Analyseboek Laboratoria

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Analyseboek Laboratoria"

Transcriptie

1 RWS Waterdienst Analyseboek Laboratoria Versie Monitoring zoute wateren, 1 juni 2009 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 1 van 98

2 Colofon Uitgegeven door: Laboratoria RWS Waterdienst Foto omslag: Rijkswaterstaat. Informatie: Telefoon: Fax: Uitgevoerd door: RWS WD afdeling WGML Opmaak: Herman Schuijn Datum: 1 juni 2009 Status: Definitief Versienummer: Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 2 van 98

3 Inhoudsopgave Introductie RWS Waterdienst laboratorium Contactpersonen Opdrachtnemer en opdrachtgever Toelichting bij analysebeschrijvingen Beschrijving monitoring zoute wateren Analysebeschrijvingen oppervlaktewater anorganisch onderzoek in oppervlaktewater hydrobiologisch onderzoek in oppervlaktewater radiochemische parameters in oppervlaktewater onderzoek van metalen in oppervlaktewater organische stoffen in oppervlaktewater veldparameters in oppervlaktewater Analysebeschrijvingen sediment anorganisch onderzoek in sediment radiochemische parameters in sediment onderzoek van metalen in sediment organische stoffen in sediment Analysebeschrijvingen zwevend stof anorganisch onderzoek in zwevend stof radiochemische parameters in zwevend stof onderzoek van metalen in zwevend stof organische stoffen in zwevend stof veldparameters in zwevend stof Analysebeschrijvingen biota anorganisch onderzoek in biota radiochemische parameters in biota onderzoek van metalen in biota organische stoffen in biota Overzichten monitoring zoute wateren Meetmethoden Conserveringscodes Flestypen Alfabetische stoffenlijst...83 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 3 van 98

4 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 4 van 98

5 1. Introductie RWS Waterdienst laboratorium Het analyseboek geeft een overzicht van de door het laboratorium van RWS Waterdienst (RWS WD) aangeboden analyses. Het laboratorium maakt onderdeel uit van de afdeling WGML Monitoring en Laboratoria. Het laboratorium van RWS WD bestaat uit vijf afdelingen. Te weten: een afdeling voor analyseaanvragen, uitbestedingen, logistiek, projectbegeleiding, contracten, levertijden en klachten (WGML-U), een laboratorium voor anorganische parameters, radiochemie en metalen (WGML-A), een laboratorium voor onderzoek van organische parameters (WGML-O), een laboratorium voor organische microverontreinigingen (WGML-MV) en een laboratorium voor microbiologisch en hydrobiologisch onderzoek (WGML-H). Gepland werk ten behoeve van afvalwateronderzoek en monitoring Dit analyseboek biedt voor de routineanalyses een snel overzicht van de mogelijkheden. Naast de rol die de eigen laboratoria hebben bij routinematig onderzoek (met name advisering en inspecties bij uitbesteding) hebben deze hun eigen expertise en ervaring die ingezet kan worden. Een deel van de analyseaanvragen vanuit monitoring en handhaving wordt door het eigen laboratorium uitgevoerd. Het principe is om zoveel mogelijk werk aan marktpartijen uit te besteden. Maar als de kwaliteit van het werk van marktpartijen te laag is, als de kosten om goede resultaten van marktpartijen te krijgen te hoog zijn, of als de risico s voor Rijkswaterstaat hoog zijn, wordt er voor gekozen om het werk in eigen huis uit te voeren. Dit geldt op dit moment bijvoorbeeld voor diverse analyses in het kader van de landelijke monitoring (kaderrichtlijn water). Daarnaast voeren de eigen laboratoria periodiek reeksen duploanalyses uit als kwaliteitsborging van de uitbesteding. Hiermee wordt de eigen kennis in stand gehouden en blijft Rijkswaterstaat een deskundige opdrachtgever aan de marktpartijen. Bijzondere analyses, projecten en advisering Het WD-laboratorium heeft erkende specifieke taken op bepaalde gebieden. Denk bijvoorbeeld aan de wettelijke taak radioactiviteitsanalyses om lozingen van kerncentrales te kunnen monitoren of bij calamiteiten. Daarnaast is olie-fingerprint-vergelijking waarbij veroorzakers van olie lozingen worden geïdentificeerd een belangrijke taak. Bij projecten spelen meestal meerdere vragen die deels met behulp van analyses worden opgelost. In deze gevallen zijn er geen uitontwikkelde technieken beschikbaar en wordt in samenspraak met de opdrachtgever een onderzoek opgezet waarin een deel ontwikkeling plaatsvindt, gevolgd door het beantwoorden van de onderzoeksvraag. Er is een brede expertise op voor Rijkswaterstaat relevante vragen aanwezig, daarop kunnen we voor uw vraag voortbouwen. Enkele voorbeelden van projecten: - Standaardisatie van biologische naamgeving van organismen; - Vogelsterfte met verlammingsverschijnselen, mogelijk gerelateerd aan blauwalgen; Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 5 van 98

6 - Bio-alarmering van meetstations, gevolgd door identificatie van de mogelijke veroorzakers; - Inventarisatie nieuwe stoffen die mogelijk als KRW prioritaire stoffen zullen worden aangewezen; - Antibiotica en geneesmiddelen emissies door zuiveringen, landbouw en ziekenhuizen. Analyse met antibiotica bioassays of chemische technieken; - Totaal effluent beoordeling met behulp van SPME methodes; - Biobeschikbaarheidsanalyses van metalen of organische verbindingen met DGT, 1-punts-tenax of passive sampling apparatuur Tot slot adviseren de WD-laboratoria bij veel beleids- en uitvoeringstaken. Bij het maken van wetgeving dienen praktisch uitvoerbare voorwaarden opgenomen te worden waarmee het beoogde doel zo goed mogelijk wordt bereikt. Onze belangrijkste expertise ligt op het gebied van analysetechnieken en daarmee verwante regelgeving, maar vaak worden vragen ook multidisciplinair (juridisch, toxicologisch, statistisch). Bij het nemen van uitvoeringsbeslissingen (vervuiling wel of niet opruimen, vervuiler wel of niet vervolgen) is soms ook laboratoriumdeskundigheid gevraagd. Accreditatie Het laboratorium van RWS WD heeft een kwaliteitssysteem en is sinds 1995 geaccrediteerd door de Raad van Accreditatie. De internationale norm NEN-EN-ISO/IEC vormt de basis voor het kwaliteitssysteem. Een belangrijk uitgangspunt voor dit systeem is de continue inspanning om het werk te verbeteren. Ondanks het feit dat wij ons best doen om de klanten zo goed mogelijk van dienst te zijn, kunnen er klachten zijn over ons werk of suggesties om het werk te verbeteren. Er bestaat een meldingenprocedure die een adequate handeling en beantwoording van uw vragen garandeert. Wij stellen het op prijs dat opmerkingen of klachten aan RWS WD worden doorgegeven, zodat zij kunnen leiden tot een verbetering van de werkwijze. U kunt zich hiervoor wenden tot afdeling WGML-U. Kwaliteitsborging uitbestede analyses De analyses die RWS WD uitbesteedt gaan naar een geaccrediteerd laboratorium met een eigen kwaliteitsborgingssysteem. Daarnaast wordt door RWS WD van de externe laboratoria verlangd dat zij deelnemen aan specifieke ringonderzoeken. Deze ringonderzoeken worden eventueel (naar grootte van de uitbesteding) aangevuld met 2 de lijnsmonsters. Zowel de resultaten van de ringonderzoeken als de 2 de lijn worden getoetst en beoordeeld. Ook voeren vakdeskundigen van het laboratorium van RWS WD leveranciersbeoordelingen uit bij de externe laboratoria om een beeld te krijgen van de kwaliteit van de geleverde diensten. Bij projecten kan RWS WD ook bij andere dan de in dit analyseboek vermelde laboratoria uitbesteden. Er wordt dan zonodig een apart kwaliteitsborgingprogramma opgezet. aanvraag analyses die niet genoemd zijn in het analyseboek Wij zijn graag bereid tot het verstrekken van adviezen of het beantwoorden van vragen op het terrein van analyses in water gerelateerde matrices. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 6 van 98

7 Buiten de genoemde analyses is het laboratorium van RWS WD in staat nog een aantal andere analyses uit te voeren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het uitvoeren van screeningen in afvalwater ten behoeve van calamiteit of projecten. U kunt hierover contact opnemen met de laboratoriumcoördinator van afdeling WGML-U voor nadere informatie zodat een goede inschatting gemaakt kan worden van de analysebehoefte. Waar mogelijk maken wij vooraf afspraken met de opdrachtgever over eigen uitvoering of uitbesteding van de analyses. In een enkel geval zijn wij genoodzaakt om in een later stadium hierover te beslissen. Dit gebeurt echter alleen na toestemming van de opdrachtgever. analysevraag Een analyse moet informatie opleveren waarmee de achterliggende onderzoeksvraag beantwoord kan worden. Een bruikbare en betrouwbare analyse begint daarom met het formuleren van een duidelijke, heldere vraag. Het is belangrijk dat u nauwkeurig aangeeft aan welke kwaliteitsvoorwaarden moet worden voldaan. Denk bij het formuleren van uw vraag bijvoorbeeld aan de volgende aandachtspunten: - de (internationale) acceptatie van de analysemethode; - de rapportagegrenzen die haalbaar moeten zijn voor een bruikbaar resultaat; - dient er een extra controlemonster gemeten te worden; - welke onzekerheid van het analyseresultaat is aanvaardbaar; - de levertijd van het analyseresultaat; - welke kosten zijn maximaal aanvaardbaar; - de wijze van rapporteren. Een goede voorbereiding leidt tot een verantwoorde keuze van de analyse en daarmee tot bruikbare en betrouwbare informatie. Opbouw van het analyseboek In dit hoofdstuk heeft u wat algemene informatie kunnen lezen over het laboratorium. Voor meer informatie over het laboratorium wordt verwezen naar de website en voor specifiekere vragen kunt u contact opnemen met de in hoofdstuk 2 genoemde contactpersonen. Hoofdstuk 3 gaat specifiek in op de rollen van opdrachtgever en opdrachtnemer bij laboratoriumonderzoek. Hoofdstuk 4 biedt een leeswijzer voor de tabellen in het volgende hoofdstuk. Hoofdstuk 5 beschrijft de analysemethoden. Hierin vindt u informatie over de aangeboden analyses, verdeeld over anorganische parameters, microen hydrobiologische parameters, radiochemische parameters, metalen, organische parameters en veldparameters. In hoofdstuk 6 worden overzichten gegeven van de gehanteerde analysemethoden, conserveringscodes en flestypen. Dit onderdeel sluit af met een alfabetische stoffenlijst. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 7 van 98

8 2. Contactpersonen WGML : Monitoring en Laboratoria Naam : Dhr. dr. E.W. Zwart Functie : Hoofd Monitoring en Laboratoria WGML Telefoon : (0320) WGML-U : Uitbesteding en logistiek Naam : Mevr. ing. A.L. Mugie Functie : Hoofd Monsterlogistiek en Uitbesteding Telefoon : (0320) WGML-A : Anorganische param., radiochemie en metalen Naam : Dhr. dr. O.J. Epema Functie : Hoofd laboratorium voor anorganische analyse Telefoon : (0320) WGML-O : Organische analyse Naam : Dhr. dr. H. Zemmelink Functie : Hoofd laboratorium voor organische analyse Telefoon : (06) WGML-MV : Organische microverontreinigingen Naam : Mevr. Ing. Sylvia van Kuijck-de Boer Functie : Hoofd laboratorium voor organische micro s Telefoon : (06) WGML-H : Micro- en hydrobiologische analyses Naam : Dhr. dr. A. Veen Functie : Hoofd laboratorium micro- en hydrobiologie Telefoon : (0320) Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 8 van 98

9 3. Opdrachtnemer en opdrachtgever Het laboratorium van RWS WD voert in opdracht analyses uit en is opdrachtnemer voor regionale diensten van Rijkswaterstaat of andere partijen. Zelf besteedt WGML een substantieel deel van het onderzoekswerk uit aan de markt. Dit hoofdstuk licht een aantal onderwerpen omtrent deze gecombineerde opdrachtnemer-/opdrachtgeverrol toe. De rollen van de diverse afdelingen binnen het RWS WD laboratorium De afdeling WGML-U speelt een sleutelrol in deze gecombineerde rol van opdrachtgever en opdrachtnemer. WGML-U komt met een regionale dienst van RWS of andere interne partij de onderzoeksopdracht overeen. Aan de andere kant is WGML-U bij uitbesteding van onderzoekswerk de opdrachtgever aan het commerciele milieulaboratorium. Bij deze afdeling begint de analyseketen met de aanvoer van monsters en eindigt de analyseketen met de rapportage van de analyseresultaten aan de verschillende opdrachtgevers en databases. Binnen deze aaneenschakeling van activiteiten zorgt WGML-U voor een goede begeleiding en een adequate kwaliteitscontrole. De laboratoria WGML-A (anorganische chemie, radiochemie en metalen), WGML-O/WGML-MV (organische chemie) en WGML-H (micro- en hydrobiologie) zijn deskundig als het gaat om de keuze van een geschikt uitbestedingslaboratorium en het toezicht op een juiste uitvoering van uitbesteed onderzoek. WGML-U vormt de brug tussen de commerciele milieulaboratoria en de eigen laboratoria en is belast met de dagelijkse gang van zaken rond monsterlogistiek, dataverwerking en kwaliteitsborging. Contracten De oppervlaktewater-, sediment-, zwevend stof- en afvalwatermonsters van Rijkswaterstaat worden niet allemaal in huis geanalyseerd door het laboratorium van RWS WD. Het grootste deel wordt uitbesteed aan commerciële laboratoria. Voor de uitbesteding van dit onderzoek wordt eens in de vier jaar door middel van een europese aanbesteding een raamcontract opgesteld met een aantal marktpartijen. Bij de keuze van de partners wordt sterk gebruik gemaakt van de kennis en expertise van het RWD WD laboratorium. Ook wordt tijdens de looptijd van de contracten de kwaliteit van de dienstverlening door vakdeskundigen van het RWS WD laboratorium bewaakt. Bemonsteringen Voor de bemonsteringen in de diverse matrices wordt in samenspraak met de regionale diensten van RWS een jaarplanning gemaakt. De planning wordt door WGML-U geoperationaliseerd door middel van het invoeren in het LIMS (Laboratorium Informatie- en Managementsysteem), beter bekend onder de applicatienaam LABinfos. Aan de hand van deze planning zorgt WGML-U ervoor dat het materiaal (kratten, flessen, stickers, bemonsteringslijsten) op het juiste tijdstip op de juiste plaats bij de regionale dienst terecht komt en dat de monsternemers beschikken over de juiste conserveringsmiddelen. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 9 van 98

10 Binnenkomst en verzenden van de monsters De centrale inklaringslocatie voor monsters is RWS WD in Lelystad. Afvalwatermonsters van RWS Zeeland en RWS Zuid-Holland worden rechtstreeks afgeleverd bij Waterschap Hollandse Delta in Rotterdam. In de regel worden monsterflessen door de regionale diensten zelf geconserveerd. In Lelystad worden bepaalde typen oppervlaktewatermonsters geconserveerd door WGML-U. Zwevend stofmonsters worden op het RWS WD laboratorium gevriesdroogd. WGML-U verzorgt dagelijks de registratie van binnengekomen monsters en verzorgt de aanbieding aan de eigen RWS WD laboratoria of verstrekt uitbestedingsopdrachten aan commerciele milieulaboratoria. Monsterlogistiek In een transportschema regelt WGML-U het vervoer van bemonsteringsmateriaal naar de regionale diensten, het vervoer van de afgevulde flessen en potten naar Lelystad en het doorzenden van monsters naar commerciele milieulaboratoria. Het transportschema wordt jaarlijks herzien. Er wordt gewerkt met koeriersbedrijf JBM waar nauwe contacten mee zijn. Het contract is door middel van europese aanbesteding tot stand gekomen. Alle monsters worden gekoeld getransporteerd. Om de temperatuur van het transport te waarborgen worden er steekproefsgewijs dataloggers meegezonden. Dataloggers zijn apparaatjes die de temperatuur van een aantal uren kunnen opslaan. De dataloggers worden in Lelystad uitgelezen en de temperatuursregistratie wordt bewaard. Ontvangst cijfers Alle relevante gegevens op het gebied van monstername, bemonsteringswijze en laboratoriumonderzoek worden vastgelegd in LABinfos. De invoer van data wordt waar mogelijk geautomatiseerd uitgevoerd om schrijf- en interpretatiefouten te voorkomen. Daarnaast worden de analyseresultaten van uitbesteed onderzoek ter verificatie van juistheid en volledigheid tevens op papier gerapporteerd. De diverse invoerhandelingen worden in het LIMS met een audit trail bewaakt. LABinfos Het LIMS regelt alle handelingen van het laboratoriumonderzoek, van planning tot aan rapportage. Het zwaartepunt in gebruik van het LIMS is te vinden bij WGML-U. Om deze reden zijn incidentbeheer en functioneel beheer van LABinfos hier ondergebracht. DONAR en WVO-INFO LABinfos regelt de geautomatiseerde rapportage van analyseresultaten naar de rijkswaterstaat databanken DONAR en WVO-INFO. Met behulp van audit trails wordt gecontroleerd of deze rapportages juist en volledig zijn uitgevoerd. LABinfos is tevens in staat om metagegevens betreffende bemonsteringslocaties en bemonsteringswijze te synchroniseren, opdat de rapportage van gegevens foutloos verloopt. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 10 van 98

11 Kwaliteit uitbestedingen Veel analyses worden uitbesteed aan commerciële laboratoria. Alle laboratoria waaraan wordt uitbesteed zijn geaccrediteerd volgens ISO Daarnaast wordt de kwaliteit van de uitbestede analyses door WGML-U geborgd in nauwe samenwerking met de vakdeskundigen van het RWS WD laboratorium en de kwaliteitszorgafdeling. Bij de borging wordt gewerkt volgens de Deming kwaliteitscirkel plan do check act. De borging wordt ondermeer gedaan door middel van leveranciersbeoordelingen (inspectiebezoeken) door eigen vakdeskundigen en aan de hand van behaalde scores in ringonderzoeken en tweede lijnsmonsters. Jaarlijks wordt voor elk gecontracteerd laboratorium een kwaliteitsborgingsprogramma opgesteld. Als derde spoor wordt er twee maal per jaar met de belangrijkste gecontracteerde laboratoria overlegd over de samenwerking en de kwaliteit van de dienstverlening. Het totaal aan kwaliteitsindrukken wordt jaarlijks verzameld en geevalueerd met de individuele externe laboratoria. Over de uitkomst en bevindingen wordt gerapporteerd aan de leiding van het RWS WD laboratorium. Desgewenst kunnen wijzigingen in de uitbesteding worden aangebracht. Projectbegeleiding Naast het reguliere onderzoekswerk voor de monitoring van de rijkswateren, regionale meetnetten en het handhavingsprogramma afvalwater begeleidt WGML-U ook kortlopende projecten. Bij deze vorm van projectbegeleiding worden ad hoc met de opdrachtgever afspraken gemaakt omtrent het onderzoek, zoals de specificaties van de analyses, de levertijden, de wijze van rapportage en de prijs/kwaliteit-verhouding. Vaak zijn dit oriënterende of juist diepgaandere onderzoeken in water of waterbodem. In de projectbegeleiding is afstemming over de onderzoeksvraag essentieel. Als leidraad in de samenwerking hanteert WGML-U het protocol projectbegeleiding. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 11 van 98

12 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 12 van 98

13 4. Toelichting bij analysebeschrijvingen In hoofdstuk 5 staan de analyses die RWS WD op dit moment aanbiedt, hetzij door eigen laboratoriumonderzoek, hetzij door middel van uitbesteding. Hieronder volgt een toelichting op de gepresenteerde gegevens. De presentatie is verdeeld in zeven groepen analyses: - Anorganische parameters - microbiologisch onderzoek - hydrobiologisch onderzoek - radiochemische parameters - onderzoek van metalen - organische stoffen - veldparameters De opsomming begint met een rangschikking naar de mate van referentiekarakter van de meetmethode. De meest duidelijke referentie is wanneer de meetmethode teruggevoerd kan worden op een genormaliseerd NEN, NEN-EN of NEN-EN-ISO voorschrift. Bij het ontbreken van een genormaliseerd voorschrift is het RWS WD standaardvoorschrift de meest duidelijke referentie. Analysemethodecodes van methodes die naar een norm refereren beginnen met een I (ISO), E (EN) of N (NEN). De analysemethodecodes van RWS WD standaardvoorschriften beginnen met de letter W of A. Bij gebrek aan een genormaliseerd voorschrift en een RWS WD standaardvoorschrift zijn er twee varianten mogelijk. De eerste wordt gevolgd bij afvalwateronderzoek; de tweede is van toepassing bij monitoring. De eerste (afvalwater)variant is dat er voor een juiste meting meerdere valide technieken op de markt beschikbaar zijn. RWD WD heeft uit de mogelijkheden een keuze voor een contractlaboratorium en een methode gemaakt en duidt deze methode aan met analysemethodecode RIZA_AB. De andere (monitorings)variant doet zich voor als bij het ontbreken van een genormaliseerd voorschrift of een RWS WD standaardvoorschrift een huismethode van een commercieel milieulaboratorium als referentiemethode wordt aangewezen. Dit vindt plaats in goed overleg tussen RWS WD, het milieulaboratorium en de opdrachtgever. De analysemethodecodes van de methoden beginnen met de letter X. Samenvattend bestaan de volgende drie categorieen: - Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift - Het RWS WD standaardvoorschrift. - Externe referentiemethoden. Voor meer informatie over genormaliseerde methoden wordt verwezen naar de website van de NEN, Van de andere categorieen wordt in dit analyseboek verder uitgelegd welke methodes worden bedoeld. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 13 van 98

14 De kenmerken van analyses worden per groep in één tabel weergegeven. De tabel bevat informatie op het niveau van de test (zoals de wijze van conserveren van het monster) en op het niveau van de gemeten stof (zoals de rapportagegrens). De afkortingen en aanduidingen in de tabel hebben de volgende betekenis: Op testniveau: - Param De parametercode waarmee de analyse wordt aangeduid op het bemonsteringsformulier en het flesetiket - Laboratorium Het laboratorium dat de analyse uitvoert en de analyseresultaten produceert. - Testcode De code waarmee de analyse in LABinfos wordt geidentificeerd. De testcode is uniek. Een parametercode kan bij meerdere testcodes gebruikt worden. - BW De benodigde hoeveelheid water of vastmateriaal (in mililiters) om de analyse uit te kunnen voeren. Deze informatie gebruikt LABinfos om bij de planning van bemonsteringen meerdere analyses te combineren in dezelfde fles of pot. - LT De levertijd die met het laboratorium is overeengekomen om een analyseresultaat te produceren (weergegeven in dagen). - Methode De analysemethodecode die samen met het analyseresultaat wordt gerapporteerd naar DONAR of WVO- INFO. Het normnummer en de titel van het normvoorschrift staan voluit weergegeven in overzichten en CC De conserveringscode van de conservering die op het bemonsterde materiaal moet worden uitgevoerd. De betekenis van de code staat weergegeven in overzichten en Fles De code van het type fles dat bij de bemonstering moet worden gehanteerd. Het overzicht van flessen en potten met hun beschrijving staat weergegeven in overzichten en HT De houdbaarheidstermijn van de te analyseren parameter (weergegeven in dagen), mits het monster in de juiste fles is afgevuld en op de juiste wijze is geconserveerd. Op stofniveau: - Q De aanduiding Q geeft bij analyses van RWS WD aan of de stof voorkomt op de scope van de accreditatie. Bij uitbestede analyses wordt de aanduiding Q nooit gebruikt. - Stofnaam De naam van de stof. Sommige organische verbindingen bestaan onder vele stofnamen. Bij twijfel of onduidelijkheid biedt het casnummer de juiste identificatie. - Casnr Een cijfercombinatie die voor elke chemische stof uniek is. - Code WD Codering van de stof, uitsluitend voor intern gebruik bij RWS WD. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 14 van 98

15 - Code IdsW Codering van de stof zoals die door IdsW wordt voorgeschreven. In DONAR en WVO-INFO worden uitsluitend deze codes gehanteerd. - RG De rapportagegrens van de methode voor een bepaalde stof (uitgedrukt in dezelfde eenheid als waarmee gehaltes boven de rapportagegrens worden gerapporteerd). - EH De eenheid waarin het gehalte van de stof wordt gerapporteerd. - RSD De relatieve binnenlaboratoriumreproduceerbaarheidsspreiding (onnauwkeurigheid) van de methode voor een bepaalde stof (uitgedrukt in procenten, de optimumwaarde is 0%) - J De juistheid van de methode voor een bepaalde stof (uitgedrukt in procenten, de optimumwaarde is 100%) - MTF De maximale totale fout van de methode voor een bepaalde stof. De berekeningsformule van MTF is het verschil van de juistheid ten opzichte van 100% plus twee maal de waarde van RSD. Meetonzekerheid In het proces van meten spelen vele factoren een rol die de uitkomst kunnen beinvloeden. Het gevonden gehalte kan niet volledig overeenkomen met het werkelijke gehalte (onjuistheid) en bij een herhaalde meting kunnen de individuele meetuitkomsten onderling verschillen (onnauwkeurigheid). De term meetonzekerheid wordt gebruikt om de onnauwkeurigheid en de onjuistheid van de methode voor een bepaalde stof te kwantificeren. RWS WD hanteert hiervoor de maximale totale fout (MTF). Geaccrediteerde laboratoria doen in validatieonderzoek metingen naar meetonzekerheid en nemen ter verificatie in iedere meetserie controlemonsters mee. Hierdoor verzekeren zij zich ervan dat de spreiding in het gerapporteerde resultaat in overeenstemming is met afspraken die daarover tussen opdrachtgever en opdrachtnemer zijn gemaakt. De waarden die in dit analyseboek zijn afgedrukt voor RSD, J en MTF geven een indruk van meetonzekerheid. Het is van belang te benadrukken dat in praktijkmonsters andere waarden kunnen gelden, al naar gelang de complexiteit van de matrix van het monster. Rapportagegrens Om de ondergrens van het meetbereik van de methode te beschrijven worden de grootheden aantoonbaarheidsgrens, bepalingsgrens en rapportagegrens gehanteerd. Door de komst van NEN 7777 zijn andere termen om deze ondergrens te beschrijven, zoals detectiegrens, analysegrens en gevoeligheidsgrens, geen gemeengoed meer. NEN 7777 geeft duidelijke definities van aantoonbaarheidsgrens en bepalingsgrens. Echter er wordt toegestaan dat het voorgeschreven experiment om de ondergrens van het meetbereik te bepalen zowel onder herhaalbaarheidscondities als onder reproduceerbaarheidscondities mag worden uitgevoerd. Ook staat de NEN 7777 toe dat de rapportagegrens zowel van de aantoonbaarheidsgrens als de bepalingsgrens mag worden afgeleid. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 15 van 98

