is nu beoordeeld een-op-een op basis van de metingen uit 2007 waarop ook de toestand 2009 is gebaseerd. Door vaste en tegennatuurlijk peilen en niet-natuurlijke oevers (steil en deels verhard) zijn de oevers nog onvoldoende ontwikkeld (onvoldoende ondergedoken waterplanten en oeverbegroeiing). Hiermee ontbreekt ook een deel van het leefgebied van vis en macrofauna. Door de aanleg van extra natuurvriendelijke oevers wordt dit verbeterd. Op de gerealiseerde natuurvriendelijke oevers voeren we aangepast beheer en onderhoud door, ondermeer gericht op de ontwikkeling van de juiste vegetatie (geen monocultuur van riet). Vanaf 2016 wordt er een natuurlijker peilbeheer gevoerd in het Duurswold/boezemsysteem. Verwachting is dat hiermee de doelen voor biologie op den duur gehaald worden. De toestand voor chloride is slecht op het meetpunt dat vlakbij de uitmonding van het waterlichaam in zee ligt. Dit komt door de (lokale) invloed van de zee. We zullen het meetpunt verleggen naar verder landinwaarts zodat het representatiever zal zijn. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Duurswold Code waterlichaam: NL33DW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 12 van 103

13 Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend Fysische chemie E-slecht Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht/voldoet niet : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar 2014 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Duurswold Code waterlichaam: NL33DW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 13 van 103

14 4. Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 afkoppelopgave gemeente Slochteren afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Slochteren Voortgang: ha Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 2,3 nautisch/kwaliteitsbaggeren (Slochterdiep) verdiepen watersysteem (overdimensioneren) Waterschap Hunze en Aas Voortgang: ha Motivering: Planvoorbereiding: 5 Toelichting: < 2015 oplossen migratieknelpunt Sans souci vispasseerbaar maken kunstwerk Voortgang: stuks Motivering: Planvoorbereiding: 0,5 In uitvoering: 0,5 Toelichting: < 2015 optimalisatie natuurvriendelijke oevers (7 km) verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Voortgang: km Motivering: Planvoorbereiding: 3,2 In uitvoering: 3,8 Toelichting: < 2015 Maatregelen gepland voor de periode ,3 ha 5 ha 1 stuks 7 km optimalisatie natuurvriendelijke oevers 2,7 km verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Waterschap Hunze en Aas Andere richtlijn: Toelichting: 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Duurswold Code waterlichaam: NL33DW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 14 van 103

15 Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement Overige waterflora Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden De (resterende) inrichtingsmaatregelen worden in deze tweede planperiode uitgevoerd. Het duurt echter meerdere jaren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de eerste en tweede planperiode pas na deze tweede planperiode volledig van kracht. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Duurswold Code waterlichaam: NL33DW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 15 van 103

16 Factsheet: NL33EW_2 Boezemkanalen Eemskanaal Winschoterdaip -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Boezemkanalen Eemskanaal Code: NL33EW_2 Winschoterdaip Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Type: M7b (Grote diepe kanalen met scheepvaart) Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Appingedam, Delfzijl, Groningen (Gr), Hoogezand-Sappemeer, Menterwolde, Oldambt, Slochteren, Veendam Nee Karakterschets: Afwateringskanalen in laagveen- of zeekleigebied met boezemfunctie. Het water wordt gevoed door regen, grondwater en/of uitgeslagen polderwater. In tijden van watertekort wordt via deze kanalen IJsselmeerwater ingelaten. De kanalen hebben een belangrijke scheepvaartfunctie. Het profiel van de kanalen is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. Beschermde gebieden: Er zijn geen beschermde gebieden vermeld. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Eemskanaal Winschoterdaip Code waterlichaam: NL33EW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 16 van 103

17 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen rioolwaterzuiveringsinstallaties Afvalwaterzuivering emissies van diverse stoffen puntbronnen overige puntbronnen Industrie emissies van diverse stoffen puntbronnen riooloverstorten Voorkomen wateroverlast diffuse bronnen door run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Mobiliteit emissies van diverse stoffen emissies van diverse stoffen diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw emissies van nutriënten en gewasbeschermingsmiddlen diffuse bronnen door verkeer (weg/rail) en infrastructuur Mobiliteit emissies van diverse stoffen regulering waterbeweging barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) Veiligheid onnatuurlijke oevermilieus overige belastingen scheepvaart Scheepvaart emissies van tributyltin, golfslag en opwerveling Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Ten tijde van watertekort word via deze kanalen IJsselmeerwater aangevoerd; het Reitdiep, De Diepenring van Groningen, Eemskanaal en Winschoterdiep vormen voor een groot deel van het beheergebied van het Waterschap Hunze en Aa s de hoofdaanvoerroute voor IJsselmeerwater in tijden van droogte. De kanalen worden gevoed door regen, grondwater, instromend oppervlaktewater of uitgeslagen polderwater. Het peilregime is tegennatuurlijk. De oevers zijn grotendeels niet natuurvriendelijk (harde overgangen van land naar water). De kanalen hebben een belangrijke scheepvaartfunctie. Belasting met stoffen is er door emissies afkomstig van rioolwaterzuiveringsinstallaties, industrie, scheepvaart, en landbouwgronden en door aanvoer met aanvoerwater. In mindere mate vindt er belasting plaats door overstorten. Een specifieke beïnvloeding is de belasting met zout door de zee. Deze treedt vooral lokaal bij de zeesluizen sterk op maar onder droge omstandigheden kan een zouttong zich in de richting van de stad Groningen uitbreiden. D.m.v. doorspoelen met zoet water wordt dit effect tegengegaan. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was. Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) - tributyltin (kation) (TC4ySn) - zink (Zn) Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Eemskanaal Winschoterdaip Code waterlichaam: NL33EW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 17 van 103

18 Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: In dit waterlichaam komt normoverschrijding van de prioritaire stof tributyltin voor. De oorzaak hiervan is de toepassing van algenweringsmiddel voor scheepshuiden Voor deze stof bestaat al Europese wetgeving waarmee, bij naleving daarvan, deze overschrijding niet voorkomt. Zink en koper (overige relevante stoffen) komen normoverschrijdend voor. Emissies van zink en koper worden op verschillende manieren teruggedrongen (bijvoorbeeld vergunningverlening, verbeteringen in rioolstelstels, produktontwikkeling). Wij schatten in dat biologisch doelbereik niet verhinderd wordt door deze aanwezigheid van zink en koper. Wij monitoren of dit werkelijk zo is. Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,34 E-ontoereikend Overige waterflora (EKR) 0,16 E-slecht Vis (EKR) 0,39 E-ontoereikend matig Fytoplankton (EKR) 0,57 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,20 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 4,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 400 E-slecht E-slecht slecht Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,40 Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M7b) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Eemskanaal Winschoterdaip Code waterlichaam: NL33EW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 18 van 103

19 Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. Door niet-natuurlijke oevers (steil en verhard), scheepvaartbewegingen en vaste en tegennatuurlijk peilen zijn de oevers onvoldoende ontwikkeld (onvoldoende ondergedoken waterplanten en oeverbegroeiing). Hiermee ontbreekt ook een deel van het leefgebied van vis en macrofauna. Het Eemskanaal is een belangrijke verbindingszone voor vissen tussen zee en de Hunze en Drentse Aa. Vissen maken ten tijdens hun migratie gebruik van scheepvaart sluizen bij Delfzijl. Vanaf eind 2007 wordt bij de spuisluis van Delfzijl een visvriendelijk sluisbeheer toegepast. Hiermee zijn de migratiemogelijkheden geoptimaliseerd. In het kanaal zelf liggen geen barrières voor vismigratie. De hoge score voor algen geeft mogelijk een vertekend beeld. Deze waarde is een geprojecteerde score van het waterlichaam Duurswold. Op basis van chlorofyl-metingen is geconstateerd dat dit mogelijk een te gunstig beeld laat zien voor dit waterlichaam. Op basis van aanvullende metingen in 2015 zal bekeken worden wat de daadwerkelijke score is van algen in het waterlichaam. Mogelijk dat de doelen op basis van deze meetactie aangepast gaan worden. Ook voor macrofauna geldt dat het oordeel is gebaseerd op projectie van metingen in waterlichaam kanalen Duurswold. Deze wordt tot nu toe als representatief geacht maar in 2014 zullen aanvullende metingen in het waterlichaam Eemskanaal Winschoterdiep uitgevoerd worden om dit uitgangspunt te controleren. De toestand voor chloride is slecht op het meetpunt dat vlakbij de uitmonding van het waterlichaam in zee ligt. Dit komt door de (lokale) invloed van de zee. We zullen het meetpunt verleggen naar verder landinwaarts zodat het representatiever zal zijn. Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet niet C-voldoet niet Ecologie Totaal E-slecht Biologie E-slecht Fysische chemie E-slecht E-slecht Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet niet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht/voldoet niet : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar 2014 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Eemskanaal Winschoterdaip Code waterlichaam: NL33EW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 19 van 103

20 4. Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 Afkoppelopgave gemeente Groningen afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Groningen Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 6 Toelichting: < 2015 afkoppelopgave gemeente Hoogezand-Sappemeer afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Hoogezand-Sappemeer Voortgang: ha Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 9,9 afkoppelopgave gemeente Menterwolde afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Menterwolde Voortgang: ha Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 3,9 afkoppelopgave gemeente Scheemda afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Scheemda Voortgang: ha Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 1,4 Afkoppelopgave gemeente Veendam afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Veendam Voortgang: ha Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 9 baggeren verontreinigde waterbodem Eemskanaal (Fase I. hotspot Hg) Verwijderen verontreinigde bagger Provincie Groningen Voortgang: m3 Motivering: Planvoorbereiding: Toelichting: < ha 9,9 ha 3,9 ha 1,4 ha 9 ha m3 onderzoek naar haalbaarheid natuurvriendelijke oevers en haalbaarheid doel Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Eemskanaal Winschoterdaip 1 stuks Code waterlichaam: NL33EW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 20 van 103

21 uitvoeren onderzoek Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: < 2015 uitbreiding RWZI Foxhol/opheffen RWZI's Siddeburen. Slochteren. Zuidlaren verminderen belasting RWZI Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: < stuks 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement Algemene fysisch-chemische parameters, Prioritaire stoffen totaal, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden De barrières voor vis zijn reeds opgeheven. Het duurt echter meerdere jaren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de eerste en tweede planperiode pas na deze tweede planperiode volledig van kracht. Chloride voldoet niet op het huidige hoofdmeetpunt. Dit is echter een lokaal effect dat alleen in de zomer optreedt in de nabijheid van de zeesluizen en is niet representatief voor het hele waterlichaam. De meetlocatie zal hiervoor aangepast worden. In dit waterlichaam komt normoverschrijding van de prioritaire stof tributyltin voor. De oorzaak hiervan is de toepassing van algenweringsmiddel voor scheepshuiden Voor deze stof bestaat al Europese wetgeving waarmee, bij naleving daarvan, deze overschrijding niet voorkomt. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Eemskanaal Winschoterdaip Code waterlichaam: NL33EW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 21 van 103

22 Factsheet: NL33FI_2 Kanaal Fiemel -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Kanaal Fiemel Code: NL33FI_2 Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Delfzijl, Oldambt Type: M6a (Grote ondiepe kanalen zonder scheepvaart) Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Afwateringskanaal in zeekleigebied dat via gemaal Fiemel afwatert op de Dollard. Het water wordt gevoed door regen en uitgeslagen polderwater. Het profiel van de kanalen is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. Beschermde gebieden: Er zijn geen beschermde gebieden vermeld. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanaal Fiemel Code waterlichaam: NL33FI_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 22 van 103

23 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw Nutriënten, bestrijdingsmiddelen regulering waterbeweging regulering waterbeweging verlies oeverzones en overstromingsvlaktes oeververdediging, duikers, overkluizing, kribben Veiligheid, Landbouw Veiligheid Vermindering natuurlijke processen en leefgebied voor aquatische flora en fauna. Verandering afvoerkarakteristiek en vermindering bergingscapaciteit Onnatuurlijke oevermilieus Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Kanaal Fiemel is een afwateringskanaal in zeekleigebied dat via gemaal Fiemel afwatert op de Eems. Het water wordt gevoed door regen en uitgeslagen polderwater, lokaal vindt invloed van kwel plaats. Het profiel van de kanalen is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. Er zijn geen beperkingen voor het behalen van de ecologische doelen wat betreft prioritaire of overige stoffen en gewasbeschermingsmiddelen. Het fosfaatgehalte voldoet niet aan de norm en is dus waarschijnlijk wel beperkend. Huidige belasting van P vanuit de landbouw is in dit gebied niet de enige bron. Andere belangrijke bronnen zijn nalevering vanuit de kleibodem en de daaronder gelegen veenbodem waarbij lokale kwel een mogelijke route is. Mogelijk speelt interne eutrofiëring vanuit de waterbodem daar ook een rol bij. Het waterschap bepaald komende planperiode hoe hiermee om te gaan. De niet-natuurvriendelijk inrichting van de oever en de niet-natuurlijke peilen zijn belemmerend voor de biologie. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was. Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanaal Fiemel Code waterlichaam: NL33FI_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 23 van 103