16 Dit leidt ertoe dat voor laboratoria er vier keuzemogelijkheden zijn om een rapportagegrens uit te drukken, namelijk als: - AG r aantoonbaarheidsgrens onder herhaalbaarheidscondities; - AG W aantoonbaarheidsgrens onder reproduceerbaarheidscondities; - BG r bepalingsgrens onder herhaalbaarheidscondities; - BG W bepalingsgrens onder reproduceerbaarheidscondities. Het experiment dat wordt uitgevoerd ter vaststelling van de ondergrens verloopt als volgt. Meet een (nader omschreven, zie NEN 7777) blancomonster meerdere malen. Bereken het gemiddelde en de standaarddeviatie van de uitkomsten. Drie maal de waarde van de standaarddeviatie heet aantoonbaarheidsgrens en tien maal de waarde van de standaarddeviatie heet bepalingsgrens. Van herhaalbaarheidscondities is sprake als alle metingen tegelijkertijd onder dezelfde omstandigheden worden uitgevoerd. Van reproduceerbaarheidscondities is sprake als de metingen op verschillende tijdstippen onder verschillende omstandigheden worden uitgevoerd. De spreiding in uitkomsten is onder reproduceerbaarheidscondities doorgaans groter dan onder herhaalbaarheidscondities. Dientengevolge kan de rapportagegrens op vier niveau s worden vastgesteld. In contacten die u als gebruiker van analyseresultaten met laboratoria heeft is het aan te bevelen om bij de opgave van rapportagegrenzen tevens te vragen of de grenzen zijn gebaseerd op AG r, AG W, BG r of BG W. Helaas kunnen wij in onze opgave van rapportagegrenzen in dit analyseboek op dit moment deze duidelijkheid niet verschaffen. De rapportagegrenzen van RWS WD zijn doorgaans gebaseerd op de bepalingsgrens en zijn afgerond naar een eenheid van 10 of een tussenliggende waarde van 5. De rapportagegrenzen van commerciele milieulaboratoria zijn menigmaal gebaseerd op aantoonbaarheidsgrenzen en niet afgerond naar een eenheid van 10. Los van deze meerdere invullingsmogelijkheden van het begrip rapportagegrens speelt net als bij meetonzekerheid de zwaarte van de monstermatrix een rol. Het experiment om een aantoonbaarheidsgrens en een bepalingsgrens te berekenen wordt meestal uitgevoerd in een representatief milieumonster. Meestal is dit een niet al te vervuild water of sediment. In het geval in een complexer praktijkmonster een storing van het meetsignaal optreedt zal het analysepreparaat verdund worden en zal de rapportagegrens hoger zijn dan de aanvankelijke opgave van het laboratorium. Tot slot het volgende. U kunt wel degelijk zelf invloed uitoefenen op de hoogte van de rapportagegrens. Door technische aanpassingen van een meetopstelling kunnen lagere aantoonbaarheids- en bepalingsgrenzen gehaald worden. Dit maakt vaak de analyse duurder dan de standaardmethode. Als u in specifieke gevallen belangstelling heeft voor lagere rapportagegrenzen kunt u contact opnemen met het RWS WD laboratorium. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 16 van 98

17 5. Beschrijving monitoring zoute wateren 5.1 Analysebeschrijvingen oppervlaktewater anorganisch onderzoek in oppervlaktewater Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode F fluoride m.b.v. ionchromatografie. NEN-EN-ISO I10304_1 RWS WD 114MB322 HCO3 Bicarbonaat NEN 6531 N6531 RWS WD 114MB025 NH4 N ammonium - doorstroomanalyse (CFA) NEN 6646 N6646 RWS WD 114MB102 NO2 N Nitriet in zeewater mbv CFA NEN 6653 N6653 RWS WD 114MB101 NO3 N nitraat NO3 als N mbv CFA NEN 6652 N6652 RWS WD 114MB116 NO3NO2 N nitraat + nitriet (in N) NEN 6652 N6652 RWS WD 114MB100 PO4 P orthofosfaat PO4 als P met CFA NEN 6663 N6663 RWS WD 114MB103 TOC totaal organisch koolstof NEN-EN 1484 N1484 RWS WD 114MB051 ZS zwevende stof mbv glasvezelfilter NEN 6484 N6484 RWS WD 114MB048 RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode Cl Cl mbv discrete analyse W W1086 RWS WD 114MB405 DN DN mbv CFA na UV-ontsluiting A089 A089 RWS WD 114MB109 DOC opgelost OC na filtratie over 0.45 um A049 A049 RWS WD 114MB049 DP DP mbv CFA na UV-ontsluiting A089 A089 RWS WD 114MB110 PN stikstof in water particulair gebonden A067 A067 RWS WD 114MB158 POC organisch koolstof particulair gebonden A067 A067 RWS WD 114MB152 PP particulair gebonden fosfor A092 A092 RWS WD 114MB092 SILI Biogeen slicium SiO2 (als Si) mbv discrete analyse W W1086 RWS WD 114MB404 SILI silikaat SiO2 als Si mbv CFA A090 A090 RWS WD 114MB104 SO4 SO4 mbv discrete analyse W W1086 RWS WD 114MB412 TN totaal stikstof in zeewater (=DN+PN) A082 A082 RWS WD 114MB108 TP totaal fosfor in zeewater (=DP+PP) A083 A083 RWS WD 114MB107 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 17 van 98

18 A049 - Zeewater Bepaling van het gehalte aan opgelost organisch koolstof (DOC); doorstroomanalyse Aan een hoeveelheid monster wordt een hoeveelheid verdund zwavelzuur toegevoegd om anorganisch koolstof te verwijderen. Opgelost organisch koolstof wordt d.m.v. UV destructie en onder toevoeging van kaliumperoxodisulfaat/boraat buffer omgezet in CO2. M.b.v. een gasmembraan wordt het gevormde CO2 vervolgens gedialiseerd naar een fenolfthaleïne oplossing. De CO2 zorgt voor een ph verlaging van de fenolfthaleïne oplossing waardoor de kleurintensiteit afneemt. Hydroxylammoniumchloride wordt toegevoegd om het ontstane chloor tijdens de destructie te binden. De extinctie wordt gemeten bij 550 nm en is een maat voor de hoeveelheid opgelost organisch koolstof. A067 - Bodem en Zwevende Stof - De bepaling van de concentratie van Koolstof (C) en Stikstof (N) - Katalytische oxidatie en Gaschromatografie. Verbindingen die koolstof (C) en stikstof (N) bevatten worden in een oxidatiebuis met zuivere zuurstof (O2 ) katalytisch verbrand. Koolstof wordt hierbij omgezet in kooldioxyde (CO2) en stikstof wordt omgezet in een mengsel van stikstofoxyden (NO x). Vervolgens worden de reaktiegassen m.b.v. helium door een reductiebuis met zuiver koper (Cu) gevoerd. Hier wordt de NOx omgezet in stikstof (N2) en de overmaat zuurstof uit de gasstroom verwijderd. Daarna wordt de gasstroom door een buis met magnesiumperchloraat gevoerd om water te verwijderen. De reactiegassen worden gescheiden in een gaschromatograaf. Het gehalte aan N 2 en CO2 wordt gemeten met een katarometer (TCD). A082, A083, A089, A090 en A092 Deze documenten waren ten tijde van uitgifte van dit analyseboek niet beschikbaar in het documentenopslagsysteem van de Waterdienst. Titel en beginsel van de methoden zijn opvraagbaar bij het laboratorium (zie overzicht contactpersonen). W Oppervlaktewater: Bepaling van nitraat, nitriet, ammonium, ortho-fosfaat, silicaat, chloride en sulfaat m.b.v. KONELAB (discrete analyzer) Nitraat en nitriet: Cd-kolommethode Het nitraat wordt in een gebufferd alkalisch milieu, met behulp van een cadmium reductor (cadmiumkolom) gereduceerd tot nitriet. De geproduceerde nitrietionen reageren vervolgens met sulfanilamide en alphanaphtylethyleendiaminedihydrochloride (NED) tot een rood gekleurde diazo-verbinding. De extinctie gemeten bij 540 nm is een maat voor de aanwezige hoeveelheid totaal geoxideerde stikstof. Nitraat en nitriet: Hydrazinesulfaatmethode Een andere methode die in dit voorschrift wordt beschreven is de hydrazinesulfaat methode, deze methode wordt niet routinematig gebruikt voor het analyseren van oppervlaktewater. Het is wel een gevalideerde methode, dus kan ook eventueel gebruikt worden voor de bepaling van nitraat+nitriet. Het nitraat wordt met behulp van hydrazinesulfaat gereduceerd tot nitriet. De geproduceerde nitrietionen reageren vervolgens met sulfanilamide en alphanaphtylethyleendiaminedihydrochloride (NED) tot een rood gekleurde diazo-verbinding. De extinctie gemeten bij 540 nm is een maat voor de aanwezige hoeveelheid totaal geoxideerde stikstof. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 18 van 98

19 Nitriet: Het nitriet reageert in zuur milieu met sulfanilamide en NED tot een rood gekleurde diazo-verbinding. De extinctie gemeten bij 540 nm is een maat voor de aanwezig hoeveelheid nitriet. Ammonium: Ammonium reageert met hypochlorietionen, gevormd door alkalische hydrolyse van natriumdichloroisocyanuraat, en met salicylaat bij een ph van ca. 12,6 in aanwezigheid van natriumnitroprusside als katalysator onder vorming van een blauw gekleurde verbinding. De extinctie bij 660 nm is een maat voor het ammonium gehalte. Ortho-fosfaat: Molybdaat vormt in zuur milieu met orthofosfaationen en antimoonnatriumtartraat, door reductie met ascorbinezuur, een blauw gekleurde verbinding. De extinctie gemeten bij 880 nm is een maat voor de aanwezige hoeveelheid orthofosfaat. Silicaat: Molybdaat vormt in zuur milieu met silicaten een geel silicaatmolybdaatcomplex, door reductie met ascorbinezuur wordt er een blauw gekleurde silicaatmolybdaatcomplex gevormd. De extinctie van deze verbinding gemeten bij 880 nm is een maat voor de aanwezige hoeveelheid silicaat. Oxaalzuur wordt toegevoegd om de reaktie van orthofosfaat met het molybdaat tegen te gaan. Chloride: Kwik(II)thiocyanaat reageert met het chloride-ion tot het niet geïoniseerde doch oplosbare kwik(ii)chloride. Het hierbij ontstane thiocyanaat reageert met ijzer(iii)ionen tot het rood gekleurde ijzer(iii)thiocyanaat. De extinctie van de oplossing gemeten bij 480 nm is een maat voor de aanwezig hoeveelheid chloride. Sulfaat: Sulfaationen slaan neer, in een zuur milieu, met bariumchloride. De ontstane troebelheid van de oplossing wordt gemeten bij 510 nm en is een maat voor de aanwezig hoeveelheid sulfaat. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 19 van 98

20 Overzicht van test- en stofkenmerken van anorganisch onderzoek in oppervlaktewater Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF Cl RWS WD 114MB W1086 C13 13B 28 Q chloride Cl Cl mg/l DN RWS WD 114MB A089 C Q opgelost stikstof NVT DN N mg/l DOC RWS WD 114MB A049 C Q opg. org. koolstof na filtr. over 0.45 um NVT DOC DOC 0.5 mg/l DP RWS WD 114MB A089 C Q opgelost fosfor NVT DP P mg/l F RWS WD 114MB I10304_1 C13 13D 28 fluoride F F mg/l HCO3 RWS WD 114MB N6531 C bicarbonaat HCO3 HCO3 mg/l NH4 N RWS WD 114MB N6646 C13 13C 60 Q ammonium (in N) NH4 N NH mg/l NO2 N RWS WD 114MB N6653 C13 13C 60 Q nitriet (in N) NO2 N NO mg/l NO3 N RWS WD 114MB N6652 C13 13C 60 Q nitraat (in N) NO3 N NO mg/l NO3NO2 N RWS WD 114MB N6652 C13 13C 60 Q nitraat + nitriet (in N) NVT NO3NO2 N s_no3no2 mg/l PN RWS WD 114MB A067 C02 19F 999 Q stikstof particulair gebonden NVT PN N mg/l PO4 P RWS WD 114MB N6663 C13 13C 60 Q ortho fosfaat (in P) PO4 P PO4 1 ug/l POC RWS WD 114MB A067 C02 19F 999 Q particulair gebonden OC na filtratie NVT POC POC mg/l PP RWS WD 114MB A092 C02 19P 28 Q fosfor particulair gebonden NVT PP P mg/l SILI RWS WD 114MB A090 C13 13C 60 Q molybdeen reactief silikaat als Si SILI SiO mg/l SILI RWS WD 114MB W1086 C molybdeen reactief silikaat als Si SILI SiO2 mg/l SO4 RWS WD 114MB W1086 C13 13B 28 Q sulfaat SO4 SO4 mg/l TN RWS WD 114MB A082 C Q totaal stikstof (som opgelost en part. geb. N) TN N mg/l TOC RWS WD 114MB N1484 C Q totaal organisch koolstof NVT TOC TOC mg/l TP RWS WD 114MB A083 C Q totaal fosfor (som opgelost en part. geb. P) TP P mg/l ZS RWS WD 114MB N6484 C02 19F 2 Q Onopgeloste bestanddelen (zwevende stof) NVT ZS ZS mg/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 20 van 98

21 hydrobiologisch onderzoek in oppervlaktewater Externe referentiemethoden Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode Flowcyt Flowcytometer resultaten Onbekend ONB RWS WD 214AM350 LEVEND Aanwezigheid van Fytoplanton in zout water Onbekend ONB Koeman & Bijkerk 214AE301 LEVEND Aanwezigheid van Fytoplanton in zout water Onbekend ONB RWS WD 214AM301 RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode FYP_BAS soorten en aantallen fytoplankton (basische lugol) W W2113 Koeman & Bijkerk 214AE191 FYP_BAS soorten en aantallen fytoplankton (basische lugol) W W2113 RWS WD 214AM191 FYP_ZUUR soorten en aantallen fytoplankton (zure lugol) W W2113 Koeman & Bijkerk 214AE291 W Oppervlaktewater fytoplanktonanalyse Uit een geconserveerd monster wordt kwantitatief een te analyseren volume genomen. Nadat dit volume in een bezinkingscuvet is bezonken, wordt met behulp van een omgekeerd microscoop aan de hand van een analyse protocol en determinatieliteratuur het fytoplankton geteld en benoemd tot op het vereiste taxonomische niveau. Hierbij worden de afzonderlijke cellen geteld. Bij draden en kolonies waarvan het exacte aantal cellen moeilijk te tellen is, wordt een zo goed mogelijke schatting van het aantal cellen gemaakt. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 21 van 98

22 Overzicht van test- en stofkenmerken van hydrobiologisch onderzoek in oppervlaktewater Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF Flowcyt RWS WD 214AM ONB FYP_BAS Koeman & Bijkerk 214AE W2113 C26 71A 21 FYP_BAS RWS WD 214AM W2113 C26 71A 21 FYP_ZUUR Koeman & Bijkerk 214AE W2113 C27 71A 21 LEVEND Koeman & Bijkerk 214AE ONB C LEVEND RWS WD 214AM ONB C Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 22 van 98

23 radiochemische parameters in oppervlaktewater Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode ALFA Totaal-alfa activiteitsconcentratie NEN 5622 N5622 RWS WD 314AR001 BETA Totaal-beta activiteitsconcentratie NEN 6421 N6421 RWS WD 314AR002 Cs137 Cesium-137 activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 314AR005 GAMMA Gammanucliden massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 314AR500 H3 Tritium activiteitsconcentratie NEN 6420 N6420 RWS WD 314AR006 K40ber Kalium-40 (Berekend) activiteitsconcentratie NEN 6421 N6421 RWS WD 314AR008 RESTB Rest-beta activiteitsconcentratie NEN 6421 N6421 RWS WD 314AR009 Externe referentiemethoden Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode Tc99 Technetium activiteitsconcentratie Onbekend ONB RWS WD 314AR020 RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode Ra226 Radium-226 activiteitsconcentratie W W3050 RWS WD 314AR010 Sr90 Strontium-90 activiteitsconcentratie W W3041 RWS WD 314AR014 W Bepaling van de Sr-89 en Sr-90 activiteitsconcentratie in water. Het watermonster wordt aangezuurd tot ph-2 met HNO 3, en gefiltreerd. Er wordt een strontiumdrager oplossing toegevoegd, zodat na afloop het chemische rendement kan worden berekend. Het watermonster wordt door een kolom met AG 50W-X8 (kation wisselaar) geleid. De kationen worden uit de kolom geëlueerd met 8 M HNO 3. Het eluens wordt ingedampt en opgelost in 8 M HNO 3 + 0,5 M Al(NO 3 ) 3. Deze oplossing wordt overgebracht in de Sr*Spec kolom. De strontium wordt uit de kolom geëlueerd met 0,05 M HNO 3. Dit strontium eluens wordt op een telschaaltje droog gedampt. Het telmonster wordt zo spoedig mogelijk daarna geteld om het teltempo tengevolge van Sr-89 en Sr-90 tezamen te bepalen. Bij de aanwezigheid van voldoende Sr-90 kan na 14 dagen (radioactief evenwicht tussen Sr-90 en Y-90) uit de verhoging van het teltempo door ingroei van Y-90 de activiteitsconcentraties van Sr-90 en Sr-89 worden berekend. W Bepaling van de Ra-226 activiteitsconcentratie in water Het gehalte aan Ra-226 wordt bepaald door de α-activiteit van Ra-226 te meten. Ra-226 vervalt (t½ = 1622 jaar) naar het radioactieve dochter product Rn-222. Het α-deeltje wat hierbij vrijkomt wordt gemeten met een proportionele doorstroom gastelbuis. Voor de ingroei van de Radon α-dochters wordt gecorrigeerd (tabel 5 ). Van het monster wordt in een zuur milieu een neerslag van BaSO 4 gemaakt. Ra- 226 gedraagt zich chemisch identiek als Ba, zodat deze met het BaSO 4 neerslaat. Het neerslag wordt over een glasfilterkroes gefiltreerd, Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 23 van 98

24 opgelost, opnieuw neergeslagen en daarna gefiltreerd over een asvrij filter. Na gloeien wordt het neerslag ca. 4 weken bewaard, om hierna geteld te worden met een proportionele teller. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 24 van 98

25 Overzicht van test- en stofkenmerken van radiochemische parameters in oppervlaktewater Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF ALFA RWS WD 314AR N5622 C Q totaal alpha activiteit NVT ALFA ALFA Bq/m3 BETA RWS WD 314AR N6421 C Q totaal beta activiteit NVT BETA BETA Bq/m3 Cs137 RWS WD 314AR N5623 C cesium Cs137 Cs137 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C Activiteit van Beryllium Be7 Be7 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie mangaan Mn54 Mn54 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie metastabiel technetium-99 Tc99m Tc99 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie metastabiel zilver Ag110m Ag110m Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van antimoon Sb122 Sb122 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van antimoon-124 Sb124 Sb124 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van antimoon Sb125 Sb125 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van cerium Ce144 Ce144 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van indium In111 In111 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van jood I131 I131 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van kwik Hg203 Hg203 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van molybdeen Mo99 Mo99 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van natrium Na22 Na22 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van ruthenium Ru103 Ru103 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van ruthenium Ru106 Ru106 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van thallium-201 Tl201 Tl201 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C activiteitsconcentratie van zink Zn65 Zn65 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C beta-activiteit van K K40 K40 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C cesium Cs134 Cs134 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C cesium Cs137 Cs137 Bq/m3 GAMMA RWS WD 314AR N5623 C Lutetium-177 massieke activiteitsconcentratie Lu177 Lu177 Bq/m3 H3 RWS WD 314AR N6420 C Q beta activiteit van tritium NVT H3 H3 Bq/m3 K40ber RWS WD 314AR N6421 C activiteitsconcentratie van K40 volgens NVT K40ber K40BRKD Bq/m3 Ra226 RWS WD 314AR W3050 C activiteitsconcentratie van radium Ra226 Ra226 Bq/m3 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 25 van 98

26 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF RESTB RWS WD 314AR N6421 C Q rest beta activiteit NVT RESTB RESTB Bq/m3 Sr90 RWS WD 314AR W3041 C activiteitsconcentratie van strontium-90 NVT Sr90 Sr90 Bq/m3 Tc99 RWS WD 314AR ONB C Q Technetium activiteitsconcentratie NVT Tc99 Tc99 Bq/m3 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 26 van 98

27 onderzoek van metalen in oppervlaktewater Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode Ca Calcium mbv ICP-AES NEN 6966 N6966 RWS WD 414LS108 Hg Kwik m.b.v. CV-AFS NEN 6445 N6445 RWS WD 414LS120 Hg nf Kwik in gefiltreerd oppervlaktewater NEN 6445 N6445 RWS WD 414LS121 HH Hardheid totaal m.b.v. ICP-MS NEN 6966 N6966 RWS WD 414LS700 K Kalium mbv ICP-AES NEN 6966 N6966 RWS WD 414LS122 Mg Magnesium mbv ICP-AES NEN 6966 N6966 RWS WD 414LS124 Na Natrium mbv ICP-AES NEN 6966 N6966 RWS WD 414LS128 OWICPMS Metalen NEN-EN-ISO I17294_2 RWS WD 414LS400 OWICPMSf Metalen in gefiltreerd oppervlaktewater NEN-EN-ISO I17294_2 RWS WD 414LS401 RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode OWICPMSf Check metalen in gefiltreerd zeewater A649 A649 RWS WD 414HR64C OWICPMSf Metalen in gefiltreerd zeewater A649 A649 RWS WD 414HR649 A649 - Zeewater - De bepaling van het gehalte aan zware metalen m.b.v. ICP MassaSpectrometrie (ICP-MS) Bij deze analyse wordt een hoeveelheid zeewater on-line gebufferd en met een peristaltische pomp op een minikolom gebracht. De minikolom bevat kolommateriaal uit een MetPac CC-1 kolom. Dit materiaal bestaat uit kunststof bolletjes waaraan iminodiacetaat is gebonden. Het iminodiacetaat bindt de in het zeewater opgeloste metalen (preconcentratie). Naast de te onderzoeken metalen Ni, Cu, Zn, Cd en Pb worden echter ook de in overmaat aanwezige metalen natrium, magnesium en calcium (de matrix) op de kolom gebonden. Door te spoelen met een ammoniumacetaat bufferoplossing worden deze matrixmetalen grotendeels van de kolom verwijderd (matrixeliminatie). Omdat iminodiacetaat 2-waardige overgangsmetalen beter bindt dan de matrixmetalen blijven de te onderzoeken metalen op de kolom. Vervolgens wordt de minikolom geëlueerd met salpeterzuur waardoor alle gebonden metalen met de vloeistofstroom de ICP in gaan. De preconcentratie, matrixeliminatie en elutie worden uitgevoerd door de autosampler in combinatie met de ISIS, die 2 peristaltische pompen en 2 kleppen aanstuurt (zie B4.039 bijlage 10). In de ICP-MS wordt de vloeistofstroom verstoven in een argon stroom. Deze argon stroom wordt in het inductief gekoppeld argon plasma gebracht en hier worden de metalen geïoniseerd. Ieder element vormt ionen met (een) specifieke massa/lading verhouding(en). De gevormde ionen worden gescheiden op massa/lading verhouding en hun aantal wordt gemeten in de detector. De elutieprofielen ( pieken ) van de te onderzoeken metalen worden geïntegreerd en geven per element een total count, welke een maat is voor de hoeveelheid van het element in de meetoplossing. De concentraties in de monsters worden bepaald met de standaard additie methode. Daarbij wordt een monster zonder en met additie van een standaard oplossing gemeten. De berekeningen worden uitgevoerd in Microsoft Excel. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 27 van 98

28 Overzicht van test- en stofkenmerken van onderzoek van metalen in oppervlaktewater Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF Ca RWS WD 414LS N6966 C Calcium Ca Ca mg/l Hg RWS WD 414LS N6445 C Q Kwik Hg Hg ug/l Hg nf RWS WD 414LS N6445 C kwik na filtratie over 0.45 um Hg nf Hg ug/l HH RWS WD 414LS N6966 C totale hardheid NVT HH HHTTL mg/l K RWS WD 414LS N6966 C Kalium K K mg/l Mg RWS WD 414LS N6966 C Magnesium Mg Mg mg/l Na RWS WD 414LS N6966 C Natrium Na Na mg/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Antimoon Sb Sb ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Arseen As As ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Boor B B ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Cadmium Cd Cd ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Chroom Cr Cr ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Cobalt Co Co ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Ijzer Fe Fe mg/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Koper Cu Cu ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Lood Pb Pb ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Mangaan Mn Mn ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Molybdeen Mo Mo ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Nikkel Ni Ni ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Tellurium Te Te ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Thallium Tl Tl ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Tin Sn Sn ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Titaan Ti Ti ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Uranium U U ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Vanadium V V ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Zilver Ag Ag ug/l OWICPMS RWS WD 414LS I17294_2 C Zink Zn Zn ug/l OWICPMSf RWS WD 414HR A649 C02 19Z 28 Q cadmium na filtratie over 0.45 um Cd nf Cd ug/l OWICPMSf RWS WD 414HR A649 C02 19Z 28 Q koper na filtratie over 0.45 um Cu nf Cu ug/l OWICPMSf RWS WD 414HR A649 C02 19Z 28 Q lood na filtratie over 0.45 um Pb nf Pb ug/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 28 van 98

29 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF OWICPMSf RWS WD 414HR A649 C02 19Z 28 Q nikkel na filtratie over 0.45 um Ni nf Ni ug/l OWICPMSf RWS WD 414HR A649 C02 19Z 28 Q zink na filtratie over 0.45 um Zn nf Zn ug/l OWICPMSf RWS WD 414HR64C A649 C cadmium na filtratie over 0.45 um Cd nf Cd ug/l OWICPMSf RWS WD 414HR64C A649 C koper na filtratie over 0.45 um Cu nf Cu ug/l OWICPMSf RWS WD 414HR64C A649 C lood na filtratie over 0.45 um Pb nf Pb ug/l OWICPMSf RWS WD 414HR64C A649 C zink na filtratie over 0.45 um Zn nf Zn ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C antimoon na filtratie over 0.45 um Sb nf Sb ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C arseen na filtratie over 0.45 um As nf As ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C boor na filtratie over 0.45 um B nf B ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C chroom na filtratie over 0.45 um Cr nf Cr ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C Cobalt na filtratie Co nf Co ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C ijzer na filtratie over 0.45 um Fe nf Fe mg/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C mangaan na filtratie over 0.45 um Mn nf Mn ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C molybdeen na filtratie over 0.45 um Mo nf Mo ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C tellurium na filtratie over 0.45 um Te nf Te ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C Thallium na filtratie over 0.45 um Tl nf Tl ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C tin na filtratie over 0.45 um Sn nf Sn ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C titaan na filtratie over 0.45 um Ti nf Ti ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C Uranium na filtratie over 0.45 um U nf U ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C vanadium na filtratie over 0.45 um V nf V ug/l OWICPMSf RWS WD 414LS I17294_2 C zilver na filtratie over 0.45 um Ag nf Ag ug/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 29 van 98

30 organische stoffen in oppervlaktewater Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode CFAZmini Chloorfenoxyalkaanzuren LC/MS minipakket NEN-EN-ISO I11369 Omegam 514OM342 CPs Chloorfenolen NEN-EN N12673 Omegam 514OM301 EPAKs polycycl.aromat.koolwaterstof (16 EPA) NEN 6527 N6527 Omegam 514OM369 FUHtot Fenylureumherbiciden LC/MS totaal pakket NEN-EN-ISO I11369 Omegam 514OM316 OCBs OCB's totaal analyse pakket NEN-EN-ISO 6468 I6468 Omegam 514OM360 PCBs PCB's totaal pakket NEN-EN-ISO 6468 I6468 Omegam 514OM363 Externe referentiemethoden Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode GCMS_KRW GCMS KRW pakket (Omegampakket) X047 X047 Omegam 514OM319 GCMStot GCMS totaalpakket (Omegampakket) X046 X046 Omegam 514OM317 OSn Selectie Organotin verbindingen (in ng/l kation) X049 X049 Omegam 514OM653 PBDEs PBDEs via GC/MS KRW X047 X047 Omegam 514OM305 PFAS LCMS bepaling van gefluoreerde verbindingen Onbekend ONB GKSS Duitsland 514DG003 PFAS LCMS bepaling van gefluoreerde verbindingen Onbekend ONB UvA 514UV003 RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode C10C13s C10-C13 Chlooralkanen W W5418 Omegam 514OM375 CHLFa Chlorofyl a in zeewater mbv HPLC A200 A200 RWS WD 514MB015 CHLFaFEO chlorofyl a en feaofytine a A200 A200 BMM 514BE015 CHLFaFEO Chlorofyl en Feofytine in zeewater mbv HPLC W W5425 RWS WD 514LC200 FenAnl fenolen en aniline met GCMS W W5423 RWS WD 514LC870 FEO Faeofytine A in zeewater mbv HPLC A200 A200 RWS WD 514MB060 HCHs HCHs, a-endosulfan, Trifluralin A423 A423 RWS WD 514HR423 OSn Selectie Organo-tin verbindingen (derivaat) A653 A653 RWS WD 514HR653 PFAS Gefluoreerde verbindingen W W5429 RWS WD 514LC803 PolBm Pesticiden in zeewater mbv LCMS A418 A418 RWS WD 514HR418 VOC Vluchtige organische verbindingen in zeewater W W6016 RWS WD 514LC100 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 30 van 98