24 Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,51 Overige waterflora (EKR) 0,42 E-ontoereikend matig Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,49 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,20 E-ontoereikend matig Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 4,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 400 E-ontoereikend ontoereikend Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,30 E-ontoereikend Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M6a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanaal Fiemel Code waterlichaam: NL33FI_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 24 van 103

25 Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. Het gemiddelde zomergehalte aan fosfaat ligt boven de norm voor een e toestand, individuele gehalten laten frequent hoge pieken zien. Huidige bemesting in de landbouw is in dit gebied niet de enige bron. Andere belangrijke bronnen zijn nalevering vanuit de kleibodem en de daaronder gelegen veenbodem waarbij lokale kwel een mogelijke route is. Mogelijk speelt interne eutrofiëring vanuit de waterbodem daar ook een rol bij. Het waterschap bepaald komende planperiode hoe hiermee om te gaan. Waterplanten scoren onvoldoende, hoewel lokaal hoge bedekkingen van ondergedoken planten gevonden zijn is het aantal verschillende soorten waterplanten laag. Met de geplande inrichting van de oeverzone zal het aantal verschillende soorten toenemen en zullen de condities voor vis en macrofauna verbeteren. De hoge score voor algen geeft mogelijk een vertekend beeld. Deze waarde is een geprojecteerde score van het waterlichaam Duurswold. Op basis van chlorofyl-metingen is geconstateerd dat dit mogelijk een te gunstig beeld laat zien voor dit waterlichaam. Op basis van aanvullende metingen in 2015 zal bekeken worden wat de daadwerkelijke score is van algen in het waterlichaam. Mogelijk dat de doelen op basis van deze meetactie aangepast gaan worden. Ook voor macrofauna geldt dat het oordeel is gebaseerd op projectie van metingen in waterlichaam kanalen Duurswold. Deze wordt tot nu toe als representatief geacht maar in 2014 zullen aanvullende metingen in het waterlichaam Noord-Willemskanaal uitgevoerd worden om dit uitgangspunt te controleren. Alleen op het KRW meetpunt (gemaal Fiemel) overschrijdt chloride de norm. Het chloridegehalte bij gemaal Fiemel wordt beïnvloed door brakke kwel. Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend Fysische chemie E-ontoereikend Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet E-ontoereikend C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht/voldoet niet : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar 2014 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanaal Fiemel Code waterlichaam: NL33FI_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 25 van 103

26 4. Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 natuurvr. oever (0.8 km) verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Voortgang: km Motivering: Planvoorbereiding: 0,8 Toelichting: < 2015 Maatregelen gepland voor de periode ,8 km natuurvr. oever (2.6 km) verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Waterschap Hunze en Aas Andere richtlijn: Toelichting: > ,6 km 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement chloride, fosfor totaal Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden De waterkwaliteit van het oppervlaktewater wordt negatief beïnvloed doordat nutriënten via het grondwater uitspoelen. De hoge concentraties in het grondwater zijn onder andere het gevolg van overmatige belasting met meststoffen in het verleden, maar ook voor een belangrijk deel van natuurlijke oorsprong. Aanscherpingen van het mestbeleid en een zorgvuldigere bemesting in de praktijk heeft tot gevolg dat de bron voor beïnvloeding van het grondwater afneemt, maar de doorwerking van grond- naar oppervlaktewater is een traag proces. Om deze reden zal in 2021 nog niet het volledige effect van deze maatregelen merkbaar zijn. Hoge chloride gehalten in het gebied worden veroorzaakt door brakke kwel. Een deel van de inrichtingsmaatregelen wordt in de tweede planperiode uitgevoerd. Uit onderzoek is gebleken dat het in veel gevallen een aantal jaar kan duren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de tweede planperiode pas in de derde planperiode volledig van kracht en worden in deze planperiode geen aanvullende maatregelen getroffen. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanaal Fiemel Code waterlichaam: NL33FI_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 26 van 103

27 Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanaal Fiemel Code waterlichaam: NL33FI_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 27 van 103

28 Factsheet: NL33HM Hondshalstermeer -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Hondshalstermeer Code: NL33HM Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Oldambt Type: M14 (Grote ondiepe gebufferde plassen) Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Beschermde gebieden: Er zijn geen beschermde gebieden vermeld. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hondshalstermeer Code waterlichaam: NL33HM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 28 van 103

29 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw Nutriënten, bestrijdingsmiddelen diffuse bronnen overige diffuse bronnen (vooral atmosferische depositie) Diverse functies Nutriënten, slibvorming regulering waterbeweging verlies oeverzones en overstromingsvlaktes Veiligheid, Landbouw Vermindering natuurlijke processen en verlies van natuurlijke paaiplaatsen en natuurlijkevegetaties / leefgebieden Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Het meer heeft een boezem- en een bergingsfunctie. Het meer wordt gevoed door regen, grondwater en/of instromend oppervlaktewater uit de boezem. De belangrijkste belasting op de boezem wat betreft stoffen wordt gevormd door de landbouw. De biologische toestand wordt belemmerd door het vaste boezempeil, en de in het grootste deel van het waterlichaam aanwezige oeververharding. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was. Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hondshalstermeer Code waterlichaam: NL33HM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 29 van 103

30 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,53 matig Overige waterflora (EKR) 0,55 E-ontoereikend E-slecht ontoereikend Vis (EKR) 0,30 E-ontoereikend E-slecht ontoereikend Fytoplankton (EKR) 0,50 E-ontoereikend matig Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,20 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 4,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 400 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,30 Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M14) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. Ondergedoken waterplanten ontbreken vrijwel geheel in het Hondshalstermeer. Doordat waterplanten ontbreken, ontbreekt ook een belangrijk deel van het leefgebied van de doelsoorten vis en macrofauna. Deze kwaliteitselementen scoren daarom slecht en ontoereikend. Windwerking en vis zorgen voor een voortdurend opwervelen van de bodem waardoor vegetatie zich minder makkelijk kan ontwikkelen. Ook in luwe zones met voldoende doorzicht vindt geen plantengroei plaats. Mogelijk speelt daarom ook de fysieke kracht van de golven, de stevigheid van de bodem en de afwezigheid van zaadbanken van vegetatie een rol in de vestigingsmogelijkheden van waterplanten. Voor macrofauna speelt chloride daarbij ook een rol: via het Termunterzijldiep bereikt de zouttong met brak water het meer. De visstand is eenzijdig (gedomineerd door brasem en snoekbaars) en geen tot weinig jonge vis. Door kale en smalle oevers is er gebrek aan paai- en opgroeigebieden. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hondshalstermeer Code waterlichaam: NL33HM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 30 van 103

31 Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend E-slecht Biologie E-ontoereikend E-slecht Fysische chemie Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. rood = slecht/voldoet niet Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Overige maatregelen uitgevoerd in de periode t/m 2015 Toelichting: < 2015 onderzoek bronnen nutrienten en mogelijke maatregelen daartegen uitvoeren onderzoek 1 stuks Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hondshalstermeer Code waterlichaam: NL33HM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 31 van 103

32 Maatregelen gepland voor de periode opstellen herstelplan Hondhalstermeer 1 stuks Andere richtlijn: Toelichting: overige inrichtingsmaatregelen Waterschap Hunze en Aas Gedurende het gebiedsproces is gebleken dat er bij de verschillende betrokken partijen bedenkingen zijn over de mogelijkheden om op het Hondshalstermeer een sterke verbetering van de biologie te realiseren tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. In het nieuw op te stellen herstelplan zullen de technische mogelijkheden hiervoor nader onderzocht worden in combinatie met een afweging van kosten en baten. Op basis van de uitkomsten zal een definitief maatregelprogramma op bestuurlijk niveau vastgesteld worden. Maatregelen gepland voor de periode natuurvr. oever (2.4 km) en 3,5 ha luwe zone 1,2 km verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Waterschap Hunze en Aas Andere richtlijn: Toelichting: > Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Technisch onhaalbaar Kwaliteitselement Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond Technisch onhaalbaar De uitvoering van maatregelen die een aanzienlijke impact hebben op de omgeving dient voorbereid te worden. Dit betekent dat verschillende direct betrokken partijen moeten worden voorgelicht over de wijze van uitvoering en de consequenties daarvan. Een dergelijke maatschappelijke betrokkenheid is vooral van belang om de uitvoering op een dusdanige wijze vorm te geven dat deze op zoveel mogelijk draagvlak kan rekenen. Een gedegen voorbereiding van een complex project kost vele jaren waardoor de maatregelen niet in de lopende planperiode kunnen worden uitgevoerd. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hondshalstermeer Code waterlichaam: NL33HM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 32 van 103

33 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hondshalstermeer Code waterlichaam: NL33HM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 33 van 103

34 Factsheet: NL33HU Hunze -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Hunze Code: NL33HU Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen, Provincie Drenthe Type: R5 (Langzaam stromende middenloop/benedenloop op zand) Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Aa en Hunze, Borger-Odoorn, Haren, Hoogezand-Sappemeer, Tynaarlo Nee Karakterschets: Beschermde gebieden: - Vogelrichtlijn Zuidlaardermeergebied (NL_VOG_20) Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hunze Code waterlichaam: NL33HU aangemaakt: om 3:39 u. pagina 34 van 103

35 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen rioolwaterzuiveringsinstallaties Zuivering afvalwater Nutrienten, bestrijdingsmiddelen en hormoonverstorende stoffen diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw Nutriënten, bestrijdingsmiddelen wateronttrekkingen voor publieke (drink)watervoorziening Drinkwatervoorziening Verdroging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging stuw: verschil waterstand : verhogen waterstand (peilbeheersing) kanalisatie c.q. normalisatie van de waterloop verlies oeverzones en overstromingsvlaktes versnelde waterafvoer barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) ontwatering (veenoxidatie en bodemdaling) Waterbeheer afgestemd op gebiedsfuncties Waterbeheer afgestemd op gebiedsfuncties Veiligheid, Landbouw Voorkomen wateroverlast Peilbeheer (grond)water Waterbeheer afgestemd op gebiedsfuncties Kunstmatige waterhuishouding Verandering afvoerkarakteristiek, Vermindering natuurlijke processen en verlies van natuurlijke paaiplaatsen en natuurlijke vegetaties/ en leefgebieden Vermindering natuurlijke processen en leefgebied voor aquatische flora en fauna. Verandering afvoerkarakteristiek en vermindering bergingscapaciteit Vermindering natuurlijke beekprocessen Continuum doorbroken Kunstmatige waterhuishouding,belasting met nutrienten Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. De belasting wat betreft stoffen wordt in belangrijke mate gevormd door de RWZI Gieten, de landbouw en het stedelijk gebied. De nutriënten vormen geen belemmering voor het doelbereik van de Hunze. Mogelijk vormen gewasbeschermingsmiddelen nog wel een belemmering voor de Hunze. De normalisatie van de beek is een belangrijke belemmering voor de biologie. De inrichtingsmaatregelen worden als cruciaal gezien voor het herstel van de Hunze inclusief de mogelijkheid om het water niet alleen door de hoofdloop te laten lopen, maar ook door de meanders. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hunze Code waterlichaam: NL33HU aangemaakt: om 3:39 u. pagina 35 van 103

36 Status: Sterk Veranderd Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Anders, zie toelichting False False False True False False Flexibel peilbeheer in boezemwateren False False False True False False Verwijderen waterkeringen False False False True False False Motivering per gebruiksfunctie Gebruiksfunctie: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Motivering: Beschouwde alternatieven Het afkoppelen van de RWZI Gieten is ongewenst omdat het debiet een significante bijdrage levert aan de afvoer van de beek gedurende het zomerhalfjaar. Door het grotendeels verdwijnen van de oorspronkelijke veengebieden als gevolg van veenafgraving en veenoxidatie is de oorspronkelijke sponswerking van het brongebied verdwenen. De uitgevoerde optimalisaties van de waterafvoer hebben geleid tot hogere afvoerpieken in de winter en het vrijwel afwezig zijn van waterafvoer gedurende droge zomers. Het afvoerregime van de beek is hiermee sterk veranderd. De benedenloop van de Hunze kent een boezempeil waardoor hier minder sprake is van beekspecifieke stromingsomstandigheden. Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - Ja, onevenredig hoge kosten Motivering: (Er is geen motivering gegeven) Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hunze Code waterlichaam: NL33HU aangemaakt: om 3:39 u. pagina 36 van 103