31 A200 Dit document was ten tijde van uitgifte van dit analyseboek niet beschikbaar in het documentenopslagsysteem van de Waterdienst. De titel en het beginsel van de methode zijn opvraagbaar bij het laboratorium (zie overzicht contactpersonen). A653 - Water - Bepaling van de gehaltes aan butyl en fenyltin verbindingen m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) De ionogene organotin-verbindingen komen via een schudextractie m.b.v. hexaan en natriumacetaat beschikbaar voor alkylering. De tri, di en monoalkyltinverbindingen worden vervolgens geëthyleerd m.b.v. NaB(Et)4. De tetra-alkyltinverbindingen migreren naar de hexaanfase, waarna deze wordt afgepipetteerd. Na clean-up over Al2O3 en indampen worden de tinverbindingen in de meetoplossing bepaald met behulp van capillairegaschromatografie en massa spectrometrie met electron ionisatie. Voor de rendementsbepaling en kwantificering wordt gebruik gemaakt van de interne standaard berekeningsmethode. W De bepaling van het gehalte aan C10-C13 chlooralkanen in oppervlaktewater m.b.v. gaschromatografie en massaspectrometrie (GC-MS) De te analyseren stoffen worden met behulp van solid phase extractie (SPE) met dichloormethaan uit het oppervlaktewater geëxtraheerd. Analyse van het SPE-eluaat wordt uitgevoerd met groot volume PTV injectie (50 µl) gevolgd door gaschromatografische scheiding met massaspectrometrische detectie na negatieve chemische ionisatie (GC/NCI-MS). De berekening van het gehalte vindt plaats aan de hand van de integratie van de bult die veroorzaakt wordt door de vele isomeren van de C10-C13 chlooralkanen. Indien in een monster geen bult zichtbaar is zoals in de standaard, zijn er geen chlooralkanen aanwezig. De analyse wordt indirect geborgd door de eerstelijns controle van de MPV analyse. W Bepaling van Fenolen in oppervlaktewater met PFBCl derivatisering en GC-NCI/MS De fenolen worden gederivatiseerd met pentafluorbenzoylchloride en gelijktijdig worden de doelstoffen uit het oppervlakte water geëxtraheerd door middel van Vloeistof/Vloeistof extractie met hexaan. Het extract wordt vervolgens direct in het GC-NCI/MS systeem geïnjecteerd. In de GC worden de doelstoffen op de analytische GC-kolom van elkaar gescheiden, gevolgd door massaspectrometrische detectie in de selected ion monitoring (SIM) mode. De berekening van het gehalte van de desbetreffende component vindt plaats op basis van externe standaardoplossingen. Hierbij wordt door middel van een interne standaard gecorrigeerd voor variaties in extractie-efficiëntie, volume en detectorrespons. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 31 van 98

32 W De bepaling van het gehalte aan chlorofyl pigmenten oppervlaktewater en sediment m.b.v. vloeistofchromatografie, fluorescentie detectie (HPLC-FL) Watermonsters dienen genomen te worden volgens RWSV W002. Het watermonster wordt via een filtratiebank gefiltreerd over een glasvezelfilter. Vervolgens wordt na filtratie het filter direct overgebracht in een petrischaal en ingevroren bij T < -65 C. Het bodemmonster wordt direct na bemonsteren ingevroren bij T < -65 C. Extractie van het filter of sediment vindt plaats door het monster in een extractieflesje over te brengen waarin zich een bepaald volume extractievloeistof (aceton/water) en glasparels bevindt. Met behulp van een celhomogenisator wordt het monster in het maalflesje, onder koeling met CO 2, fijngemalen. Vervolgens wordt het extract gecentrifugeerd en wordt het supernatant verzameld in een autosampler vial. Hierna volgt de analyse met hogedrukvloeistofchromatografie (HPLC) en fluorescentie detectie. HPLC scheiding wordt verkregen met een RP C18 kolom. W Dit document was ten tijde van uitgifte van dit analyseboek niet beschikbaar in het documentenopslagsysteem van de Waterdienst. De titel en het beginsel van de methode zijn opvraagbaar bij het laboratorium (zie overzicht contactpersonen). W Oppervlaktewater en afvalwater de bepaling van het gehalte aan vluchtige organische stoffen m.b.v. purge and trap, gaschromatografie en massaspectrometrie (P&T GCMS) Vluchtige verbindingen worden d.m.v. een gasstroom uit het watermonster gevoerd (Purge) en naar een met Tenax gevulde adsorptiebuis (Trap) geleid. Vervolgens wordt de trap snel verwarmd en worden de geadsorbeerde componenten naar de GC gevoerd, op de capillaire kolom gebracht en na scheiding gedetecteerd m.b.v. een massaspectrometer Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 32 van 98

33 Overzicht van test- en stofkenmerken van organische stoffen in oppervlaktewater Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF C10C13s Omegam 514OM W5418 C C10-C13 som chlooralkanen C10C13s sc10c13clakn ug/l CFAZmini Omegam 514OM I11369 C ,4,5-trichloorfenoxyazijnzuur T 245T ug/l CFAZmini Omegam 514OM I11369 C ,4,5-Trichloorfenoxypropionzuur TP 245TP ug/l CFAZmini Omegam 514OM I11369 C ,4-dichloorfenoxyazijnzuur D 24D ug/l CFAZmini Omegam 514OM I11369 C ,4-dichloorfenoxyboterzuur DB 24DB ug/l CFAZmini Omegam 514OM I11369 C ,4-dichloorfenoxypropionzuur (racemisch) DP 24DP ug/l CFAZmini Omegam 514OM I11369 C methyl-4-chloorfenoxyazijnzuur MCPA MCPA ug/l CFAZmini Omegam 514OM I11369 C methyl-4-chloorfenoxyboterzuur MCPB MCPB ug/l CFAZmini Omegam 514OM I11369 C methyl-4-chloorfenoxypropionzuur (racemisch) MCPP MCPP ug/l CFAZmini Omegam 514OM I11369 C Bentazon Bent bentzn ug/l CHLFa RWS WD 514MB A200 C chlorofyl a CHLFa CHLFa ug/l CHLFaFEO BMM 514BE A200 C chlorofyl a CHLFa CHLFa ug/l CHLFaFEO BMM 514BE A200 C Faeofytine a NVT FEOa FEOa ug/l CHLFaFEO RWS WD 514LC W5425 C02 70Z 1 chlorofyl a CHLFa CHLFa ug/l CHLFaFEO RWS WD 514LC W5425 C02 70Z 1 chlorofyl b CHLFb CHLFb ug/l CHLFaFEO RWS WD 514LC W5425 C02 70Z 1 Faeofytine a NVT FEOa FEOa ug/l CHLFaFEO RWS WD 514LC W5425 C02 70Z 1 Faeofytine b NVT FEOb FEOb ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2,3,4,5-tetrachloorfenol T4CP 2345T4ClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2,3,4-trichloorfenol TCP 234TClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2,3,5-trichloorfenol TCP 235TClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2,3,6-trichloorfenol TCP 236TClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2,3-dichloorfenol DCP 23DClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2,4,5-trichloorfenol TCP 245TClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2,4,6-trichloorfenol TCP 246TClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2,4/2,5-dichloorfenol (som) NVT 2425DCP s_2425dcp ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2,6-dichloorfenol DCP 26DClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 2-chloorfenol CP 2ClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 3,4,5-trichloorfenol TCP 345TClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 3,4-dichloorfenol DCP 34DClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 3,5-dichloorfenol DCP 35DClFol ug/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 33 van 98

34 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 3-chloorfenol CP 3ClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 4-chloorfenol CP 4ClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 pentachloorfenol PCP PeClFol ug/l CPs Omegam 514OM N12673 C02 5O3 2 Som 2,3,4,6- en 2,3,5,6- Tetrachloorfenol NVT 4656T4CP s_234656t4cp ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 acenafteen AcNe AcNe ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 Acenaftyleen AcNy AcNy ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 Antraceen Ant Ant ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 benz(a)antraceen BaA BaA ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 benz(a)pyreen BaP BaP ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 benzo(b)fluorantheen BbF BbF ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 benzo(ghi)peryleen BghiPe BghiPe ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 benzo(k)fluorantheen BkF BkF ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 Chryseen Chr Chr ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 dibenzo(a,h)antraceen DBahA DBahAnt ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 fenantreen Fen Fen ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 Fluorantheen Flu Flu ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 Fluoreen Fle Fle ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 indeno(1,2,3-cd)pyreen InP InP ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 Naftaleen Naf Naf ug/l EPAKs Omegam 514OM N6527 C02 5O2 7 Pyreen Pyr Pyr ug/l FenAnl RWS WD 514LC W5423 C chlooraniline CAn 4ClAn ug/l FEO RWS WD 514MB A200 C Q Faeofytine a NVT FEOa FEOa ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Abamectine AbMTN abmtne ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Bitertanol BtTNL bittnl ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Bromacil BROMCL bromcl ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Carbendazim CARBDZM cbedzm ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Carbofuran Carbfrn cbfrn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Chloorbromuron Cbmrn Clbmrn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Chlooroxuron Coxrn Clxrn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Chloridazon Chlordzn Clidzn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C diflubenzuron DFluBZN Dfbzrn ug/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 34 van 98

35 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF FUHtot Omegam 514OM I11369 C Dodine DDN dodne ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Ethofumesaat Tramat etfmst ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Fenuron Fenrn fenrn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Flutolanil FluTA flutlnl ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Imazalil IMZL imzll ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Imidacloprid Imdcpd imdcpd ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Iprodion ipdn ipdon ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C metamitron METMTN mtmtn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Metobromuron Metbmrn metbmrn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Metoxuron Metxrn metxrn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Monolinuron Monlnrn Mlnrn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Monuron Monrn monrn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Nuarimol NRML nuarml ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Pencycuron Penccrn penccrn ug/l FUHtot Omegam 514OM I11369 C Triadimenol TaDMNL Tadmnl ug/l GCMS_KRW Omegam 514OM X047 C (para)-nonylfenol NP 4C9yFol ug/l GCMS_KRW Omegam 514OM X047 C Diethylhexylftalaat DEHP DEHP ug/l GCMS_KRW Omegam 514OM X047 C para-tert-octylfenol TOP 4ttC8yFol ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Ametryn Amtne amtn ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Coumaphos Coumps coumfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Cyanazine Cyanzne CNazne ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Demeton -S Demtn demtms ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Desethylatrazine Desetatz desc2yatzne ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Desmetryne Desmtne desmtn ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Diazinon Diaznn Daznn ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Dichlobenil DCbnl Dcbnl ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Diethyl-m-Toluamide DETlamde DEET ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Disulfoton Disftn Dsftn ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Ethoprofos Etpfs etpfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C EthylAzinphos EtAzps C2yazfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Ethylparathion EtPrton C2ypton ug/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 35 van 98

36 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF GCMStot Omegam 514OM X046 C Fenamifos Fenamfs fenamfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Fenitrothion Fentton feno2ton ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Fenoxycarb Fnycb fenoxcb ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Fenthion Fenton fenton ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Fonofos Fonfs fonfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Fosfamidon Fosfmdn fosfmdn ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Heptenofos Heptnfs heptnfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Malathion Malton malton ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Metazachloor Mtzchr metzcl ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Methidathion Metdtn metdton ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Methylazinphos MetAzps C1yazfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Methylparathion MetPrton ptonc1y ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Methyl-Pirimifos Metprmfs pirmfc1y ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Methyl-s-Demeton MetDmtn demtsc1y ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Metribuzine Metbzne metbzn ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Mevinphos Mevps mevfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Procimidon Promcdn procmdn ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Profam Pfm profm ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Propachloor Propchr propcl ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Propazine Propzne propzne ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Prosulfocarb PrScb prosfcb ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Pyrazophos Pyrzps pyrazfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Tetrachloorvinfos T4Clvfs T4Clvfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Triallate T3Ate Talt ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Triazophos Triazps Tazfs ug/l GCMStot Omegam 514OM X046 C Vinclozolin Vinczln vinczln ug/l HCHs RWS WD 514HR A423 C02 10L 45 Q alpha-endosulfan aendo aedsfn 0.10 ug/l HCHs RWS WD 514HR A423 C02 10L 45 Q alpha-hexachloorcyclohexaan ahch ahch 0.10 ug/l HCHs RWS WD 514HR A423 C02 10L 45 Q Beta-HCH bhch bhch 0.10 ug/l HCHs RWS WD 514HR A423 C02 10L 45 Q delta-hexachloorcyclohexaan dhch dhch 0.10 ug/l HCHs RWS WD 514HR A423 C02 10L 45 Q gamma-hexachloorcyclohexaan (lindaan) chch chch 0.10 ug/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 36 van 98

37 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF HCHs RWS WD 514HR A423 C02 10L 45 Q Trifluraline Trifrlne Tfrlne 1.00 ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C ,4'-dichloordifenyldichloorethaan DDD 24DDD ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C ,4'-dichloordifenyldichlooretheen DDE 24DDE ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C ,4'-dichloordifenyltrichloorethaan DDT 24DDT ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C ,4 DDD DDD 44DDD ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C ,4'-dichloordifenyldichlooretheen DDE 44DDE ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C ,4'-dichloordifenyltrichloorethaan DDT 44DDT ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C aldrin (HHDN) Ald aldn ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C beta-endosulfan bendo bedsfn ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C cis-heptachloorepoxide chepo chpclepo ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C Dieldrin Dld dieldn ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C Endrin End endn ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C hexachloorbenzeen HCB HCB ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C hexachloorbutadieen HCBd HxClbtDen ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C hexachloorethaan HCE HxClC2a ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C Isodrin Isd idn ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C pentachloorbenzeen QCB PeClBen ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C somheptachloor Hepta HpCl ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C Telodrin Tld teldn ug/l OCBs Omegam 514OM I6468 C trans-heptachloorepoxide thepo thpclepo ug/l OSn Omegam 514OM X049 C24 5RZ 7 Dibutyltin DBSn DC4ySn ng/l OSn Omegam 514OM X049 C24 5RZ 7 Difenyltin DFenSn DFySn ng/l OSn Omegam 514OM X049 C24 5RZ 7 Tetrabutyltin T4BSn T4C4ySn ng/l OSn Omegam 514OM X049 C24 5RZ 7 Tributyltin TBSn TC4ySn ng/l OSn Omegam 514OM X049 C24 5RZ 7 Trifenyltin TFenSn TFySn ng/l OSn RWS WD 514HR A653 C24 5RZ 45 Q Dibutyltin DBSn DC4ySn 3 ng/l OSn RWS WD 514HR A653 C24 5RZ 45 Q Difenyltin DFenSn DFySn 3 ng/l OSn RWS WD 514HR A653 C24 5RZ 45 Q Monobutyltin MBSn MC4ySn 3 ng/l OSn RWS WD 514HR A653 C24 5RZ 45 Q Monofenyltin MFenSn MFySn 3 ng/l OSn RWS WD 514HR A653 C24 5RZ 45 Q Tetrabutyltin T4BSn T4C4ySn 3 ng/l OSn RWS WD 514HR A653 C24 5RZ 45 Q Tributyltin TBSn TC4ySn 3 ng/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 37 van 98

38 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF OSn RWS WD 514HR A653 C24 5RZ 45 Q Trifenyltin TFenSn TFySn 3 ng/l PBDEs Omegam 514OM X047 C ,2',3,4,4',5'-hexabroomdifenylether PBDE138 PBDE138 ug/l PBDEs Omegam 514OM X047 C ,2',3,4,4'-pentabroomdiphenylether PBDE85 PBDE85 ug/l PBDEs Omegam 514OM X047 C ,2',4,4',5,5'-hexabroomdiphenylether PBDE153 PBDE153 ug/l PBDEs Omegam 514OM X047 C ,2',4,4',5,6'-hexabroomdiphenylether PBDE154 PBDE154 ug/l PBDEs Omegam 514OM X047 C ,2',4,4',5-pentabroomdiphenylether PBDE99 PBDE99 ug/l PBDEs Omegam 514OM X047 C ,2',4,4',6-pentabroomdiphenylether PBDE100 PBDE100 ug/l PBDEs Omegam 514OM X047 C ,2',4,4'-tetrabroomdiphenylether PBDE47 PBDE47 ug/l PBDEs Omegam 514OM X047 C ,2',4,5'-tetrabroomdiphenylether PBDE49 PBDE49 ug/l PBDEs Omegam 514OM X047 C ,2,4'-tribroomdifenylether PBDE28 PBDE28 ug/l PCBs Omegam 514OM I6468 C ,2',3,4,4',5,5'-heptachloorbifenyl PCB180 PCB180 ug/l PCBs Omegam 514OM I6468 C ,2',3,4,4',5-hexachloorbifenyl PCB138 PCB138 ug/l PCBs Omegam 514OM I6468 C ,2',4,4',5,5'-hexachloorbifenyl PCB153 PCB153 ug/l PCBs Omegam 514OM I6468 C ,2',4,5,5'-pentachloorbifenyl PCB101 PCB101 ug/l PCBs Omegam 514OM I6468 C ,2',5,5'-tetrachloorbifenyl PCB52 PCB52 ug/l PCBs Omegam 514OM I6468 C ,3',4,4',5-pentachloorbifenyl PCB118 PCB118 ug/l PCBs Omegam 514OM I6468 C ,4,4'-trichloorbifenyl PCB28 PCB28 ug/l PFAS GKSS Duitsland 514DG ONB C02 30DU 21 PFAS RWS WD 514LC W5429 C Per fluor octaan acid PFOA PFOA ug/l PFAS RWS WD 514LC W5429 C Perfluoroctaansulfonaat NVT PFOS PFOS ug/l PFAS UvA 514UV ONB C PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Alachloor Alchr alcl 5 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Atrazine Atr atzne 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Chloorfenvinfos Clfnvnps Clfvfs 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Chloorprofam Clpfm Clpfm 10 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Chloorpyrifos Clprfs Clprfs 5 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Chloortoluron Ctlrn Cltlrn 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Dichloorvos DDVP DClvs 10 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Dimethoaat Dimtat Dmtat 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Diuron Diurn Durn 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Irgarol Irgarol irgrl 1 ug/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 38 van 98

39 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Isoproturon Isptrn iptrn 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Linuron Linrn linrn 5 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Methabenzthiazuron Metbtzrn metbtazrn 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Methylchloorpyrifos MetCprfs C1yClprfs 5 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 methyl-tolclofos Mettcfs tolcfsc1y 10 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 metolachloor MtolaC metlcl 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Pirimicarb Pirmcb pirmcb 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Propoxur Propxr propxr 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 simazine Sim simzne 5 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Terbutryne Terbtne terbtne 1 ug/l PolBm RWS WD 514HR A418 C21 27C 30 Terbutylazine Terbtlzn terc4yazne 1 ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,1,1-trichloorethaan (methylchloroform) TCEa 111TClC2a ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,1,2,2-tetrachloorethaan TCEa 1122T4ClC2a ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,1,2-trichloorethaan TCEa 112TClC2a ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,1-dichloorethaan DCEa 11DClC2a ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,1-dichlooretheen (vinylideenchloride) DCEe 11DClC2e ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,2 Dichloorpropaan DCPr 12DClC3a ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,2,3-trichloorbenzeen TCB 123TClBen ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,2,4-trichloorbenzeen TCB 124TClBen ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,2-dichloorbenzeen DCB 12DClBen ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,2-dichloorethaan (ethyleendichloride) DCEa 12DClC2a ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,2-xyleen (o-xyleen) Xyl 12xyln ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,3,5-trichloorbenzeen TCB 135TClBen ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,3-dichloorbenzeen DCB 13DClBen ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,3-xyleen e.o. 1,4-xyleen NVT 1314Xyl s_1314xyl ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 1,4-dichloorbenzeen DCB 14DClBen ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 2-chloortolueen CTo 2ClTol ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 3-chloortolueen CTo 3ClTol ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 benzeen Ben Ben ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 cis 1,2 Dichlooretheen c12dcee c12dclc2e ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 cumeen (isopropylbenzeen) Cum cumn ug/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 39 van 98

40 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 dichloormethaan (methyleenchloride) DCM DClC1a ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 ethylbenzeen EtB C2yBen ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 monochloorbenzeen MCB ClBen ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 Styreen (vinylbenzeen) Sty styrn ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 tetrachlooretheen (per) T4CEe T4ClC2e ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 tetrachloormethaan (tetra) T4CM T4ClC1a ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 Tolueen Tol Tol ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 trans 1,2 Dichlooretheen t12dcee t12dclc2e ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 trichlooretheen (tri) TCEe TClC2e ug/l VOC RWS WD 514LC W6016 C16 5V 5 trichloormethaan (chloroform) TCM TClC1a ug/l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 40 van 98

41 veldparameters in oppervlaktewater RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode %O2 Percentage Zuurstof F004 F004 RWS 714VP038 E is extinctie in situ F004 F004 RWS 714VP019 FLUORCTE Fluorescentie F004 F004 RWS 714VP021 GELEID Geleidendheid F004 F004 RWS 714VP023 GEUR geur, zintuigelijk F004 F004 RWS 714VP004 INSLG Instraling F004 F004 RWS 714VP022 KLEUR zt kleur, zintuigelijk F004 F004 RWS 714VP003 LUCHTDK Luchtdruk F004 F004 RWS 714VP306 O2 Zuurstof F004 F004 RWS 714VP037 OLIE zt olie, zintuigelijk F004 F004 RWS 714VP018 ph Zuurgraad F004 F004 RWS 714VP008 SALNTT Saliniteit F004 F004 RWS 714VP024 SCHUIM schuim, zintuigelijk F004 F004 RWS 714VP017 SENSHTE Sensorhoogte F004 F004 RWS 714VP009 T lu Luchttemperatuur F004 F004 RWS 714VP006 T water watertemperatuur in graden celsius F004 F004 RWS 714VP002 VUIL vuil, zintuigelijk F004 F004 RWS 714VP007 WINDRTG Windrichting F004 F004 RWS 714VP304 WINDSHD Windsnelheid F004 F004 RWS 714VP303 ZICHT Doorzicht F004 F004 RWS 714VP001 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 41 van 98

42 Overzicht van test- en stofkenmerken van veldparameters in oppervlaktewater Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF %O2 RWS 714VP F004 C02 O2A 21 Percentage zuurstof NVT %O2 %O2 % E is RWS 714VP F004 C02 EXT 21 extinctie in situ NVT E is E /m FLUORCTE RWS 714VP F004 C02 VP 21 Fluorescentie NVT FLUORCTE FLUORCTE U GELEID RWS 714VP F004 C02 GLH 21 geleidendheid NVT GELEID GELDHD ms/m GEUR RWS 714VP F004 C02 VP 21 Geur NVT GEUR GEUR INSLG RWS 714VP F004 C02 VP 21 Instraling NVT INSLG INSLG ue KLEUR zt RWS 714VP F004 C02 VP 21 kleur, zintuiglijk NVT KLEUR zt KLEUR LUCHTDK RWS 714VP F004 C02 VP 21 Luchtdruk uitgedrukt in hectopsascal (comp=80) NVT LUCHTDK LUCHTDK hpa O2 RWS 714VP F004 C02 O2 21 Zuurstof O2 O2 mg/l OLIE zt RWS 714VP F004 C02 VP 21 olie zintuiglijk NVT OLIE zt OLE ph RWS 714VP F004 C02 VP 21 zuurgraad NVT ph ph SALNTT RWS 714VP F004 C02 GLH 21 Saliniteit NVT SALNTT SALNTT SCHUIM RWS 714VP F004 C02 VP 21 schuim zintuigelijk NVT SCHUIM SCHUIM SENSHTE RWS 714VP F004 C02 VP 21 sensorhoogte NVT SENSHTE SENSHTE cm T lu RWS 714VP F004 C02 TLU 21 luchttemperatuur NVT T lu T oc T water RWS 714VP F004 C02 VP 21 watertemperatuur in graden celsius NVT T water T oc VUIL RWS 714VP F004 C02 VP 21 vuil, zintuiglijk volgens AmvB zwemwater NVT VUIL VUIL WINDRTG RWS 714VP F004 C02 VP 21 Windrichting NVT WINDRTG WINDRTG gradn WINDSHD RWS 714VP F004 C02 VP 21 Windsnelheid NVT WINDSHD WINDSHD m/s ZICHT RWS 714VP F004 C02 VP 21 Doorzicht NVT ZICHT ZICHT dm Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 42 van 98

43 5.2 Analysebeschrijvingen sediment anorganisch onderzoek in sediment Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode %VOCHT Vochtgehalte berekend op basis van het DS NEN 5747 N5747 BMM 144BE151 OC organisch koolstof na vriesdrogen NEN 5756 N5756 RWS WD 144AA152 RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode %DS percentage droge stof d.m.v. vriesdrogen A034 A034 RWS WD 144VB154 %DS percentage droge stof d.m.v. vriesdrogen A034 A034 RWS WD 144VB254 BSAM "Bodemsamenstelling: Humus; Kalk; KGF16" A063 A063 RWS WD 144MB063 DG totaal droog gewicht na vriesdrogen A034 A034 RWS WD 144VB156 DG totaal droog gewicht na vriesdrogen A034 A034 RWS WD 144VB256 KGFG63 KorrelGrootteFractie Groter dan 63u sedigraaf W W1445 RWS WD 144AA171 LOI Loss on ignition (%GV) zwev.stof A088 A088 RWS WD 144HR088 NG totaal nat gewicht A034 A034 RWS WD 144VB155 NG totaal nat gewicht A034 A034 RWS WD 144VB255 s_nmdsed Som niet minerale delen sediment (kalk, humus e.d) W W1445 RWS WD 144AA172 A034 - Het vriesdrogen en homogeniseren van sediment en organismen t.b.v. de analyse van anorganische en organische microverontreinigingen In een vriesdroger bevinden zich twee verschillende ruimtes die met behulp van een vacuümpomp onder vacuüm worden gezet. In de monsterkamer heerst een hogere temperatuur en daardoor een hogere dampspanning dan in de condensorkamer. In de condensorkamer heerst een zeer lage temperatuur (<-40 C) en daarmee samenhangend een zeer lage dampspanning. Door de open verbinding tussen beide kamers zal er een evenwicht in dampspanning tussen beide kamers ontstaan. Het evenwicht ontstaat pas wanneer de dampspanning in beide kamers gelijk is: dat is op het moment als er geen water meer in de monsters in de monsterkamer aanwezig is. Op dat moment is het vriesdroogproces voltooid. Het verdampte water uit de monsters condenseert in de condensor waar het condensaat door de lage temperatuur meteen wordt omgezet in ijs. Slechts een zeer klein gedeelte van de waterdamp verlaat het systeem via de vacuüm-pomp naar buiten. Om ongewenste contaminatie uit de omgeving te voorkomen, worden de te vriesdrogen monsters voorzien van een speciaal deksel met filter. Na het vriesdrogen worden sediment en zwevend stof monsters gehomogeniseerd met een kogelmolen. Monsters afkomstig van biota worden gehomogeniseerd met behulp van mortier en stamper. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 43 van 98