37 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 E-ontoereikend E-ontoereikend matig Overige waterflora (EKR) 0,59 matig Vis (EKR) 0,25 E-ontoereikend E-ontoereikend matig Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,10 E-ontoereikend Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,50 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 30 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier R5) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. De onderzoeksgroepen macrofauna en vis laten op stroomgebiedsniveau nog geen verandering in ecologische kwaliteit zien. Op lokaal niveau wel. De gewenste stromingsminnende vissoorten worden momenteel nog slechts in kleine aantallen aangetroffen. Het nog geringe effect op stroomgebiedsniveau komt deels doordat het areaal herstelde trajecten ten opzichte van de totale lengte waterlichaam Hunze nog relatief gering is. De ecologie zal verder verbeteren naarmate de Hunze een meer natuurlijk stromingsregime en grotere diversiteit in substraat krijgt. Dit is in de huidige situatie nog niet optimaal uit te voeren omdat bij het peilbeheer nog sterk rekening wordt gehouden met het landbouwgebied. Door inrichtingsprojecten in de bovenlopen zal deze situatie verbeteren. Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet niet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend Fysische chemie E-ontoereikend E-ontoereikend Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hunze Code waterlichaam: NL33HU aangemaakt: om 3:39 u. pagina 37 van 103

38 Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht/voldoet niet : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar 2014 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hunze Code waterlichaam: NL33HU aangemaakt: om 3:39 u. pagina 38 van 103

39 4. Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 afkoppelopgave gemeente Borger-Odoorn afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Borger-Odoorn Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: afkoppelopgave gemeente Haren afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Haren Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 0,99 Toelichting: 1 ha 0,99 ha randenbeheer (exacte wijze van uitvoering afhankelijk van uitkomsten lopende pilot) uitvoeren actief vegetatie- / waterkwaliteitsbeheer Voortgang: km Motivering: 20 km Vervangen: 20 De gewenste reductie in nutriëntenbelasting kon op een meer efficiënte manier worden bereikt door een optimalisatie van de RWZI Toelichting: < 2015: Vervangen door een alternatieve maatregel. Motivatie: Bij de opgave van de maatregel akkerrandenbeheer is aangegeven dat de uitvoering afhankelijk zou zijn van de resultaten van het onderzoek. In de periode 2006 tot 2009 is een pilot project uitgevoerd met akkerrandenbeheer. De resultaten van het onderzoek gaven aan dat de resultaten wat betreft nutriënten reductie tegenvielen. Bij de keuze voor de maatregelen was berekend welke reductie in de nutriëntenbelasting gewenst was. De gewenste reductie in nutriëntenbelasting kon op een meer efficiënte manier worden bereikt door een optimalisatie van de RWZI Gieten. Daarom is de maatregelen akkerranden vervangen door de maatregel optimalisatie van de RWZI Gieten. realiseren overstromingsvlakten, Tusschenwater, Torenveen, Mandelanden, Lofar, Achterste Diep, Oude verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Voortgang: km Motivering: Planvoorbereiding: 2,6 In uitvoering: 0,7 Uitgevoerd: 11,7 Toelichting: < 2015 stimuleren preciese bemesting landbouw verminderen emissie nutriënten landbouw Voortgang: stuks Motivering: In uitvoering: 1 15 km 1 stuks Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hunze Code waterlichaam: NL33HU aangemaakt: om 3:39 u. pagina 39 van 103

40 Toelichting: < 2015 verdrogingsbestrijding Gronings deel. Onnerpolder. Oostpolder, polder WolfsbargeII overige inrichtingsmaatregelen Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 3 Toelichting: < 2015 Maatregelen gepland voor de periode stuks Andere richtlijn: Toelichting: Beekherstel, overstromingsvlakten o.a. Bronnegermaden, de Branden, Duunschelanden, Breevenen verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water 17,2 km Andere richtlijn: Toelichting: Onderzoek fosfaat nalevering uit de bodem door doorslag van gronden uitvoeren onderzoek 1 stuks Opheffen vismigratieknelpunten Hunze 7 stuks vispasseerbaar maken kunstwerk Andere richtlijn: Toelichting: Maatregelen gepland voor de periode Andere richtlijn: Toelichting: Beekherstel, overstromingsvlakten Noordma, Bronnegermaden, Achterste Diep verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Waterschap Hunze en Aas 8 km Opheffen Vismigratiekenelpunten Hunze 4 stuks vispasseerbaar maken kunstwerk Andere richtlijn: Toelichting: 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hunze Code waterlichaam: NL33HU aangemaakt: om 3:39 u. pagina 40 van 103

41 Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Kwaliteitselement Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Een deel van de inrichtingsmaatregelen wordt in de tweede en derde planperiode uitgevoerd. Uit onderzoek is gebleken dat het in veel gevallen een aantal jaar kan duren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen pas later zichtbaar. Onevenredig kostbaar Waterschap Hunze en Aa s ontvangt jaarlijks 85 miljoen aan inkomsten. Voor het KRW maatregelenpakket van de periode wordt jaarlijks gemiddeld 3.77 miljoen uitgetrokken, waarmee de kosten binnen de randvoorwaarde blijven van beperkte lastenstijging voor de burger zoals afgesproken met het bestuur. De overige maatregelen staan gepland na 2021, omdat het eerder uitvoeren van meer maatregelen als disproportioneel kostbaar wordt beschouwd. Technisch onhaalbaar Vanwege het maatschappelijke draagvlak, vindt grondverwerving vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis. Een gefaseerde uitvoering is dan in veel gevallen voordeliger, omdat hiermee het opdrijven van grondprijzen kan worden tegengegaan. Bovendien is het niet aannemelijk dat alle benodigde gronden voor herinrichting tijdig verworven zijn, want er is vervolgens ook nog tijd nodig voor realisatie van maatregelen. Kansen om grond te verwerven zijn vaak gebonden aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die zich lang niet op alle locaties binnen de komende periode zullen voordoen. Dergelijke grootschalige gebiedsprocessen kennen mede als gevolg van juridische procedures een doorlooptijd die de planperiode overschrijdt. Dit heeft als consequentie dat fasering nodig is. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Hunze Code waterlichaam: NL33HU aangemaakt: om 3:39 u. pagina 41 van 103

42 Factsheet: NL33HV_2 Kanalen Hunze / Veenkolonien -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Kanalen Hunze / Veenkolonien Code: NL33HV_2 Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen, Provincie Drenthe Type: M6a (Grote ondiepe kanalen zonder scheepvaart) Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Aa en Hunze, Bellingwedde, Emmen, Hoogezand-Sappemeer, Menterwolde, Oldambt, Pekela, Stadskanaal, Veendam, Vlagtwedde Nee Karakterschets: Afwateringskanalen in zand- en laagveengebied. De kanalen worden gevoed door regen, grondwater en/of instromend oppervlaktewater. In tijden van watertekort wordt via de kanalen IJsselmeerwater aangevoerd. Het profiel van de kanalen is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. Het overgrote deel van de aangewezen kanalen, hebben hun oorsprong in de veenontginning. De ontsluiting van het veenkoloniale gebied was tijdens de ontginning ook via deze kanalen. Naast de kanalen ontstonden de dorpen (karakteristieke lintbebouwing) en de wegen evenwijdig aan de kanalen. Door de aanwezigheid van de bebouwing en wegen langs veel van de kanalen is de ruimte niet of zeer beperkt voor aanpassingen in het bestaande profiel van de kanalen. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Hunze / Veenkolonien Code waterlichaam: NL33HV_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 42 van 103

43 Beschermde gebieden: - Vogelrichtlijn Zuidlaardermeergebied (NL_VOG_20) 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen rioolwaterzuiveringsinstallaties Zuivering afvalwater Nutrienten, bestrijdingsmiddelen en hormoonverstorende stoffen puntbronnen IPPC industrieën diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw Nutriënten, bestrijdingsmiddelen diffuse bronnen door verkeer (weg/rail) en infrastructuur Ontsluiting en verbindingen Afspoeling stoffen naar bodem en oppervlaktewater regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging sluis (ook gemaal): verlagen waterstand (peilbeheersing) stuw: verschil waterstand : verhogen waterstand (peilbeheersing) oeververdediging, duikers, overkluizing, kribben barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) Peilbeheer (grond)water Peilbeheer (grond)water Veiligheid, Peilbeheer Handhaving peilen Beïnvloeden water- en oevermilieu's Beïnvloeden water- en oevermilieu's Onnatuurlijke oevermilieus Compartimentering in leefgebieden, geen uitwisseling soorten Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Het waterlichaam Kanalen Hunze-Veenkoloniën is een systeem van kanalen, bedoeld voor de aan- en afvoer van water voor het omliggende landbouwgebied. Er vindt ook onttrekking van water door de industrie plaats. In het voorjaar begint de aanvoer van water uit het IJsselmeer. De belasting wat betreft stoffen is vooral afkomstig uit de landbouw (veeteelt, akkerbouw en glastuinbouw) en de aanvoer via aanvoerwater. De niet-natuurvriendelijke inrichting van de oever en de niet-natuurlijke peilen zijn belemmerend voor de biologie. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was. Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) (geen normoverschrijdingen) Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Hunze / Veenkolonien Code waterlichaam: NL33HV_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 43 van 103

44 Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,51 matig Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 100 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,40 Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M6a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Hunze / Veenkolonien Code waterlichaam: NL33HV_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 44 van 103

45 Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. De bemonstering van de visstand liet in 2011 een e score zien, hoewel de vismigratieknelpunten nog niet zijn opgelost. Dit is echter een eenmalige meting. Toekomstige metingen moeten uitwijzen of dit ook een blijvende verbetering is. Waterplanten scoren nog onvoldoende. Het verwijderen of verzachten van barrières voor visoptrek in de kanalen en het verbeteren van de oeverinrichting moeten ervoor zorgen dat de ecologie van de kanalen verbeteren. De hoge score voor algen geeft mogelijk een vertekend beeld. Deze waarde is een geprojecteerde score van het waterlichaam Duurswold. Op basis van chlorofyl-metingen is geconstateerd dat dit mogelijk een te gunstig beeld laat zien voor dit waterlichaam. Op basis van aanvullende metingen in 2015 zal bekeken worden wat de daadwerkelijke score is van algen in het waterlichaam. Mogelijk dat de doelen op basis van deze meetactie aangepast gaan worden. Ook voor macrofauna geldt dat het oordeel is gebaseerd op projectie van metingen in waterlichaam kanalen Duurswold. Deze wordt tot nu toe als representatief geacht maar in 2014 zullen aanvullende metingen in het waterlichaam kanalen Hunze-Veenkolonien uitgevoerd worden om dit uitgangspunt te controleren. Voor metalen vinden we evenals in 2009 via de officiële KRW toetsing een overschrijding van koper en zink. Omdat deze stoffen niet biologisch beschikbaar zijn, zijn deze overschrijdingen niet beperkend voor het behalen van de ecologische doelstelling. Op dit moment treffen we normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen in het waterlichaam aan. Door het nemen van maatregelen in het glastuinbouwgebied wordt dit aangepakt. Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal Biologie Fysische chemie Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht/voldoet niet : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar 2014 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Hunze / Veenkolonien Code waterlichaam: NL33HV_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 45 van 103

46 4. Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 aanleg natuurvriendelijke oevers: 2 km Vaarverbinding Erica-Ter Apel. 5 km Veendam-Musselkanaal verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Voortgang: km Motivering: Planvoorbereiding: 3,8 In uitvoering: 1,2 Uitgevoerd: 2 Toelichting: < 2015 afkoppelopgave gemeente Pekela afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Pekela Voortgang: ha Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 4,4 afkoppelopgave gemeente Winschoten afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Winschoten Voortgang: ha Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 4,5 onderzoek voedselrijkdom slib uitvoeren onderzoek Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: < 2015 oplossen 5 tal migratieknelpunten vispasseerbaar maken kunstwerk Voortgang: stuks Motivering: Planvoorbereiding: 1 In uitvoering: 2 Uitgevoerd: 2 Toelichting: < km 4,4 ha 4,5 ha 1 stuks 5 stuks Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Hunze / Veenkolonien Code waterlichaam: NL33HV_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 46 van 103