44 A063 - Bodem - De bepaling van het gehalte aan waterstofperoxide oxideerbare stoffen (humus), zoutzuuroplosbare stoffen (kalk), minerale delen <16 um, um en >2000 um Gravimetrie Van een gehomogeniseerd bodemmonster wordt ongeveer gram ingewogen en gedroogd bij 110 C. Het vochtverlies bij het drogen wordt door middel van terugweging bepaald. Vervolgens wordt waterstofperoxide toegevoegd om het organisch materiaal (humus) te verwijderen. Het monster wordt weer gedroogd en gewogen voor de bepaling van de humusfractie. Dan wordt er zoutzuur toegevoegd, waardoor kalk e.d. in oplossing gaat. Na verwijdering van de opgeloste stoffen wordt opnieuw gedroogd en gewogen voor de bepaling van de kalkfractie. In de volgende stap wordt de minerale fractie <16 um verwijderd. Hiervoor wordt het monster weer in suspensie gebracht door een deel waterstofperoxide toe te voegen en het monster vervolgens aan te vullen met water. Als de minerale fractie >16 um bezonken is, wordt de bovenstaande vloeistof afgeheveld (minerale fractie <16 um). De tijd die nodig is om alle deeltjes >16 um te laten bezinken wordt berekend met de wet van Stokes. De cyclus van opmengen en afhevelen wordt herhaald tot de afgehevelde vloeistof helder is. Het overgebleven monster (minerale fractie >16 um) wordt daarna gedroogd en gewogen. De minerale fractie >2000 um wordt vervolgens verwijderd door het monster over een zeef van 2000 um te halen en de verwijderde fractie door middel van terugweging te bepalen. Uit de serie gewichten worden de verschillende fracties berekend. A088 - Biota, sediment en zwevend stof - De bepaling van de droogrest en de gloeiverlies in gewichtsprocenten Na inweging van het testmonster in een porseleinen kroes wordt er bij 105 C gedroogd tot constant gewicht. Na weging van de droogrest wordt het geheel gegloeid bij 550 C. Na afkoelen wordt het gloeiverlies d.m.v. weging bepaald. W Sediment en zwevende stof Korrelgrootte m.b.v. Sedigraph Een lage energie Röntgenstraal en een detector worden gebruikt om de deeltjes grootte verdeling te bepalen van een sedimenterend monster dat zich in een cuvet bevindt. De Röntgenbron en detector zijn gefixeerd terwijl de cuvet verticaal beweegt. De verdeling van de hoeveelheid deeltjes op diverse hoogten in de cuvet beïnvloedt de hoeveelheid Röntgen pulsen, die de detector bereikt. Deze Röntgenpulse counts worden gebruikt voor het berekenen van de deeltjesgrootte verdeling en de massapercentage bij een gegeven deeltjesgrootte. Het gevriesdroogde monster (sediment, zwevende stof of sedimentvalmonster) wordt behandeld met waterstofperoxide om aanwezige organische stof (humas) te oxideren. Daarna volgt een behandeling met zoutzuur om aanwezige carbonaten te verwijderen en een behandeling met CaCl 2 om de kleinere fracties te binden waardoor het beter uitzakt (bezinkt). Aan een suspensie van het monster wordt een peptisatiemiddel toegevoegd. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 44 van 98

45 Overzicht van test- en stofkenmerken van anorganisch onderzoek in sediment Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF %DS RWS WD 144VB A034 C02 VBA 7 Q percentage droge stof NVT %DS %DS % %DS RWS WD 144VB A034 C02 VBW 7 Q percentage droge stof NVT %DS %DS % %VOCHT BMM 144BE N5747 C31 2PM 7 percentage droge stof d.m.v. vriesdrogen NVT %VOCHT %VOCHT % BSAM RWS WD 144MB A063 C45 1PA 999 Q Humus NVT HUMS HUMS % BSAM RWS WD 144MB A063 C45 1PA 999 Q Percentage calciumcarbonaat NVT %CaCO3 %CaCO3 % BSAM RWS WD 144MB A063 C45 1PA 999 Q Percentage korrelgrootte verdeling NVT %KGV %KGV % BSAM RWS WD 144MB A063 C45 1PA 999 Q Percentage korrelgroottefractie groter 2000 um NVT %KGFG2000 %KGFG2000 % BSAM RWS WD 144MB A063 C45 1PA 999 Q Percentage korrelgroottefractie tot 16 um NVT %KGF16 %KGF16 % DG RWS WD 144VB A034 C02 VBA 7 Q totaal droog gewicht na vriesdrogen NVT DG DG g DG RWS WD 144VB A034 C02 VBW 7 Q totaal droog gewicht na vriesdrogen NVT DG DG g KGFG63 RWS WD 144AA W1445 C45 1PA 999 korrelgroottefractie boven 63 um in procenten NVT KGFG63 %KGFG63 % LOI RWS WD 144HR A088 C45 3P 999 percentage gloeiverlies NVT %GV %GV % NG RWS WD 144VB A034 C02 VBA 7 Q totaal nat gewicht NVT NG NG g NG RWS WD 144VB A034 C02 VBW 7 Q totaal nat gewicht NVT NG NG g OC RWS WD 144AA N5756 C45 1PA 999 Q organisch koolstof na vriesdrogen NVT OC %OC % s_nmdsed RWS WD 144AA W1445 C45 1PA 999 Som niet minerale delen sediment (kalk, humus e.d) NVT s_nmdsed s_nmdsed % Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 45 van 98

46 radiochemische parameters in sediment Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode ALFA Totaal-alfa massieke activiteitsconcentratie NEN 5622 N5622 RWS WD 344AR001 BETA Totaal-beta massieke activiteitsconcentratie NEN 5627 N5627 RWS WD 344AR002 GAMMA Gammanucliden massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 344AR500 Pb210 Lood-210 massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 344AR103 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 46 van 98

47 Overzicht van test- en stofkenmerken van radiochemische parameters in sediment Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF ALFA RWS WD 344AR N5622 C45 1PR 999 Q totaal alpha activiteit NVT ALFA ALFA Bq/kg BETA RWS WD 344AR N5627 C45 1PR 999 Q totaal beta activiteit NVT BETA BETA Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 Activiteit van Beryllium Be7 Be7 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie mangaan Mn54 Mn54 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie metastabiel zilver Ag110m Ag110m Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van bismuth Bi214 Bi214 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van indium In111 In111 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van jood I131 I131 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van ruthenium Ru103 Ru103 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van ruthenium Ru106 Ru106 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van thallium-201 Tl201 Tl201 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van thallium Tl208 Tl208 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van zink Zn65 Zn65 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 beta-activiteit van K K40 K40 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 cesium Cs134 Cs134 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 cesium Cs137 Cs137 Bq/kg GAMMA RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 Lutetium-177 massieke activiteitsconcentratie Lu177 Lu177 Bq/kg Pb210 RWS WD 344AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van lood Pb210 Pb210 Bq/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 47 van 98

48 onderzoek van metalen in sediment RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode Metalen Metalen in sediment m.b.v. ICPMS A647 A647 RWS WD 444HR647 MetalenC Check Metalen in sediment m.b.v. ICPMS A647 A647 RWS WD 444HR64C A647 - Sediment en zwevende stof - De bepaling van het gehalte aan zware metalen na ontsluiting met salpeterzuur - ICP MassaSpectrometrie (ICP-MS) Door de toegepaste ontsluiting worden elementen in oplossing gebracht. De ontsluiting voorziet niet in de ontsluiting van de elementen die zitten opgesloten in een silica-skelet. Een gedeelte van de meetoplossing wordt verstoven in een argon stroom. Deze argon stroom wordt in het inductief gekoppeld argon plasma gebracht. Hier worden de atomen van de elementen geïoniseerd. Ieder element vormt ionen met de specifieke massa/lading verhouding(en). De gevormde ionen worden m.b.v. elektromagnetische velden in de massaspectrometer gebracht en aldaar gescheiden op massa/lading verhouding. Atomen met specifieke massa/lading verhouding worden gedetecteerd met een elektronmultiplier. De hoeveelheid signaal van deze detector is een maat voor de concentratie van het element in de meetoplossing. Berekening en correctie voor interferenties vindt plaats met behulp van het database programma Microsoft Access. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 48 van 98

49 Overzicht van test- en stofkenmerken van onderzoek van metalen in sediment Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Ga mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Ge mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Th mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q aluminium Al Al g/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q arseen As As mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q barium Ba Ba mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q cadmium Cd Cd mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q calcium Ca Ca g/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q cerium Ce Ce mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Cesium NVT Cs Cs mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q chroom Cr Cr mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q cobalt Co Co mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q fosfor P P g/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Gadolinium Gd Gd mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q ijzer Fe Fe g/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Kalium K K g/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q koper Cu Cu mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q kwik Hg Hg mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q lanthaan La La mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Lithium Li Li mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q lood Pb Pb mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q magnesium Mg Mg g/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q mangaan Mn Mn mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q molybdeen Mo Mo mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q natrium Na Na g/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q neodymium Nd Nd mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q nikkel Ni Ni mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q praseodymium Pr Pr mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Rubidium Rb Rb mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q samarium Sm Sm02 mg/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 49 van 98

50 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q scandium Sc Sc mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q selenium Se Se mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q soortelijke massa NVT Sm sg mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q strontium Sr Sr mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q tin Sn Sn mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q titaan Ti Ti mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Uranium U U mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q vanadium V V mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q Yttrium Y Y mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q zilver Ag Ag mg/kg Metalen RWS WD 444HR A647 C45 2P 999 Q zink Zn Zn mg/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 cadmium Cd Cd mg/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 calcium Ca Ca g/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 chroom Cr Cr mg/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 ijzer Fe Fe g/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 koper Cu Cu mg/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 kwik Hg Hg mg/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 Lithium Li Li mg/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 lood Pb Pb mg/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 magnesium Mg Mg g/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 nikkel Ni Ni mg/kg MetalenC RWS WD 444HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 zink Zn Zn mg/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 50 van 98

51 organische stoffen in sediment RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode ArCl OCBs en PCBs selectie voor zwevendestof A421 A421 RWS WD 544HR421 CHLFaFEO chlorofyl a en feaofytine a A200 A200 BMM 544BE015 CHLFaFEO Chlorofyl en Feofytine in sediment mbv HPLC W W5425 RWS WD 544LC200 OSn Selectie Organo-tin verbindingen A651 A651 RWS WD 544HR651 PAKs PAKs (13) in sediment na vriesdrogen A404 A404 RWS WD 544HR404 PBDEs PBDEs selectie voor sediment A420 A420 RWS WD 544HR420 A200 Dit document was ten tijde van uitgifte van dit analyseboek niet beschikbaar in het documentenopslagsysteem van de Waterdienst. De titel en het beginsel van de methode zijn opvraagbaar bij het laboratorium (zie overzicht contactpersonen). A404 - Sediment en zwevend stof - Bepaling van de gehaltes aan polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) met behulp van vloeistofchromatografie en fluorescentiedetectie) Het testmonster wordt met een aceton/hexaan mengsel in een soxhlet extractor geëxtraheerd. Na indampen worden polaire componenten uit het extract verwijderd door elutie met hexaan over een kolom gevuld met Al2O3. Na de fase omzetting van hexaan naar acetonitril, worden de PAKcomponenten in de uiteindelijke meetoplossing bepaald met behulp van high performance vloeistofchromatografie en fluorescentiedetectie (HPLC-FLD). De detector signalen worden verwerkt met het Turbochromdataverwerkingssysteem. Voor de rendementsbepaling en de kwantificering wordt gebruik gemaakt van interne standaarden. A420 - Sediment en Zwevend stof - Voorschrift voor de bepaling van de gehaltes van enkele Broomdifenylethers (BDEs) met behulp van gaschromatografie en massadetectie met chemische negatieve ionisatie (GC-MS-NCI) Het testmonster wordt met een aceton/hexaan mengsel geëxtraheerd met de Accelerated Solvent Extractor (ASE). Na indampen worden apolaire componenten en zwavel uit het extract verwijderd door elutie met hexaan over een kolom gevuld met SiO2 en Al2O3. De BDE s in de meetoplossing worden bepaald met behulp van capillaire-gaschromatografie en massadetectie met negatieve chemische ionisatie (GC-MS-NCI). Voor de rendementbepaling en kwantificering wordt gebruik gemaakt van de interne standaard berekeningsmethode. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 51 van 98

52 A421 - Sediment en Zwevende stof - Bepaling van de gehaltes van enkele Polychloorbifenylen (PCBs) en Hexachloorbenzeen (HCB) m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) Het testmonster wordt met een aceton/hexaan mengsel geëxtraheerd in een soxhlet extractor of met de Accelerated Solvent Extractor (ASE). Na indampen worden polaire componenten uit het extract verwijderd door elutie met hexaan over een kolom gevuld met SiO2 en Al2O3. Eventueel aanwezige zwavelverbindingen worden verwijderd door ultrasoon schudden met koperpoeder. De PCB's in de meetoplossing worden bepaald met behulp van capillaire-gaschromatografie en massa spectrometrie met electron ionisatie. Voor de rendementsbepaling en kwantificering wordt gebruik gemaakt van de interne standaard berekeningsmethode. A651 - Sediment en zwevend stof - Bepaling van de gehaltes aan butyl en fenyltin verbindingen m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) De ionogene organotin-verbindingen komen via een schudextraktie m.b.v. methanol, azijnzuur en hexaan beschikbaar voor alkylering. De tri, di en mono-alkyltinverbindingen worden vervolgens geethyleerd m.b.v. NaB(Et)4. De tetra-alkyltin-verbindingen migreren door het toevoegen van (extra) water naar de hexaanfase. Na centrifugeren wordt de hexaanfase afgepipetteerd. Na clean-up over Al2O3 en indampen worden de tinverbindingen in de meetoplossing bepaald met behulp van capillairegaschromatografie en massa spectrometrie met electron ionisatie. Voor de rendementsbepaling en kwantificering wordt gebruik gemaakt van de interne standaard berekeningsmethode. W De bepaling van het gehalte aan chlorofyl pigmenten oppervlaktewater en sediment m.b.v. vloeistofchromatografie, fluorescentie detectie (HPLC-FL) Watermonsters dienen genomen te worden volgens RWSV W002. Het watermonster wordt via een filtratiebank gefiltreerd over een glasvezelfilter. Vervolgens wordt na filtratie het filter direct overgebracht in een petrischaal en ingevroren bij T < -65 C. Het bodemmonster wordt direct na bemonsteren ingevroren bij T < -65 C. Extractie van het filter of sediment vindt plaats door het monster in een extractieflesje over te brengen waarin zich een bepaald volume extractievloeistof (aceton/water) en glasparels bevindt. Met behulp van een celhomogenisator wordt het monster in het maalflesje, onder koeling met CO 2, fijngemalen. Vervolgens wordt het extract gecentrifugeerd en wordt het supernatant verzameld in een autosampler vial. Hierna volgt de analyse met hogedrukvloeistofchromatografie (HPLC) en fluorescentie detectie. HPLC scheiding wordt verkregen met een RP C18 kolom. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 52 van 98

53 Overzicht van test- en stofkenmerken van organische stoffen in sediment Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q S63_PCB31 1 ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',3,3',4,4',5-heptachloorbifenyl S63_PCB170 PCB ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',3,4,4',5,5'-heptachloorbifenyl S63_PCB180 PCB ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',3,4,4',5-hexachloorbifenyl S63_PCB138 PCB ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',3,4',5,5',6-heptachloorbifenyl S63_PCB187 PCB ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',3,4,5,5'-hexachloorbifenyl S63_PCB105 PCB ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',3,5'-tetrachloorbifenyl S63_PCB44 PCB44 1 ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',5,5'-hexachloorbifenyl S63_PCB153 PCB153 1 ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',4,5,5'-pentachloorbifenyl S63_PCB101 PCB ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',4,5'-tetrachloorbifenyl S63_PCB49 PCB49 1 ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',5,5'-tetrachloorbifenyl S63_PCB52 PCB52 1 ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',5-trichloorbifenyl S63_PCB18 PCB18 1 ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,3',4,4',5-pentachloorbifenyl S63_PCB118 PCB ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q 2,4,4'-trichloorbifenyl S63_PCB28 PCB28 1 ug/kg ArCl RWS WD 544HR A421 C45 3P 999 Q hexachloorbenzeen S63_HCB HCB 0.5 ug/kg CHLFaFEO BMM 544BE A200 C31 2PM 2 chlorofyl a CHLFa CHLFa ug/kg CHLFaFEO BMM 544BE A200 C31 2PM 2 faeofytine a NVT FEOa FEOa ug/kg CHLFaFEO RWS WD 544LC W5425 C31 2PM 2 Q chlorofyl a CHLFa CHLFa ug/g CHLFaFEO RWS WD 544LC W5425 C31 2PM 2 Q chlorofyl b CHLFb CHLFb ug/g CHLFaFEO RWS WD 544LC W5425 C31 2PM 2 Q faeofytine a NVT FEOa FEOa ug/g CHLFaFEO RWS WD 544LC W5425 C31 2PM 2 Q faeofytine b NVT FEOb FEOb ug/g OSn RWS WD 544HR A651 C45 1RZ 999 Q Dibutyltin S63_DBSn DC4ySn 3 ug/kg OSn RWS WD 544HR A651 C45 1RZ 999 Q Difenyltin S63_DFenSn DFySn 3 ug/kg OSn RWS WD 544HR A651 C45 1RZ 999 Q Monobutyltin S63_MBSn MC4ySn 3 ug/kg OSn RWS WD 544HR A651 C45 1RZ 999 Q Monofenyltin S63_MFenSn MFySn 3 ug/kg OSn RWS WD 544HR A651 C45 1RZ 999 Q Tributyltin S63_TBSn TC4ySn 3 ug/kg OSn RWS WD 544HR A651 C45 1RZ 999 Q Trifenyltin S63_TFenSn TFySn 3 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q antraceen S63_Ant Ant 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q benz(a)antraceen S63_BaA BaA 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q benz(a)pyreen S63_BaP BaP 5 ug/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 53 van 98

54 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q benzo(b)fluorantheen S63_BbF BbF 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q benzo(e)pyreen S63_BeP BeP 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q benzo(ghi)peryleen S63_BghiPe BghiPe 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q benzo(k)fluorantheen S63_BkF BkF 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q chryseen S63_Chr Chr 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q dibenzo(a,h)antraceen S63_DBahA DBahAnt 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q fenantreen S63_Fen Fen 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q Fluorantheen S63_Flu Flu 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q indeno(1,2,3-cd)pyreen S63_InP InP 5 ug/kg PAKs RWS WD 544HR A404 C45 3P 999 Q pyreen S63_Pyr Pyr 5 ug/kg PBDEs RWS WD 544HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',5,5'-hexabroomdiphenylether S63_PBDE153 PBDE ug/kg PBDEs RWS WD 544HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',5,6'-hexabroomdiphenylether S63_PBDE154 PBDE ug/kg PBDEs RWS WD 544HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',5-pentabroomdiphenylether S63_PBDE99 PBDE ug/kg PBDEs RWS WD 544HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',6-pentabroomdiphenylether S63_PBDE100 PBDE ug/kg PBDEs RWS WD 544HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4'-tetrabroomdiphenylether S63_PBDE47 PBDE ug/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 54 van 98

55 5.3 Analysebeschrijvingen zwevend stof anorganisch onderzoek in zwevend stof Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode OC organisch koolstof na vriesdrogen NEN 5756 N5756 RWS WD 154AA152 RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode %DS percentage droge stof d.m.v. vriesdrogen A034 A034 RWS WD 154VB154 DG totaal droog gewicht na vriesdrogen A034 A034 RWS WD 154VB156 KGFG63 KorrelGrootteFractie Groter dan 63u sedigraaf W W1445 RWS WD 154AA171 KGFs KGFs (2,4,8,10,16,20,32,50,63) met sedigraaf W W1445 RWS WD 154AA170 LOI Loss on ignition (%GV) sediment A088 A088 RWS WD 154HR088 NG totaal nat gewicht A034 A034 RWS WD 154VB155 Voor beschrijving van het beginsel van A034, A088 en W zie analyses in sediment (5.2.1.).. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 55 van 98

56 Overzicht van test- en stofkenmerken van anorganisch onderzoek in zwevend stof Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF %DS RWS WD 154VB A034 C02 VBZ 7 Q percentage droge stof NVT %DS %DS % DG RWS WD 154VB A034 C02 VBZ 7 Q totaal droog gewicht na vriesdrogen NVT DG DG g KGFG63 RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 korrelgroottefractie boven 63 um in procenten NVT KGFG63 %KGFG63 % KGFs RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 Q KGF4 % KGFs RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 Q KGF8 % KGFs RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 Q korrelgroottefractie tot 10 um in procenten NVT KGF10 %KGF10 % KGFs RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 Q korrelgroottefractie tot 16 um in procenten NVT KGF16 %KGF16 % KGFs RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 Q korrelgroottefractie tot 2 um in procenten NVT KGF2 %KGF2 % KGFs RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 Q korrelgroottefractie tot 20 um in procenten NVT KGF20 %KGF20 % KGFs RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 Q korrelgroottefractie tot 32um in procenten NVT KGF32 %KGF32 % KGFs RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 Q korrelgroottefractie tot 50 um in procenten NVT KGF50 %KGF50 % KGFs RWS WD 154AA W1445 C45 1PA 999 Q korrelgroottefractie tot 63 um in procenten NVT KGF63 %KGF63 % LOI RWS WD 154HR A088 C45 3P 999 percentage gloeiverlies NVT %GV %GV % NG RWS WD 154VB A034 C02 VBZ 7 Q totaal nat gewicht NVT NG NG g OC RWS WD 154AA N5756 C45 1PA 999 Q organisch koolstof na vriesdrogen NVT OC %OC % Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 56 van 98

57 radiochemische parameters in zwevend stof Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode ALFA Totaal-alfa massieke activiteitsconcentratie NEN 5622 N5622 RWS WD 354AR001 Am241 Americium-241 massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 354AR018 BETA Totaal-beta massieke activiteitsconcentratie NEN 5627 N5627 RWS WD 354AR002 Co58 Cobalt-58 massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 354AR017 Co60 Cobalt-60 massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 354AR003 Cs137 Cesium-137 massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 354AR005 GAMMA Gammanucliden massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 354AR500 Pb210 Lood-210 massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 354AR103 Po210 Polonium-210 in evenwicht met Lood-210 NEN 5623 N5623 RWS WD 354AR015 Ra226 Radium-226 massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 354AR010 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 57 van 98

58 Overzicht van test- en stofkenmerken van radiochemische parameters in zwevend stof Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF ALFA RWS WD 354AR N5622 C45 1PR 999 Q totaal alpha activiteit NVT ALFA ALFA Bq/kg Am241 RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 Bq/kg BETA RWS WD 354AR N5627 C45 1PR 999 Q totaal beta activiteit NVT BETA BETA Bq/kg Co58 RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 Bq/kg Co60 RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 Bq/kg Cs137 RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 cesium Cs137 Cs137 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 Activiteit van Beryllium Be7 Be7 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie mangaan Mn54 Mn54 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie metastabiel zilver Ag110m Ag110m Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van bismuth Bi214 Bi214 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van indium In111 In111 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van jood I131 I131 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van ruthenium Ru103 Ru103 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van ruthenium Ru106 Ru106 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van thallium-201 Tl201 Tl201 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van thallium Tl208 Tl208 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van zink Zn65 Zn65 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 beta-activiteit van K K40 K40 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 cesium Cs134 Cs134 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 cesium Cs137 Cs137 Bq/kg GAMMA RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 Lutetium-177 massieke activiteitsconcentratie Lu177 Lu177 Bq/kg Pb210 RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van lood Pb210 Pb210 Bq/kg Po210 RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van Polonium Po210 Po210 Bq/kg Ra226 RWS WD 354AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van radium Ra226 Ra226 Bq/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 58 van 98

59 onderzoek van metalen in zwevend stof RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode Metalen Metalen in zwevend stof m.b.v. ICPMS A647 A647 RWS WD 454HR647 MetalenC Check Metalen in zwevend stof m.b.v. ICPMS A647 A647 RWS WD 454HR64C Voor beschrijving van het beginsel van A647 zie analyse in sediment (5.2.3.). Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 59 van 98

60 Overzicht van test- en stofkenmerken van onderzoek van metalen in zwevend stof Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Ga mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Ge mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Th mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q aluminium Al Al g/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q arseen As As mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q barium Ba Ba mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q cadmium Cd Cd mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q calcium Ca Ca g/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q cerium Ce Ce mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Cesium NVT Cs Cs mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q chroom Cr Cr mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q cobalt Co Co mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q fosfor P P g/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Gadolinium Gd Gd mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q ijzer Fe Fe g/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Kalium K K g/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q koper Cu Cu mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q kwik Hg Hg mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q lanthaan La La mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Lithium Li Li mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q lood Pb Pb mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q magnesium Mg Mg g/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q mangaan Mn Mn mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q molybdeen Mo Mo mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q natrium Na Na g/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q neodymium Nd Nd mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q nikkel Ni Ni mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q praseodymium Pr Pr mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Rubidium Rb Rb mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q samarium Sm Sm02 mg/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 60 van 98

61 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q scandium Sc Sc mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q selenium Se Se mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q soortelijke massa NVT Sm sg mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q strontium Sr Sr mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q tin Sn Sn mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q titaan Ti Ti mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Uranium U U mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q vanadium V V mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q Yttrium Y Y mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q zilver Ag Ag mg/kg Metalen RWS WD 454HR A647 C45 2P 999 Q zink Zn Zn mg/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 cadmium Cd Cd mg/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 calcium Ca Ca g/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 chroom Cr Cr mg/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 ijzer Fe Fe g/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 koper Cu Cu mg/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 kwik Hg Hg mg/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 Lithium Li Li mg/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 lood Pb Pb mg/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 magnesium Mg Mg g/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 nikkel Ni Ni mg/kg MetalenC RWS WD 454HR64C 1 28 A647 C45 2P 999 zink Zn Zn mg/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 61 van 98

62 organische stoffen in zwevend stof RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode ArCl OCBs en PCBs selectie voor zwevendestof A421 A421 RWS WD 554HR421 OSn Selectie Organo-tin verbindingen A651 A651 RWS WD 554HR651 PAKs PAKs (13) in zwevend stof na vriesdrogen A404 A404 RWS WD 554HR404 PBDEs PBDEs selectie voor zwevend stof A420 A420 RWS WD 554HR420 Voor beschrijving van het beginsel van A404, A420, A421 en A651 zie analyse in sediment (5.2.4.). Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 62 van 98

63 Overzicht van test- en stofkenmerken van organische stoffen in zwevend stof Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q PCB ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q PCB ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q PCB18 1 ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q PCB ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q PCB31 1 ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q PCB44 1 ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q PCB49 1 ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',3,4,4',5,5'-heptachloorbifenyl PCB180 PCB ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',3,4,4',5-hexachloorbifenyl PCB138 PCB ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',5,5'-hexachloorbifenyl PCB153 PCB153 1 ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',4,5,5'-pentachloorbifenyl PCB101 PCB ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q 2,2',5,5'-tetrachloorbifenyl PCB52 PCB52 1 ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q 2,3',4,4',5-pentachloorbifenyl PCB118 PCB ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q 2,4,4'-trichloorbifenyl PCB28 PCB28 1 ug/kg ArCl RWS WD 554HR A421 C45 3P 999 Q hexachloorbenzeen HCB HCB 0.5 ug/kg OSn RWS WD 554HR A651 C45 1RZ 999 Q Dibutyltin DBSn DC4ySn 3 ug/kg OSn RWS WD 554HR A651 C45 1RZ 999 Q Difenyltin DFenSn DFySn 3 ug/kg OSn RWS WD 554HR A651 C45 1RZ 999 Q Monobutyltin MBSn MC4ySn 3 ug/kg OSn RWS WD 554HR A651 C45 1RZ 999 Q Monofenyltin MFenSn MFySn 3 ug/kg OSn RWS WD 554HR A651 C45 1RZ 999 Q Tributyltin TBSn TC4ySn 3 ug/kg OSn RWS WD 554HR A651 C45 1RZ 999 Q Trifenyltin TFenSn TFySn 3 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q antraceen Ant Ant 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q benz(a)antraceen BaA BaA 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q benz(a)pyreen BaP BaP 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q benzo(b)fluorantheen BbF BbF 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q benzo(e)pyreen BeP BeP 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q benzo(ghi)peryleen BghiPe BghiPe 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q benzo(k)fluorantheen BkF BkF 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q chryseen Chr Chr 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q dibenzo(a,h)antraceen DBahA DBahAnt 5 ug/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 63 van 98

64 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q fenantreen Fen Fen 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q Fluorantheen Flu Flu 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q indeno(1,2,3-cd)pyreen InP InP 5 ug/kg PAKs RWS WD 554HR A404 C45 3P 999 Q pyreen Pyr Pyr 5 ug/kg PBDEs RWS WD 554HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',5,5'-hexabroomdiphenylether PBDE153 PBDE ug/kg PBDEs RWS WD 554HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',5,6'-hexabroomdiphenylether PBDE154 PBDE ug/kg PBDEs RWS WD 554HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',5-pentabroomdiphenylether PBDE99 PBDE ug/kg PBDEs RWS WD 554HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4',6-pentabroomdiphenylether PBDE100 PBDE ug/kg PBDEs RWS WD 554HR A420 C45 3P 999 Q 2,2',4,4'-tetrabroomdiphenylether PBDE47 PBDE ug/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 64 van 98

65 veldparameters in zwevend stof RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode DUURTIJD Tijdsduur bemonstering F004 F004 RWS 754VP015 NATG totaal nat gewicht na centrifuge F004 F004 RWS 754VP155 Ql debiet tot. over bem.periode in liters F004 F004 RWS 754VP012 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 65 van 98

66 Overzicht van test- en stofkenmerken van veldparameters in zwevend stof Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF DUURTIJD RWS 754VP F004 C02 DRA 21 tijdsduur bemonstering NVT DUURTIJD DUURBMSRG h NATG RWS 754VP F004 C02 VP 21 totaal nat gewicht na centrifuge NVT NATG NGWTTL g Ql RWS 754VP F004 C02 DEB 21 debiet tijdens slibbemonstering in liters NVT Ql Ql l Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 66 van 98

67 5.4 Analysebeschrijvingen biota anorganisch onderzoek in biota RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode %DS percentage droge stof d.m.v. vriesdrogen A034 A034 RWS WD 164VB154 DG totaal droog gewicht na vriesdrogen A034 A034 RWS WD 164VB156 LOI Loss on ignition (%GV) biota A088 A088 RWS WD 164HR088 NG totaal nat gewicht A034 A034 RWS WD 164VB155 SNIJDATA Snijgegegevens mosselen A307 A307 RWS WD 164VB157 Voor beschrijving van het beginsel van A034 en A088 zie analyse in sediment (5.2.1.). A307 - Biota - Voorschrift voor het verkrijgen van homogenaten afkomstig van Mosselen Van mosselmonsters wordt per individu de lengte bepaald. Vervolgens worden de weefsels van alle individuën van het monster bij elkaar gevoegd en gewogen. Van het materiaal wordt een egale massa gemaakt door het te mixen met een mix-instrument (nat homogeniseren). Uit het verkregen homogenaat wordt een deelmonster getrokken voor een droog- en gloeirest bepaling. Uit deze verkregen gegevens kan het asvrij drooggewicht per mossel worden berekend. De rest van het gehomogeniseerde materiaal wordt, na te zijn ingevroren, gevriesdroogd. Het gevriesdroogde materiaal is na droog homogeniseren geschikt voor analyse van contaminanten. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 67 van 98

68 Overzicht van test- en stofkenmerken van anorganisch onderzoek in biota Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF %DS RWS WD 164VB A034 C02 VBM 7 Q percentage droge stof NVT %DS %DS % DG RWS WD 164VB A034 C02 VBM 7 Q totaal droog gewicht na vriesdrogen NVT DG DG g LOI RWS WD 164HR A088 C45 2P 999 percentage gloeiverlies NVT %GV %GV % NG RWS WD 164VB A034 C02 VBM 7 Q totaal nat gewicht NVT NG NG g SNIJDATA RWS WD 164VB A307 C02 VBM 7 Aantal NVT AANTL AANTL SNIJDATA RWS WD 164VB A307 C02 VBM 7 Gemiddeld asvrij drooggewicht NVT GEM_ADW GEM_ADW g SNIJDATA RWS WD 164VB A307 C02 VBM 7 Gemiddelde gewicht NVT GEM_GWT GEM_GWT g SNIJDATA RWS WD 164VB A307 C02 VBM 7 Gemiddelde lengte NVT GEM_LTE GEM_LTE mm SNIJDATA RWS WD 164VB A307 C02 VBM 7 Standaarddeviatie lengte NVT SD_LTE SD_LTE mm Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 68 van 98

69 radiochemische parameters in biota Meetmethoden gebaseerd op een genormaliseerd voorschrift Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode ALFA Totaal-alfa massieke activiteitsconcentratie NEN 5622 N5622 RWS WD 364AR001 BETA Totaal-beta massieke activiteitsconcentratie NEN 5627 N5627 RWS WD 364AR002 GAMMA Gammanucliden in biota NEN 5623 N5623 RWS WD 364AR500 Pb210 Lood-210 massieke activiteitsconcentratie NEN 5623 N5623 RWS WD 364AR103 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 69 van 98

70 Overzicht van test- en stofkenmerken van radiochemische parameters in biota Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF ALFA RWS WD 364AR N5622 C45 1PR 999 Q totaal alpha activiteit NVT ALFA ALFA Bq/kg BETA RWS WD 364AR N5627 C45 1PR 999 Q totaal beta activiteit NVT BETA BETA Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 Activiteit van Beryllium Be7 Be7 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie mangaan Mn54 Mn54 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie metastabiel zilver Ag110m Ag110m Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van bismuth Bi214 Bi214 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van indium In111 In111 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van jood I131 I131 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van ruthenium Ru103 Ru103 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van ruthenium Ru106 Ru106 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van thallium-201 Tl201 Tl201 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van thallium Tl208 Tl208 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van zink Zn65 Zn65 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 beta-activiteit van K K40 K40 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 cesium Cs134 Cs134 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 cesium Cs137 Cs137 Bq/kg GAMMA RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 Lutetium-177 massieke activiteitsconcentratie Lu177 Lu177 Bq/kg Pb210 RWS WD 364AR N5623 C45 1PR 999 activiteitsconcentratie van lood Pb210 Pb210 Bq/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 70 van 98

71 RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving onderzoek van metalen in biota Normnummer Methode Laboratorium Testcode Metalen Metalen in biota m.b.v. ICPMS A648 A648 RWS WD 464HR648 MetalenC Check Metalen in biota m.b.v. ICPMS A648 A648 RWS WD 464HR64C A648 - Mosselen - De bepaling van het gehalte aan zware metalen na ontsluiting met salpeterzuur - ICP MassaSpectrometrie (ICP-MS) Door de toegepaste ontsluiting worden elementen in oplossing gebracht. Een gedeelte van de meetoplossing wordt verstoven in een argon stroom. Deze argon stroom wordt in het inductief gekoppeld argon plasma gebracht. Hier worden de atomen van de elementen geïoniseerd. Ieder element vormt ionen met de specifieke massa/lading verhouding(en). De gevormde ionen worden m.b.v. elektromagnetische velden in de massaspectrometer gebracht en aldaar gescheiden op massa/lading verhouding. Atomen met specifieke massa/lading verhouding worden gedetecteerd met een elektronmultiplier. De hoeveelheid signaal van deze detector is een maat voor de concentratie van het element in de meetoplossing. Berekening en correctie voor interferenties vindt plaats met behulp van het database programma Microsoft Access. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 71 van 98

72 Overzicht van test- en stofkenmerken van onderzoek van metalen in biota Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Ga mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Ge mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Th mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q aluminium Al Al g/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q arseen As As mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q barium Ba Ba mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q cadmium Cd Cd mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q calcium Ca Ca g/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q cerium Ce Ce mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Cesium NVT Cs Cs mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q chroom Cr Cr mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q cobalt Co Co mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q fosfor P P g/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Gadolinium Gd Gd mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q ijzer Fe Fe g/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Kalium K K g/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q koper Cu Cu mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q kwik Hg Hg mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q lanthaan La La mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Lithium Li Li mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q lood Pb Pb mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q magnesium Mg Mg g/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q mangaan Mn Mn mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q molybdeen Mo Mo mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q natrium Na Na g/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q neodymium Nd Nd mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q nikkel Ni Ni mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q praseodymium Pr Pr mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Rubidium Rb Rb mg/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 72 van 98

73 Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q samarium Sm Sm02 mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q scandium Sc Sc mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q selenium Se Se mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q soortelijke massa NVT Sm sg mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q strontium Sr Sr mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q tin Sn Sn mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q titaan Ti Ti mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Uranium U U mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q vanadium V V mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q Yttrium Y Y mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q zilver Ag Ag mg/kg Metalen RWS WD 464HR A648 C03 2P 999 Q zink Zn Zn mg/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 cadmium Cd Cd mg/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 calcium Ca Ca g/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 chroom Cr Cr mg/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 ijzer Fe Fe g/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 koper Cu Cu mg/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 kwik Hg Hg mg/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 Lithium Li Li mg/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 lood Pb Pb mg/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 magnesium Mg Mg g/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 nikkel Ni Ni mg/kg MetalenC RWS WD 464HR64C 1 28 A648 C03 2P 999 zink Zn Zn mg/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 73 van 98

74 organische stoffen in biota RWS WD standaardvoorschriften Parameter Testomschrijving Normnummer Methode Laboratorium Testcode ArCl OCBs en PCBs selectie voor biota na vriesdrogen A422 A422 RWS WD 564HR422 OSn Selectie Organo-tin verbindingen in biota na vriesdr A652 A652 RWS WD 564HR652 VET Vet in biota na vriesdrogen A408 A408 RWS WD 564HR408 A408 - Mosselen De bepaling van het gehalte extraheerbaar vet Het testmonster wordt met een aceton/hexaan mengsel in een soxhlet extraktor geëxtraheerd. Na indampen wordt het extrakt geconcentreerd, waarna het kwantitatief wordt overgebracht in een gewogen aluminium weegbakje. Na drogen en opnieuw wegen kan het extraheerbaar vet gehalte worden berekend. A422 - Mosselen - Voorschrift voor de bepaling van de gehaltes van enkele Polychloorbifenylen (PCBs) en Hexachloorbenzeen (HCB) m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) Het testmonster wordt met een aceton/hexaan mengsel in een in een soxhlet extractor geëxtraheerd. Na indampen worden polaire componenten uit het extract verwijderd door elutie met hexaan over een kolom gevuld met SiO2 en Al2O3. De PCB's in de meetoplossing worden bepaald met behulp van capillaire-gaschromatografie en massa spectrometrie met elektronen ionisatie. Voor de rendementsbepaling en kwantificering wordt gebruik gemaakt van de interne standaard berekeningsmethode. A652 - Mosselen - Bepaling van de gehaltes aan butyl en fenyltin verbindingen m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) De ionogene organotin-verbindingen komen via een schudextraktie m.b.v. methanol, azijnzuur en hexaan beschikbaar voor alkylering. De tri, di en mono-alkyltinverbindingen worden vervolgens geëthyleerd m.b.v. NaB(Et)4. De tetra-alkyltin-verbindingen migreren door het toevoegen van (extra) water naar de hexaanfase. Na centrifugeren wordt de hexaanfase afgepipetteerd. Na clean-up over Al2O3 en indampen worden de tinverbindingen in de meetoplossing bepaald met behulp van capillairegaschromatografie en massa spectrometrie met electron ionisatie. Voor de rendementsbepaling en kwantificering wordt gebruik gemaakt van de interne standaard berekeningsmethode. Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 74 van 98

75 Overzicht van test- en stofkenmerken van van organische stoffen in biota Param Laboratorium Testcode BW LT Methode CC Fles HT Q Stofnaam Casnr Code WD Code IDsW RG EH RSD J MTF ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q PCB ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q PCB ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q PCB18 1 ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q PCB ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q PCB31 1 ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q PCB44 1 ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q PCB49 1 ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q 2,2',3,4,4',5,5'-heptachloorbifenyl PCB180 PCB ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q 2,2',3,4,4',5-hexachloorbifenyl PCB138 PCB ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q 2,2',4,4',5,5'-hexachloorbifenyl PCB153 PCB153 1 ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q 2,2',4,5,5'-pentachloorbifenyl PCB101 PCB ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q 2,2',5,5'-tetrachloorbifenyl PCB52 PCB52 1 ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q 2,3',4,4',5-pentachloorbifenyl PCB118 PCB ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q 2,4,4'-trichloorbifenyl PCB28 PCB28 1 ug/kg ArCl RWS WD 564HR A422 C03 3P 999 Q hexachloorbenzeen HCB HCB 0.5 ug/kg OSn RWS WD 564HR A652 C03 3P 999 Q Dibutyltin DBSn DC4ySn 3 ug/kg OSn RWS WD 564HR A652 C03 3P 999 Q Difenyltin DFenSn DFySn 3 ug/kg OSn RWS WD 564HR A652 C03 3P 999 Q Monobutyltin MBSn MC4ySn 3 ug/kg OSn RWS WD 564HR A652 C03 3P 999 Q Monofenyltin MFenSn MFySn 3 ug/kg OSn RWS WD 564HR A652 C03 3P 999 Q Tributyltin TBSn TC4ySn 3 ug/kg OSn RWS WD 564HR A652 C03 3P 999 Q Trifenyltin TFenSn TFySn 3 ug/kg VET RWS WD 564HR A408 C03 2P 999 gehalte aan olien en vetten NVT VET VET g/kg Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 75 van 98

76 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 76 van 98

77 6. Overzichten monitoring zoute wateren 6.1 Meetmethoden Analysemethodecode Normnummer Normtitel A034 A034 Het vriesdrogen en homogeniseren van sediment en organismen t.b.v. de analyse van anorganische en organische microverontreinigingen A049 A049 Zeewater Bepaling van het gehalte aan opgelost organisch koolstof (DOC); doorstroomanalyse A063 A063 Bodem - De bepaling van het gehalte aan waterstofperoxide oxideerbare stoffen (humus), zoutzuuroplosbare stoffen (kalk), minerale delen <16 um, um en >2000 um Gravimetrie A067 A067 Bodem en Zwevende Stof - De bepaling van de concentratie van Koolstof (C) en Stikstof (N) - Katalytische oxidatie en Gaschromatografie. A082 A082 Titel opvraagbaar bij WGML-U (zie lijst contactpersonen) A083 A083 Titel opvraagbaar bij WGML-U (zie lijst contactpersonen) A088 A088 Biota, sediment en zwevend stof - De bepaling van de droogrest en de gloeiverlies in gewichtsprocenten A089 A089 Titel opvraagbaar bij WGML-U (zie lijst contactpersonen) A090 A090 Titel opvraagbaar bij WGML-U (zie lijst contactpersonen) A092 A092 Titel opvraagbaar bij WGML-U (zie lijst contactpersonen) A200 A200 Titel opvraagbaar bij WGML-U (zie lijst contactpersonen) A307 A307 Biota - Voorschrift voor het verkrijgen van homogenaten afkomstig van Mosselen A404 A404 Sediment en zwevend stof - Bepaling van de gehaltes aan polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) met behulp van vloeistofchromatografie en fluorescentiedetectie) A408 A408 Mosselen De bepaling van het gehalte extraheerbaar vet A418 A418 Water - Bepaling van de gehaltes van enkele Polaire Pesticiden (PP) in zeewater m.b.v. vloeistofchromatografie / dubbele massaspectrometrie (LCMS-MS) A420 A420 Sediment en Zwevend stof - Voorschrift voor de bepaling van de gehaltes van enkele Broomdifenylethers (BDEs) met behulp van gaschromatografie en massadetectie met chemische negatieve ionisatie (GC-MS-NCI) A421 A421 Sediment en Zwevende stof - Bepaling van de gehaltes van enkele Polychloorbifenylen (PCBs) en Hexachloorbenzeen (HCB) m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) A422 A422 Mosselen - Voorschrift voor de bepaling van de gehaltes van enkele Polychloorbifenylen (PCBs) en Hexachloorbenzeen (HCB) m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) A423 A423 Water - Bepaling van de concentratie van Hexachloorcyclohexanen (HCH's) en a- endosulfan m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met chemische negatieve ionisatie (GC-MS-NCI) A647 A647 Sediment en zwevende stof - De bepaling van het gehalte aan zware metalen na ontsluiting met salpeterzuur - ICP MassaSpectrometrie (ICP-MS) A648 A648 Mosselen - De bepaling van het gehalte aan zware metalen na ontsluiting met salpeterzuur - ICP MassaSpectrometrie (ICP-MS) A649 A649 Zeewater - De bepaling van het gehalte aan zware metalen m.b.v. ICP MassaSpectrometrie (ICP-MS) Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 77 van 98

78 Analysemethodecode Normnummer Normtitel A651 A651 Sediment en zwevend stof - Bepaling van de gehaltes aan butyl en fenyltin verbindingen m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) A652 A652 Mosselen - Bepaling van de gehaltes aan butyl en fenyltin verbindingen m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) A653 A653 Water - Bepaling van de gehaltes aan butyl en fenyltin verbindingen m.b.v. gaschromatografie en massadetectie met electron ionisatie (GC-MS-EI) F004 F004 Visuele waarneming I10304_1 NEN-EN-ISO Water; Bepaling van opgeloste fluoride-, chloride-, nitriet-, orthofosfaat-, bromide-, nitraat- en sulfaationen met vloeistofchromatografie; Deel 1: Methode voor water met geringe vervuiling I11369 NEN-EN-ISO Water; Bepaling van een aantal bestrijdingsmiddelen; Methode met gebruik van hogedruk-vloeistofchromatografie met UV-detectie na een vast-vloeistofextractie I17294_2 NEN-EN-ISO Water - Toepassing van massaspectrometrie met inductief gekoppelde plasma (ICP-MS) - Deel 2: Bepaling van 62 elementen I6468 NEN-EN-ISO 6468 Water; Bepaling van het gehalte aan organochloor-bestrijdingsmiddelen, polychloorbifenylen en chloorbenzenen; Gaschromatografische methode na vloeistof/vloeistof- extractie N12673 NEN-EN Water; Gaschromatografische bepaling van een aantal geselecteerde chloorfenolen in water N1484 NEN-EN 1484 Water; Leidraad voor de bepaling van het gehalte aan totaal organische koolstof (TOC) en opgelost organisch koolstof (DOC) N5622 NEN 5622 Radioactiviteitsmetingen - Bepaling van de massieke totale alfa-activiteit van een vast telmonster met de dikke-laagmethode N5623 NEN 5623 Radioactiviteitsmetingen - Bepaling van de activiteit van gammastraling uitzendende nucliden in een telmonster met halfgeleider-gammaspectrometrie N5627 NEN 5627 Radioactiviteitsmetingen - Bepaling van de massieke totale bèta-activiteit en massieke rest-bèta-activiteit van een vast telmonster N5747 NEN 5747 Bodem; Bepaling van het vochtgehalte en het gehalte aan droge stof van veldvochtige grond N5756 NEN 5756 Bodem; Bepaling van organisch en totaal koolstofgehalte in grond na droge verassing ("elementair analyse") N6420 NEN 6420 Water; Bepaling van het gehalte aan getritieerd water door vloeistofscintillatietelling N6421 NEN 6421 Water; Bepaling van de totale bèta-activiteitsconcentratie en rest-bètaactiviteitsconcentratie van niet-vluchtige bestanddelen N6445 NEN 6445 Water en slibhoudend water; Bepaling van het kwikgehalte met atomaireabsorptiespectrometrie (koudedamptechniek); Ontsluiting met broom N6484 NEN 6484 Water; Bepaling van het gehalte aan gesuspendeerde stoffen en de gloeirest van de droge massa; Methode door membraanfiltratie N6527 NEN 6527 Water; Bepaling van het gehalte aan tien polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) met hogedruk-vloeistofchromatografie N6531 NEN 6531 Water; Titrimetrische bepaling van het gehalte aan waterstofcarbonaat in water met een ph lager dan of gelijk aan 8,35 N6646 NEN 6646 Water; Fotometrische bepaling van het gehalte aan ammoniumstikstof en van de som van de gehalten aan ammoniumstikstof en aan organisch gebonden stikstof volgens Kjeldahl met behulp van een doorstroomanalysesysteem N6652 NEN 6652 Water; Fotometrische bepaling van de som van de gehalten aan opgelost nitraat en nitriet met behulp van een doorstroomanalysesysteem Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 78 van 98

79 Analysemethodecode Normnummer Normtitel N6653 NEN 6653 Water; Fotometrische bepaling van het gehalte aan opgelost nitriet met behulp van een doorstroomanalysesysteem N6663 NEN 6663 Water; Fotometrische bepaling van het gehalte aan opgelost orthofosfaat en het totale gehalte aan fosforverbindingen met behulp van een doorstroomanalysesysteem N6966 NEN 6966 Milieu - Analyse van geselecteerde elementen in water, eluaten en destruaten - Atomaire emissiespectrometrie met inductief gekoppeld plasma ONB Onbekend Titel opvraagbaar bij WGML-U (zie lijst contactpersonen) W1086 W Oppervlaktewater: Bepaling van nitraat, nitriet, ammonium, ortho-fosfaat, silicaat, chloride en sulfaat m.b.v. KONELAB (discrete analyzer) W1445 W Sediment en zwevende stof Korrelgrootte m.b.v. Sedigraph W2113 W Oppervlaktewater fytoplanktonanalyse W3041 W Bepaling van de Sr-89 en Sr-90 activiteitsconcentratie in water. W3050 W Bepaling van de Ra-226 activiteitsconcentratie in water W5418 W De bepaling van het gehalte aan C10-C13 chlooralkanen in oppervlaktewater m.b.v. gaschromatografie en massaspectrometrie (GC-MS) W5423 W Bepaling van Fenolen in oppervlaktewater met PFBCl derivatisering en GC- NCI/MS W5425 W De bepaling van het gehalte aan chlorofyl pigmenten oppervlaktewater en sediment m.b.v. vloeistofchromatografie, fluorescentie detectie (HPLC-FL) W5429 W Titel opvraagbaar bij WGML-U (zie lijst contactpersonen) W6016 W Oppervlaktewater en afvalwater de bepaling van het gehalte aan vluchtige organische stoffen m.b.v. purge and trap, gaschromatografie en massaspectrometrie (P&T GCMS)) X046 X046 Bepaling van bestrijdingsmiddelen mbv GCMS (Omegam) X047 X047 Bepaling van organische verbindingen mbv GCMS (Omegam) X049 X049 Bepaling van organotin verbindingen mbv GCMS (Omegam) Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 79 van 98

80 6.2 Conserveringscodes Conserveringscode Conserveringsomschrijving C02 Koel en donker bewaren. C03 In de diepvries en Donker Bewaren. C13 Monster filtreren over 0.45 u en diepvriezen. C16 Koel en donker bewaren (fles volledig afvullen zonder lucht) C21 voeg toe 4 ml 25% HCl per twee liter monster C24 PER LITER MONSTER 1 ML GEC. HCL TOEVOEGEN C26 voeg 5 ml basische lugol toe per liter monster C27 voeg 5 ml zure lugol toe per liter monster C31 Bewaren bij -80C C32 Gefiltreerd en bewaren bij -80C C45 Bewaren op koele en donkere plaats (echter niet in koelcel) Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 80 van 98

81 6.3 Flestypen Flestype Flesomschrijving 10L GLAS MET SLIJPSTUK 10L ml polyethyleen 13B 250 ml polyethyleen voor chloride en sulfaat 13C 250 ml polyethyleen voor nutrienten 13D 250 ml polyethyleen voor fluoride 19 1 l. polyethyleen met schroefdop 19F Gl. Petrisch. + voorgew. filter (evt incl 1L PE) 19P Plastic Petrischaal (evt. incl. 1L PE) 19Z 1 L. PE (Zuurgespoeld en verpakt) 1PA "175 ml glas;zw.st.-sed./+restmonster-alg.analyse" 1PR "175 ml pot glas; zw. stof-sediment; radiochemie" 1RZ "175 ml pot glas;rikz haren" 25 2 l. polyetheen zware metalen 27C 2 L Glas (Gecoat + Rode Dop) ml. poly (vierkant) 2P "175 ml pot glas; zw. stof-sediment; anorg. analyse" 2PM "175 ml pot bruin glas; zs/sed chlorofyl/feofytine" 30 1 L bruin glas schroefdop plastic inlay 30DU 3 DOOR DUITSLAND GELEVERDE FLESSEN 3P "175 ml pot glas; zw. stof-sediment; org. analyse" 5 1 L groen glas teflon inlay 5O2 1 L. fles groen OME424 rode dop (gepreconserveerd) 5O3 1 L. fles groen OME425 (gepreconserveerd) 5RZ 1 l. groen glas ZUURGESPOELD 5V 1 l. groen glas + teflon inlay GEEN LUCHTBEL ml Poly grijs controle levend materiaal 70 1 ltr. poly (grijs) 70Z 1L PE Grijs (evt. incl. potje/filter en Dewarvat) 71A "1 ltr. poly(mat); fyp-sst (lugol)" 9 3 l. polyetheen radiochemie DEB Debiet totaal...ltr. DRA Draaiuren centrifuge...u. EXT Extinctie (in situ)...umol GLH Geleidendheid...ms/m O2 Zuurstof in...mg/l O2A Zuurstof in...% TLU Luchttemperatuur in graden...c. VBA 250 ml PE-HD pot, rode deksel met inlage VBM PE MOSSELZAK (100 EXEMPLAREN) VBW "10 L VAT; SEDIMENT (ZOUT)" VBZ 400 ML FLES GLAS ZWEVENDE STOF (ZOUT) VP Veldparameter (flestype niet van toepassing) Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 81 van 98

82 Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 82 van 98

83 6.4 Alfabetische stoffenlijst Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix Flowcyt 214AM350 Oppervlaktewater FYP_BAS 214AE191 Oppervlaktewater FYP_BAS 214AM191 Oppervlaktewater FYP_ZUUR 214AE291 Oppervlaktewater LEVEND 214AE301 Oppervlaktewater LEVEND 214AM301 Oppervlaktewater PFAS 514DG003 Oppervlaktewater PFAS 514UV003 Oppervlaktewater Ga Metalen 444HR647 Sediment Ga Metalen 454HR647 Zwevende stof Ga Metalen 464HR648 Biota Ge Metalen 444HR647 Sediment Ge Metalen 454HR647 Zwevende stof Ge Metalen 464HR648 Biota KGF4 KGFs 154AA170 Zwevende stof KGF8 KGFs 154AA170 Zwevende stof PCB105 ArCl 554HR421 Zwevende stof PCB105 ArCl 564HR422 Biota PCB170 ArCl 554HR421 Zwevende stof PCB170 ArCl 564HR422 Biota PCB18 ArCl 554HR421 Zwevende stof PCB18 ArCl 564HR422 Biota PCB187 ArCl 554HR421 Zwevende stof PCB187 ArCl 564HR422 Biota PCB31 ArCl 554HR421 Zwevende stof PCB31 ArCl 564HR422 Biota PCB44 ArCl 554HR421 Zwevende stof PCB44 ArCl 564HR422 Biota PCB49 ArCl 554HR421 Zwevende stof PCB49 ArCl 564HR422 Biota S63_PCB31 ArCl 544HR421 Sediment Th Metalen 444HR647 Sediment Th Metalen 454HR647 Zwevende stof Th Metalen 464HR648 Biota 1,1,1-trichloorethaan (methylchloroform) TCEa 111TClC2a VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,1,2,2-tetrachloorethaan TCEa 1122T4ClC2a VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,1,2-trichloorethaan TCEa 112TClC2a VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,1-dichloorethaan DCEa 11DClC2a VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,1-dichlooretheen (vinylideenchloride) DCEe 11DClC2e VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,2 Dichloorpropaan DCPr 12DClC3a VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,2,3-trichloorbenzeen TCB 123TClBen VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,2,4-trichloorbenzeen TCB 124TClBen VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,2-dichloorbenzeen DCB 12DClBen VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,2-dichloorethaan (ethyleendichloride) DCEa 12DClC2a VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,2-xyleen (o-xyleen) Xyl 12xyln VOC 514LC100 Oppervlaktewater Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 83 van 98