47 Maatregelen gepland voor de periode aanleg 8 km natuurvriendelijke oevers verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Andere richtlijn: Toelichting: 8 km in de periode en 9 km na 2021 Maatregelen gepland voor de periode km aanleg natuurvriendelijke oevers (9 km) 9 km verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Andere richtlijn: Toelichting: 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Kwaliteitselement Overige waterflora Overige waterflora Overige waterflora Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Een deel van de inrichtingsmaatregelen wordt in de tweede planperiode uitgevoerd. Uit onderzoek is gebleken dat het in veel gevallen een aantal jaar kan duren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de tweede planperiode pas in de derde planperiode volledig van kracht. Onevenredig kostbaar Waterschap Hunze en Aa s ontvangt jaarlijks 85 miljoen aan inkomsten. Voor het KRW maatregelenpakket van de periode wordt jaarlijks gemiddeld 3.77 miljoen uitgetrokken, waarmee de kosten binnen de randvoorwaarde blijven van beperkte lastenstijging voor de burger zoals afgesproken met het bestuur. De overige maatregelen staan gepland na 2021, omdat het eerder uitvoeren van meer maatregelen als disproportioneel kostbaar wordt beschouwd. Technisch onhaalbaar Vanwege het maatschappelijke draagvlak, vindt grondverwerving vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis. Een gefaseerde uitvoering is dan in veel gevallen voordeliger, omdat hiermee het opdrijven van grondprijzen kan worden tegengegaan. Bovendien is het niet aannemelijk dat alle benodigde gronden voor herinrichting tijdig verworven zijn, want er is vervolgens ook nog tijd nodig voor realisatie van maatregelen. Kansen om grond te verwerven zijn vaak gebonden aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die zich lang niet op alle locaties binnen de komende periode zullen voordoen. Dergelijke grootschalige gebiedsprocessen kennen mede als gevolg van juridische procedures een doorlooptijd die de planperiode overschrijdt. Dit heeft als consequentie dat fasering nodig is. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Hunze / Veenkolonien Code waterlichaam: NL33HV_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 47 van 103

48 Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Hunze / Veenkolonien Code waterlichaam: NL33HV_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 48 van 103

49 Factsheet: NL33KW_2 Kanalen Westerwolde -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Kanalen Westerwolde Code: NL33KW_2 Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Type: M6a (Grote ondiepe kanalen zonder scheepvaart) Status: Kunstmatig Bellingwedde, Oldambt, Stadskanaal, Vlagtwedde Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Afwateringskanalen in zand, laagveen- of zeekleigebied. De kanalen worden gevoed door regen, grondwater en/of instromend oppervlaktewater. In tijden van watertekort wordt via de kanalen IJsselmeerwater aangevoerd. Het profiel van de kanalen is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. Beschermde gebieden: Er zijn geen beschermde gebieden vermeld. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Westerwolde Code waterlichaam: NL33KW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 49 van 103

50 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen rioolwaterzuiveringsinstallaties Afvalwaterzuivering emissies van diverse stoffen diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw emissies van nutriënten (significant) en gewasbeschermingsmiddelen (niet significant) regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging wateroverdracht stroomgebieden (wateraanvoer en/of waterafvoer) oeververdediging, duikers, overkluizing, kribben barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) Waterhuishouding (overig) Veiligheid Peilbeheer (grond)water aanvoer van diverse stoffen onnatuurlijke oevermilieus continu:um doorbroken Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. De Kanalen Westerwolde hebben vooral een recreatieve scheepvaartfunctie en een water aan- en afvoerfunctie. Onderscheid kan gemaakt worden tussen de diepe grote kanalen die vooral een recreatieve scheepvaartfunctie hebben en de kleinere kanalen die wat minder intensief worden gebruikt. Overige belangrijke belastingen zijn steile, harde oevers, peilregulatie en een vismigratieknelpunt. Belasting met stoffen is er voornamelijk door emissies van rioolwaterzuiveringsinstallaties en landbouwgronden en door aanvoer met aanvoerwater. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was. Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Westerwolde Code waterlichaam: NL33KW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 50 van 103

51 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,50 E-ontoereikend matig Vis (EKR) 0,55 matig Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,50 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 100 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,40 Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M6a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: De biologische toestand van het waterlichaam is momenteel nog ontoereikend. Dit is m.n. het gevolg van de oeverinrichting. Deze bestaat nu uit betrekkelijk steile en deels verharde oevers. Door de aanleg van natuurvriendelijke oevers zal dit in de toekomst moeten verbeteren. De hoge score voor algen geeft mogelijk een vertekend beeld. Deze waarde is een geprojecteerde score van het waterlichaam Duurswold. Op basis van chlorofyl-metingen is geconstateerd dat dit mogelijk een te gunstig beeld laat zien voor dit waterlichaam. Op basis van aanvullende metingen in 2015 zal bekeken worden wat de daadwerkelijke score is van algen in het waterlichaam. Mogelijk dat de doelen op basis van deze meetactie aangepast gaan worden. Ook voor macrofauna geldt dat het oordeel is gebaseerd op projectie van metingen in waterlichaam kanalen Duurswold. Deze wordt tot nu toe als representatief geacht maar in 2014 zullen aanvullende metingen in het waterlichaam kanalen Westerwolde uitgevoerd worden om dit uitgangspunt te controleren. Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend Fysische chemie Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Westerwolde Code waterlichaam: NL33KW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 51 van 103

52 Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. rood = slecht/voldoet niet Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 Afkoppelopgave gemeente Vlagtwedde afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Vlagtwedde Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 2 Toelichting: Afkoppelopgave gemeente Winschoten afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Winschoten Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 12 Toelichting: onderzoek voedselrijkdom slib uitvoeren onderzoek Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: < 2015 oplossen vismigratieknelpunt stuw Veelerveen (1110) vispasseerbaar maken kunstwerk Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: < 2015 Maatregelen gepland voor de periode ha 12 ha 1 stuks 1 stuks aanleg natuurvriendelijke oever verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Andere richtlijn: Toelichting: > km Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Westerwolde Code waterlichaam: NL33KW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 52 van 103

53 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement Overige waterflora, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden De (resterende) inrichtingsmaatregelen worden in deze tweede planperiode uitgevoerd. Het duurt echter meerdere jaren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de eerste en tweede planperiode pas na deze tweede planperiode volledig van kracht. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Kanalen Westerwolde Code waterlichaam: NL33KW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 53 van 103

54 Factsheet: NL33MP Mussel Aa / Pagediep -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Mussel Aa / Pagediep Code: NL33MP Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Stadskanaal, Vlagtwedde Type: R12 (Langzaam stromende middenloop/benedenloop op veenbodem) Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Beschermde gebieden: Er zijn geen beschermde gebieden vermeld. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Mussel Aa / Pagediep Code waterlichaam: NL33MP aangemaakt: om 3:39 u. pagina 54 van 103

55 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen riooloverstorten Voorkomen wateroverlast emissies van diverse stoffen diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw emissies van nutriënten (significant) en gewasbeschermingsmiddelen (niet significant) regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging stuw: verschil waterstand : verhogen waterstand (peilbeheersing) oeververdediging, duikers, overkluizing, kribben barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) Peilbeheer (grond)water Veiligheid Peilbeheer (grond)water kunstmatige waterhuishouding verandering afvoerkarakteristiek continuum doorbroken Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Belangrijke belastingen zijn de kanalisatie en niet-natuurlijk peilbeheer gericht op de aan- en afvoer-functie. Belasting met stoffen is er voornamelijk door aanvoer met aanvoerwater en door emissies van landbouwgronden. In mindere mate is er belasting door emissies van overstorten. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Sterk Veranderd Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Anders, zie toelichting False False False True False False Hanteren natuurlijk waterpeil in agrarisch gebied False False False True False False Hermeandering beken in agrarisch gebied False False False True False False Factsheet KRW Naam waterlichaam: Mussel Aa / Pagediep Code waterlichaam: NL33MP aangemaakt: om 3:39 u. pagina 55 van 103

56 Motivering per gebruiksfunctie Gebruiksfunctie: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Motivering: Beschouwde alternatieven Net zoals het Ruiten Aa beeksysteem is ook het Mussel Aa/Pagediep systeem sterk hydrologisch veranderd door het grotendeels verdwijnen van de oorspronkelijke veengebieden. Het verdwijnen van de oorspronkelijke sponswerking van het voedingsgebied maakt wateraanvoer in de zomer noodzakelijk om droogval te voorkomen. Deze wateraanvoer is ook noodzakelijk om de landbouw in het gebied van voldoende water te voorzien. Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - Ja, technisch onhaalbaar Motivering: (Er is geen motivering gegeven) Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Mussel Aa / Pagediep Code waterlichaam: NL33MP aangemaakt: om 3:39 u. pagina 56 van 103

57 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,42 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,09 E-ontoereikend Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 60 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 4,5-6,5 E-ontoereikend E-ontoereikend ontoereikend Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) E-ontoereikend Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier R12) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. Macrofyten voldoen bijna en macrofauna en vis voldoen matig. Bij macrofauna komen niet tot nauwelijks positief dominante en kenmerkende soorten voor. Dit komt voornamelijk door de inrichting en stroming (kanalisatie, stuwing, geen natuurlijke peil/stroming) die niet is zoals hoort bij het betreffende watertype beek en voor vis ook door vismigratieknelpunten. Door oeververharding, kanalisatie en stuwing zijn de oevers onvoldoende ontwikkeld (onvoldoende ondergedoken waterplanten en oeverbegroeiing). Hiermee ontbreekt ook een deel van het leefgebied van vis en macrofauna. Voor dit waterlichaam zijn al wel opheffen-vismigratieknelpunt-maatregelen getroffen en gepland (visie vismigratie). Door dit en het aangepast beheer en onderhoud dat we zullen voeren, zullen we de huidige biologische doelen halen. De ph van het waterlichaam voldoet niet aan de norm. De ph wordt hier voornamelijk vooral beïnvloed wordt door de ph van het aanvoerwater, en veel minder door de veenbodem. De norm voor ph is relatief laag omdat het hier een watertype R12 betreft: beek op veenbodem. Het waterlichaam loopt echter deels ook over een zandbodem; het veen is grotendeels verdwenen door ontginning. Bovendien komt ook de aanvoer van gebiedsvreemd water (dominant beïnvloed door IJsselmeerwater) niet overeen met de uitgangspunten voor een R12 waterlichaam. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Mussel Aa / Pagediep Code waterlichaam: NL33MP aangemaakt: om 3:39 u. pagina 57 van 103

58 Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend Fysische chemie E-ontoereikend Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet E-ontoereikend C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. rood = slecht/voldoet niet Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 afkoppelopgave gemeente Stadskanaal afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Stadskanaal Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: 1 ha onderzoek hermeandering + vismigratie en berging Pagediep/Mussel Aa uitvoeren onderzoek Voortgang: stuks Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 1 1 stuks < 2015 Motivatie: Onderzoek is uitgevoerd. In verschillende scenario s is uitgewerkt wat de mogelijkheden voor berging en KRW doelen zijn bij gewijzigde inrichting van het beekdal. 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Mussel Aa / Pagediep Code waterlichaam: NL33MP aangemaakt: om 3:39 u. pagina 58 van 103

59 Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement Zuurgraad Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden De zuurgraad (ph) van het waterlichaam voldoet niet aan de norm. De ph wordt hier voornamelijk vooral beïnvloed wordt door de ph van het aanvoerwater, en veel minder door de veenbodem. De norm voor ph is relatief laag omdat het hier een watertype R12 betreft: beek op veenbodem. Het waterlichaam loopt echter deels ook over een zandbodem; het veen is grotendeels verdwenen door ontginning. Bovendien komt ook de aanvoer van gebiedsvreemd water (dominant beïnvloed door IJsselmeerwater) niet overeen met de uitgangspunten voor een R12 waterlichaam. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Mussel Aa / Pagediep Code waterlichaam: NL33MP aangemaakt: om 3:39 u. pagina 59 van 103

60 Factsheet: NL33NW_2 Noord-Willemskanaal -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Noord-Willemskanaal Code: NL33NW_2 Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen, Provincie Drenthe Type: Assen, Groningen (Gr), Haren, Tynaarlo M7b (Grote diepe kanalen met scheepvaart) Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Afwateringskanaal met scheepvaartfunctie. Het kanaal wordt gevoed door regen, grondwater en/of instromend oppervlaktewater. De bodem bestaat uit zand. Het profiel is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. Beschermde gebieden: Er zijn geen beschermde gebieden vermeld. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Noord-Willemskanaal Code waterlichaam: NL33NW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 60 van 103