84 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix 1,3,5-trichloorbenzeen TCB 135TClBen VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,3-dichloorbenzeen DCB 13DClBen VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,3-xyleen e.o. 1,4-xyleen NVT 1314Xyl s_1314xyl VOC 514LC100 Oppervlaktewater 1,4-dichloorbenzeen DCB 14DClBen VOC 514LC100 Oppervlaktewater 2,2',3,3',4,4',5-heptachloorbifenyl S63_PCB170 PCB170 ArCl 544HR421 Sediment 2,2',3,4,4',5,5'-heptachloorbifenyl PCB180 PCB180 ArCl 554HR421 Zwevende stof 2,2',3,4,4',5,5'-heptachloorbifenyl PCB180 PCB180 ArCl 564HR422 Biota 2,2',3,4,4',5,5'-heptachloorbifenyl PCB180 PCB180 PCBs 514OM363 Oppervlaktewater 2,2',3,4,4',5,5'-heptachloorbifenyl S63_PCB180 PCB180 ArCl 544HR421 Sediment 2,2',3,4,4',5'-hexabroomdifenylether PBDE138 PBDE138 PBDEs 514OM305 Oppervlaktewater 2,2',3,4,4',5-hexachloorbifenyl PCB138 PCB138 ArCl 554HR421 Zwevende stof 2,2',3,4,4',5-hexachloorbifenyl PCB138 PCB138 ArCl 564HR422 Biota 2,2',3,4,4',5-hexachloorbifenyl PCB138 PCB138 PCBs 514OM363 Oppervlaktewater 2,2',3,4,4',5-hexachloorbifenyl S63_PCB138 PCB138 ArCl 544HR421 Sediment 2,2',3,4,4'-pentabroomdiphenylether PBDE85 PBDE85 PBDEs 514OM305 Oppervlaktewater 2,2',3,4',5,5',6-heptachloorbifenyl S63_PCB187 PCB187 ArCl 544HR421 Sediment 2,2',3,4,5,5'-hexachloorbifenyl S63_PCB105 PCB105 ArCl 544HR421 Sediment 2,2',3,5'-tetrachloorbifenyl S63_PCB44 PCB44 ArCl 544HR421 Sediment 2,2',4,4',5,5'-hexabroomdiphenylether PBDE153 PBDE153 PBDEs 514OM305 Oppervlaktewater 2,2',4,4',5,5'-hexabroomdiphenylether PBDE153 PBDE153 PBDEs 554HR420 Zwevende stof 2,2',4,4',5,5'-hexabroomdiphenylether S63_PBDE153 PBDE153 PBDEs 544HR420 Sediment 2,2',4,4',5,5'-hexachloorbifenyl PCB153 PCB153 ArCl 554HR421 Zwevende stof 2,2',4,4',5,5'-hexachloorbifenyl PCB153 PCB153 ArCl 564HR422 Biota 2,2',4,4',5,5'-hexachloorbifenyl PCB153 PCB153 PCBs 514OM363 Oppervlaktewater 2,2',4,4',5,5'-hexachloorbifenyl S63_PCB153 PCB153 ArCl 544HR421 Sediment 2,2',4,4',5,6'-hexabroomdiphenylether PBDE154 PBDE154 PBDEs 514OM305 Oppervlaktewater 2,2',4,4',5,6'-hexabroomdiphenylether PBDE154 PBDE154 PBDEs 554HR420 Zwevende stof 2,2',4,4',5,6'-hexabroomdiphenylether S63_PBDE154 PBDE154 PBDEs 544HR420 Sediment 2,2',4,4',5-pentabroomdiphenylether PBDE99 PBDE99 PBDEs 514OM305 Oppervlaktewater 2,2',4,4',5-pentabroomdiphenylether PBDE99 PBDE99 PBDEs 554HR420 Zwevende stof 2,2',4,4',5-pentabroomdiphenylether S63_PBDE99 PBDE99 PBDEs 544HR420 Sediment 2,2',4,4',6-pentabroomdiphenylether PBDE100 PBDE100 PBDEs 514OM305 Oppervlaktewater 2,2',4,4',6-pentabroomdiphenylether PBDE100 PBDE100 PBDEs 554HR420 Zwevende stof 2,2',4,4',6-pentabroomdiphenylether S63_PBDE100 PBDE100 PBDEs 544HR420 Sediment 2,2',4,4'-tetrabroomdiphenylether PBDE47 PBDE47 PBDEs 514OM305 Oppervlaktewater 2,2',4,4'-tetrabroomdiphenylether PBDE47 PBDE47 PBDEs 554HR420 Zwevende stof 2,2',4,4'-tetrabroomdiphenylether S63_PBDE47 PBDE47 PBDEs 544HR420 Sediment 2,2',4,5,5'-pentachloorbifenyl PCB101 PCB101 ArCl 554HR421 Zwevende stof 2,2',4,5,5'-pentachloorbifenyl PCB101 PCB101 ArCl 564HR422 Biota 2,2',4,5,5'-pentachloorbifenyl PCB101 PCB101 PCBs 514OM363 Oppervlaktewater 2,2',4,5,5'-pentachloorbifenyl S63_PCB101 PCB101 ArCl 544HR421 Sediment 2,2',4,5'-tetrabroomdiphenylether PBDE49 PBDE49 PBDEs 514OM305 Oppervlaktewater 2,2',4,5'-tetrachloorbifenyl S63_PCB49 PCB49 ArCl 544HR421 Sediment 2,2,4'-tribroomdifenylether PBDE28 PBDE28 PBDEs 514OM305 Oppervlaktewater 2,2',5,5'-tetrachloorbifenyl PCB52 PCB52 ArCl 554HR421 Zwevende stof 2,2',5,5'-tetrachloorbifenyl PCB52 PCB52 ArCl 564HR422 Biota 2,2',5,5'-tetrachloorbifenyl PCB52 PCB52 PCBs 514OM363 Oppervlaktewater 2,2',5,5'-tetrachloorbifenyl S63_PCB52 PCB52 ArCl 544HR421 Sediment Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 84 van 98

85 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix 2,2',5-trichloorbifenyl S63_PCB18 PCB18 ArCl 544HR421 Sediment 2,3',4,4',5-pentachloorbifenyl PCB118 PCB118 ArCl 554HR421 Zwevende stof 2,3',4,4',5-pentachloorbifenyl PCB118 PCB118 ArCl 564HR422 Biota 2,3',4,4',5-pentachloorbifenyl PCB118 PCB118 PCBs 514OM363 Oppervlaktewater 2,3',4,4',5-pentachloorbifenyl S63_PCB118 PCB118 ArCl 544HR421 Sediment 2,3,4,5-tetrachloorfenol T4CP 2345T4ClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2,3,4-trichloorfenol TCP 234TClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2,3,5-trichloorfenol TCP 235TClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2,3,6-trichloorfenol TCP 236TClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2,3-dichloorfenol DCP 23DClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2,4,4'-trichloorbifenyl PCB28 PCB28 ArCl 554HR421 Zwevende stof 2,4,4'-trichloorbifenyl PCB28 PCB28 ArCl 564HR422 Biota 2,4,4'-trichloorbifenyl PCB28 PCB28 PCBs 514OM363 Oppervlaktewater 2,4,4'-trichloorbifenyl S63_PCB28 PCB28 ArCl 544HR421 Sediment 2,4,5-trichloorfenol TCP 245TClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2,4,5-trichloorfenoxyazijnzuur T 245T CFAZmini 514OM342 Oppervlaktewater 2,4,5-Trichloorfenoxypropionzuur TP 245TP CFAZmini 514OM342 Oppervlaktewater 2,4,6-trichloorfenol TCP 246TClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2,4/2,5-dichloorfenol (som) NVT 2425DCP s_2425dcp CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2,4'-dichloordifenyldichloorethaan DDD 24DDD OCBs 514OM360 Oppervlaktewater 2,4'-dichloordifenyldichlooretheen DDE 24DDE OCBs 514OM360 Oppervlaktewater 2,4'-dichloordifenyltrichloorethaan DDT 24DDT OCBs 514OM360 Oppervlaktewater 2,4-dichloorfenoxyazijnzuur D 24D CFAZmini 514OM342 Oppervlaktewater 2,4-dichloorfenoxyboterzuur DB 24DB CFAZmini 514OM342 Oppervlaktewater 2,4-dichloorfenoxypropionzuur (racemisch) DP 24DP CFAZmini 514OM342 Oppervlaktewater 2,6-dichloorfenol DCP 26DClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2-chloorfenol CP 2ClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 2-chloortolueen CTo 2ClTol VOC 514LC100 Oppervlaktewater 2-methyl-4-chloorfenoxyazijnzuur MCPA MCPA CFAZmini 514OM342 Oppervlaktewater 2-methyl-4-chloorfenoxyboterzuur MCPB MCPB CFAZmini 514OM342 Oppervlaktewater 2-methyl-4-chloorfenoxypropionzuur (racemisch) MCPP MCPP CFAZmini 514OM342 Oppervlaktewater 3,4,5-trichloorfenol TCP 345TClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 3,4-dichloorfenol DCP 34DClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 3,5-dichloorfenol DCP 35DClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 3-chloorfenol CP 3ClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater 3-chloortolueen CTo 3ClTol VOC 514LC100 Oppervlaktewater 4-(para)-nonylfenol NP 4C9yFol GCMS_KRW 514OM319 Oppervlaktewater 4,4 DDD DDD 44DDD OCBs 514OM360 Oppervlaktewater 4,4'-dichloordifenyldichlooretheen DDE 44DDE OCBs 514OM360 Oppervlaktewater 4,4'-dichloordifenyltrichloorethaan DDT 44DDT OCBs 514OM360 Oppervlaktewater 4-chlooraniline CAn 4ClAn FenAnl 514LC870 Oppervlaktewater 4-chloorfenol CP 4ClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater Aantal NVT AANTL AANTL SNIJDATA 164VB157 Biota Abamectine AbMTN abmtne FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater acenafteen AcNe AcNe EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater Acenaftyleen AcNy AcNy EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater Activiteit van Beryllium Be7 Be7 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 85 van 98

86 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix Activiteit van Beryllium Be7 Be7 GAMMA 344AR500 Sediment Activiteit van Beryllium Be7 Be7 GAMMA 354AR500 Zwevende stof Activiteit van Beryllium Be7 Be7 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie mangaan Mn54 Mn54 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie mangaan Mn54 Mn54 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie mangaan Mn54 Mn54 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie mangaan Mn54 Mn54 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie metastabiel technetium-99 Tc99m Tc99 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie metastabiel zilver Ag110m Ag110m GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie metastabiel zilver Ag110m Ag110m GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie metastabiel zilver Ag110m Ag110m GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie metastabiel zilver Ag110m Ag110m GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van antimoon Sb122 Sb122 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van antimoon-124 Sb124 Sb124 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van antimoon Sb125 Sb125 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van bismuth Bi214 Bi214 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van bismuth Bi214 Bi214 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van bismuth Bi214 Bi214 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van cerium Ce144 Ce144 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 Co58 354AR017 Zwevende stof activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van cobalt Co58 Co58 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 Co60 354AR003 Zwevende stof activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van cobalt Co60 Co60 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van indium In111 In111 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van indium In111 In111 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van indium In111 In111 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van indium In111 In111 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van jood I131 I131 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van jood I131 I131 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van jood I131 I131 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van jood I131 I131 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van K40 volgens NVT K40ber K40BRKD K40ber 314AR008 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van kwik Hg203 Hg203 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van lood Pb210 Pb210 Pb AR103 Sediment activiteitsconcentratie van lood Pb210 Pb210 Pb AR103 Zwevende stof activiteitsconcentratie van lood Pb210 Pb210 Pb AR103 Biota activiteitsconcentratie van molybdeen Mo99 Mo99 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van natrium Na22 Na22 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van Polonium Po210 Po210 Po AR015 Zwevende stof activiteitsconcentratie van radium Ra226 Ra226 Ra AR010 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van radium Ra226 Ra226 Ra AR010 Zwevende stof Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 86 van 98

87 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix activiteitsconcentratie van ruthenium Ru103 Ru103 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van ruthenium Ru103 Ru103 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van ruthenium Ru103 Ru103 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van ruthenium Ru103 Ru103 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van ruthenium Ru106 Ru106 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van ruthenium Ru106 Ru106 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van ruthenium Ru106 Ru106 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van ruthenium Ru106 Ru106 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van strontium-90 NVT Sr90 Sr90 Sr90 314AR014 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van thallium-201 Tl201 Tl201 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van thallium-201 Tl201 Tl201 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van thallium-201 Tl201 Tl201 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van thallium-201 Tl201 Tl201 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van thallium Tl208 Tl208 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van thallium Tl208 Tl208 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van thallium Tl208 Tl208 GAMMA 364AR500 Biota activiteitsconcentratie van zink Zn65 Zn65 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater activiteitsconcentratie van zink Zn65 Zn65 GAMMA 344AR500 Sediment activiteitsconcentratie van zink Zn65 Zn65 GAMMA 354AR500 Zwevende stof activiteitsconcentratie van zink Zn65 Zn65 GAMMA 364AR500 Biota Alachloor Alchr alcl PolBm 514HR418 Oppervlaktewater aldrin (HHDN) Ald aldn OCBs 514OM360 Oppervlaktewater alpha-endosulfan aendo aedsfn HCHs 514HR423 Oppervlaktewater alpha-hexachloorcyclohexaan ahch ahch HCHs 514HR423 Oppervlaktewater aluminium Al Al Metalen 444HR647 Sediment aluminium Al Al Metalen 454HR647 Zwevende stof aluminium Al Al Metalen 464HR648 Biota Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 Am AR018 Zwevende stof Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 GAMMA 344AR500 Sediment Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 GAMMA 354AR500 Zwevende stof Americium 241 m.b.v. gammaspectromtrie Am241 Am241 GAMMA 364AR500 Biota Ametryn Amtne amtn GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater ammonium (in N) NH4 N NH4 NH4 N 114MB102 Oppervlaktewater antimoon Sb Sb OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater antimoon na filtratie over 0.45 um Sb nf Sb OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater antraceen Ant Ant EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater antraceen Ant Ant PAKs 554HR404 Zwevende stof antraceen S63_Ant Ant PAKs 544HR404 Sediment arseen As As Metalen 444HR647 Sediment arseen As As Metalen 454HR647 Zwevende stof arseen As As Metalen 464HR648 Biota arseen As As OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater arseen na filtratie over 0.45 um As nf As OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater Atrazine Atr atzne PolBm 514HR418 Oppervlaktewater barium Ba Ba Metalen 444HR647 Sediment barium Ba Ba Metalen 454HR647 Zwevende stof barium Ba Ba Metalen 464HR648 Biota Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 87 van 98

88 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix Bentazon Bent bentzn CFAZmini 514OM342 Oppervlaktewater benz(a)antraceen BaA BaA EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater benz(a)antraceen BaA BaA PAKs 554HR404 Zwevende stof benz(a)antraceen S63_BaA BaA PAKs 544HR404 Sediment benz(a)pyreen BaP BaP EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater benz(a)pyreen BaP BaP PAKs 554HR404 Zwevende stof benz(a)pyreen S63_BaP BaP PAKs 544HR404 Sediment benzeen Ben Ben VOC 514LC100 Oppervlaktewater benzo(b)fluorantheen BbF BbF EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater benzo(b)fluorantheen BbF BbF PAKs 554HR404 Zwevende stof benzo(b)fluorantheen S63_BbF BbF PAKs 544HR404 Sediment benzo(e)pyreen BeP BeP PAKs 554HR404 Zwevende stof benzo(e)pyreen S63_BeP BeP PAKs 544HR404 Sediment benzo(ghi)peryleen BghiPe BghiPe EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater benzo(ghi)peryleen BghiPe BghiPe PAKs 554HR404 Zwevende stof benzo(ghi)peryleen S63_BghiPe BghiPe PAKs 544HR404 Sediment benzo(k)fluorantheen BkF BkF EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater benzo(k)fluorantheen BkF BkF PAKs 554HR404 Zwevende stof benzo(k)fluorantheen S63_BkF BkF PAKs 544HR404 Sediment beta activiteit van tritium NVT H3 H3 H3 314AR006 Oppervlaktewater beta-activiteit van K K40 K40 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater beta-activiteit van K K40 K40 GAMMA 344AR500 Sediment beta-activiteit van K K40 K40 GAMMA 354AR500 Zwevende stof beta-activiteit van K K40 K40 GAMMA 364AR500 Biota beta-endosulfan bendo bedsfn OCBs 514OM360 Oppervlaktewater Beta-HCH bhch bhch HCHs 514HR423 Oppervlaktewater bicarbonaat HCO3 HCO3 HCO3 114MB025 Oppervlaktewater Bitertanol BtTNL bittnl FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater boor B B OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater boor na filtratie over 0.45 um B nf B OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater Bromacil BROMCL bromcl FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater C10-C13 som chlooralkanen C10C13s sc10c13clakn C10C13s 514OM375 Oppervlaktewater cadmium Cd Cd Metalen 444HR647 Sediment cadmium Cd Cd Metalen 454HR647 Zwevende stof cadmium Cd Cd Metalen 464HR648 Biota cadmium Cd Cd MetalenC 444HR64C Sediment cadmium Cd Cd MetalenC 454HR64C Zwevende stof cadmium Cd Cd MetalenC 464HR64C Biota cadmium Cd Cd OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater cadmium na filtratie over 0.45 um Cd nf Cd OWICPMSf 414HR649 Oppervlaktewater cadmium na filtratie over 0.45 um Cd nf Cd OWICPMSf 414HR64C Oppervlaktewater calcium Ca Ca Ca 414LS108 Oppervlaktewater calcium Ca Ca Metalen 444HR647 Sediment calcium Ca Ca Metalen 454HR647 Zwevende stof calcium Ca Ca Metalen 464HR648 Biota calcium Ca Ca MetalenC 444HR64C Sediment calcium Ca Ca MetalenC 454HR64C Zwevende stof calcium Ca Ca MetalenC 464HR64C Biota Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 88 van 98

89 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix Carbendazim CARBDZM cbedzm FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Carbofuran Carbfrn cbfrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater cerium Ce Ce Metalen 444HR647 Sediment cerium Ce Ce Metalen 454HR647 Zwevende stof cerium Ce Ce Metalen 464HR648 Biota Cesium NVT Cs Cs Metalen 444HR647 Sediment Cesium NVT Cs Cs Metalen 454HR647 Zwevende stof Cesium NVT Cs Cs Metalen 464HR648 Biota cesium Cs134 Cs134 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater cesium Cs134 Cs134 GAMMA 344AR500 Sediment cesium Cs134 Cs134 GAMMA 354AR500 Zwevende stof cesium Cs134 Cs134 GAMMA 364AR500 Biota cesium Cs137 Cs137 Cs AR005 Oppervlaktewater cesium Cs137 Cs137 Cs AR005 Zwevende stof cesium Cs137 Cs137 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater cesium Cs137 Cs137 GAMMA 344AR500 Sediment cesium Cs137 Cs137 GAMMA 354AR500 Zwevende stof cesium Cs137 Cs137 GAMMA 364AR500 Biota Chloorbromuron Cbmrn Clbmrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Chloorfenvinfos Clfnvnps Clfvfs PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Chlooroxuron Coxrn Clxrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Chloorprofam Clpfm Clpfm PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Chloorpyrifos Clprfs Clprfs PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Chloortoluron Ctlrn Cltlrn PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Chloridazon Chlordzn Clidzn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater chloride Cl Cl Cl 114MB405 Oppervlaktewater chlorofyl a CHLFa CHLFa CHLFa 514MB015 Oppervlaktewater chlorofyl a CHLFa CHLFa CHLFaFEO 514BE015 Oppervlaktewater chlorofyl a CHLFa CHLFa CHLFaFEO 514LC200 Oppervlaktewater chlorofyl a CHLFa CHLFa CHLFaFEO 544BE015 Sediment chlorofyl a CHLFa CHLFa CHLFaFEO 544LC200 Sediment chlorofyl b CHLFb CHLFb CHLFaFEO 514LC200 Oppervlaktewater chlorofyl b CHLFb CHLFb CHLFaFEO 544LC200 Sediment chroom Cr Cr Metalen 444HR647 Sediment chroom Cr Cr Metalen 454HR647 Zwevende stof chroom Cr Cr Metalen 464HR648 Biota chroom Cr Cr MetalenC 444HR64C Sediment chroom Cr Cr MetalenC 454HR64C Zwevende stof chroom Cr Cr MetalenC 464HR64C Biota chroom Cr Cr OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater chroom na filtratie over 0.45 um Cr nf Cr OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater chryseen Chr Chr EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater chryseen Chr Chr PAKs 554HR404 Zwevende stof chryseen S63_Chr Chr PAKs 544HR404 Sediment cis 1,2 Dichlooretheen c12dcee c12dclc2e VOC 514LC100 Oppervlaktewater cis-heptachloorepoxide chepo chpclepo OCBs 514OM360 Oppervlaktewater cobalt Co Co Metalen 444HR647 Sediment cobalt Co Co Metalen 454HR647 Zwevende stof Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 89 van 98

90 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix cobalt Co Co Metalen 464HR648 Biota cobalt Co Co OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater Cobalt na filtratie Co nf Co OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater Coumaphos Coumps coumfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater cumeen (isopropylbenzeen) Cum cumn VOC 514LC100 Oppervlaktewater Cyanazine Cyanzne CNazne GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater debiet tijdens slibbemonstering in liters NVT Ql Ql Ql 754VP012 Zwevende stof delta-hexachloorcyclohexaan dhch dhch HCHs 514HR423 Oppervlaktewater Demeton -S Demtn demtms GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Desethylatrazine Desetatz desc2yatzne GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Desmetryne Desmtne desmtn GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Diazinon Diaznn Daznn GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater dibenzo(a,h)antraceen DBahA DBahAnt EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater dibenzo(a,h)antraceen DBahA DBahAnt PAKs 554HR404 Zwevende stof dibenzo(a,h)antraceen S63_DBahA DBahAnt PAKs 544HR404 Sediment Dibutyltin DBSn DC4ySn OSn 514HR653 Oppervlaktewater Dibutyltin DBSn DC4ySn OSn 514OM653 Oppervlaktewater Dibutyltin DBSn DC4ySn OSn 554HR651 Zwevende stof Dibutyltin DBSn DC4ySn OSn 564HR652 Biota Dibutyltin S63_DBSn DC4ySn OSn 544HR651 Sediment Dichlobenil DCbnl Dcbnl GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater dichloormethaan (methyleenchloride) DCM DClC1a VOC 514LC100 Oppervlaktewater Dichloorvos DDVP DClvs PolBm 514HR418 Oppervlaktewater dieldrin Dld dieldn OCBs 514OM360 Oppervlaktewater Diethylhexylftalaat DEHP DEHP GCMS_KRW 514OM319 Oppervlaktewater Diethyl-m-Toluamide DETlamde DEET GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Difenyltin DFenSn DFySn OSn 514HR653 Oppervlaktewater Difenyltin DFenSn DFySn OSn 514OM653 Oppervlaktewater Difenyltin DFenSn DFySn OSn 554HR651 Zwevende stof Difenyltin DFenSn DFySn OSn 564HR652 Biota Difenyltin S63_DFenSn DFySn OSn 544HR651 Sediment diflubenzuron DFluBZN Dfbzrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Dimethoaat Dimtat Dmtat PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Disulfoton Disftn Dsftn GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Diuron Diurn Durn PolBm 514HR418 Oppervlaktewater dodine DDN dodne FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater doorzicht NVT ZICHT ZICHT ZICHT 714VP001 Oppervlaktewater endrin End endn OCBs 514OM360 Oppervlaktewater Ethofumesaat Tramat etfmst FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Ethoprofos Etpfs etpfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater EthylAzinphos EtAzps C2yazfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater ethylbenzeen EtB C2yBen VOC 514LC100 Oppervlaktewater Ethylparathion EtPrton C2ypton GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater extinctie in situ NVT E is E E is 714VP019 Oppervlaktewater faeofytine a NVT FEOa FEOa CHLFaFEO 514BE015 Oppervlaktewater faeofytine a NVT FEOa FEOa CHLFaFEO 514LC200 Oppervlaktewater faeofytine a NVT FEOa FEOa CHLFaFEO 544BE015 Sediment faeofytine a NVT FEOa FEOa CHLFaFEO 544LC200 Sediment Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 90 van 98

91 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix faeofytine a NVT FEOa FEOa FEO 514MB060 Oppervlaktewater faeofytine b NVT FEOb FEOb CHLFaFEO 514LC200 Oppervlaktewater faeofytine b NVT FEOb FEOb CHLFaFEO 544LC200 Sediment Fenamifos Fenamfs fenamfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater fenantreen Fen Fen EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater fenantreen Fen Fen PAKs 554HR404 Zwevende stof fenantreen S63_Fen Fen PAKs 544HR404 Sediment Fenitrothion Fentton feno2ton GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Fenoxycarb Fnycb fenoxcb GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Fenthion Fenton fenton GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Fenuron Fenrn fenrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Fluorantheen Flu Flu EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater Fluorantheen Flu Flu PAKs 554HR404 Zwevende stof Fluorantheen S63_Flu Flu PAKs 544HR404 Sediment Fluoreen Fle Fle EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater Fluorescentie NVT FLUORCTE FLUORCTE FLUORCTE 714VP021 Oppervlaktewater fluoride F F F 114MB322 Oppervlaktewater Flutolanil FluTA flutlnl FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Fonofos Fonfs fonfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Fosfamidon Fosfmdn fosfmdn GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater fosfor P P Metalen 444HR647 Sediment fosfor P P Metalen 454HR647 Zwevende stof fosfor P P Metalen 464HR648 Biota fosfor particulair gebonden NVT PP P PP 114MB092 Oppervlaktewater Gadolinium Gd Gd Metalen 444HR647 Sediment Gadolinium Gd Gd Metalen 454HR647 Zwevende stof Gadolinium Gd Gd Metalen 464HR648 Biota gamma-hexachloorcyclohexaan (lindaan) chch chch HCHs 514HR423 Oppervlaktewater gehalte aan olien en vetten NVT VET VET VET 564HR408 Biota geleidendheid NVT GELEID GELDHD GELEID 714VP023 Oppervlaktewater Gemiddeld asvrij drooggewicht NVT GEM_ADW GEM_ADW SNIJDATA 164VB157 Biota Gemiddelde gewicht NVT GEM_GWT GEM_GWT SNIJDATA 164VB157 Biota Gemiddelde lengte NVT GEM_LTE GEM_LTE SNIJDATA 164VB157 Biota geur NVT GEUR GEUR GEUR 714VP004 Oppervlaktewater Heptenofos Heptnfs heptnfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater hexachloorbenzeen HCB HCB ArCl 554HR421 Zwevende stof hexachloorbenzeen HCB HCB ArCl 564HR422 Biota hexachloorbenzeen HCB HCB OCBs 514OM360 Oppervlaktewater hexachloorbenzeen S63_HCB HCB ArCl 544HR421 Sediment hexachloorbutadieen HCBd HxClbtDen OCBs 514OM360 Oppervlaktewater hexachloorethaan HCE HxClC2a OCBs 514OM360 Oppervlaktewater Humus NVT HUMS HUMS BSAM 144MB063 Sediment ijzer Fe Fe Metalen 444HR647 Sediment ijzer Fe Fe Metalen 454HR647 Zwevende stof ijzer Fe Fe Metalen 464HR648 Biota ijzer Fe Fe MetalenC 444HR64C Sediment ijzer Fe Fe MetalenC 454HR64C Zwevende stof ijzer Fe Fe MetalenC 464HR64C Biota Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 91 van 98