61 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen rioolwaterzuiveringsinstallaties Zuivering afvalwater Nutrienten, bestrijdingsmiddelen en hormoonverstorende stoffen diffuse bronnen door run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Veiligheid, Verkeer en vervoer Door afstroming kunnen specifiek verontreinigende stoffen in het oppervlaktewater terecht komen. regulering waterbeweging regulering waterbeweging oeververdediging, duikers, overkluizing, kribben baggeren c.q. verdiepen (incl. zandvang) Peilbeheer vaarweg Vaarweg Beïnvloeden water en oevermilieus, kunstmatige waterhuishouding Beïnvloeding watermilieu Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Het Noord-Willemskaanaal is een afwateringskanaal met scheepvaartfunctie. Het kanaal wordt gevoed door regen, grondwater en instromend oppervlaktewater. Het profiel is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. De niet-natuurlijke inrichting van de oever en de niet-natuurlijke peilen zijn belemmerend voor de biologie. De grootste belastingen wat betreft stoffen komen vanuit de puntbronnen de RWZI bij Assen en bij Eelde (Bestrijdingsmiddelen, geneesmiddelen en hormoonverstorende stoffen). Daarnaast beïnvloeding vanuit verkeer (door run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen), en door baggeren c.q. verdiepen (incl. zandvang) waardoor het watermilieu wordt beïnvloed. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was. Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) - tributyltin (kation) (TC4ySn) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Noord-Willemskanaal Code waterlichaam: NL33NW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 61 van 103

62 Voor de prioritaire stoffen geldt dat tributyltin is gemeten op het meetpunt in het Eemskanaal. Deze metingen worden ook geprojecteerd op het stroomopwaarts gelegen Noord-Willemskanaal. Omdat tributyltin een stof is die in de scheepvaart gebruikt werd zal de stof zich concentreren rondom Delfzijl en het intensief bevaren Eemskanaal. De hoeveelheid beroepsvaart in het Noord-Willemskanaal is aanmerkelijk geringer waardoor overschrijding in dit watersysteem zelf is dan ook niet aannemelijk is. Voor de overige verontreinigende stoffen speelt het volgende: voor de stof koper is in 2009 in de methodiek van meten van metalen geen rekening gehouden met de biobeschikbaarheid hiervan. Voor koper mag in de huidige situatie hier rekening mee worden gehouden. In dat geval is koper geen probleemstof. Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,41 E-ontoereikend Overige waterflora (EKR) 0,40 E-ontoereikend ontoereikend Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,20 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 4,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 100 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,40 Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M7b) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Noord-Willemskanaal Code waterlichaam: NL33NW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 62 van 103

63 Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. De belangrijkste beperkende factoren voor de ontwikkeling van de ecologie zijn de beschoeide oevers die op grote schaal aanwezig zijn. Hierdoor is de vegtatie (overige waterflora) onvoldoende ontwikkeld. Hiermee ontbreekt ook een deel van het leefgebied van vis. De hoge score voor algen geeft mogelijk een vertekend beeld. Deze waarde is een geprojecteerde score van het waterlichaam Duurswold. Op basis van chlorofyl-metingen is geconstateerd dat dit mogelijk een te gunstig beeld laat zien voor dit waterlichaam. Op basis van aanvullende metingen in 2015 zal bekeken worden wat de daadwerkelijke score is van algen in het waterlichaam. Mogelijk dat de doelen op basis van deze meetactie aangepast gaan worden. Ook voor macrofauna geldt dat het oordeel is gebaseerd op projectie van metingen in waterlichaam kanalen Duurswold. Deze wordt tot nu toe als representatief geacht maar in 2014 zullen aanvullende metingen in het waterlichaam Noord-Willemskanaal uitgevoerd worden om dit uitgangspunt te controleren. Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet niet C-voldoet niet Ecologie Totaal E-ontoereikend E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend E-ontoereikend Fysische chemie Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht/voldoet niet : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar 2014 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Noord-Willemskanaal Code waterlichaam: NL33NW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 63 van 103

64 4. Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 Afkoppelopgave gemeente Assen afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Assen Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 4,35 Toelichting: afkoppelopgave gemeente Haren afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Haren Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 2,3 Toelichting: Beekdalherstel De Messchen (gemeente Assen) verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Gemeente Assen Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 0,5 Toelichting: nautisch baggeren Havenkanaal (gemeente Assen) verdiepen watersysteem (overdimensioneren) Gemeente Ássen Voortgang: ha Motivering: Uitgevoerd: 8 Toelichting: < 2015 Maatregelen gepland voor de periode ,35 ha 2,3 ha 0,5 km 8 ha aanleg natuurvriendelijke oevers (3 km) 3 km verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Waterschap Hunze en Aas Andere richtlijn: Toelichting: Maatregelen gepland voor de periode aanleg natuurvriendelijke oevers (3 km) 3 km verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Andere richtlijn: Toelichting: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Noord-Willemskanaal Code waterlichaam: NL33NW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 64 van 103

65 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Kwaliteitselement Overige waterflora Overige waterflora Overige waterflora Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Het duurt meerdere jaren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de eerste en tweede planperiode pas na deze tweede planperiode volledig van kracht. Onevenredig kostbaar Waterschap Hunze en Aa s ontvangt jaarlijks 85 miljoen aan inkomsten. Voor het KRW maatregelenpakket van de periode wordt jaarlijks gemiddeld 3.77 miljoen uitgetrokken, waarmee de kosten binnen de randvoorwaarde blijven van beperkte lastenstijging voor de burger zoals afgesproken met het bestuur. De overige maatregelen staan gepland na 2021, omdat het eerder uitvoeren van meer maatregelen als disproportioneel kostbaar wordt beschouwd. Technisch onhaalbaar Vanwege het maatschappelijke draagvlak, vindt grondverwerving vrijwel altijd plaats op vrijwillige basis. Een gefaseerde uitvoering is dan in veel gevallen voordeliger, omdat hiermee het opdrijven van grondprijzen kan worden tegengegaan. Bovendien is het niet aannemelijk dat alle benodigde gronden voor herinrichting tijdig verworven zijn, want er is vervolgens ook nog tijd nodig voor realisatie van maatregelen. Kansen om grond te verwerven zijn vaak gebonden aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die zich lang niet op alle locaties binnen de komende periode zullen voordoen. Dergelijke grootschalige gebiedsprocessen kennen mede als gevolg van juridische procedures een doorlooptijd die de planperiode overschrijdt. Dit heeft als consequentie dat fasering nodig is. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Noord-Willemskanaal Code waterlichaam: NL33NW_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 65 van 103

66 Factsheet: NL33OA_2 Boezemkanalen Oldambt -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Boezemkanalen Oldambt Code: NL33OA_2 Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Delfzijl, Menterwolde, Oldambt Type: M6a (Grote ondiepe kanalen zonder scheepvaart) Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Afwateringskanalen in laagveen- of zeekleigebied met boezemfunctie. De kanalen worden gevoed door regen, grondwater en/of uitgeslagen polderwater. Het profiel van de watergang is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. Beschermde gebieden: - Habitatrichtlijn Waddenzee en Eems-Dollard (NL_HAB_1_2) Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Oldambt Code waterlichaam: NL33OA_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 66 van 103

67 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen rioolwaterzuiveringsinstallaties Zuivering afvalwater Nutrienten, bestrijdingsmiddelen en hormoonverstorende stoffen diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw Nutriënten, bestrijdingsmiddelen regulering waterbeweging regulering waterbeweging oeververdediging, duikers, overkluizing, kribben barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) Veiligheid Peilbeheer (grond)water Onnatuurlijke oevermilieus Continuüm doorbroken Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Boezemkanalen Oldambt zijn afwateringskanalen in een laagveen- of zeekleigebied met een boezemfunctie die via gemaal Rozema afwateren op de Dollard. Het water wordt gevoed door regen, grondwater en/of uitgeslagen polderwater. De belangrijkste belasting op het waterlichaam wordt gevormd door de landbouw. Het profiel van de kanalen is rechthoekig of trapeziumvormig met abrupte overgangen van land naar water. De niet-natuurlijke inrichting van de oever en de niet-natuurlijke peilen zijn belemmerend voor de biologie. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was. Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Oldambt Code waterlichaam: NL33OA_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 67 van 103

68 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,46 matig Vis (EKR) 0,60 Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 4,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 400 E-slecht E-slecht slecht Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,30 Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M6a) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Oldambt Code waterlichaam: NL33OA_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 68 van 103

69 Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. Op dit moment treffen we normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen in het waterlichaam aan. In de volgende planperiode zal dit bij de beoordeling van ecologie meegenomen worden. De waterplanten voldoen in het waterlichaam nog niet aan het doel; ze scoren matig. Door het vaste boezempeil, de in het grootste deel van het waterlichaam aanwezige oeververharding en lokaal te hoge nutriëntenrijkdom zijn de oevers nog onvoldoende ontwikkeld. Dit betekent dat er onvoldoende ondergedoken waterplanten aanwezig zijn en dat er onvoldoende sprake is van oeverbegroeiing. De hoge score voor algen geeft mogelijk een vertekend beeld. Deze waarde is een geprojecteerde score van het waterlichaam Duurswold. Op basis van chlorofyl-metingen is geconstateerd dat dit mogelijk een te gunstig beeld laat zien voor dit waterlichaam. Op basis van aanvullende metingen in 2015 zal bekeken worden wat de daadwerkelijke score is van algen in het waterlichaam. Mogelijk dat de doelen op basis van deze meetactie aangepast gaan worden. Ook voor macrofauna geldt dat het oordeel is gebaseerd op projectie van metingen in waterlichaam kanalen Duurswold. Deze wordt tot nu toe als representatief geacht maar in 2014 zullen aanvullende metingen in het waterlichaam kanalen Oldambt uitgevoerd worden om dit uitgangspunt te controleren. Door invloed van (natuurlijke) brakke kwel en instroom van zout water scoort het waterlichaam voor chloride slecht. Dit effect treedt echter maar in een deel van het waterlichaam op. M.n. bij de zeesluis en in mindere mate in het kanaaltraject ten noorden van het Hondshalstermeer is dit het geval. Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal Biologie Fysische chemie E-slecht E-slecht Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht/voldoet niet : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar 2014 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Oldambt Code waterlichaam: NL33OA_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 69 van 103

70 4. Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 natuurvriendelijke oever (2.5 km) verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Waterschap Hunze en Aas Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 2,5 Toelichting: < 2015 Maatregelen gepland voor de periode ,5 km natuurvriendelijke oever (7.5 km) verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Waterschap Hunze en Aas Andere richtlijn: Toelichting: > ,5 km 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement chloride, Overige waterflora Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Hoge chlorideconcentraties worden veroorzaakt door natuurlijk optredende brakke kwel en naar binnen tredend schutwater. Dit effect treedt echter alleen op aan de noordzijde van dit waterlicham en is het sterkste meetbaar ter hoogte van de zeesluizen. Een deel van de inrichtingsmaatregelen wordt in de tweede planperiode uitgevoerd. Uit onderzoek is gebleken dat het in veel gevallen een aantal jaar kan duren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de tweede planperiode pas in de derde planperiode volledig van kracht. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Oldambt Code waterlichaam: NL33OA_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 70 van 103

71 Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Boezemkanalen Oldambt Code waterlichaam: NL33OA_2 aangemaakt: om 3:39 u. pagina 71 van 103

72 Factsheet: NL33OM Oldambtmeer -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Oldambtmeer Code: NL33OM Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Oldambt Type: M14 (Grote ondiepe gebufferde plassen) Status: Kunstmatig Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Beschermde gebieden: - Zwemwater NOORDRAND OLDAMBTMEER, MIDWOLDA (NLBW33_6404) Factsheet KRW Naam waterlichaam: Oldambtmeer Code waterlichaam: NL33OM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 72 van 103

73 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw Nutriënten, bestrijdingsmiddelen regulering waterbeweging oeververdediging, duikers, overkluizing, kribben Veiligheid Onnatuurlijke oevermilieus Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Het meer wordt hoofzakelijk gevoed door regenwater en uitgeslagen water uit de omringende polders. Het meer heeft een bergingsfunctie; het peil fluctueert maximaal 40 cm. Belangrijkstee belasting wat betreft stoffen komt (met name via aanvoerwater vanuit omringende polder) van landbouw (nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen). 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Kunstmatig Het waterlichaam is door mensen gegraven op een plaats waar voorheen geen water was. Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Oldambtmeer Code waterlichaam: NL33OM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 73 van 103

74 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,60 Vis (EKR) 0,55 matig Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,10 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 4,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 200 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,60 Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M14) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. De macrofauna laat een verbetering zien, maar scoort nog matig, hetgeen mogelijk te maken heeft met de ligging van het beperkte aantal meetlocaties midden op het meer, deels nabij vaargeul. Gezien de gevarieerde en uitbundige plantenontwikkeling, de lage nutriëntenwaarden en het doorzicht is het aannemelijk dat de ecologische kwaliteit voor macrofauna op het meer is. De komende jaren wordt via een verder uitgebreid meetnet de ontwikkeling gevolgd. Vis scoort ook nog matig vanwege ontbreken van migratiemogelijkheden van omringende wateren naar het Oldambtmeer. Het realiseren en openstellen van de noordelijke vaarverbinding draagt bij aan het verbeteren van deze migratiemogelijkheden. Een verbetering van de score voor het kwaliteitselement vis is dan ook de komende jaren te verwachten. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Oldambtmeer Code waterlichaam: NL33OM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 74 van 103

75 Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal Biologie Fysische chemie Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. rood = slecht/voldoet niet Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden De visstand in het meer scoort nog matig. Het Oldambtmeer is volledig nieuw aangelegd waardoor het enige tijd zal duren voordat er zich hier een gezonde en complete visstand heeft ontwikkeld. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Oldambtmeer Code waterlichaam: NL33OM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 75 van 103

76 Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Oldambtmeer Code waterlichaam: NL33OM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 76 van 103

77 Factsheet: NL33SM Schildmeer -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Schildmeer Code: NL33SM Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Slochteren Type: M14 (Grote ondiepe gebufferde plassen) Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Beschermde gebieden: - Zwemwater SCHILDMEER, STEENDAM (NLBW33_5402) Factsheet KRW Naam waterlichaam: Schildmeer Code waterlichaam: NL33SM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 77 van 103

78 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw emissies van nutriënten (significant) en gewasbeschermingsmiddlen (niet significant) regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging verlies oeverzones en overstromingsvlaktes oeververdediging, duikers, overkluizing, kribben wateroverdracht stroomgebieden (wateraanvoer en/of waterafvoer) Waterbeheer afgestemd op gebiedsfuncties Veiligheid Peilbeheer (grond)water minder ruimte voor natuurlijke processen, afname leefgebied en opgroeigebied flora en fauna, lage biodiversiteit onnatuurlijke oevermilieus aanvoer van diverse stoffen Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Het Schildmeer maakt samen met de Duurswold boezemkanalen onderdeel uit van de Duurswold boezem waarop één gezamenlijk peilregiem van toepassing is. Het peilbeheer is tegennatuurlijk, maar er zal worden overgegaan tot een natuurlijker peilregime. De oevers zijn grotendeels niet natuurvriendelijk. Het meer wordt gevoed door regen, en instromend oppervlaktewater uit de boezemkanalen en poldergemalen. Het meer heeft een vaarfunctie (met name voor recreatie), zwemfunctie en wordt het gebruikt als viswater. De belasting met stoffen komt voornamelijk door de aanvoer vanuit de boezem (Kanalen Duurswold). De boezem is voornamelijk belast met stoffen door landbouw en aanvoerwater. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Sterk Veranderd Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Flexibel peilbeheer in boezemwateren False False False True False False Verwijderen waterkeringen False False False True False False Factsheet KRW Naam waterlichaam: Schildmeer Code waterlichaam: NL33SM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 78 van 103

79 Motivering per gebruiksfunctie Gebruiksfunctie: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Motivering: Beschouwde alternatieven Het Schildmeer maakt deel uit van de Duurswoldboezem en is omringd door lager gelegen polders. Het meer is vrijwel volledig voorzien van een waterkerende kade om de omliggende gebieden te beschermen. Ten aanzien van het gevoerde peilbeheer zal binnen de beschikbare bandbreedte in de toekomst een natuurlijker peilbeheer gevoerd gaan worden dan in het verleden het geval was. Een volledig natuurlijk peilbeheer wordt gezien de andere gebruiksfuncties in het gebied niet haalbaar geacht. Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - Ja, technisch onhaalbaar Motivering: (Er is geen motivering gegeven) Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Schildmeer Code waterlichaam: NL33SM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 79 van 103

80 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 matig Overige waterflora (EKR) 0,46 E-ontoereikend matig Vis (EKR) 0,50 E-ontoereikend matig Fytoplankton (EKR) 0,60 Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,10 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,50 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 200 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,60 Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M14) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. Door het ontbreken van ontwikkelde oevers en brede zones met ondergedoken waterplanten ontbreekt een deel van het leefgebied van vis (onvoldoende paai- en opgroeigebied) en macrofauna. De aanleg van brede ondiepe oeverzones in combinatie met het instellen van een natuurlijker peilbeheer (2016) moeten dit gaan verbeteren. De toestand van algen wordt mogelijk beinvoed door de grootschalige aanwezigheid van driehoeksmosselen. De sterk filterende werking van deze mosselen kan de samenstellingen dichtheden van de aanwezige algengemeenschap beinvloeden. Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend E-ontoereikend Fysische chemie Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Factsheet KRW Naam waterlichaam: Schildmeer Code waterlichaam: NL33SM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 80 van 103

81 Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. rood = slecht/voldoet niet Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 aanleggen natuurvriendelijke oevers met plas/dras berm verbreden watersysteem, aansluitend wetland / verlagen uiterwaard Voortgang: ha Motivering: Planvoorbereiding: 5 Uitgevoerd: 5 Toelichting: < 2015 nautisch (en 'hydromorfologisch') baggeren verdiepen watersysteem (overdimensioneren) Voortgang: ha Motivering: Planvoorbereiding: 78 Uitgevoerd: 22 Toelichting: < ha 100 ha Maatregelen gepland voor de periode Voor maatregelen ten behoeve van de zwemwaterrichtlijn wordt verwezen naar implementatie natuurvriendelijk peilbeheer 1 stuks aanpassen waterpeil Andere richtlijn: Toelichting: 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Schildmeer Code waterlichaam: NL33SM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 81 van 103

82 Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Een deel van de maatregelen wordt in de tweede planperiode uitgevoerd. Uit onderzoek is gebleken dat het in veel gevallen een aantal jaar kan duren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de tweede planperiode pas in de derde planperiode volledig van kracht. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Motiveringsgrond Overmacht Kwaliteitselement Overige waterflora Motivering per motiveringsgrond Overmacht Macrofyten: De toestand voor macrofyten is matig door het ontbreken van ondergedoken waterplanten. In 2007 was de toestand van macrofyten. De reden van dit verschil is onbekend. Mogelijk heeft dit deels te maken met verstoringen door werkzaamheden (baggeren, aanleg vooroevers). Maar de indruk is dat er ook structurelere oorzaken zijn waarom de toestand voor macrofyten (ondergedoken waterplanten in het bijzonder) niet is. Zie onder Toestand. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Schildmeer Code waterlichaam: NL33SM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 82 van 103

83 Factsheet: NL33WN Westerwoldsche Aa Noord -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Westerwoldsche Aa Noord Code: NL33WN Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen Bellingwedde, Oldambt Type: R7 (Langzaam stromende rivier/nevengeul op zand/klei) Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Beschermde gebieden: - Habitatrichtlijn Waddenzee en Eems-Dollard (NL_HAB_1_2) Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Noord Code waterlichaam: NL33WN aangemaakt: om 3:39 u. pagina 83 van 103

84 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw emissies van nutriënten (significant) en gewasbeschermingsmiddelen (niet significant) regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging verlies oeverzones en overstromingsvlaktes barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) wateroverdracht stroomgebieden (wateraanvoer en/of waterafvoer) Veiligheid Peilbeheer (grond)water onnatuurlijke oevermilieus aanvoer van diverse stoffen Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Belangrijke hydromorfologische belastingen zijn de steile, harde oevers. Belasting met stoffen is er voornamelijk de aanvoer vanuit bovenstroomse stroomgebied (beïnvloed door aanvoerwater uit IJsselmeer en door rwzi s). Ook is er belasting met stoffen door emissies van landbouwgronden. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Sterk Veranderd Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Anders, zie toelichting False True False True False False Verwijderen waterkeringen False False False True False False Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Noord Code waterlichaam: NL33WN aangemaakt: om 3:39 u. pagina 84 van 103

85 Motivering per gebruiksfunctie Gebruiksfunctie: Scheepvaart, met inbegrip van havenfaciliteiten, of recreatie Motivering: Ondanks het feit dat de Westerwoldse Aa (Noord) van oorsprong een beek is heeft het in de huidige staat een dimensionering van een scheepvaart kanaal. Scheepvaart is ook een officieele functie van deze watergang. Gebruiksfunctie: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Motivering: Beschouwde alternatieven Het gewijzigde afvoerregime van de bovenstrooms gelegen beken (Ruiten Aa en Mussel Aa/Pagediep) werkt door op de benedenloop van de Westerwoldsche Aa. Ook hier is sprake van een gewijzigd afvoerregime waarbij in de zomers ook aanzienlijke wateraanvoer vanuit het IJsselmeer een rol speelt. Daarnaast maakt dit traject volledig deel uit van de boezem en kent een landbouwkundig peilbeheer. Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - Ja, technisch onhaalbaar Motivering: (Er is geen motivering gegeven) Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Noord Code waterlichaam: NL33WN aangemaakt: om 3:39 u. pagina 85 van 103

86 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,50 E-ontoereikend E-ontoereikend matig Overige waterflora (EKR) 0,50 matig Vis (EKR) 0,31 E-ontoereikend matig Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,15 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 5,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 200 matig Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 6,0-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier R7) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. De biologische toestand is nog niet. Macrofauna voldoet ontoereikend en macrofyten en vis matig. Dit komt doordat de maatregelen in Westerwoldsche Aa Noord nog maar gedeeltelijk, en dat dan ook nog pas recent, zijn uitgevoerd. Het zal enige tijd vragen na de uitgevoerde herinrichting voordat de oevers weer begroeid zijn en de macrofauna en visstand hierop gereageerd hebben. Voor vis is het aanwezige vismigratieknelpunt pas recentelijk in eind 2013 opgelost (Nieuwe Statenzijl). De aanleg van natuurvriendelijke oevers en een vispassage zullen de knelpunten oplossen, waardoor op den duur de e toestand van biologie zal worden bereikt. De termijn waarop dit gebeurt is mede afhankelijk van de snelheid waarmee de biologie reageert op de verbeterde omstandigheden. Chloride voldoet (lokaal) matig op het meetpunt, dat dichtbij de uitmonding van de beek in zee ligt. Dit komt door de (lokale) invloed van zee. We zullen het meetpunt verleggen naar meer stroomopwaarts zodat het representatiever zal zijn. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Noord Code waterlichaam: NL33WN aangemaakt: om 3:39 u. pagina 86 van 103

87 Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend E-ontoereikend Fysische chemie Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. rood = slecht/voldoet niet Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 aanleg Binnen Aa verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Voortgang: km Motivering: Planvoorbereiding: 4 Uitgevoerd: 2,5 Toelichting: < 2015 aanleg oeverzone De Bult - Nieuwe Schans (2 km) verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Voortgang: km Motivering: Uitgevoerd: 2 Toelichting: < km aanleg vispassage Nieuwe Statenzijl vispasseerbaar maken kunstwerk Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: < ,5 km 2 km 1 stuks Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Noord Code waterlichaam: NL33WN aangemaakt: om 3:39 u. pagina 87 van 103

88 Maatregelen gepland voor de periode aanleg oeverzone De Bult - Nieuwe Schans (4 km) 4 km verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Waterschap Hunze en Aas Andere richtlijn: Toelichting: > Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement Algemene fysisch-chemische parameters, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden De (resterende) inrichtingsmaatregelen worden in deze tweede planperiode uitgevoerd. Het duurt echter meerdere jaren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de eerste en tweede planperiode pas na deze tweede planperiode volledig van kracht. Chloride voldoet matig. Dit is het gevolg van de ligging van het meetpunt direct tegen de zeesluizen. Dit is niet representatief voor het gehele waterlichaam. Het meetpunt zal verplaatst gaan worden. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Noord Code waterlichaam: NL33WN aangemaakt: om 3:39 u. pagina 88 van 103

89 Factsheet: NL33WZ Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Aa / Runde -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Code: NL33WZ Aa / Runde Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen, Provincie Drenthe Type: R5 (Langzaam stromende middenloop/benedenloop op zand) Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Bellingwedde, Emmen, Oldambt, Stadskanaal, Vlagtwedde Nee Karakterschets: Beschermde gebieden: Er zijn geen beschermde gebieden vermeld. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Aa / Runde Code waterlichaam: NL33WZ aangemaakt: om 3:39 u. pagina 89 van 103