92 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix ijzer Fe Fe OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater ijzer na filtratie over 0.45 um Fe nf Fe OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater Imazalil IMZL imzll FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Imidacloprid Imdcpd imdcpd FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater indeno(1,2,3-cd)pyreen InP InP EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater indeno(1,2,3-cd)pyreen InP InP PAKs 554HR404 Zwevende stof indeno(1,2,3-cd)pyreen S63_InP InP PAKs 544HR404 Sediment instraling NVT INSLG INSLG INSLG 714VP022 Oppervlaktewater Iprodion ipdn ipdon FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater irgarol Irgarol irgrl PolBm 514HR418 Oppervlaktewater isodrin Isd idn OCBs 514OM360 Oppervlaktewater Isoproturon Isptrn iptrn PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Kalium K K K 414LS122 Oppervlaktewater Kalium K K Metalen 444HR647 Sediment Kalium K K Metalen 454HR647 Zwevende stof Kalium K K Metalen 464HR648 Biota kleur, zintuiglijk NVT KLEUR zt KLEUR KLEUR zt 714VP003 Oppervlaktewater koper Cu Cu Metalen 444HR647 Sediment koper Cu Cu Metalen 454HR647 Zwevende stof koper Cu Cu Metalen 464HR648 Biota koper Cu Cu MetalenC 444HR64C Sediment koper Cu Cu MetalenC 454HR64C Zwevende stof koper Cu Cu MetalenC 464HR64C Biota koper Cu Cu OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater koper na filtratie over 0.45 um Cu nf Cu OWICPMSf 414HR649 Oppervlaktewater koper na filtratie over 0.45 um Cu nf Cu OWICPMSf 414HR64C Oppervlaktewater korrelgroottefractie boven 63 um in procenten NVT KGFG63 %KGFG63 KGFG63 144AA171 Sediment korrelgroottefractie boven 63 um in procenten NVT KGFG63 %KGFG63 KGFG63 154AA171 Zwevende stof korrelgroottefractie tot 10 um in procenten NVT KGF10 %KGF10 KGFs 154AA170 Zwevende stof korrelgroottefractie tot 16 um in procenten NVT KGF16 %KGF16 KGFs 154AA170 Zwevende stof korrelgroottefractie tot 2 um in procenten NVT KGF2 %KGF2 KGFs 154AA170 Zwevende stof korrelgroottefractie tot 20 um in procenten NVT KGF20 %KGF20 KGFs 154AA170 Zwevende stof korrelgroottefractie tot 32um in procenten NVT KGF32 %KGF32 KGFs 154AA170 Zwevende stof korrelgroottefractie tot 50 um in procenten NVT KGF50 %KGF50 KGFs 154AA170 Zwevende stof korrelgroottefractie tot 63 um in procenten NVT KGF63 %KGF63 KGFs 154AA170 Zwevende stof kwik Hg Hg Hg 414LS120 Oppervlaktewater kwik Hg Hg Metalen 444HR647 Sediment kwik Hg Hg Metalen 454HR647 Zwevende stof kwik Hg Hg Metalen 464HR648 Biota kwik Hg Hg MetalenC 444HR64C Sediment kwik Hg Hg MetalenC 454HR64C Zwevende stof kwik Hg Hg MetalenC 464HR64C Biota kwik na filtratie over 0.45 um Hg nf Hg Hg nf 414LS121 Oppervlaktewater lanthaan La La Metalen 444HR647 Sediment lanthaan La La Metalen 454HR647 Zwevende stof lanthaan La La Metalen 464HR648 Biota Linuron Linrn linrn PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Lithium Li Li Metalen 444HR647 Sediment Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 92 van 98

93 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix Lithium Li Li Metalen 454HR647 Zwevende stof Lithium Li Li Metalen 464HR648 Biota Lithium Li Li MetalenC 444HR64C Sediment Lithium Li Li MetalenC 454HR64C Zwevende stof Lithium Li Li MetalenC 464HR64C Biota lood Pb Pb Metalen 444HR647 Sediment lood Pb Pb Metalen 454HR647 Zwevende stof lood Pb Pb Metalen 464HR648 Biota lood Pb Pb MetalenC 444HR64C Sediment lood Pb Pb MetalenC 454HR64C Zwevende stof lood Pb Pb MetalenC 464HR64C Biota lood Pb Pb OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater lood na filtratie over 0.45 um Pb nf Pb OWICPMSf 414HR649 Oppervlaktewater lood na filtratie over 0.45 um Pb nf Pb OWICPMSf 414HR64C Oppervlaktewater Luchtdruk uitgedrukt in hectopsascal (comp=80) NVT LUCHTDK LUCHTDK LUCHTDK 714VP306 Oppervlaktewater luchttemperatuur NVT T lu T T lu 714VP006 Oppervlaktewater Lutetium-177 massieke activiteitsconcentratie Lu177 Lu177 GAMMA 314AR500 Oppervlaktewater Lutetium-177 massieke activiteitsconcentratie Lu177 Lu177 GAMMA 344AR500 Sediment Lutetium-177 massieke activiteitsconcentratie Lu177 Lu177 GAMMA 354AR500 Zwevende stof Lutetium-177 massieke activiteitsconcentratie Lu177 Lu177 GAMMA 364AR500 Biota magnesium Mg Mg Metalen 444HR647 Sediment magnesium Mg Mg Metalen 454HR647 Zwevende stof magnesium Mg Mg Metalen 464HR648 Biota magnesium Mg Mg MetalenC 444HR64C Sediment magnesium Mg Mg MetalenC 454HR64C Zwevende stof magnesium Mg Mg MetalenC 464HR64C Biota magnesium Mg Mg Mg 414LS124 Oppervlaktewater Malathion Malton malton GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater mangaan Mn Mn Metalen 444HR647 Sediment mangaan Mn Mn Metalen 454HR647 Zwevende stof mangaan Mn Mn Metalen 464HR648 Biota mangaan Mn Mn OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater mangaan na filtratie over 0.45 um Mn nf Mn OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater metamitron METMTN mtmtn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Metazachloor Mtzchr metzcl GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Methabenzthiazuron Metbtzrn metbtazrn PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Methidathion Metdtn metdton GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Methylazinphos MetAzps C1yazfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Methylchloorpyrifos MetCprfs C1yClprfs PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Methylparathion MetPrton ptonc1y GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Methyl-Pirimifos Metprmfs pirmfc1y GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Methyl-s-Demeton MetDmtn demtsc1y GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater methyl-tolclofos Mettcfs tolcfsc1y PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Metobromuron Metbmrn metbmrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater metolachloor MtolaC metlcl PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Metoxuron Metxrn metxrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Metribuzine Metbzne metbzn GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 93 van 98

94 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix Mevinphos Mevps mevfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater molybdeen Mo Mo Metalen 444HR647 Sediment molybdeen Mo Mo Metalen 454HR647 Zwevende stof molybdeen Mo Mo Metalen 464HR648 Biota molybdeen Mo Mo OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater molybdeen na filtratie over 0.45 um Mo nf Mo OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater molybdeen reactief silikaat als Si SILI SiO2 SILI 114MB104 Oppervlaktewater molybdeen reactief silikaat als Si SILI SiO2 SILI 114MB404 Oppervlaktewater Monobutyltin MBSn MC4ySn OSn 514HR653 Oppervlaktewater Monobutyltin MBSn MC4ySn OSn 554HR651 Zwevende stof Monobutyltin MBSn MC4ySn OSn 564HR652 Biota Monobutyltin S63_MBSn MC4ySn OSn 544HR651 Sediment monochloorbenzeen MCB ClBen VOC 514LC100 Oppervlaktewater Monofenyltin MFenSn MFySn OSn 514HR653 Oppervlaktewater Monofenyltin MFenSn MFySn OSn 554HR651 Zwevende stof Monofenyltin MFenSn MFySn OSn 564HR652 Biota Monofenyltin S63_MFenSn MFySn OSn 544HR651 Sediment Monolinuron Monlnrn Mlnrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Monuron Monrn monrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater naftaleen Naf Naf EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater natrium Na Na Metalen 444HR647 Sediment natrium Na Na Metalen 454HR647 Zwevende stof natrium Na Na Metalen 464HR648 Biota natrium Na Na Na 414LS128 Oppervlaktewater neodymium Nd Nd Metalen 444HR647 Sediment neodymium Nd Nd Metalen 454HR647 Zwevende stof neodymium Nd Nd Metalen 464HR648 Biota nikkel Ni Ni Metalen 444HR647 Sediment nikkel Ni Ni Metalen 454HR647 Zwevende stof nikkel Ni Ni Metalen 464HR648 Biota nikkel Ni Ni MetalenC 444HR64C Sediment nikkel Ni Ni MetalenC 454HR64C Zwevende stof nikkel Ni Ni MetalenC 464HR64C Biota nikkel Ni Ni OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater nikkel na filtratie over 0.45 um Ni nf Ni OWICPMSf 414HR649 Oppervlaktewater nitraat (in N) NO3 N NO3 NO3 N 114MB116 Oppervlaktewater nitraat + nitriet (in N) NVT NO3NO2 N s_no3no2 NO3NO2 N 114MB100 Oppervlaktewater nitriet (in N) NO2 N NO2 NO2 N 114MB101 Oppervlaktewater Nuarimol NRML nuarml FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater olie zintuiglijk NVT OLIE zt OLE OLIE zt 714VP018 Oppervlaktewater Onopgeloste bestanddelen (zwevende stof) NVT ZS ZS ZS 114MB048 Oppervlaktewater opg. org. koolstof na filtr. over 0.45 um NVT DOC DOC DOC 114MB049 Oppervlaktewater opgelost fosfor NVT DP P DP 114MB110 Oppervlaktewater opgelost stikstof NVT DN N DN 114MB109 Oppervlaktewater organisch koolstof na vriesdrogen NVT OC %OC OC 144AA152 Sediment organisch koolstof na vriesdrogen NVT OC %OC OC 154AA152 Zwevende stof ortho fosfaat (in P) PO4 P PO4 PO4 P 114MB103 Oppervlaktewater para-tert-octylfenol TOP 4ttC8yFol GCMS_KRW 514OM319 Oppervlaktewater Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 94 van 98

95 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix particulair gebonden OC na filtratie NVT POC POC POC 114MB152 Oppervlaktewater Pencycuron Penccrn penccrn FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater pentachloorbenzeen QCB PeClBen OCBs 514OM360 Oppervlaktewater pentachloorfenol PCP PeClFol CPs 514OM301 Oppervlaktewater Per fluor octaan acid PFOA PFOA PFAS 514LC803 Oppervlaktewater Percentage calciumcarbonaat NVT %CaCO3 %CaCO3 BSAM 144MB063 Sediment percentage droge stof NVT %DS %DS %DS 144VB154 Sediment percentage droge stof NVT %DS %DS %DS 144VB254 Sediment percentage droge stof NVT %DS %DS %DS 154VB154 Zwevende stof percentage droge stof NVT %DS %DS %DS 164VB154 Biota percentage droge stof d.m.v. vriesdrogen NVT %VOCHT %VOCHT %VOCHT 144BE151 Sediment percentage gloeiverlies NVT %GV %GV LOI 144HR088 Sediment percentage gloeiverlies NVT %GV %GV LOI 154HR088 Zwevende stof percentage gloeiverlies NVT %GV %GV LOI 164HR088 Biota Percentage korrelgrootte verdeling NVT %KGV %KGV BSAM 144MB063 Sediment Percentage korrelgroottefractie groter 2000 um NVT %KGFG2000 %KGFG2000 BSAM 144MB063 Sediment Percentage korrelgroottefractie tot 16 um NVT %KGF16 %KGF16 BSAM 144MB063 Sediment Percentage zuurstof NVT %O2 %O2 %O2 714VP038 Oppervlaktewater Perfluoroctaansulfonaat NVT PFOS PFOS PFAS 514LC803 Oppervlaktewater Pirimicarb Pirmcb pirmcb PolBm 514HR418 Oppervlaktewater praseodymium Pr Pr Metalen 444HR647 Sediment praseodymium Pr Pr Metalen 454HR647 Zwevende stof praseodymium Pr Pr Metalen 464HR648 Biota Procimidon Promcdn procmdn GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Profam Pfm profm GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Propachloor Propchr propcl GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Propazine Propzne propzne GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Propoxur Propxr propxr PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Prosulfocarb PrScb prosfcb GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Pyrazophos Pyrzps pyrazfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater pyreen Pyr Pyr EPAKs 514OM369 Oppervlaktewater pyreen Pyr Pyr PAKs 554HR404 Zwevende stof pyreen S63_Pyr Pyr PAKs 544HR404 Sediment rest beta activiteit NVT RESTB RESTB RESTB 314AR009 Oppervlaktewater Rubidium Rb Rb Metalen 444HR647 Sediment Rubidium Rb Rb Metalen 454HR647 Zwevende stof Rubidium Rb Rb Metalen 464HR648 Biota Saliniteit NVT SALNTT SALNTT SALNTT 714VP024 Oppervlaktewater samarium Sm Sm02 Metalen 444HR647 Sediment samarium Sm Sm02 Metalen 454HR647 Zwevende stof samarium Sm Sm02 Metalen 464HR648 Biota scandium Sc Sc Metalen 444HR647 Sediment scandium Sc Sc Metalen 454HR647 Zwevende stof scandium Sc Sc Metalen 464HR648 Biota schuim zintuigelijk NVT SCHUIM SCHUIM SCHUIM 714VP017 Oppervlaktewater selenium Se Se Metalen 444HR647 Sediment selenium Se Se Metalen 454HR647 Zwevende stof Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 95 van 98

96 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix selenium Se Se Metalen 464HR648 Biota sensorhoogte NVT SENSHTE SENSHTE SENSHTE 714VP009 Oppervlaktewater simazine Sim simzne PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Som 2,3,4,6- en 2,3,5,6- Tetrachloorfenol NVT 4656T4CP s_234656t4cp CPs 514OM301 Oppervlaktewater Som niet minerale delen sediment (kalk, humus e.d) NVT s_nmdsed s_nmdsed s_nmdsed 144AA172 Sediment somheptachloor Hepta HpCl OCBs 514OM360 Oppervlaktewater soortelijke massa NVT Sm sg Metalen 444HR647 Sediment soortelijke massa NVT Sm sg Metalen 454HR647 Zwevende stof soortelijke massa NVT Sm sg Metalen 464HR648 Biota Standaarddeviatie lengte NVT SD_LTE SD_LTE SNIJDATA 164VB157 Biota stikstof particulair gebonden NVT PN N PN 114MB158 Oppervlaktewater strontium Sr Sr Metalen 444HR647 Sediment strontium Sr Sr Metalen 454HR647 Zwevende stof strontium Sr Sr Metalen 464HR648 Biota styreen (vinylbenzeen) Sty styrn VOC 514LC100 Oppervlaktewater sulfaat SO4 SO4 SO4 114MB412 Oppervlaktewater Technetium activiteitsconcentratie NVT Tc99 Tc99 Tc99 314AR020 Oppervlaktewater tellurium Te Te OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater tellurium na filtratie over 0.45 um Te nf Te OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater Telodrin Tld teldn OCBs 514OM360 Oppervlaktewater Terbutryne Terbtne terbtne PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Terbutylazine Terbtlzn terc4yazne PolBm 514HR418 Oppervlaktewater Tetrabutyltin T4BSn T4C4ySn OSn 514HR653 Oppervlaktewater Tetrabutyltin T4BSn T4C4ySn OSn 514OM653 Oppervlaktewater tetrachlooretheen (per) T4CEe T4ClC2e VOC 514LC100 Oppervlaktewater tetrachloormethaan (tetra) T4CM T4ClC1a VOC 514LC100 Oppervlaktewater Tetrachloorvinfos T4Clvfs T4Clvfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Thallium Tl Tl OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater Thallium na filtratie over 0.45 um Tl nf Tl OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater tijdsduur bemonstering NVT DUURTIJD DUURBMSRG DUURTIJD 754VP015 Zwevende stof tin Sn Sn Metalen 444HR647 Sediment tin Sn Sn Metalen 454HR647 Zwevende stof tin Sn Sn Metalen 464HR648 Biota tin Sn Sn OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater tin na filtratie over 0.45 um Sn nf Sn OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater titaan Ti Ti Metalen 444HR647 Sediment titaan Ti Ti Metalen 454HR647 Zwevende stof titaan Ti Ti Metalen 464HR648 Biota titaan Ti Ti OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater titaan na filtratie over 0.45 um Ti nf Ti OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater tolueen Tol Tol VOC 514LC100 Oppervlaktewater totaal alpha activiteit NVT ALFA ALFA ALFA 314AR001 Oppervlaktewater totaal alpha activiteit NVT ALFA ALFA ALFA 344AR001 Sediment totaal alpha activiteit NVT ALFA ALFA ALFA 354AR001 Zwevende stof totaal alpha activiteit NVT ALFA ALFA ALFA 364AR001 Biota totaal beta activiteit NVT BETA BETA BETA 314AR002 Oppervlaktewater totaal beta activiteit NVT BETA BETA BETA 344AR002 Sediment Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 96 van 98

97 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix totaal beta activiteit NVT BETA BETA BETA 354AR002 Zwevende stof totaal beta activiteit NVT BETA BETA BETA 364AR002 Biota totaal droog gewicht na vriesdrogen NVT DG DG DG 144VB156 Sediment totaal droog gewicht na vriesdrogen NVT DG DG DG 144VB256 Sediment totaal droog gewicht na vriesdrogen NVT DG DG DG 154VB156 Zwevende stof totaal droog gewicht na vriesdrogen NVT DG DG DG 164VB156 Biota totaal fosfor (som opgelost en part. geb. P) TP P TP 114MB107 Oppervlaktewater totaal nat gewicht NVT NG NG NG 144VB155 Sediment totaal nat gewicht NVT NG NG NG 144VB255 Sediment totaal nat gewicht NVT NG NG NG 154VB155 Zwevende stof totaal nat gewicht NVT NG NG NG 164VB155 Biota totaal nat gewicht na centrifuge NVT NATG NGWTTL NATG 754VP155 Zwevende stof totaal organisch koolstof NVT TOC TOC TOC 114MB051 Oppervlaktewater totaal stikstof (som opgelost en part. geb. N) TN N TN 114MB108 Oppervlaktewater totale hardheid NVT HH HHTTL HH 414LS700 Oppervlaktewater trans 1,2 Dichlooretheen t12dcee t12dclc2e VOC 514LC100 Oppervlaktewater trans-heptachloorepoxide thepo thpclepo OCBs 514OM360 Oppervlaktewater Triadimenol TaDMNL Tadmnl FUHtot 514OM316 Oppervlaktewater Triallate T3Ate Talt GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Triazophos Triazps Tazfs GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater Tributyltin S63_TBSn TC4ySn OSn 544HR651 Sediment Tributyltin TBSn TC4ySn OSn 514HR653 Oppervlaktewater Tributyltin TBSn TC4ySn OSn 514OM653 Oppervlaktewater Tributyltin TBSn TC4ySn OSn 554HR651 Zwevende stof Tributyltin TBSn TC4ySn OSn 564HR652 Biota trichlooretheen (tri) TCEe TClC2e VOC 514LC100 Oppervlaktewater trichloormethaan (chloroform) TCM TClC1a VOC 514LC100 Oppervlaktewater Trifenyltin S63_TFenSn TFySn OSn 544HR651 Sediment Trifenyltin TFenSn TFySn OSn 514HR653 Oppervlaktewater Trifenyltin TFenSn TFySn OSn 514OM653 Oppervlaktewater Trifenyltin TFenSn TFySn OSn 554HR651 Zwevende stof Trifenyltin TFenSn TFySn OSn 564HR652 Biota Trifluraline Trifrlne Tfrlne HCHs 514HR423 Oppervlaktewater Uranium U U Metalen 444HR647 Sediment Uranium U U Metalen 454HR647 Zwevende stof Uranium U U Metalen 464HR648 Biota Uranium U U OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater Uranium na filtratie over 0.45 um U nf U OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater vanadium V V Metalen 444HR647 Sediment vanadium V V Metalen 454HR647 Zwevende stof vanadium V V Metalen 464HR648 Biota vanadium V V OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater vanadium na filtratie over 0.45 um V nf V OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater Vinclozolin Vinczln vinczln GCMStot 514OM317 Oppervlaktewater vuil, zintuiglijk volgens AmvB zwemwater NVT VUIL VUIL VUIL 714VP007 Oppervlaktewater watertemperatuur in graden celsius NVT T water T T water 714VP002 Oppervlaktewater Windrichting NVT WINDRTG WINDRTG WINDRTG 714VP304 Oppervlaktewater Windsnelheid NVT WINDSHD WINDSHD WINDSHD 714VP303 Oppervlaktewater Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 97 van 98

98 Stofnaam Casnummer Stofcode_WD Stofcode_IDsW Parametercode Testcode Matrix Yttrium Y Y Metalen 444HR647 Sediment Yttrium Y Y Metalen 454HR647 Zwevende stof Yttrium Y Y Metalen 464HR648 Biota zilver Ag Ag Metalen 444HR647 Sediment zilver Ag Ag Metalen 454HR647 Zwevende stof zilver Ag Ag Metalen 464HR648 Biota zilver Ag Ag OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater zilver na filtratie over 0.45 um Ag nf Ag OWICPMSf 414LS401 Oppervlaktewater zink Zn Zn Metalen 444HR647 Sediment zink Zn Zn Metalen 454HR647 Zwevende stof zink Zn Zn Metalen 464HR648 Biota zink Zn Zn MetalenC 444HR64C Sediment zink Zn Zn MetalenC 454HR64C Zwevende stof zink Zn Zn MetalenC 464HR64C Biota zink Zn Zn OWICPMS 414LS400 Oppervlaktewater zink na filtratie over 0.45 um Zn nf Zn OWICPMSf 414HR649 Oppervlaktewater zink na filtratie over 0.45 um Zn nf Zn OWICPMSf 414HR64C Oppervlaktewater zuurgraad NVT ph ph ph 714VP008 Oppervlaktewater zuurstof O2 O2 O2 714VP037 Oppervlaktewater Analyseboek monitoring zout versie 1 juni 2009 pagina 98 van 98

Analyseboek milieu. RWS Ongeclassificeerd

Analyseboek milieu. RWS Ongeclassificeerd Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu Analyseboek milieu Uitgegeven door het Rijkswaterstaat CIV IGA-Laboratorium Versie: 2 Datum vrijgave: 03-07-2017 De vigerende versie staat op internet

Nadere informatie

Uitgave 7 november 2014 Nieuwsbrief

Uitgave 7 november 2014 Nieuwsbrief Uitgave 7 november 2014 Nieuwsbrief STATUS VERHUIZING Zoals in de vorige nieuwsbrief is aangegeven, beëindigt de analyse-activiteiten per 1 januari 2015 op de locatie Almelo. De monsternemers die werkzaam

Nadere informatie

Tabel 1 van 2. Organische parameters - overig Q chemisch zuurstofverbruik (CZV) mg/l

Tabel 1 van 2. Organische parameters - overig Q chemisch zuurstofverbruik (CZV) mg/l Tabel 1 van 2 Monsterreferenties monster-1 = uw monsterreferentie nr. 1 monster-2 = uw monsterreferentie nr. 2 monster-3 = uw monsterreferentie nr. 3 Opgegeven bemonsteringsdatum : Onbekend Onbekend Onbekend

Nadere informatie

Laboratoriumanalyses voor grond- en grondwateronderzoek

Laboratoriumanalyses voor grond- en grondwateronderzoek Accreditatieschema Laboratoriumanalyses voor grond- en grondwateronderzoek SIKB Protocol 3140 Aanvullend III 1 2 3 40 Dit document, versie 1, is op april 06 vrijgegeven voor een openbare kritiekronde door

Nadere informatie

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1.

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1. Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010 Januari 2010 Versie 1.4 Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht

Nadere informatie

Monsternummer: 2011003250 Rapportagedatum: 06-09-2011. Instroom buffer. Analyse- resultaat

Monsternummer: 2011003250 Rapportagedatum: 06-09-2011. Instroom buffer. Analyse- resultaat 2011003250-OM-2312 Omegam Laboratoria HJE Wenckebachweg 120, 1096AR Amsterdam Monsternummer: 2011003250 Rapportagedatum: 06-09-2011 Op verzoek van: RWS, afdeling Monitoring Laboratorium., Lelystad Project:

Nadere informatie

Van den Herik Sliedrecht T.a.v. de heer A. Koppelaar Postbus AD Sliedrecht. Bergen op Zoom, 31 januari Geachte heer Koppelaar,

Van den Herik Sliedrecht T.a.v. de heer A. Koppelaar Postbus AD Sliedrecht. Bergen op Zoom, 31 januari Geachte heer Koppelaar, Van den Herik Sliedrecht T.a.v. de heer A. Koppelaar Postbus 191 3360 AD Sliedrecht Bergen op Zoom, 31 januari 2018 Onze referentie Uw referentie : 16085X4/br01/JSC : T-2 situatie zeewaterkwaliteit Waddenzee

Nadere informatie

Conservering en behandeling van watermonsters

Conservering en behandeling van watermonsters Conservering en behandeling van watermonsters oktober 2010 Pagina 1 van 9 WAC/I/A/010 INHOUD 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 TERMEN EN DEFINITIES... 3 3 PRINCIPE... 3 4 VOORBEHANDELING... 9 4.1 HOMOGENISATIE...

Nadere informatie

Bepaling van elementen met inductief gekoppeld plasma massa spectrometrie (ICP-MS)

Bepaling van elementen met inductief gekoppeld plasma massa spectrometrie (ICP-MS) WAC Bepaling van elementen met inductief gekoppeld plasma massa spectrometrie (ICP-MS) oktober 2010 Pagina 1 van 5 WAC/III/B/011 WAC INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 AANVULLINGEN BIJ ISO 17294-2:2003...

Nadere informatie

De termijn tussen monsterneming (direct gevolgd door conservering) en het moment van zekerstellen van het gehalte.

De termijn tussen monsterneming (direct gevolgd door conservering) en het moment van zekerstellen van het gehalte. Notitie Datum: 3 november 2014 Onderwerp: Watermonsters nemen en conserveren Algemeen Dit document beschrijft de flessen, conservering en de werkwijze voor het vullen van watermonsters. De conservering

Nadere informatie

Producten en Diensten. Versie: 2016-2

Producten en Diensten. Versie: 2016-2 Producten en Diensten Versie: 2016-2 Inhoudsopgave 1 Toelichting 3 2 Oppervlaktewater 4 2.1 Monsterneming 4 2.2 Veldmetingen 4 2.3 Chemisch onderzoek 5 2.4 Continue metingen on-site 6 2.5 Bacteriologisch

Nadere informatie

Meten en Monitoren. Weet wat je meet. Startsymposium Expertisecentrum PFOS. Virtualisatie project Omegam Eline Klooster.