90 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen rioolwaterzuiveringsinstallaties Afvalwaterzuivering emissies van diverse stoffen diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw emissies van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging regulering waterbeweging stuw: verschil waterstand : verhogen waterstand (peilbeheersing) kanalisatie c.q. normalisatie van de waterloop verlies oeverzones en overstromingsvlaktes barrières (niet of moeilijk (vis)passeerbare gemalen, stuwen, dammen etc.) wateroverdracht stroomgebieden (wateraanvoer en/of waterafvoer) Waterbeheer afgestemd op gebiedsfuncties Veiligheid, Landbouw Veiligheid, Landbouw peilbeheer (grond)water Waterhuishouding (overig) kunstmatige waterhuishouding verandering afvoerkarakteristiek onnatuurlijke oevermilieus continuüm doorbroken aanvoer van diverse stoffen Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Belangrijke belastingen zijn kanalisatie, niet-natuurvriendelijke oevers, peilregulatie en conventioneel onderhoud en beheer. Belasting met stoffen is er voornamelijk door emissies van landbouwgronden en door aanvoer met aanvoerwater van gebiedsvreemd water uit het IJsselmeer en de Hoogeveense vaart. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Sterk Veranderd Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Anders, zie toelichting False False False True False False Flexibel peilbeheer in boezemwateren False False False True False False Hermeandering beken in agrarisch gebied False False False True False False Verwijderen waterkeringen False False False True False False Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Aa / Runde Code waterlichaam: NL33WZ aangemaakt: om 3:39 u. pagina 90 van 103

91 Motivering per gebruiksfunctie Gebruiksfunctie: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Motivering: Beschouwde alternatieven Het grotendeels verdwijnen van de veengebieden die als brongebied van dit beeksysteem functioneerden zorgen voor een sterk gewijzigd afvoerregime van de beek. Hierdoor is het noodzakelijk de beek gedurende het zomerhalfjaar van water te voorzien om droogval te voorkomen. De benedenloop van de Westerwoldsche Aa zit op een vast boezempeil om de bevaarbaarheid en spuimogelijkheden te garanderen. Omdat het bendedenstroomse traject van de beek deel uitmaakt van de boezem en een verhoogde waterstand kent zijn kaden noodzakelijk om overstroming van het lager gelegen achterland te voorkomen. In de bovenstrooms gelegen trajecten van de beek (Runde en Ruiten Aa) is op trajecten geen volledige scheiding van de omringende agrarische gebieden mogelijk. Hier wordt een landbouwkundig peilbeheer gehanteerd. Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - Ja, technisch onhaalbaar Motivering: (Er is geen motivering gegeven) Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Aa / Runde Code waterlichaam: NL33WZ aangemaakt: om 3:39 u. pagina 91 van 103

92 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 E-ontoereikend E-ontoereikend matig Overige waterflora (EKR) 0,56 matig Vis (EKR) 0,25 E-ontoereikend E-ontoereikend matig Fytoplankton (EKR) Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,10 Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 3,00 DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 60 matig Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier R5) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. Macrofauna en vis voldoen ontoereikend en macrofyten matig. Bij macrofauna hebben de negatief dominante soorten de overhand en scoren positieve en kenmerkende soorten laag. Dit komt voornamelijk doordat de inrichting en de doorstroming nog niet op orde is en daarnaast voor vis ook door vismigratieknelpunten. De maatregelen zijn nog niet volledig uitgevoerd en de biologie heeft tijd nodig om tot ontwikkeling te komen. Diverse maatregelen binnen de inrichting van de EHS zullen leiden tot een verbetering van de ecologische toestand zoals het versmallen en het laten kronkelen van de Ruiten Aa, het verwijderen of verzachten van barrières voor visoptrek in de beek en het verbeteren van de oeverinrichting. Chloride voldoet matig. Dit heeft met invloed van aanvoerwater (IJsselmeer ) te maken. In het verleden is een afweging gemaakt tussen het tijdelijk laten droogvallen van de beek of het voeden met aanvoerwater. Hierbij is geconcludeerd dat het (gedeeltelijk) voeden met aanvoerwater minder schadelijk is. Hier is de gebiedsgerichte norm destijds op gebasseerd. Door de toename van droge zomers neemt de noodzaak tot wateraanvoer naar de beek echter toe, en hiermee ook de aangevoerde watervolumes. Dit leidt tot toenemende normoverschrijdingen. In de toekomst zal de norm enigzins verhoogd worden. Dit accepteren we want we zijn afhankelijk van het aanvoerwater. Op dit moment treffen we normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen in het waterlichaam aan. Door het nemen van maatregelen in het bovenstrooms gelegen tuinbouwgebied wordt dit probleem aangepakt. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Aa / Runde Code waterlichaam: NL33WZ aangemaakt: om 3:39 u. pagina 92 van 103

93 Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend E-ontoereikend Biologie E-ontoereikend E-ontoereikend Fysische chemie Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet Legenda: - Chemie: blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht/voldoet niet : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar 2014 Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Aa / Runde Code waterlichaam: NL33WZ aangemaakt: om 3:39 u. pagina 93 van 103

94 4. Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m % inrichting EHS Ruiten Aa 27 km verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Voortgang: km Motivering: Planvoorbereiding: 10 Uitgevoerd: 17 Toelichting: < 2015 Afkoppelopgave gemeente Vlagtwedde afkoppelen verhard oppervlak Gemeente Vlagtwedde Voortgang: ha Motivering: Toelichting: Uitgevoerd: 1,5 baggeren Veelerdiep (gemeente Vlagtwedde) Verwijderen verontreinigde bagger Gemeente Vlagtwedde Voortgang: m3 Motivering: Planvoorbereiding: Toelichting: < 2015 herprofilering Runde verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Voortgang: km Motivering: In uitvoering: 2,8 Uitgevoerd: 4,2 Toelichting: < ,5 ha m3 7 km Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Aa / Runde Code waterlichaam: NL33WZ aangemaakt: om 3:39 u. pagina 94 van 103

95 Maatregelen gepland voor de periode Andere richtlijn: Toelichting: > km natuurvriendelijke oever 3 km verbreden / nvo; langzaam stromend / stilstaand water Waterschap Hunze en Aas Andere richtlijn: Toelichting: > % inrichting EHS Ruiten Aa traject Renneborg-Ter Apel verbreden / hermeanderen / nvo; (snel) stromend water Waterschap Hunze en Aas 15 km Vismigratieknelpunten Westerwolde opheffen 11 stuks vispasseerbaar maken kunstwerk Andere richtlijn: Toelichting: 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Kwaliteitselement Algemene fysisch-chemische parameters, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden De (resterende) inrichtingsmaatregelen worden in deze tweede planperiode uitgevoerd. Het duurt echter meerdere jaren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de eerste en tweede planperiode pas na deze tweede planperiode volledig van kracht. Chloride voldoet matig en zal dat blijven doen bij het huidige doel. Dit heeft met invloed van aanvoerwater (IJsselmeer ) te maken. We hanteren een strengere norm (60 mg/l) dan die van het aanvoerwater omdat een dergelijke norm beter past bij de oorspronkelijke toestand van de beek. Het aanvoerwater heeft echter hogere chloridegehaltes. Dit accepteren we want we zijn afhankelijk van het aanvoerwater. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Aa / Runde Code waterlichaam: NL33WZ aangemaakt: om 3:39 u. pagina 95 van 103

96 Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Westerwoldsche Aa Zuid / Ruiten Aa / Runde Code waterlichaam: NL33WZ aangemaakt: om 3:39 u. pagina 96 van 103

97 Factsheet: NL33ZM Zuidlaardermeer -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van het opstellen van het Stroomgebiedbeheerplan 2015 en de daaraan gerelateerde waterplannen. Hoewel waterbeheerders en Informatiehuis Water alles in het werk gesteld hebben om de meest actuele gegevens in deze factsheet te verwerken, kan niet worden uitgesloten dat de factsheet onjuiste of onvolledige informatie bevat. Omdat de inhoud van de factsheets bestuurlijk niet is gekeurd, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. 1. Basisgegevens Dit onderdeel beschrijft de kenmerken van het waterlichaam en geeft informatie over de beschermde gebieden, die een relatie met het waterlichaam hebben. Naam: Zuidlaardermeer Code: NL33ZM Deelstroomgebied: Waterbeheerder: Provincies: Gemeenten: Eems Provincie Groningen, Provincie Drenthe Type: Haren, Hoogezand-Sappemeer, Tynaarlo M14 (Grote ondiepe gebufferde plassen) Status: Sterk Veranderd Wateronttrekking t.b.v. menselijke consumptie: Nee Karakterschets: Beschermde gebieden: - Vogelrichtlijn Zuidlaardermeergebied (NL_VOG_20) - Zwemwater ZUIDLAARDERMEER, MEERWIJCK (NLBW33_4402) Factsheet KRW Naam waterlichaam: Zuidlaardermeer Code waterlichaam: NL33ZM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 97 van 103

98 2. Belastingen en effecten van menselijke activiteiten Dit onderdeel beschrijft de significante belastingen op het waterlichaam en geeft informatie over de effecten ervan op het waterlichaam. Menselijke activiteiten en effecten Hoofdgroep Belasting Functie Effect puntbronnen rioolwaterzuiveringsinstallaties Zuivering afvalwater Nutrienten, bestrijdingsmiddelen en hormoonverstorende stoffen diffuse bronnen door run-off (afstromend wegwater en regenwaterriolen) Ontsluiting en verbindingen Vergroting nutrienten belasting. Geen helder meer, onvoldoende waterplanten, blauwalgenbloei, lage biodiversiteit diffuse bronnen door landbouwgronden Landbouw bestrijdingsmiddelen,vergrotin g nutrienten belasting. Geen helder meer, onvoldoende waterplanten, blauwalgenbloei, lage biodiversiteit diffuse bronnen diffuse bronnen door verkeer (weg/rail) en infrastructuur overige diffuse bronnen (vooral atmosferische depositie) Ontsluiting en verbindingen Diverse functies Nutriënten, slibvorming, chloride Nutriënten, slibvorming regulering waterbeweging regulering waterbeweging verlies oeverzones en overstromingsvlaktes baggeren c.q. verdiepen (incl. zandvang) Veiligheid, Landbouw Vermindering nutrienten belasting Vermindering natuurlijke processen en leefgebied voor aquatische flora en fauna. Verandering afvoerkarakteristiek en vermindering bergingscapaciteit Helder meer, voldoende waterplanten geen blauwalgenbloei Toelichting belastingen: De belastingen zijn bepaald in de watersysteemanalyse die is uitgevoerd ten behoeve van het gebiedsproces. Het water in het meer bestaat voor 50-60% uit water uit de Hunze en voor 30-40% uit water uit polder Oostermoer. De biologie wordt momenteel nog negatief beïnvloed door een niet natuurlijk peilbeheer (weinig fluctuatie in waterstanden), te steile (riet)oevers en te hoge nutriëntenrijkdom. Daarnaast ontbreekt in dit deel van het systeem de mogelijkheid om zwevend materiaal te laten bezinken/af te zetten. Het fosfaatgehalte in het meer is te hoog. Deze wordt niet alleen bepaald door de externe belasting. Er is ook een interne fosfaatbron in het meer, dit is naar verwachting in de winter aangevoerd sediment dat in de zomer fosfaat nalevert. Het doorzicht wordt niet alleen bepaald door de algen, zodat een aanpak van de nutriëntenbelasting niet de enige weg is naar herstel van het meer. Andere opties zijn de aanleg van een slibvang, uitbreiding oeverzones en vitale rietoevers, aangepast peilbeheer, actief visbeheer. 3. Status, doelen en toestand Dit onderdeel beschrijft status en doelen van het waterlichaam. Daarbij wordt gemotiveerd indien: de status sterk veranderd of kunstmatig is; de doelen afwijken van doelen die nationaal zijn vastgelegd via het Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water. Verder wordt hier aangegeven hoe de toestand van het waterlichaam zich verhoudt tot die doelen en de toestand in de periode tot Status: Sterk Veranderd Hydromorfologische herstelmaatregelen die niet uitgevoerd kunnen worden vanwege significante negatieve effecten aan gebruiksfuncties en/of milieu in bredere zin: Factsheet KRW Naam waterlichaam: Zuidlaardermeer Code waterlichaam: NL33ZM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 98 van 103

99 Maatregelen wel beschouwd, niet uitvoerbaar gebruiksfuncties Milieu in brede zin Scheepvaart, havens, recreatie Activiteiten waarvoor water wordt opgeslagen Waterhuishouding en bescherming tegen overstromingen Overige duurzame activiteiten Anders, zie toelichting False False False True False False Flexibel peilbeheer in boezemwateren False False False True False False Verwijderen waterkeringen False False False True False False Motivering per gebruiksfunctie Gebruiksfunctie: Waterhuishouding, bescherming tegen overstromingen, afwatering Motivering: Beschouwde alternatieven Het Zuidlaardermeer kent een hoger waterpeil dan veel van de omliggende polders. Verwijderen van de waterkeringen zou leiden tot permanente inundatie van deze gebieden. Het sterk gewijzigde afvoerpatroon van de Hunze heeft ook een gewijzigd hydrologisch regime op het meer tot gevolg (zie ook factsheet Hunze). Het meer maakt deel uit van de boezem. Een aanpassing van het huidige peilbeheer naar een volledig natuurlijk peilbeheer heeft uitwerking op een groot gebied en veel verschillende functies en wordt daardoor niet reeel uitvoerbaar geacht. De mogelijkheden van een beperkte aanpassing in het gevoerde peilregime wordt wel nader onderzocht. Alternatieven voor de ingrepen die hebben geleid tot het sterk veranderde karakter van het waterlichaam zijn beschouwd, maar deze zijn verworpen om de volgende reden(en): - Ja, technisch onhaalbaar Motivering: (Er is geen motivering gegeven) Chemie en chemische stoffen ecologie Normoverschrijding bij beoordeling in rapportagejaar 2014 Prioritaire stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Specifieke verontreinigende stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Prognose normoverschrijding toestand 2021 Prioritaire Stoffen (KRW) (geen normoverschrijdingen) Motivering chemische toestand: Er is geen toelichting beschikbaar. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Zuidlaardermeer Code waterlichaam: NL33ZM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 99 van 103

100 Biologie Beoordeling periode GEP Toestand 2009 Toestand Prognose toestand 2021 Macrofauna (EKR) 0,60 Overige waterflora (EKR) 0,50 E-ontoereikend Vis (EKR) 0,40 E-ontoereikend E-slecht Fytoplankton (EKR) 0,60 E-ontoereikend E-ontoereikend Algemeen fysische chemie Fosfor totaal (zomergemiddelde) (mg P/l) 0,10 matig Stikstof totaal (zomergemiddelde) (mg N/l) 2,20 matig DIN (winterperiode) (mg N/l) Zoutgehalte (zomergemiddelde) (mg Cl/l) 40 Temperatuur (max. waarde) (gr.c) 25,0 Zuurgraad (zomergemiddelde) (-) 5,5-8,5 Zuurstofverzadiging(sgraad)(zomergemiddelde) (%) Doorzicht (zomergemiddelde) (m) 0,60 E-ontoereikend E-ontoereikend ontoereikend Legenda: blauw = zeer, groen =, geel = matig, oranje = ontoereikend, rood = slecht, leeg = geen gegevens : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. Afhankelijk van het type KRW-waterlichaam (hier M14) zijn bepaalde maatlatten niet van toepassing. Deze maatlatten zijn met in de toestandskolommen gemarkeerd. Motivering ecologische toestand: Voor de kwaliteitselementen overige waterflora (macrofyten) en vis zijn de toestanden 2009 bepaald met oude maatlatten tegen oude GEP doelen en de toestand met nieuwe maatlatten tegen nieuwe GEP doelen. Dit methodische verschil verklaart in de eerste plaats de verschillen voor deze kwaliteitselemententen tussen de toestand 2009 en toestand Er is hier dus geen sprake van daadwerkelijke verandering in toestand. De fosfaatconcentratie in het Zuidlaardermeer is als het gevolg van maatregelen verbeterd. Toch scoren fosfaat en stikstof nog matig. Het doorzicht van het meer voldoet niet aan de norm door een hoog zwevend stofgehalte en te hoge algenconcentraties. In combinatie met de huidige inrichting van het meer is het fosfaatgehalte nog te hoog voor een overgang naar een meer heldere toestand. Hiervoor is een verbeterde inrichting noodzakelijk. Dit zorgt ervoor dat het Zuidlaardermeer robuuster wordt en het de huidige belasting aankan. De kwaliteit van de ecologie wordt momenteel nog negatief beïnvloed door een niet natuurlijk peilbeheer (weinig fluctuatie in waterstanden), te steile (riet)oevers en te hoge nutriëntenrijkdom. Hierdoor zijn o.a. de oevers onvoldoende ontwikkeld: er zijn onvoldoende ondergedoken waterplanten en er is te weinig oeverbegroeiing. Hiermee ontbreekt ook een deel van het leefgebied van vis en macrofauna. Daarnaast ontbreekt in dit deel van het systeem de mogelijkheid om zwevend materiaal te laten bezinken/af te zetten. Het ontbreken van voldoende plantengroei is ook nadelig voor vis vanwege weinig schuilmogelijkheden tegen roofvissen en weinig paaimogelijkheden. Blauwalgenbloei komt voor in het zomerseizoen en over een langere periode. Omdat algenbloei mede afhankelijk is van weersomstandigheden zijn er verschillen tussen de jaren, een betere klasse dan ontoereikend is in afzonderlijke jaren echter niet gehaald. Dit heeft ook effect op zwemwaterkwaliteit van zwemlocatie Meerwijck. Zolang het herstel van het Zuidlaardermeer niet is gerealiseerd zal de zwemwaterfunctie van Meerwijck beperkt zijn. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Zuidlaardermeer Code waterlichaam: NL33ZM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 100 van 103

101 Eindoordeel Chemie Totaal C-voldoet niet C-voldoet Ecologie Totaal E-ontoereikend E-slecht Biologie E-ontoereikend Fysische chemie E-ontoereikend E-slecht E-ontoereikend Legenda: - Chemie: Specifiek verontreinigende stoffen C-voldoet niet C-voldoet blauw = /voldoet, rood = niet /voldoet niet - Ecologie: blauw = zeer, groen = /voldoet, geel = matig, oranje = ontoereikend, : deze toestandsbeoordeling betreft een beheerdersoordeel. rood = slecht/voldoet niet Toestand is gebaseerd op beoordeling met Aquo-kit, rapportagejaar Maatregelen Hier worden de maatregelen opgesomd die specifiek zijn voor het waterlichaam. Deze maatregelen vormen een aanvulling op de generieke maatregelen die zijn beschreven in het stroomgebiedbeheerplan. Bij de maatregelen uit de plannen van 2009 is de status aangegeven. Ook andere maatregelen die tot 2015 worden uitgevoerd kunnen worden vermeld. De nieuwe maatregelen zijn opgedeeld naar periode van uitvoering ( en na 2021). Verder is aangegeven wanneer een maatregel uitsluitend is gericht op de opgave op grond van een beschermd gebied. De vermelde voortgang per maatregel betreft gegevens die begin 2014 zijn bijgewerkt t/m 31 december Maatregelen opgevoerd in SGBP 2009 voor de periode t/m 2015 onderzoek naar noodzaak slibvang en/of baggeren uitvoeren onderzoek Voortgang: stuks Motivering: Uitgevoerd: 1 Toelichting: < 2015 saneren 3 overstorten (gemeente Tynaarlo 2x, gemeente Haren 1x) aanpakken riooloverstorten Gemeente Haren en Tynaarlo Voortgang: stuks Motivering: Planvoorbereiding: 1 Uitgevoerd: 2 Toelichting: < stuks 3 stuks zandfilter (voor 2015) (Gieten) verminderen belasting RWZI Voortgang: stuks Motivering: 1 stuks Uitgevoerd: 1 De nutriëntenreductie is ruimschoots gehaald met de vervangende meer efficiënte maatregel: Optimalisatie van de RWZI. Toelichting: < 2015, vevangende maatregel optimalisatie RWZI Gieten Motivatie: Er was vooraf berekend hoeveel belastingreductie het zandfilter van Gieten zou moeten opleveren. Deze nutriëntenreductie is ruimschoots gehaald met de vervangende meer efficiënte maatregel: Optimalisatie van de RWZI. Deze maatregel is daarom als overige maatregel toegevoegd. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Zuidlaardermeer Code waterlichaam: NL33ZM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 101 van 103

102 Maatregelen gepland voor de periode Voor maatregelen ten behoeve van de zwemwaterrichtlijn wordt verwezen naar Aanleg rietoevers / luwte lagune 1 stuks overige inrichtingsmaatregelen Andere richtlijn: Toelichting: Andere richtlijn: Toelichting: Opstellen inrichtingsplan /onderzoek overige inrichtingsmaatregelen 1 stuks In de komende beheerplanperiode zal er een integraal inrichtingsplan voor het Zuidlaardermeer opgesteld gaan worden. Mogelijk vloeien hier nieuwe maatregelen uit voort. Deze zullen na bestuurlijke vaststelling worden toegevoegd aan het KRW maatregelenpakket. Andere richtlijn: Toelichting: >2015 Wolfsbarge moeraszone + tussenliggende gebieden. Wolfsbarge natura 2000 (50 hectare) overige inrichtingsmaatregelen 1 stuks 5. Toepassing uitzonderingen De KRW biedt ruimte om af te wijken van de doelen. Zo kan de realisatie van doelen worden gefaseerd en kunnen doelen worden verlaagd. Ook mag rekening worden gehouden met bepaalde nieuwe ontwikkelingen. Dit alles moet wel passen binnen de randvoorwaarden van de richtlijn. Het gebruik van deze uitzonderingen en de motivatie dient hier te worden gegeven. Fasering van doelbereik tot na 2021 Voor alle stoffen en kwaliteitselementen waarvoor in onderdeel '3. Status, doelen en toestand' is aangegeven dat de prognose voor 2021 niet "" is, is fasering aan de orde. Motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Onevenredig kostbaar Technisch onhaalbaar Kwaliteitselement Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, Overige waterflora, Vis-kwaliteit Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, stikstof totaal, Overige waterflora, fosfor totaal, Vis-kwaliteit Fytoplankton-kwaliteit, Macrofauna-kwaliteit, stikstof totaal, Overige waterflora, fosfor totaal, Vis-kwaliteit Factsheet KRW Naam waterlichaam: Zuidlaardermeer Code waterlichaam: NL33ZM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 102 van 103

103 Motivering per motiveringsgrond Natuurlijke omstandigheden Een deel van de inrichtingsmaatregelen wordt in de tweede planperiode uitgevoerd. Uit onderzoek is gebleken dat het in veel gevallen een aantal jaar kan duren voordat het ecosysteem zich volledig heeft aangepast aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld omdat het tijd kost voor bepaalde soorten om nieuw habitat te koloniseren. Om deze redenen zijn de effecten van maatregelen in de tweede planperiode pas in de derde planperiode volledig van kracht. Onevenredig kostbaar Waterschap Hunze en Aa s ontvangt jaarlijks 85 miljoen aan inkomsten. Voor het KRW maatregelenpakket van de periode wordt jaarlijks gemiddeld 3.77 miljoen uitgetrokken, waarmee de kosten binnen de randvoorwaarde blijven van beperkte lastenstijging voor de burger zoals afgesproken met het bestuur. De overige maatregelen staan gepland na 2021, omdat het eerder uitvoeren van meer maatregelen als disproportioneel kostbaar wordt beschouwd. Technisch onhaalbaar Kansen om grond te verwerven zijn vaak gebonden aan bepaalde gebeurtenissen (ruilverkaveling, bedrijfsovernames), die zich lang niet op alle locaties binnen de komende periode zullen voordoen. Dergelijke grootschalige gebiedsprocessen kennen mede als gevolg van juridische procedures een doorlooptijd die de planperiode overschrijdt. Dit heeft als consequentie dat fasering nodig is. De uitvoering van maatregelen die een aanzienlijke impact hebben op de omgeving dient voorbereid te worden. Dit betekent dat verschillende direct betrokken partijen moeten worden voorgelicht over de wijze van uitvoering en de consequenties daarvan. Een dergelijke maatschappelijke betrokkenheid is vooral van belang om de uitvoering op een dusdanige wijze vorm te geven dat deze op zoveel mogelijk draagvlak kan rekenen. Een gedegen voorbereiding van een complex project kost vele jaren waardoor de maatregelen niet in de lopende planperiode kunnen worden uitgevoerd. Inrichtingsmaatregelen vormen een groot deel van het maatregelpakket. Zowel overheden als uitvoerende organisaties (aannemers) voeren momenteel al maatregelen uit. Het totale voorgestelde pakket aan KRW-maatregelen vraagt een forse versnelling van uitvoering als het hele pakket voor 2021 wordt gerealiseerd. Voorbereiding en uitvoering vragen specifieke kennis en capaciteiten, die in beperkte mate aanwezig is. Uitvoering van alle benodigde inrichtingsmaatregelen in de tweede planperiode van het SGBP is dan ook niet mogelijk. Om deze reden wordt gefaseerd. Doelverlaging Conform beleidsafspraken wordt voor 2021 niet overgegaan tot doelverlaging. Tijdelijke achteruitgang Wordt er beroep gedaan op art. 4.6 KRW m.b.t. tijdelijke achteruitgang? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.6 KRW. Nieuwe ontwikkelingen Wordt er beroep gedaan op art. 4.7 KRW m.b.t. nieuwe veranderingen in fysische omstandigheden van het waterlichaam? Er wordt geen beroep gedaan op art. 4.7 KRW. Factsheet KRW Naam waterlichaam: Zuidlaardermeer Code waterlichaam: NL33ZM aangemaakt: om 3:39 u. pagina 103 van 103