Meten en Monitoren. Weet wat je meet. Startsymposium Expertisecentrum PFOS. Virtualisatie project Omegam Eline Klooster. Meten en Monitoren Weet wat je meet Inhoud presentatie Omegam Laboratoria Proces ontwikkelen analyse methoden De analyse /PFOA Prestatiekenmerken /PFOA bij Omegam De praktijk : Weet wat je meet Omegam

Nadere informatie

Kanzi&appels& Gelderland,&2013& Resultaten)

Kanzi&appels& Gelderland,&2013& Resultaten) Kanzi&appels& Gelderland,&2013& Deondernemerheefteengangbareteelt.Zijnfocusbijdedemowastekijkenof hijdegewassengezonderenweerbaarderkankrijgen. Vanwegeintensiefspuitenmetgewasbeschermingsmiddeleniservoorgekozen

Nadere informatie

Ionenbalans. Ministerieel besluit van 4 maart Belgisch Staatsblad van 25 maart 2016

Ionenbalans.   Ministerieel besluit van 4 maart Belgisch Staatsblad van 25 maart 2016 Compendium voor monsterneming en analyse in uitvoering van het Materialendecreet en het Bodemdecreet Versie december 2006 CMA/7/A.4 ontwerp INHOUD Inhoud 1 Toepassingsgebied 3 2 Principe 3 3 Opstelling

Nadere informatie

Methoden voor de bepaling van groepsparameters

Methoden voor de bepaling van groepsparameters Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water Methoden voor de bepaling van groepsparameters Versie november 2016 WAC/III/D Inhoud INHOUD 1 Drinkwater 3 2 Afvalwater 5 3 Grondwater 8 4

Nadere informatie

Betreffende: LNE/VITO ringtest water (ORKA & BACIL) 2012 distributie van 25 april

Betreffende: LNE/VITO ringtest water (ORKA & BACIL) 2012 distributie van 25 april Datum: 25 april 2012 Ons kenmerk: REE/E002A/RVC/rvc/12-024 Betreffende: LNE/VITO ringtest water (ORKA & BACIL) 2012 distributie van 25 april Geachte, Hierbij worden U monsters uit het ORKA & BACIL ringtestprogramma

Nadere informatie

Invloed aswolk van de vulkaanuitbarsting in IJsland op de concentraties van sulfaat, fluoride en (zware) metalen in regenwater

Invloed aswolk van de vulkaanuitbarsting in IJsland op de concentraties van sulfaat, fluoride en (zware) metalen in regenwater Invloed aswolk van de vulkaanuitbarsting in IJsland op de concentraties van sulfaat, fluoride en (zware) metalen in regenwater Eric van der Swaluw & Hans Verboom, Centrum voor Milieu Monitoring (CMM),

Nadere informatie

CONSERVERING EN RECIPIËNTEN

CONSERVERING EN RECIPIËNTEN 1 INLEIDING CONSERVERING EN RECIPIËNTEN Deze procedure vervangt de procedures CMA/1/B van januari 2005. Monsters kunnen tengevolge van fysische, chemische of biologische reacties wijzigingen ondergaan,

Nadere informatie

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025)

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) NEa, 20-07-2012, versie 1.0 INTRODUCTIE In artikel 34 van de Monitoring en Rapportage Verordening (MRV) is beschreven

Nadere informatie

Ponsterpunt: PS Onnen; rein 700 mm Periode: Datum:

Ponsterpunt: PS Onnen; rein 700 mm Periode: Datum: Ponsterpunt: PS Onnen; rein 700 mm Periode: 1-7-2013 30-6-2014 Datum: 21-07-2014 Parameter Eenheid Aantal Gemiddeld Minimum Maximum 90% Percentiel Temperatuur graden C 23 10,8 10 11 11 Zuurstof mg/l 23

Nadere informatie

Bepaling van de totale organische koolstof (TOC) en/of de opgeloste organische koolstof (DOC) in water

Bepaling van de totale organische koolstof (TOC) en/of de opgeloste organische koolstof (DOC) in water Bepaling van de totale organische koolstof (TOC) en/of de opgeloste organische koolstof (DOC) in water september 2009 Pagina 1 van 5 WAC/III/D/050 INHOUD 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 DEFINITIES...

Nadere informatie

Richtlijn voor de conservering en behandeling van watermonsters

Richtlijn voor de conservering en behandeling van watermonsters Richtlijn voor de conservering en behandeling van watermonsters februari 2009 Pagina 1 van 9 WAC/I/A/010 INHOUD 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 TERMEN EN DEFINITIES... 3 3 PRINCIPE... 3 4 VOORBEHANDELING...

Nadere informatie

1 Voedingselementen Voedingselementen Zuurgraad Elektrische geleidbaarheid (EC) Afsluiting 14

1 Voedingselementen Voedingselementen Zuurgraad Elektrische geleidbaarheid (EC) Afsluiting 14 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Voedingselementen 9 1.1 Voedingselementen 9 1.2 Zuurgraad 12 1.3 Elektrische geleidbaarheid (EC) 13 1.4 Afsluiting 14 2 Kunstmeststoffen 15 2.1 Indeling kunstmeststoffen

Nadere informatie

Zware metalen en Hg. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de monsterneming van de totale emissie van

Zware metalen en Hg. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de monsterneming van de totale emissie van Code van goede meetpraktijk van de VKL Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet- en regelgeving, een concrete bijdrage

Nadere informatie

Meetmethoden en meetfrequenties per luchtwasser

Meetmethoden en meetfrequenties per luchtwasser Pagina 1 van 2, EV-01417 Rapport nummer :EV-01417 Datum : 18-04-2014 Betreft : Rendementsmetingen van ammoniak bij een biologische luchtwasser (85%) Opdrachtgever : Ormira BV, De heer van Balkom Opdrachtomschrijving

Nadere informatie

Validatie conserveertermijn EOX in water

Validatie conserveertermijn EOX in water Validatie conserveertermijn EOX in water Dienst Waterbeheer en Riolering Ingenieursbureau Willie van den Berg Eddy Yedema Rapportnummer 03.780225 November 2003 Inhoud 1 Samenvatting 3 2 Inleiding 3 3 Beschrijving

Nadere informatie

CONSERVERING EN RECIPIËNTEN

CONSERVERING EN RECIPIËNTEN 1 INLEIDING CONSERVERING EN RECIPIËNTEN Deze procedure vervangt de procedures CMA/1/B van januari 2005. Monsters kunnen tengevolge van fysische, chemische of biologische reacties wijzigingen ondergaan,

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: tot Vervangt bijlage d.d.:

Deze bijlage is geldig van: tot Vervangt bijlage d.d.: van Tata Steel IJmuiden B.V. Wenckebachstraat 1 1951 JZ Velsen-Noord Nederland Locatie waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Hoofdkantoor Preparatie a IJzererts Preparatie t.b.v. IVN 1009,

Nadere informatie

Flessenboek oppervlaktewater

Flessenboek oppervlaktewater Flessenboek oppervlaktewater Overzicht monsterflessen en conserveringsmethode voor oppervlaktewater Versie 1 Vrijgiftedatum: **-**-2016 Wijzigingen v1: 06-09-2016 Nieuw gemaakt naar format van afvalwater

Nadere informatie

Methoden voor de bepaling van elementen

Methoden voor de bepaling van elementen Compendium voor analyse van water februari 2012 Pagina 1 van 8 WAC/III/B De volgende analysemethoden kunnen gebruikt worden voor het bepalen van elementen in water. Voor de conservering en behandeling

Nadere informatie

AL-West B.V. ANALYSERAPPORT. TEC NV Nele Claeys INDUSTRIEPARK ROSTEYNE ZELZATE BELGIQUE. Geachte heer, mevrouw,

AL-West B.V. ANALYSERAPPORT. TEC NV Nele Claeys INDUSTRIEPARK ROSTEYNE ZELZATE BELGIQUE. Geachte heer, mevrouw, TEC NV Nele Claeys INDUSTRIEPARK ROSTEYNE 1 9060 ZELZATE BELGIQUE Datum Relatienr Opdrachtnr. 27.01.2017 35004683 634261 ANALYSERAPPORT Opdracht 634261 Bodem / Eluaat Opdrachtgever Uw referentie Opdrachtacceptatie

Nadere informatie

Samenvatting Scheikunde H3 Reacties

Samenvatting Scheikunde H3 Reacties Samenvatting Scheikunde H3 Reacties Samenvatting door L. 710 woorden 7 december 2016 6,8 24 keer beoordeeld Vak Methode Scheikunde Chemie overal Scheikunde Hoofdstuk 3: Reacties 3.2 Kenmerken van een chemische

Nadere informatie

Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) 19454-BEATRIXSTRAAT 2 416751. Metalen ICP-AES. Minerale olie. Sommaties. Sommaties

Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) 19454-BEATRIXSTRAAT 2 416751. Metalen ICP-AES. Minerale olie. Sommaties. Sommaties Project Certificaten Toetsversie 19454BEATRIXSTRAAT 2 416751 versie 5.10 24 Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) Toetsdatum : 02072012 Monsterreferentie Monsteromschrijving 2627285 MM8 01 (1560)

Nadere informatie

Bepaling van de geselecteerde elementen met inductief gekoppeld plasma atomaire emissiespectrometrie

Bepaling van de geselecteerde elementen met inductief gekoppeld plasma atomaire emissiespectrometrie Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water Bepaling van de geselecteerde elementen met inductief gekoppeld plasma atomaire emissiespectrometrie Versie november 2016 WAC/III/B/010 1 TOEPASSINGSGEBIED

Nadere informatie

Deel 2. Basiskennis chemie

Deel 2. Basiskennis chemie Deel 2. Basiskennis chemie Achteraan vind je een periodiek systeem van de elementen. Gebruik dit waar nodig. Vraag 21 Koolstofmonoxide (C) kan gesynthetiseerd worden door stoom met methaan (CH4 ) te laten

Nadere informatie

Bepaling van Totaal Organische Koolstof (TOC) en/of Opgeloste Organische Koolstof (DOC) in water

Bepaling van Totaal Organische Koolstof (TOC) en/of Opgeloste Organische Koolstof (DOC) in water Bepaling van Totaal Organische Koolstof (TOC) en/of Opgeloste Organische Koolstof (DOC) in water januari 2005 1/6 WAC/III/D/050 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE... 3 3 OPMERKINGEN... 3 4 APPARATUUR

Nadere informatie

Bepaling van elementen met inductief gekoppeld plasma - massaspectrometrie (ICP-MS)

Bepaling van elementen met inductief gekoppeld plasma - massaspectrometrie (ICP-MS) Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water Bepaling van elementen met inductief gekoppeld plasma - massaspectrometrie () Versie november 2016 WAC/III/B/011 1 TOEPASSINGSGEBIED Deze procedure

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: 11-11-2015 tot 01-01-2019 Vervangt bijlage d.d.: 30-09-2014

Deze bijlage is geldig van: 11-11-2015 tot 01-01-2019 Vervangt bijlage d.d.: 30-09-2014 J.W. Lucasweg 2 2031 BE HAARLEM Nederland Locatie waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Hoofdkantoor Monsterneming a Monsterneming via tapkranen t.b.v. alle in deze lijst opgesomde anorganische-

Nadere informatie

Opdrachtverificatiecode : TXJO-VQIJ-YEPT-JGGA : 3 tabel(len) + 1 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n)

Opdrachtverificatiecode : TXJO-VQIJ-YEPT-JGGA : 3 tabel(len) + 1 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n) NIPA Milieutechniek b.v T.a.v. de heer J. van der Stroom Landweerstraat-Zuid 109 5349 AK OSS Uw kenmerk : 11945-Huissensche Waarden te Huissen Ons kenmerk : Project 348033 Validatieref. : 348033_certificaat_v1

Nadere informatie

gelijk aan het aantal protonen in de kern. hebben allemaal hetzelfde aantal protonen in de kern.

gelijk aan het aantal protonen in de kern. hebben allemaal hetzelfde aantal protonen in de kern. 1 Atoombouw 1.1 Atoomnummer en massagetal Er bestaan vele miljoenen verschillende stoffen, die allemaal zijn opgebouwd uit ongeveer 100 verschillende atomen. Deze atomen zijn zelf ook weer opgebouwd uit

Nadere informatie

Hydrobiologische Monitoring

Hydrobiologische Monitoring Opzet presentatie Hydrobiologische Monitoring Dille Wielakker & Jos Spier Wat is Hydrobiologie? Historie van de Hydrobiologie Monitoringsmethodieken Belang van standaardisatie Door Bureau Waardenburg bv

Nadere informatie

BAM - Bemonsterings- en analysemethodes voor bodem in het kader van het mestdecreet Bodem Bepaling van nitraatstikstof

BAM - Bemonsterings- en analysemethodes voor bodem in het kader van het mestdecreet Bodem Bepaling van nitraatstikstof - Bemonsterings- en analysehodes voor bodem in het kader van het mestdecreet Bodem Bepaling van nitraatstikstof VERSIE 3.1 juni 2010 Pagina 1 van 5 BAM/deel 1/04 1 PRINIPE Voor de bepaling van nitraatstikstof

Nadere informatie

Omgekeerde osmose installatie

Omgekeerde osmose installatie Omgekeerde osmose installatie Categorie: Waterwaarden en filtratie Voor veel aquarianen is osmosewater een begrip, waar mythische krachten aan worden verbonden. Voor een ander is het kweekwater met een

Nadere informatie

Validatie rapport conserveringstermijnen OCB, PCB en CB in afvalwater. ing. J. Meijer, M. Jonker en diverse analisten OMEGAM Laboratoria BV

Validatie rapport conserveringstermijnen OCB, PCB en CB in afvalwater. ing. J. Meijer, M. Jonker en diverse analisten OMEGAM Laboratoria BV Validatie van conserveringstermijnen in Afvalwater Houdbaarheid van OCB, PCB en CB (chloorbenzenen) Ons kenmerk Validatie rapport conserveringstermijnen OCB, PCB en CB in afvalwater Datum juli 2009 Uitvoerders

Nadere informatie

Methoden voor de bepaling van elementen

Methoden voor de bepaling van elementen Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water Versie maart 2013 WAC/III/B De volgende analysemethoden kunnen gebruikt worden voor het bepalen van elementen in water. Voor de conservering

Nadere informatie

Tabel 1 van 4. Organische parameters - niet aromatisch S minerale olie (florisil clean-up) mg/kg ds 59 51

Tabel 1 van 4. Organische parameters - niet aromatisch S minerale olie (florisil clean-up) mg/kg ds 59 51 Tabel 1 van 4 Monsterreferenties monster-3 = uw monsterreferentie nr. 3 monster-4 = uw monsterreferentie nr. 4 Opgegeven bemonsteringsdatum : 20/02/2015 20/02/2015 Ontvangstdatum opdracht : 20/02/2015

Nadere informatie

Riegman & Starink. Consultancy

Riegman & Starink. Consultancy Riegman & Starink Consultancy Huidige vegetatie Knelpunt analyse Fysisch Chemisch Milieu Fysisch Chemisch Milieu Gewenste vegetatie -Voor alle KRW typen -Voor eigen gekozen plantengemeenschap Chemie 1

Nadere informatie

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater april 2005 One Cue Systems Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming

Nadere informatie

KPS_0120_GWL_2. Stroomgebiedbeheerplan - informatie per grondwaterlichaam. Karakteristieken

KPS_0120_GWL_2. Stroomgebiedbeheerplan - informatie per grondwaterlichaam. Karakteristieken Stroomgebiedbeheerplan - informatie per grondwaterlichaam naam grondwaterlichaam naam grondwatersysteem naam stroomgebied Duin- en kreekgebieden Oostvlaamse polders Kust- en Poldersysteem Schelde Karakteristieken

Nadere informatie

Inventarisatie Teer site Carcoke

Inventarisatie Teer site Carcoke Inventarisatie Teer site Partij 4 Datum Aangetroffen op 8 december 2014. Oorsprong Ter hoogte van de voormalige werfloods, naast de Zijdelingse Vaart. Hier werd een pasteuze massa teer aangetroffen. Massa:

Nadere informatie

5 Formules en reactievergelijkingen

5 Formules en reactievergelijkingen 5 Formules en reactievergelijkingen Stoffen bestaan uit moleculen en moleculen uit atomen (5.1) Stoffen bestaan uit moleculen. Een zuivere stof bestaat uit één soort moleculen. Een molecuul is een groepje

Nadere informatie

ZUIVERE STOF één stof, gekenmerkt door welbepaalde fysische constanten zoals kooktemperatuur, massadichtheid,.

ZUIVERE STOF één stof, gekenmerkt door welbepaalde fysische constanten zoals kooktemperatuur, massadichtheid,. PARATE KENNIS CHEMIE 4 e JAAR SCHEMA ZUIVERE STOF één stof, gekenmerkt door welbepaalde fysische constanten zoals kooktemperatuur, massadichtheid,. MENGSEL bestaat uit meerdere zuivere stoffen, de kooktemperatuur,

Nadere informatie

Mochten er van uw kant nog vragen zijn, dan vernemen wij dat graag. Langs deze weg willen wij u bedanken voor het in ons gestelde vertrouwen.

Mochten er van uw kant nog vragen zijn, dan vernemen wij dat graag. Langs deze weg willen wij u bedanken voor het in ons gestelde vertrouwen. T 0541-295599 F 0541-294549 E [email protected] www.terra-agribusiness.nl Ootmarsum, 20 maart 2015 Pardijs, J. t.a.v. Dhr. Pardijs Beckenstraat 1 7233 PC Vierakker Betreft: Aanvullend wateronderzoek

Nadere informatie

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Bijeenkomst PN DA Jongenelen oktober 2013 Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Waarom een grondanalyse? Inzicht krijgen in de beschikbare voeding voor de plant; Hoofdelementen; Sporenelementen; ph van de

Nadere informatie

Parameter Monsterfles Conservering Bemonstering Zwevende stof Petrischaal + filter ml monster filtreren.

Parameter Monsterfles Conservering Bemonstering Zwevende stof Petrischaal + filter ml monster filtreren. Parameter Monsterfles Conservering Bemonstering Zwevende stof Petrischaal + filter. 1000 ml monster filtreren. Faag Plastic fles, 250 ATP Plastic fles, 250 Microbiologisch algemeen Plastic fles, 500 Wijdhals,

Nadere informatie

Ontwikkeling nieuwe minerale olie standaard RIVM-NMi-001

Ontwikkeling nieuwe minerale olie standaard RIVM-NMi-001 Ontwikkeling nieuwe minerale olie standaard RIVM-NMi-001 Michel van Son NMi Van Swinden Laboratorium B.V. Afdeling MDKV+CH Datum: 22 juni 2007 Rapportcode: S-CH.07.11 De werkzaamheden die worden beschreven

Nadere informatie

Ik wijs u erop dat het analyse-certificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd.

Ik wijs u erop dat het analyse-certificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd. Van de Giessen Milieupartner T.a.v. de heer D.K.J. van de Giessen Slophoosweg 16 5491 XR SINT OEDENRODE Uw kenmerk : 0906-10 Graafseweg 315A te Nijmegen Ons kenmerk : Project 300195 Validatieref. : 300195_certificaat_v1

Nadere informatie

Tabel 1 van 2. AP04 : Organisch onderzoek - niet aromatisch A minerale olie mg/kg ds 53 36

Tabel 1 van 2. AP04 : Organisch onderzoek - niet aromatisch A minerale olie mg/kg ds 53 36 Tabel 1 van 2 Monsterreferenties monster-1 = uw monsterreferentie nr. 1 monster-2 = uw monsterreferentie nr. 2 Opgegeven bemonsteringsdatum : 20/02/2015 20/02/2015 Ontvangstdatum opdracht : 20/02/2015

Nadere informatie

ßCalciumChloride oplossing

ßCalciumChloride oplossing Samenvatting door R. 1673 woorden 17 februari 2013 8 1 keer beoordeeld Vak Methode Scheikunde Pulsar chemie Additiereactie Bij een reactie tussen hexeen en broom springt de C=C binding open. Aan het molecuul

Nadere informatie

P Hengelo - Torenlaan 62 Sportpark Slangenbeek P

P Hengelo - Torenlaan 62 Sportpark Slangenbeek P BOOT Org. Ingenieursburo T.a.v. E. Janssen Postbus 59 39 AM VEENENDAAL Analysecertificaat Datum: 5-Jul-217 Hierbij ontvangt u de resultaten van het navolgende laboratoriumonderzoek. Certificaatnummer/Versie

Nadere informatie

Verordening zuiveringsheffing waterschap Vechtstromen 2014

Verordening zuiveringsheffing waterschap Vechtstromen 2014 Verordening zuiveringsheffing waterschap Vechtstromen 04 Bijlage I: Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening Begripsbepalingen In deze bijlage wordt verstaan onder: a. etmaal: de

Nadere informatie

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 3

Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 3 Samenvatting Scheikunde Hoofdstuk 3 Samenvatting door K. 1467 woorden 5 maart 2016 5,5 2 keer beoordeeld Vak Scheikunde Scheikunde Samenvatting H3 3V 3.1 Energie Fossiele brandstoffen -> nu nog er afhankelijk

Nadere informatie

Standaardcondities FAAS

Standaardcondities FAAS Universiteit Utrecht Faculteit Bètawetenschappen Departement Scheikunde Scheikunde Practicum R.J. Baars, J.J. Hermans juli 29 Zilver Ag 328.683 nm (primaire lijn) lucht/acetyleen, 4 L/h, 7 mm -5 mg/l.2542

Nadere informatie

CONSERVERING EN RECIPIËNTEN

CONSERVERING EN RECIPIËNTEN 1 INLEIDING CONSERVERING EN RECIPIËNTEN Deze procedure vervangt de procedures AAC/1/B van mei 1996 en AAC/1/C van december 1991. Monsters kunnen tengevolge van fysische, chemische of biologische reacties

Nadere informatie

Analysecertificaat. Koelewijn Bronbemalingen T.a.v. P. Moro Produktieweg LN BUNSCHOTEN-SPAKENBURG. Datum: 12-Jan-2017

Analysecertificaat. Koelewijn Bronbemalingen T.a.v. P. Moro Produktieweg LN BUNSCHOTEN-SPAKENBURG. Datum: 12-Jan-2017 Koelewijn Bronbemalingen T.a.v. P. Moro Produktieweg 5 3751 LN BUNSCHOTEN-SPAKENBURG certificaat Datum: 12-Jan-217 Hierbij ontvangt u de resultaten van het navolgende laboratoriumonderzoek. Certificaatnummer/Versie

Nadere informatie

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses Landelijke Glasgroente dag De toekomst van de tuinbouw Sjoerd Smits, HortiNova Joan Timmermans NovaCropControl Even voorstellen Sinds 003 bezig met plantsapmengen

Nadere informatie

MO1000-10 Geert Kraijema. Afdelingshoofd Buitendienst Afdelingshoofd Buitendienst

MO1000-10 Geert Kraijema. Afdelingshoofd Buitendienst Afdelingshoofd Buitendienst Flessenboek wijzigingen/aanvullingen C PB2_ZZUUR en M PS1_EDTA toegevoegd wijzigingen door Geert Kraijema, Ger Duijf Handboek Monsterneming Opsteller MO1000-10 Geert Kraijema Ingangsdatum laatste versie

Nadere informatie

BEPALING VAN DE UITLOGING VAN ANORGANISCHE COMPONENTEN UIT POEDER- EN KORRELVORMIGE MATERIALEN MET DE KOLOMPROEF

BEPALING VAN DE UITLOGING VAN ANORGANISCHE COMPONENTEN UIT POEDER- EN KORRELVORMIGE MATERIALEN MET DE KOLOMPROEF BEPALING VAN DE UITLOGING VAN ANORGANISCHE COMPONENTEN UIT POEDER- EN KORRELVORMIGE MATERIALEN MET DE KOLOMPROEF Uitloogkarakteristieken van vaste grond- en steenachtige bouwmaterialen en afvalstoffen

Nadere informatie

A N A L Y S E - C E R T I F I C A A T

A N A L Y S E - C E R T I F I C A A T Tabel 1 van 2 Project code : ### Project omschrijving : ### Opdrachtgever : ### Referenties 1652653 = ### 1652654 = ### A N A L Y S E - C E R T I F I C A A T Opgegeven bemon.datum : 19/04/2005 19/04/2005

Nadere informatie

Validatie van conserveringstermijn van nitriet en nitraat+nitriet in oppervlaktewater en afvalwater Waterschap Groot Salland Oktober 2003

Validatie van conserveringstermijn van nitriet en nitraat+nitriet in oppervlaktewater en afvalwater Waterschap Groot Salland Oktober 2003 Validatie van conserveringstermijn van nitriet en nitraat+nitriet in oppervlaktewater en afvalwater Oktober 2003 Pagina 1 van 8 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 4 3. Beschrijving

Nadere informatie

Kooldioxide CO 2. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de vaststelling van kooldioxide in de emissies

Kooldioxide CO 2. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de vaststelling van kooldioxide in de emissies Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet- en regelgeving, een concrete bijdrage te leveren aan het waarborgen, ontwikkelen,

Nadere informatie

Bijlage I: Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening Definitiebepalingen. Definitiebepalingen

Bijlage I: Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening Definitiebepalingen. Definitiebepalingen Bijlage I: Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening Definitiebepalingen Definitiebepalingen In deze bijlage wordt verstaan onder: a etmaal: de aaneengesloten periode van 24 uur waarover

Nadere informatie

Gasvormige componenten, Absorptie-emissiemetingen naar HCl, HF, NH 3. en SO 2. Periodieke metingen

Gasvormige componenten, Absorptie-emissiemetingen naar HCl, HF, NH 3. en SO 2. Periodieke metingen Code van goede meetpraktijk van de VKL (Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen) Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet-

Nadere informatie

Bijlage I Milieukwaliteiteisen en streefwaarden voor oppervlaktewater bestemd voor de bereiding van voor menselijke consumptie bestemd water...

Bijlage I Milieukwaliteiteisen en streefwaarden voor oppervlaktewater bestemd voor de bereiding van voor menselijke consumptie bestemd water... Bijlage I Milieukwaliteiteisen en streefwaarden voor oppervlaktewater bestemd voor de bereiding van voor menselijke consumptie bestemd water...............................................................

Nadere informatie

Tabellen. Thermodynamica voor ingenieurs, Tabellen 1

Tabellen. Thermodynamica voor ingenieurs, Tabellen 1 abellen abel 1. De elementen (molaire massa s) abel 2. Soortelijke warmte c p (bij lage drukken 0 1 ) in.k abel 3. Soortelijke warmte c p an lucht abel 4. Van der Waals coëfficiënten* abel 5. Gemiddelde

Nadere informatie

Samenvatting: Scheikunde H4 Reacties met zoutoplossingen. Don van Baar Murmelliusgymnasium Leerjaar

Samenvatting: Scheikunde H4 Reacties met zoutoplossingen. Don van Baar Murmelliusgymnasium Leerjaar Samenvatting: Scheikunde H4 Reacties met zoutoplossingen Don van Baar Murmelliusgymnasium Leerjaar 2011-2012 Murmellius2014 www.compudo.nl/murmellius2014 Scheikunde H4: Reacties met zoutoplossingen Samenvatting

Nadere informatie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Prof. ir. Hans van Dijk 1 Afdeling Watermanagement Sectie Gezondheidstechniek Inhoud hydrologische kringloop kwalitatief 1. regenwater 2. afstromend/oppervlaktewater. infiltratie

Nadere informatie

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Organische vracht continue on-line bewaken Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Waardeketen Organische stoffen TOC/CZV correlatie Inhoud Afvalwater karakteristiek zuivel-industrie Redenen om

Nadere informatie

Algemene en Technische Scheikunde

Algemene en Technische Scheikunde Algemene en Technische Scheikunde Naam en voornaam: Examennummer: Reeks: Theorie: Oefeningen: Totaal: 1A 2A 3B 4B 5B 6B 7B 8B 1B 2B 3A 4A 5A 6A 7A 8A 1 1 H 1.008 2 He 4.003 2 3 Li 6.941 4 Be 9.012 5 B

Nadere informatie